Rusya’nın Astrahan şehrinde 29 Eylül’de(dün) düzenlenen 4. Hazar Denizi Zirvesi sırasında Kazakistan Cumhurbaşkanı Başkanı Nursultan Nazarbayev, Rusya Cumhurbaşkanı Vladimir Putin, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Türkmenistan Cumhurbaşkanı Gurbanguli Berdimuhammedov ve İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani, Hazar Denizi’nin hukuki statüsü konusunu masaya yatırıyor. Hazar’da kim ne istiyor?

Hazar Denizi Paylaşılmaya Çalışılıyor

Hazar Denizi’ne kıyıdaş olan ülkeler, askeri ve jeopolitik çıkarları, Hazar’da bulunan zengin petrol ve doğalgaz kaynaklarından daha fazla pay almak istemeleri nedeniyle statü konusunda bugüne kadar bir anlaşmaya varamadı.

Hazar’da Kim Ne İstiyor?

Hazar Denizi’ndeki çelişkilerin özü coğrafya konuma bağlı. Hazar’ın batısında (Azerbaycan) ve doğusunda (Kazakistan ve Türkmenistan) bulunan devletler kıta sahanlığı ve uluslararası sular olmadan bütün denizi ulusal sektörlere bölmek istiyor.

Hazar Denizi’nin kuzeyinde (Rusya) ve güneyinde (İran) bulunan devletler daha kısa kıyı çizgilerine sahip, bu da paylaşım sırasında kıta sahanlığından da paylarına daha az düşecek anlamına geliyor. Rusya, her ülkenin 25 mil karasuyu bulunması gerektiğini, ortadaki alanın da beş ülke tarafından ortak kullanılmasını öneriyor. Rusya, gemilerinin serbest dolaşımının kısıtlanacağı ve İran’la deniz komşusu olma özelliğini kaybedeceği için Hazar’ın beş ulusal bölgeye bölünmesine karşı çıkıyor.

Hem Rusya’nın hem de İran’ın, en büyük petrol ve gaz tedarikçisi konumunda olduğunu unutulmamalı.

Zirvede yarıca, Hazar’daki ekolojik durumun, deniz bitki ve hayvanlarının korunması, kullanılması ve olağanüstü hallerde işbirliği yapılması yönünde belli mutabakat sağlanmış olsa da Hazar’ın “göl mü deniz mi” olduğu, dibinde ve yüzeyinde sınırların belirlenmesi, petrol ve doğalgaz yataklarının kime ait olacağı, deniz dibinden boru hatlarının döşenmesi gibi konuların görüşülmesi de planlanılıyor.

Türkkazak.com, KAYNAK BELİRTİLMEKSİZİN ALINTI YAPILAMAZ. Ulusal Haber Ajansları-CHA- Dahil.

©türkkazak.com, 29.09,2014,23:03:38