Rusya Savunma Bakanı Sergey Şoygu İranlı mevkidaşı Hüseyin Dehkan’ın daveti üzerine 19 Ocak’ta  İran’ı ziyaret etti. Bu, Rusya üst düzey liderlerinin 2015 yılındaki ilk İran ziyareti. 14 yıl aradan sonra İran’a ziyaret yapan ilk Rus Savunma Bakanı Şoygu’nun söz konusu

ziyaretinin iki ülke arasındaki işbirliğinin pekiştirilmesi, bölgesel güvenlik ve istikrarın güçlendirilmesini ilerleteceği

savunuldu.

İran ve Rusya’yı ilgilendiren Hazar Denizi’nin güvenliği Şoygu’nun İran ziyaretinin amaçlarından biri. İki taraf ikili askeri işbirliği yoluyla Batılı ülkelerin Hazar Denizi bölgesine sızmalarını engellemeye çalışacak.

Rusya Ulusal ve Uluslararası Güvenlik Fonu Başkanı, ABD dahil olmak üzere bazı Batılı ülkelerin Hazar bölgesindeki etkilerini yükseltmek için söz konusu bölgedeki ülkeler arasında düşmanlık ve gerginlik yaratmaya çalıştığına işaret etti.

Batılı ülkelerin Hazar bölgesine sızmalarını engellemek için Rusya ve İran işbirliğinde bulunmalı.

Ukrayna krizi patlak verdikten sonra ABD eski Sovyetler Birliği ülkelerine daha çok ilgi gösterdi. Çünkü söz konusu ülkelerin bulundukları Kafkasya ve Hazar bölgesi Batılı ülkelerin jeopolitik haritası için büyük önem taşıyor.

Hazar bölgesini ülkenin arka bahçesi olarak gören İran, bölgenin güvenliğine büyük önem veriyor. Hazar’ın güvenliğini korumak için İran meclisinde Rusya, Azerbaycan, Kazakistan ve Türkmenistan ile işbirliğiyle ilgili bir karar onaylandı.

İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani, Hazar’ın güvenliği için bölge ülkelerinin işbirliğini güçlendirmeleri gerektiğinin altını çizdi.

İran ve Rusya, kendilerine uygulanan yaptırımlara karşı ikili ilişkilerin geliştirilmesine gereksinim duyuyor.

İran, Kafkasya ve Rusya sorunları uzmanı ve eski İran milletvekili Kuraee, İran ve Rusya’nın askeri alandaki ilişkiyi güçlendirmelerinin iki ülke için faydalı olduğunu, iki ülke arasında askeri savunma belgesinin imzalanmasının olumlu bir adım olacağını ileri sürdü.

Rusya, Batılı ülkeler arasındaki gergin ilişkilerinden dolayı İran ile askeri işbirliğine acil ihtiyaç duyuyor.

İran tarafı ise nükleer sorunun çözülmemesi durumda Rusya ile askeri işbirliğine büyük önem veriyor.

Rusya ve İran’ın askeri işbirliği silah satın alma alanına odaklanıyor.

2001 yılından itibaren, İran askeri modernizasyona ilişkin 25 yıllık plan başlattı. Planlar arasında Rus yapımı silah ve askeri donanım bulunuyor.

2007 yılının Ocak ayında Rusya, İran’a 700 milyon dolar tutarında 29 adet Tor-M1 tipi kısa menzilli hava savunma füze sistemi yolladı. Bunun yanı sıra, İran Rusya’dan portatif hava savunma füze sistemi, orta menzilli hava savunma füze sistemi ve radar sistemi almak istiyor.

2007 yılında İran ve Rusya 800 milyon dolarlık 5 adet S-300 sistemi üzerinde anlaşmaya varmıştı.

Ancak 2010 yılında Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nde İran’a karşı alınan yeni yaptırım kararında diğer ülkelerin İran’a silah sistemi satışı yasaklandı. Bu nedenle 2010 yılından itibaren Rusya, İran’a S-300 hava savunma füze sistemi satışını geçici olarak durdurdu. Bu, İran’da memnuniyetsizliğe yol açtı. İran, Rusya aleyhine Cenevre Uluslararası Mahkemesi’nde 4 milyar dolarlık tazminat davası açmıştı.

Tahran yönetimi, S-300 sistemi yerine daha ileri hava savunma füze sistemi almayı önermişti.

Dolayısıyla, Şoygu’nun İran ziyareti sırasında söz konusu önerinin tekrar ortaya konması bekleniyor.