Hazar Denizi’ne kıyıdaş ülkelerin Astrahan şehrinde bir araya gelen liderler siyasi bildiriyi imzaladılar. Söz konusu siyasi bildiri, işbirliğinin Hazar’ın hukuki statüsü ile ilgili Sözleşme’nin temelini oluşturacak ön ilkelerini içeriyor. Ülkelerin

liderleri, Sözleşmenin gelecek Hazar Zirvesinde imzalanabileceğini belirtiyorlar.

Rusya, Kazakistan, Azerbaycan, İran ve Türkmenistan’dan oluşan Hazar Beşlisi, 20 yıldan daha uzun süredir Hazar Denizi’nin statüsünü belirlemeye çalışıyor. SSCB’nin dağılmasından sonra daha önce SSCB’ye ve İran’a ait olan Hazar Denizinin sahilinde 5 bağımsız devlet ortaya çıktı. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Astrahan şehrinde varılan mutabakatların bütün tarafların uzun vadeli çıkarlarına uyduğunu iddia söyledi. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin «En önemli şey, Hazar Denizi ile ilgili beş taraflı işbirliğinin asıl ilkelerini ilk kez içeren siyasi bildiri imzalamamız. Varılan mutabakatlar, bütün tarafların uzun vadeli çıkarlarına uyuyor. Ortaklarımızın gereken ve kabul edilebilir uzlaşmaları bulmaya hazır oldukları ve bulabildikleri için minnetarız» dedi. Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Azerbaycan’ın tartışılan sorunların çoğunu iki taraflı temelde çözmüş olduğunu hatırlattı.

Aliyev «Azerbaycan ile Kazakistan, Azerbaycan ile Rusya ve Kazakistan ile Rusya arasında imzalanan ikili anlaşmaların önemini belirtmek istiyorum. Azerbaycan’a, bu anlaşmalardaki ilkeler Hazar’a bütün kıyıdaş ülkeler arasında dibin bölünmesi konusundaki mutabakatlara varılması için iyi bir temel olabilir» diye ifade etti.

Zirve sırasında Hazar Bölgesindeki işbirliğinin genişletilmesine ilişkin pratik teklifler yapıldı. Kazakistan Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev, serbest ticaret bölgesinin kurulmasının iyi olacağını belirtti. Nazarbayev «Hazar Bölgesinde serbest ticaret bölgesini kurma ihtimalini değerlendirmeyi teklif ediyorum. Bu konu, ülkelerimizin liderlerinin düzeyinde görüşülen konulardan birincisi olabilir» diye belirtti.

Hazar’a kıyıdaş ülke liderinin 5. Hazar Zirvesinin katılımcıları Hazar Bölgesindeki etkileşimin ve asıl sorunların çözülmesinin ilkeleri üzerinde mutabakat sağlandı. Biyolojik kaynakları, hidro-meteoroloji ve güvenlik ile ilgili anlaşmalar imzalandı. Bütün liderler, Hazar’a kıyıdaş ülkelere ait gemilerin Hazar Denizinde serbest hareket edebileceği ama yabancı askeri gemilerin denizde bulunamayacağı konusunda anlaştılar. Hazar Denizinin barışın, işbirliğinin ve iyi komşuluğun denizi olması lazım.

Kaynak: http://turkish.ruvr.ru/2014_09_30/Hazar-Zirvesinde-ilerleme/