Bundan tam 68 yıl önce 18 Mayıs 1944 gecesi Kırım Tatarları tarihi yurtları Kırım’dan insanlık dışı bir muamele ile Sibirya ve Orta Asya çöllerine sürgüne gönderilmiştir. Sovyet rejimi tarafından sürgüne gönderilen 400 bin civarında Kırım Tatarının %46’sı 22 gün süren sürgün yolculuğu ve sonrasındaki bir kaç ay içinde soğuk, hastalık ve açlıktan hayatlarını kaybederek şehit olmuştur. Kırım Türkleri Derneği’nin sürgünün yıldönümü ile ilgili açıklaması şöyle;

Büyük sürgün yaşanalı 68 yıl olmasına rağmen Kırım Tatarlarının maddi ve manevi kayıpları tazmin edilmemiş, yaraları kapatılmamıştır.

Aradan geçen 68 yıl sonunda bugün Kırım Tatarları anavatanları Kırım’a geri dönmekte ve Kırım’ı yeniden vatan yapma mücadelelerine devam etmektedirler. Bu mücadele dahi çok ağır ve çetin şartlar içinde gerçekleşmektedir. Geri dönüşün başladığı son 20 yılda Kırım’a yerleşebilen Kırım Tatarlarının sayısı 350 bin civarındadır. Kırım’a yerleşen Kırım Tatarları 4827’si yatakhanelerde, 14.580’i kiralık evlerde yaşamaktadır. 17.204 aile yarısı tamamlanamamış evlerde, 10.637 aile yüzde yetmişi tamamlanabilen evlerde, 8154 aile de geçici barakalarda yaşamaktadır. Kırım Tatarlarının çoğunlukla yerleştiği beldelerin %30’unda elektrik ve su, %75’inde yol, %80’inde ise gaz bulunmamaktadır.

Bebek ölüm oranı, Ukrayna genelinde yine en yüksek Kırım Tatarları arasındadır. Kırım Tatarlarının çoğu bir işten, sosyal güvenlikten ve sağlık hizmetlerinden mahrum durumdadır. Kırım’da öğrenim gören çocukların %20’si Kırım Tatarı olmakla birlikte, Kırım Tatarlarının ancak %8’i (15 milli mektep) kendi dillerinde öğrenim görmektedir. Halen sürgün bölgelerinde 200 bin Kırım Tatarı ise anavatana dönmek için beklemektedir.

Büyük sürgün yaşanalı 68 yıl olmasına rağmen Kırım Tatarlarının maddi ve manevi kayıpları tazmin edilmemiş, yaraları kapatılmamıştır.

İnsanlık tarihinin en acı sürgün ve katliamlarından biri olan Kırım Tatarlarının vatanlarından sürgün edilişini bir kez daha Türk ve Dünya kamuoyu önünde esefle kınıyor, sürgün ve mücadele şehitlerimizi rahmetle anıyoruz.

Kırım Tatarlarının vatan Kırım’a dönüşlerinin hızlandırılması ve mevcut sosyo-ekonomik problemlerinin bir an evvel çözülmesi için tüm dünya devletlerini göreve davet ediyoruz.