Tacikistan Rogun HES inşaatını geçici olarak durdurduğunu açıkladı. Tacikistan Dünya Bankası’nın (DB) Rogun Hidro Elektrik Santrali üzerinde yapılacak çalışamaların tamamlanılacağına kadar inşaatını durdurma kararını aldı. Açıklamada DB’nın sonuç verileri çözüm üreteci olmayacaksa başka uluslarrası denetim kurumunu başvuruşacak.Orta Asya’nın dev hidroelektrik santrali haline gelecek olan inşaatın dondurulmasının ardından bazı işçilerin görevi son bulunurken kalifeyeli olanlar ise süresiz izne ayrıldı.

DB’nin HES’in Şubat 2011 tarihinde denetim ve inceleme sonuçlarına göre mali yapı projesine katılmak istediği resmi olarak inşaatın DB’nın talebi üzerine durduruldu açıklanıyor. Rogun’a en çok komuşu ülkesi Özbekistan rahatsızlık duymakta.

Tacikistan Dışişleri Bakanı Hamrohon Zarifi açıklması ile uluslararası analiz grubun 2013 yılı Şubat ayında sonuç bildirgesi yapacağı ancak bu sürecin inşaat yapımı için zaman kaybı olarak değerlendiriliyor. 5 binden fazla çalışanı işsiz kalınırken önümüzdeki yıla kadar yapımına ara verilen inşaat çalışanları ise ülke dışında göçmen işçi olarak gideceğini kaydediliyor.

Bölge uzamanlarından Dmitri Popov’un konuyla ilgili yorumunda, “Dünya Bankası sadece strateji analizi yürütmenin dışında Taşkent ile Duşanbe arasında yaşanan soğuk ilişkiyi de pekiştirme çabasını sarf edecek. DB’nin Rogun için olumlu kararı çıktığı halde ise Taşkenti diyaloğa ikna etmesi zor” ifadesi yer aldı.

Tacikistan Milletvekili Suhrop Şaripov ülkede bahar ve kış mevsiminde günde sadece 3 saatlik elektrik enerjisinden faydalandığını hatırlatarak, Rogun’un tamamlanması ile yoksulluğa karşı en önemli mücadele olacağını belirtti.

Gayriresmi açıklamalara göre DB Rogun baraj su seviyesinin 335 metreden 170’e kadar indirilmesi teklifi ediliyor, ancak Tacik hükümeti buna karşı olduğunu daha önce de belirtmişti. DB projenin Tacikistan’a göre yürütmeyeceği takdirde Duşanbe yeni yatırımcıları arayacaktır.

Dünyanın sayılı büyük barajı haline gelecek olan Rogun hidro elektrik santrali 1976 yılında yapımına başlatılmıştı. Hızla devam edilen HES inşaatı Sovyetler Birliği’nin dağılması ile zorunlu olarak durdurulmuştu. 1993’te ülkede yaşanan iç çatışma nedeni ile yapımı tamamen dondurulan HES’in 2004 yılında Rusya yatırımcıları ile yeniden canlılık kazanmıştı. Devlet şirket arasında yaşanan anlaşmazlık ile Rogun inşaatı yeniden durdurulurken Tacik hükümeti kendi halleriyle yapımına devam ediyordu.

Kaynak: Dünyabülteni.net (Murat Hayati / Dünya Bankası)