Yaklaşık 3,5 yıldır Türkiye Cumhuriyeti Astana Büyükelçiliği Eğitim Müşaviri olarak Kazakistan’da birçok başarılı işe imza atan Dr. Kadir Çetin görev süresini tamamlayarak Türkiye’ye döndü. Kazakistan’da bulunduğu süre içerisinde Türk camiası ile iyi ilişkiler kurup özellikle Türkçe öğretiminin yaygınlaşması için çaba sarf eden Çetin’e bizler de Türkiye’deki yeni görevinde başarılar diliyoruz.Kadir Çetin 3,5 yıllık eğitim müşavirliği süresince yaptıklarını, yapmaya çalıştıklarını bilgi notu olarak

bizlerle de paylaştı. Biz de bilgi notunu aşağıda yayınlıyoruz;

15 Ekim 2008 tarihinde başladığım Astana Eğitim Müşavirliği görevini 1 Temmuz 2012 tarihi itibariyle tamamlamış bulunuyorum. Bu süre içinde yani 3 yılı aşkın bir sürede Kazakistan’da eğitim müşavirliği olarak yaptıklarımızı ve yapamadıklarımızı kamuoyu ile paylaşmak benim için vicdani bir sorumluluk.

Müşavirliğimizin görev alanına giren ve rutin diyebileceğimiz Türkiye’den Kazakistan’a farklı kademelerde öğrenim görmek için gelen Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı öğrencilerin iş ve işlemlerini (öğrencilik tanıma, askerlik tehiri, denklik vb.) yürütmek, Türkiye’de burslu okuma hakkı kazanan Kazakistan vatandaşı öğrencilerin seçiminden Türkiye’ye gönderilmesine kadar her türlü iş ve işlemlerini yapmak, karşılıklı eğitim sistemi hakkında ilgilileri bilgilendirmek vb.

1. Görsel ve yazılı basınla iyi ilişkiler kurularak Türkiye Türkçesinin ilk, orta ve yüksek öğretimle birlikte değişik kurumlarda yaygınlaştırılması sağlanmıştır. Bu anlamda Müşavirliğimizin desteğinde Türkiye Türkçesi öğretilen 5 üniversite 10’a, 1 olan mektep sayısı 5’e, 2 olan kurum sayısı 4’e çıkarılmıştır. Almatı ve Türkistan’da öğretilen Türkçe 2012-2013 eğitim öğretim yılında Astana, Pavlador, Taraz ve Ridder olmak üzere 6 şehirde öğretilmeye başlanmıştır.

2. Kazakistan’da 2009 yılında Türkçe öğrenen öğrencilerin katıldığı,“I.Üniversiteler Arası Türkçe Olimpiyatları” organize edilmiş ve 2012 yılında IV.sü düzenlenerek geleneksel hale gelmiştir. Dereceye giren öğrencilerden bazıları için sponsorlar bulunarak Türkiye seyahati organize edilmiş, bazıları ise  bilgisayar, fotoğraf makinesi, küçük ev aletleri vb. çeşitli hediyelerle ödüllendirilmişlerdir. Böylece Türkçeye olan ilginin yanında, kursiyerler ve öğrenciler motive edilmişlerdir.

3. Kiralık binada faaliyet gösteren Almatı Türkiye Türkçesi Eğitim-Öğretim Merkezi (TÜTEM) -eski büyükelçilik binası gerekli tadilat ve tamirattan geçirilerek – kendi binasına taşınmıştır. Merkezde aynı anda 3 kur’da, hafta içi (sabah-öğle) 3 ay, akşam ve hafta sonu 4,5 ay sürmekte olan 5 ayrı grup (her bir grup yaklaşık 70 kişi) kurs görmektedir. 2011-2012 eğitim-öğretim yılında, 1997 yılından bu yana hizmet veren Merkezin tarihinde bir ilk gerçekleşmiş ve rekor düzeyde (866 kursiyer) sertifika verilmiştir. Bu rakama Mekteplerde, Üniversitelerde ve Türkistan-Yaygın Eğitim Merkezinde Türkçe öğrenenler dahil değildir.

4. TÜTEM’de, Türkçe kursunun yanında değişik sosyal faaliyetlere (film günleri, Türk Müziği, Türk Sanatı vb. tanıtım faaliyetleri) de yer verilmeye başlanmıştır.

5. Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan, Türkmenistan, Türkiye ile Tataristan ve Uygur toplumunu temsilen 8’er kişilik gruplardan oluşan, 12 yaş grubu öğrencilerin yarıştığı “I.Türk Cumhuriyetleri Çocuk Oyunları Şenliği” 2011 yılında Almatı’da yapılmıştır. Bu şenlik de ismiyle ve uygulaması ile bir ilk olma ve geleneksel olarak her yıl düzenlenme özelliği taşımaktadır.

6. Türkiye Mezunu Kazakistan vatandaşları ile kurumsal anlamda iletişim kurulmuş, çeşitli vesilelerle bir araya gelinmiştir. Halen 300 civarında mezunla iletişim sürdürülmektedir.

7. İlgili mahalli kurumlarla işbirliği içinde Türkiye Türkçesinin sevdirilmesi amacıyla şiir dinletisi, tiyatro, halk oyunları, film gösterileri, gazete ve dergilere çeşitli yazı ve mülakatlar verilmiş vb. organize edilmiş, Kazak Radyosunda canlı yayınlara konuk olunmuştur.

8. Kardeş okul projelerinin yaygınlaştırılması amacıyla karşılıklı okul ziyaretleri teşvik edilmiştir.

9. Aynı şekilde Türkiye’deki üniversitelerle Kazakistan’daki üniversiteler arasında eğitim işbirliği protokolü imzalanmış ve karşılıklı öğrenci ve öğretim üyesi değişimi başlatılmıştır. (Türkiye’den İstanbul Üniversitesi, Kastamonu Üniversitesi, Giresun Üniversitesi, Niğde Üniversitesi, Süleyman Demirel Üniversitesi – Kazakistan’dan ise Al-Farabi Üniversitesi, Kökşatav Akademisi, G.Avresya Üniversitesi Abılay Han Üniversitesi, Kızlar Pedagoji Üniversitesi, Sanat Üniversitesi, Beşeri Bilimler ve Hukuk Üniversitesi, Yabancı Diller ve Mesleki Kariyer Üniversitesi, Almatı- Süleyman Demirel Üniversitesi)

10. Eğitim Müşavirliği adına 2009 yılı Mayıs ayından itibaren web sitesiwww.astanaegitim.com hazırlanarak faaliyete geçirilmiştir. Sitede müşavirliğimizin görev alanına giren konularda kamuoyu bilgilendirilmekte ve yürütülen faaliyetlere yer verilmektedir. 30 Haziran 2012 tarihi itibariyle Sitenin ziyaretçi sayısı 12.000’i aşmıştır.

11. Kazakistan’da faaliyette bulunan Türk İş Adamları Derneği (KATİAD) üyeleri, TİKA ve Yunus Emre Kültür Merkezi ve Ahıska Derneği ile kurulan iyi ilişikler sayesinde bu kurumların eğitime desteklerinin sağlanması gerçekleştirilmiştir.

12. Gerek mekteplerde, gerekse üniversite ve mahalli kurum ve kuruluşlarda, önemli gün ve haftaların kutlanması amacıyla düzenlenen programlara iştirak edilmiş ve konu ile ilgili Müşavirliğimizin görüş ve düşünceleri dile getirilmiştir.

13. Bu süre zarfında yüzlerce öğrenci Türkiye’ye burslu olarak okumak üzere seçilmiş ve gönderilmiştir. Aynı şekilde Türkiye’den Kazakistan’a yükseköğretim amacıyla gelen öğrencilerin öğrencilik ve askerlikle ilgili işlemleri en seri şekilde sonuçlandırılmıştır. Ayrıca her yıl T.C.Milli Eğitim Bakanlığınca yaz aylarında Türkiye’de düzenlenen “Eğitimdeki Gelişmeler ve Kültürel Paylaşım Semineri” ile Türk Mesleki Eğitim Sistemini Tanıtım vb. Seminerlere, Kazakistan’dan (Türkçe öğreten okul ve kurumların idarecisi ile Üniversite ve mekteplerde Türkçe öğreten öğretim üyeleri ve öğretmenleri) toplam 200’ün üzerinde personelin katılımı sağlanmıştır.

Sonuç:

Sonuç olarak; 14 Ekim 2008 tarihinden itibaren (kesintili de olsa) rutin Eğitim Müşavirliği hizmetlerinin yanında yukarıdaki faaliyetlerin gerçekleştirilmesinde başta Almatı Türkiye Türkçesi Eğitim-Öğretim Merkezi  (TÜTEM) yönetici ve öğretmenleri, KATİAD Yöneticileri ve üyeleri olmak üzere ilgili kişi ve kurumların yakın desteğini görmüş olmak beni çok mutlu etmiştir. Hepsine buradan ayrı ayrı teşekkür ediyorum. Eğitim Müşavirliğinin yürüttüğü hizmetlere bu desteklerinin bundan sonra da devam etmesini, yeni başlatılan birçok faaliyetin geliştirilerek devamının getirilmesini diliyorum.  Geleceğe ilişkin olarak önümüze koyduğumuz aşağıdaki faaliyetlerin sorunsuz olarak gerçekleştirilmesi arzumuzdur.

1-Türkiye Bursları adıyla yeniden yapılandırılan Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti Burslarının (lisans, yüksek lisans ve doktora-araştırma), Kazakistan özelinde bugüne kadar olduğu gibi bundan sonra da sorunsuz olarak yürütülmesinde sıkıntı yaşanmaması,

2-Kazakistan’daki Türkiye mezunlarının kurumsal bir yapıya kavuşturulması,

3-Kazakistan’da mesleki teknik alanda ihtiyaç duyulan ara eleman yetiştirilmesi için mesleki teknik alanda daha işlevsel bir işbirliğine gidilmesi önem arzetmektedir.

4- Kazakistan-Türkiye Üniversiteler arası işbirliklerinin yaygınlaştırılmasının yanında, iki ülke STK’ları arasında da işbirliklerinin kurulması gerekmektedir.

Önümüzdeki yıllarda bu konularda iyi ilişkilerin kurulduğunu ve hizmetlerin yürütüldüğünü görmek  en içten dileğimdir.

Yaşasın Kazakistan-Türkiye dostluğu diyor, Kazakistan’a arz-ı veda ediyorum.

Dr.Kadir ÇETİN

Eğitim Müşaviri