2009 yılında Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Türkiye arasında imzalanan Nahçıvan Anlaşması’yla uluslararası bir örgüt olarak kurulan Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyi’nin (Türk Konseyi) Üçüncü Zirvesi 15-16 Ağustos‘ta Azerbaycan’ın Gebele

şehrinde gerçekleştirilecek. Zirve kapsamında Dışişleri Bakanları Konseyi 15 Ağustos’ta, Devlet Başkanları ise 16 Ağustos’ta biraraya gelecek.Zirve sırasında Dışişleri Bakanlıkları arasında bir İşbirliği Protokolü’nün imzalanması planlanmakta. Türk Konseyi Genel Sekreteri tarafından da 16 Ağustos tarihinde Zirve’de alınan kararların açıklanacağı bir basın toplantısı gerçekleştirilecek.
Zirve, 1992’de başlayan Türk Zirveleri sürecinin kurumsallaşmış bir uzantısı niteliğinde. Her sene yeni bir işbirliği teması ile bir üye ülkenin evsahipliğinde düzenlenen Zirve’de bu sene “ulaştırma ve bağlantı” üzerinde durulacak.  Türk Konseyi’nden yapılan açıklamanın tam metni şöyle;
Kuruluşundan bu yana Türk Konseyi, Türk dünyasında işbirliğinin geliştirilmesi yönünde somut adımlar atmıştır. Belirlenen işbirliği alanlarından sorumlu Bakanlar, Türk tarihinde ilk defa Türk Konseyi çatısı altında biraraya getirilmiştir. 2011 Almatı Zirvesi’nden önce Ekonomi Bakanları, 2012 Bişkek Zirvesi’nden önce Eğitim Bakanları ve Kültür Bakanlıkları Zirve konusu uyarınca toplanmıştır. Sözkonusu işbirliği süreçlerini teknik düzeyde devam ettirmek için kurulan uzman grupları çalışmalarını sürdürmektedir.
Geçtiğimiz yıl boyunca Türk Konseyi Sekretaryası’nın sonuç odaklı çalışmaları devam etmiş ve bu doğrultuda çeşitli işbirliği alanlarında 20’den fazla toplantı düzenlenmiştir. Bu çerçevede, Mayıs ayında Bişkek’te gerçekleştirilen toplantıda Türk Üniversiteler Birliği ve Yükseköğretim Alanı Oluşturma Yönergesi kabul edilmiştir. Böylelikle, yükseköğretim alanında işbirliğini arttırmak, öğrenci/akademisyen değişimini teşvik etmek ve üniversitelerin karşılaştırmalı üstünlüklerinden yararlanmak üzere çalışmalar yürütecek “Türk Üniversiteler Birliği” Türk Konseyi bünyesinde kurulmuştur. Birlik’te dört üye ülkeden 15 kurucu üniversite yer almaktadır.
Ülke Uzmanlarından oluşan Terminoloji Komitesi 2012 Kasım ayında ilk kez İstanbul’da toplanmıştır. Toplantıda 6 ortak terim kabul edilmiştir. Ortak sözlük çalışmalarının yürütülmesi ve Türkçe yer adları atlası hazırlanması Komite’nin gündeminde yer alan projeler arasındadır.
Öte yandan, Diasporalardan Sorumlu Bakan ve Kurum Başkanları İstanbul ve Bakü’de 2013’ün ilk yarısında toplanmıştır. Tesis edilen Temas Grubunun katkılarıyla hazırlanan “Ortak Faaliyet Stratejisi” Bakanlar tarafından onaylanmış ve Diaspora Örgütleri Birinci Forumu Bakü’de Haziran ayında gerçekleştirilmiştir. Foruma 50’ye yakın ülkeden 600’ün üzerinde diaspora temsilcisi katılmıştır. Diasporalar arasındaki işbirliği ortak çıkarların korunmasına ve üye ülkelerin tanıtılmasına büyük katkıda bulunacaktır.
Önümüzdeki Zirve’nin konusu olan ulaştırma alanında işbirliği kapsamında, Çalışma Grubu toplantılarının ve Aktau’da düzenlenen Bakü-Aktau Liman İdareleri arasındaki görüşmenin ardından Ulaştırma Bakanları 2013 Temmuz ayında Bakü’de ilk defa toplanmışlardır. Toplantıda, Ulaştırma Bakanları arasında bir işbirliği protokolü imzalanmıştır. Ayrıca imzalanan bir Mutabakat Zaptı’yla Bakü, Aktau ve Samsun Limanları arasında kardeş liman ilişkisi kurulmuştur. Ortaya çıkabilecek sorunların çözümlenmesiyle yetkili bir Koordinasyon Kurulunun Bakan Yardımcıları düzeyinde ihdas edilmesi de bu toplantıda kararlaştırılmıştır. Doğu-Batı ulaştırma koridorunda Hazar Geçişli çok modlu taşımacılığın teşvik edilmesi üye ülkeler arasındaki ticaretin artırılmasına ve ülkelerin transit potansiyelinin gerçekleştirilmesine hizmet edecektir.
Ayrıca Üye Ülke Gümrük İdareleri Başkanları Nahçıvan ve İstanbul’da olmak üzere iki kere biraraya gelmişlerdir. Gümrük alanında münhasıran kurulan Çalışma Grubu, “Tek Pencere” sistemi kapsamında gümrük işlemlerinin kolaylaştırılmasına yönelik gerekli zeminin hazırlanması hususunda çabalarını sürdürmektedir.
Bahsekonu kararlar ile yıl boyunca gerçekleştirilen diğer toplantılarda alınan kararlar Gebele Zirvesi’nde Üye Ülke Cumhurbaşkanlarının onayına sunulacaktır. (www.turkkon.org)