Geçtiğimiz günlerde Kursiv Gazetesi’nde yer alan bir iddiaya göre Kırgızistan’da kapatılacak ABD üssünün Kazakistan’ın Çimkent ya da Aktau bölgesine taşınacağı iddia edilmiş ve bu iddia tarafımızca haber yapılmıştı(http://turkkazak.com/site/?p=33311). Bu iddialar üzerine Kazak Dışişleri Bakanlığı’ndan açıklama geldi.  Kazakistan Dışişleri Bakanlığı

 Sözcüsü, Amerika’nın Kırgızistan’daki askeri üssünün Kazakistan’a intikal ettiği yönündeki haberleri tekzip etti.Canbolat Evsinov yaptığı açıklamada, Manas üssünün Kırgızistan’dan Kazakistan’a taşınıyor olması yönündeki iddiaya itibar edilmemesi gerektiğini ifade ederek, bunun bir ABD yetkilisinden gelen bir mesaj olduğunu ve bu bağlamda şimdiye kadar hiç bir müzakere yapılmadığını belirtti. İran’ın Sesi Radyosu’nun haberine göre, ABD Meclisinden bazı temsilciler son günlerde yaptığı  açıklamalarıyla, Manas üssünün Kırgızistan’dan Kazakistan’a intikal ettiğini teyit ederken, Kazakistanlı yetkili bu iddiayı tekzip ediyor.

Bazı haber kaynakları, ABD’nin Kazakistan’ın Çimkent ve Oktav üssülerini kendi seçenekleri arasına aldığını bildiriyor. Nitekim bir süre önce, Manas üssünde görevli askerlerin Tacikistan’ın Kulab üssü ve hatta Özbekistan’ın üslerine konuşlandırılması gündeme getirilmişti.

Ancak Manas üssündeki Amerikalı komutan Jan Milard’ın, askerlerin Kazakistan’a intikali hakkındaki açıklamasına Kazakistan Dışişleri Bakanlığı net olarak tepki gösterdi.

Jan Milard’ın yaptığı açıklama, Amerikan askerlerinin Kazakistan üslerine yerleşmesine ilişkin Amerika ve Kazakistan arasında bir nevi anlaşma imzalanabildiğini gösteriyor olsa da, Kazakistan Dışişleri Bakanlığınca bu haberin tekzip edilmesi, Astana’nın iki ülke arasındaki her türlü müzakerelerin alenileşmesini istemediğini gösteriyor.

Buna ilaveten, Kazakistan Dışişleri Bakanlığının yaptığı açıklama doğru olursa, o zaman ABD’nin Manas üssünün yerine bölgede başka bir üs belirlemiş değil, ancak ABD’nin bölge ülkelerinde üs peşinde ve Orta Asya ülkeleriyle askeri işbirliğine göz yumduğu anlamına gelmiyor.

Kırgızistan parlementosu, aleni olarak Bişkek yönetimince  Amerikan askerlerinin Manas üssünü tahliye etmesine ilişkin sunulan tasarıyı onayladıktan sonra Amerika, bölgede alternatif üs aramaya başladı.

ABD’nin Kırgız yetkililerini, Amerikan askerlerinin bu ülkede varlığını sürdürmesi için parayla ikna edemeyince ümitsizliğe kapıldığı, ancak, bazı ABD yetkililerinin, bu konu hakkında Kırgız yetkililer ile hala müzakere yolunun açık olduğunu düşünüyor.

ABD Manas’tan asker ve teçhizatlarının intikal masraflarını azaltmak amacıyla askerlerini Kırgızistan’a veya başka bir bölge ülkesine konuşlandırmak isterken, bölgede askeri varlığını de sürdürmek peşinde.

Amerika, Manas’taki askerlerini bölge dışında bir ülkeye örneğin Katar veya BAE gibi Fars Körfezi ülkelerine taşırsa bunun maliyeti Washington için ağır olacak.

Stratejisiler, Amerika’nın Kırgızistan’da bulundurduğu askerlerini Türkiye, İtalya, Romanya ve İspanya gibi Arvrup’daki askeri üslerine aktarırsa, Afganistan’da çekileceği gününün ertesinde askeri masraflarının ikiye katlanacağını düşünüyor.

Bu yüzden ABD’nin askeri ve diplomatik yetkilileri, Orta Asya’daki varlıklarını  sürdürebilmek amacıyla bu bölge yetkilileriyle istişarelerini yoğunlaştırmış bulunuyor, nitekim geçenlerde Ortadoğu ve Orta Asya’daki Amerikan askeri birlikleri komutanı General Evstin, Özbekistan, Afganistan ve Tacikistan’a bu bağlamda ziyaret gerçekleştirdi.

Rusya’da bazı siyasi çevreler, Amerikan askerleri Kırgızistan’dan çekilse bile Washington’un Orta Asya’daki askeri varlığını sürdüreceğini ifade etse de, siyasi ve askeri çekinceleri nedeniyle Orta Asya ülkeleriyle Amerika’yla geniş çaplı askeri işbirliği yapmak istemiyor, istiyorsalar da mevcut bölgesel ve uluslararası konjonktürler nedeniyle gündem getirilmesine karşı çıkıyorlar.
Astana’nın Amerikan askerlerinin Kırgızistan’dan Kazakistan’ın intikal etmesine ilişkin haberlere de bu bağlamda bakıp, değerlendirmek gerekiyor. Özellikle, Amerikan askerlerinin Manas üssündeki davranışlarını bilen bölge ülkeleri, Amerikan askerlerinin kendi topraklarına konuşlanmasına kamuoyunun tepkilerinden dolayı az ilgi gösteriyor.
Kaynak: www.turkish.irib.ir