Önceki gün Suriye’ye ait uçak Ankara’ya indirilince 14-15 Ekim’de Türkiye’ye gelecek olan Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin  gezisinin ertelendiği Rus makamlarınca duyuruldu. Rusya’nın Sesi Radyosu’nun internet sitesinde “Moskova ve Ankara yeni bir sınavla karşı karşıya” adı ile yayınlanan haberde Türkiye ile Rusya’nın işbirliğini istemeyen ve bu iki ülkeyi karşı karşıya getirmeye çalışan güçler olduğundan bahis açılıyor. Rusya’nın sesinde yayınlanan makale şöyle;

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in Türkiye ziyareti ertelendi. Rusya Devlet Başkanı’nın, 14-15 ekimde Türk-Rus Üst Düzey Stratejik İşbirliği toplantısına katılmak için Ankara’ya gelmesi bekleniyordu. Türk basın-yayın kaynaklarının verdiği haberlere göre bunun akabinde Türkiye Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan ile Vladimir Putin arasında bir telefon görüşmesi gerçekleşti, sonuçta da ziyaretin bir sonraki aya ertelenmesi konusunda mutabakata vardılar. Rus Dışişleri Bakanlığı’ndaki kaynaklar, bazı ana hususları açık olsa da Ankara’da hazırlanan forumun gündeminin tam olarak şekillenmediğini ifade eden açıklamalar yaptılar. Konu ile ilgili olarak yorumcumuz Stanislav Tarasov’u dinliyoruz.

Putin ve Erdoğan arasındaki son görüşme temmuz ayında Moskova’da gerçekleşmiş idi. O zaman taraflar ilişkilerin stratejik niteliğini bir kere daha belirtmişler, ticaret hacminin 35 milyar Dolar’a kadar çıktığını, gelecekte ise bunu 100-150 milyar Dolar seviyesine çıkarma niyetlerini ifade etmişlerdi. Yeri gelmişken belirtelim, iki ülke liderleri Suriye sorununu da görüştüler. Erdoğan, BM Güvenlik Konseyi ve Türkiye tarafından da imzalanmış, Cenevre Anlaşmaları olarak bilinen mekanizmaların çalışması gerektiğini ifade etti. Putin’in ekim ziyaretinde de Moskova ve Ankara’nın Suriye krizinden çıkış arayışında bir atılım yapmaları bekleniyordu, çünkü iki ülkenin bu sorun konusundaki görüşleri yakınlaşmaya başlamıştı.

Ancak olmadı. Rus-Türk birliğinin oluşmasını istemeyen güçler kendilerini göstermeye başladılar. Örneğin Milliyet gazetesi Suriye-Türkiye sınırındaki gerginliği, Vladimir Putin’in Türkiye ziyareti arefesinde Rusya ve Türkiye arasındaki ilişkileri gerginleştirme çabası olarak nitelendirdi. Vnukovo’dan Şam’a sefer yaparken Ankara’da iniş yapmaya zorlanan Suriye havayollarına ait Airbus 320 ile ilgili olay da çok sayıda soru işareti doğuruyor. Tüm bunlar tabii ki Türk-Rus diyaloğunda yansımalar doğuracaktır, ayrıca taraflar arasındaki politik güven atmosferine etki edecektir.

Bu olay, Moskova’nın Yakın Doğu politikasında müstakil bir bölgesel lider olarak Türkiye’den yana oynaması için erken olduğunu düşünen güçlerin elini güçlendiriyor. Üstelik birçokları Ankara’nın Suriye ile uzun yıllara dayanan stratejik işbirliğinden vazgeçtiğini ve Moskova konusunda da yanı şekilde davranabileceğini ifade ediyorlar.

Diğer yandan enerji sektörü başta olmak üzere ortak Türk-Rus projelerinin uzun vadeli niteliğini de belirtmemiz gerekir. Bunlar ancak hem Türkiye’de hem de genel olarak bölgede istikrarın ve öngörülebilirliğin olması halinde gerçekleştirilebilirler. Bu nedenle Ankara’nın Vladimir Putin’in ziyaretinin ertelenmesi ile ilgili potansiyel sonuçları çok iyi tartması gerekir.

Şimdilik ise Hürriyet gazetesinin yazdığına göre ‘Suriye krizi konusunda Putin ve Erdoğan arasında derin farklılıklar varken, taraflar ilişkilerini feda etme isteği sergilemiyorlar’. Buna inanmak istiyoruz, çünki tarafların kaybedecekleri çok şey var.