• İçerik Kategorilerimiz

  • Anket

    Kazakistan'da "renkli devrim" olma ihtimali var mı?

    Yükleniyor ... Yükleniyor ...
  • ankara web tasarim

    Vergi&Gümrük Kanunları ve Uygulamaları

    16 Ağustos 2010

    -Vergi ve Gümrük Kanunları ve Uygulamaları,
    -Kazakistan Cumhuriyeti Vergi Kanunu,
    -Kazakistan’daki Genel Vergi Uygulamaları Hakkında Bilgi,
    -Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Kanunu,
    -Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Kanunu Uygulamaları İle İlgili Düzenlemeler,
    -Kazakistan’a İthal Edilen Mallar İçin Gümrük Vergisi Hadleri

    -Kazakistan Cumhuriyeti Vergi Kanunu
    VERGİLER VE BÜTÇEYE YAPILAN DİĞER ZORUNLU ÖDEMELER İLE
    İLGİLİ KAZAKİSTAN CUMHURİYETİ KANUNU
    (01.01.2003 VERGİ KANUNU )

    Koyu yazılı tamamlamalar ve değiştirmeler 21.03. 2002., N 312-II ZPK., 21.03. 2002., N 310-II ZPK., 23.11.2002 N 358-IIZPK numaralı kanunlar esasına göre yapılmıştır.

    1.    GENEL KISIM

    BÖLÜM 1. GENEL İLKELER

    1.    ESAS İLKELER

    Madde 1. Bu Kanunla düzenlenen ilişkiler
    Bu Kanun vergilerin ve bütçeye yapılan diğer zorunlu ödemelerin saptanmasını, uygulamaya geçirilmesini, hesaplama ve ödeme işlerinin düzenini ve vergi yükümlülüğünün yerine getirilmesi ile ilgili devlet ile vergi mükellefi arasındaki ilişkileri düzenler.

    Madde 2. Kazakistan Cumhuriyeti vergi mevzuatı
    1.    Kazakistan Cumhuriyeti vergi mevzuatı bu Kanundan ve kabul edilmesi bu Kanunda öngörülen normatif hukuki akitlerden oluşur.
    2.    Bu Kanunda öngörülmemiş olan vergilerden ve bütçeye yapılan diğer zorunlu ödemelerden hiç kimse yükümlü tutulmaz.
    3.    Vergiler ve bütçeye yapılan diğer zorunlu ödemeler bu Kanunda belirlenen düzen ve koşullara göre saptanır, uygulamaya geçirilir, değiştirilir veya iptal edilir.
    4.    Bu Kanun ile Kazakistan Cumhuriyetinin diğer yasaları arasında çelişki olması halinde vergilendirme amacıyla bu Kanun kuralları geçerli olur. Bu Kanunda öngörülen durumlar dışında vergi ilişkilerini düzenleyen kuralların vergi dışı yasalara dahil edilmesi yasaktır.
    5.    Eğer Kazakistan Cumhuriyetince onaylanmış olan uluslararası anlaşmada bu Kanunda bulunmayan başka kural konmuşsa, sözkonusu anlaşmanın kuralı uygulanır.

    Madde 3. Vergi mevzuatının geçerliliği
    1.    Vergi mevzuatı Kazakistan Cumhuriyeti topraklarının tümünde geçerlidir ve gerçek kişileri, tüzel kişileri ve onların alt  bölümlerini kapsar.
    2.    Yeni vergilerin ve bütçeye yapılan diğer zorunlu ödemelerin getirilmesi ve geçerli olan vergiler ile bütçeye yapılan diğer zorunlu ödemelerin oranlarında ve temelindeki değişiklikler ile ilgili bu Kanuna değişiklik ve ilave getiren Kazakistan Cumhuriyeti yasaları en geç cari yılın 1 Aralık tarihine kadar kabül edilebilir ve en erken kabül edildiği yıldan bir sonraki yılın 1 Ocak tarihinden sonra yürürlüğe konabilir.

    Madde 4. Kazakistan Cumhuriyetinde vergilendirme ilkeleri
    1.    Kazakistan Cumhuriyeti vergi mevzuatı vergilerin ve bütçeye yapılan diğer zorunlu ödemelerin ödenmesinde zorunluluk, belirlilik, vergilendirmede adalet, vergi sisteminde bütünlük ve vergi yasalarında açıklık ilkelerine dayanır.
    2.    Kazakistan Cumhuriyeti vergi mevzuatı ilkeleri bu Kanunda belirlenen vergilendirme ilkeleri ile çelişkiye düşmez.

    Madde 5. Vergilendirmede zorunluluk ilkesi
    Vergi mükellefi yükümlülüğünü vergi mevzuatına uygun şekilde, eksiksiz olarak ve belirlenen süre içerisinde yerine getirmek zorundadır.

    Madde 6. Vergilendirmede belirlilik ilkesi
    Vergiler ve Kazakistan Cumhuriyeti bütçesine yapılan diğer zorunlu ödemeler belirli olmalıdır. Vergilendirmedeki belirlilik, vergi mükellefi yükümlülüğünün oluşma, yerine getirilme ve sona erme sebeplerinin vergi yasalarında belirlenmesi olanaklı olduğu anlamına gelir.

    Madde 7. Vergilendirmede adalet ilkesi
    1.    Kazakistan Cumhuriyetinde vergilendirme herkes içindir ve zorunludur.
    2.    Şahsi nitelikteki vergi muafiyeti sağlamak yasaktır.

    Madde 8. Vergi sisteminde bütünlük ilkesi
    Tüm vergi mükellefleri için Kazakistan Cumhuriyeti vergi sistemi Kazakistan Cumhuriyeti sınırları içinde tektir.

    Madde 9. Vergi yasalarında açıklık ilkesi
    Vergilendirme meselelerini düzenleyen normatif hukuki akitler muhakkak resmi gazetelerde yayınlanmalıdır.

    Madde 10. Bu Kanunda kullanılan esas kavramlar
    Vergilendirme için bu Kanunda kullanılan esas kavramlar:
    1.    Hayır yardımı – gerçek kişilere yardım etmek ve ticari olmayan kuruluşlara tüzükteki faaliyetlerini gerçekleştirmelerine destek olmak amacıyla karşılıksız olarak sağlanan mülk;
    2.    Mükafat – mali kiralama veya mali kiralama meseleleri düzenleyen Kazakistan Cumhuriyeti kanuni akitlerine göre mükafat şeklinde; mevduat (depozito);** sözleşmeli biriktirme sigortaları, borç senedi – kupon veya diskont (nominal ve (veya) mübadele değeri üzerinden alınan diskont veya prim dikkate alınarak) yöntemleriyle sağlanan (alınan) kredi ve mülk ödemeleri;
    3.    İkramiye – vergi mükelleflerinin yarışma (olimpiyatlar), festival, piyango ve mevduat ve borç senedi çekilişleri de dahil olmak üzere çekilişlerden kazandiğı her türlü parasal veya parasal olmayan gelirler;
    4.    Grant – belirli amaçlarla Kazakistan Cumhuriyetine, Kazakistan Cumhuriyeti Hükümetine, tüzel kişilere ve gerçek kişilere ülkeler, ülke hükümetleri, uluslararası ve devlet kuruluşları, hayır ve uluslararası nitelikteki faaliyetleri Kazakistan Cumhuriyeti Anayasasına ters düşmeyen yabancı özel kurumlar, yabancı uyruklu vatandaşlar ve vatandaşlığı bulunmayan kişiler tarafından sağlanan ve devlet organlarının aktine göre Kazakistan Cumhuriyeti Hükümetince tesbit edilen mülk;
    5.    Yardım – Halkın yaşamını ve hayat şartlarını iyileştirmek için ve askeri çevresel, doğal ve teknik nitelikteki olağanüstü durumları önlemek ve yoketmek amacıyla dış ülkelerden ve uluslararası kuruluşlardan Kazakistan Cumhuriyetine karşılıksız olarak sağlanan, Kazakistan Cumhuriyeti yetkili organlarınca dağıtılan gıda, tüketim malları, makine teçhizat, donanım, tibbi araçlar, ilaç ve başka maddelerdir;
    6.    Gelirler – hisse senedi, ödemelerinden elde edilen gelirler, tüzel kişinin kurucuları ve katılımcıları arasında bölüştürülen saf karın bir kısmı, tüzel kişi kurucu ve katılımcılarının tüzük sermayesine yatırdıkları katkının dışındaki, tüzel kişideki katılım paylarını geri alması ve tüzel kişinin tasfiyesi halindeki mülk bölüştürme gelirleri;
    7.    Borç senedi diskontu – borç olarak verilen kıymetli evrakların nominal değerleri ile mübadele değerleri arasındaki fark;
    8.    Borç senetleri – borçlu alacaklı ilişkilerini onaylayan mali araçlar. Devlet kıymetli evrakları, tahviller ve Kazakistan Cumhuriyeti yasalarına göre senet olarak bilinen diğer kıymetli evraklar;
    9.    Katılım payı – Anonim şirketlerinin dışındaki ortaklaşa kurulan kuruluş ve konsorsiyumlara gerçek ve tüzel kişilerin katılma payı;
    10.    Diğer zorunlu ödemeler – belirli miktarda bütçeye yapılan zorunlu ödemeler (vergi, resim, harç);
    11.    Şahsi girişimci – tüzel kişi oluşturmadan girişimcilik faaliyette bulunan mukim olan  veya olmayan gerçek kişi;
    12.    Tüzel kişinin ayrı duran yapısal alt bölümü – tüzel kişinin bir kısım işlerini yerine getiren, sabit iş yeri donanımı olan, yerleşim yeri olarak tüzel kişiden ayrı duran herhangi bir yapısal alt bölüm;
    13.    Kur farkı (olumlu, olumsuz) – döviz kurunda yapılan operasyonlar sonucu oluşan fark. Bu fark operasyonun gerçekleştiği tarih ile işlemin hesap edildiği tarihin muhasebe hesabına milli para olarak yansıtılması sonucunda oluşur;
    14.    Borç senedi kuponu – Çıkarma koşullarına uygun olarak emisyoncu tarafından senet nominal değerinin üzerinde ödenen (ödenecek) bir miktar para;
    15.    Gerçek kişi ve tüzel kişi. Gerçek kişi– Kazakistan Cumhuriyeti vatandaşı, yabancı uyuruklu kişi ve vatandaşlığı bulunmayan kişi. Tüzel kişi – Kazakistan Cumhuriyeti veya başka dış ülke (yabancı tüzel kişi) yasalarına uygun olarak oluşturulan kuruluş. Bu Kanuna göre, dış ülke yasalarına uygun şekilde oluşturulan şirket, kuruluş ve kurumlar kuruldukları ülkede tüzel kişiliğe sahip olup olmadıklarına bakılmaksızın özerk tüzel kişi olarak ele alınırlar;
    16.    Hesaplama yöntemi – Ödeme vaktine bakılmaksızın, işlerin yapıldığı, hizmetin gösterildiği, satma ve gelir elde etme amacıyla malın yüklendiği andan itibaren gelir ve giderin hesaplandığı vergi hesabı yöntemi;
    17.    Vergiler – iadesiz ve karşılıksız nitelikteki, devlet yasalarında tasdik edilen, tek taraflı, belirli miktarlarda bütçeye yapılan zorunlu ödemeler;
    18.    Vergi borcu – ödenmemiş vergiler ile ödenmemiş gecikme parası ve cezalar tutarı;
    19.    Vergi mükellefi – vergiler ve bütçeye yapılan diğer zorunlu ödemeleri yapmaktan yükümlü kişi;
    20.    Vergi ajanı – bu Kanuna uygun olarak kesilen vergileri hesaplama, tutma ve saymaktan görevli tüzel kişi ve şahsi girişimci, özel noter, avukat;
    21.    Vergi rejimi – bu Kanunda belirlenen vergilerin ve bütçeye yapılan diğer zorunlu ödemelerin ödenmesinde ve hesaplanmasında vergi mükellefince kullanılan vergi yasaları kurallarının toplamı;
    22.    Ödenmemiş vergi – hesaplanan ve gereken süresinde ödenmeyen vergi ve bütçeye yapılan diğer zorunlu ödemeler;
    23.    Temel araçlar – bir yıldan fazla hizmet süreli maddi aktifler;
    24.    Borç senetleri primi – çıkarma koşullarında kupon ödemeleri öngörülen senetlerin nominal ve mübadele değerleri arasındaki fark;
    25.    Türemiş kıymetli evraklar – temel aktiflere olan yetkiyi onaylayan kıymetli evraklardır. Opsiyon, svop, ileri, gelecek işlemler, mevduat makbuzu, varrant ve diğer kıymetli evraklar gibi evraklar Kazakistan Cumhuriyeti yasalarına göre türemiş kıymetli evrak sayılır. Standartlaştırılmış mal partilerı, kıymetli evraklar, dövizler ve mali araçlar temel aktif sayılabilirler;
    26.    Satış gerçekleştirmek – satmak, değiştirmek, karşılıksız vermek amaçlarıyla mal sevketmek, iş yapmak ve hizmet göstermek ve rehine koyulan malların rehineciye verilmesi;
    27.    Royalti – yararlı yeraltı kaynaklarını elde etme ve teknik işleme süresinde yeraltını kullanma hakkı ödemeleri; telif hakkı, program sağlama, patent, çizim ve modeller, ticari markalar ve diğer hakları kullanma veya kullanım hakkı ödemeleri; sanayi, ticari veya ilmi araştırma donanımını kullanım hakkı ödemeleri; “know – how” kullanımı ödemesi; filmleri, videofilmleri, ses kaydı veya diğer kayıt araçlarını kullanma veya kullanım hakkı ödemeleri; bununla ilgili teknik yardım sağlama ödemeleri; Dövizin piyasa kuru:Tenge’nin döviz oranla piyasa kuru, Kazakistan borsasında Tenge kuru satışı yapılmadığından, Kazakistan Cumhuriyeti Maliye Bakanlığı Kazakistan Cumhuriyeti Milli Bankası ile birlikte belirleyen düzenle açıklanır;
    28.    Özel vergi rejimi – ayrı kategorideki vergi mükellefleri için saptanan, vergi türlerinin hesaplama ve ödeme düzeninde basitleştirme öngören bütçeye ödemenin özel düzeni; ve toprak parçası kulanımı için ödeme ve onlarla ilgili vergi raporu;
    29.    Tüzel kişi yapısal alt bölümü – şube, temsilcilik ve ayrı duran yapısal alt bölüm;
    30.    Dış ekonomik faaliyetlerin mal terim listesi – Malların betimlenerek ve kodlanarak uyumlaştırılması sistemine dayanan malı sınıflandırma kod sistemi;
    31.    Yetkili devlet organı – vergi yükümlülüklerinin yerine getirilmesini denetleyen Kazakistan Cumhuriyeti  devlet organıdır.
    32.    Yetkili organlar – Kazakistan Cumhuriyeti Hükümetince bütçeye yapılan zorunlu ödemeleri hesaplamak ve (veya) toplamak üzere yetkilendirilmiş olan vergi organlarının dışındaki Kazakistan Cumhuriyeti devlet organları;
    33.    Vergi mükellefinin elektronik belgesi – belirli elektronik ebatta oluşturulan ve verilen, şifrelenen, elektronik imza ile tasdik edilen, kabul edildikten sonra hesap verme gücüne sahip olan ve aslına uygunluğu onaylanan belge;
    34.    Belirli elektronik ebatta verilen, vergi ödeyenin elektronik imzası ile onaylanan kabul edildikten sonra  ve aslına uygunluğu onaylanan belge;
    35.    Vergi mükellefinin elektronik imzası – elektronik belgelerin gerçeklik ve bütünlüğünü sağlayan özel kriptografik araç;
    36.    Vergi mükellefinin elektronik imzası-elektronik belgelerin bir-birini takip etmesi, elektronik imza araçlarından yapılması ve elektronik mevzuatın doğruluğunun, vergi ödeyen kişiye aitliğinin ve içeriğinin değişmezliğinin tasdik edilmesi;
    37.    Kıymetli evraklar – hisse senetleri, borç senetleri, türemiş kıymetli evraklar ve mülkiyet hakkı veren ve Kazakistan Cumhuriyeti yasalarına uygun olarak kıymetli evrak sayılan diğer belgeler;

    Vergi yasalarının diğer özel kavram ve terimleri bu Kanunun maddelerinde belirlenen
    anlamlarda kullanılır;
    Şayet bu Kanunda başka şekli öngörülmediyse, bu Kanunda kullanılan Kazakistan Cumhuriyeti medeni hukuk ve diğer hukuk dallarındaki kavramlar, o hukuk dallarında kullanılan anlamda ele alınır.

    2. VERGİ MÜKELLEFİNİN VE VERGİ AJANININ YETKİLERİ VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ.
    VERGİ İLİŞKİLERİNDE TEMSİLCİLİK.

    Madde 11. Vergi mükellefinin yetkileri
    1.    Vergi mükellefinin yetkileri şunlardır:
    1)    Vergi hizmetleri organlarından vergiler ve bütçeye yapılan diğer zorunlu ödemeler ve vergi yasalarındaki değişiklikler hakkında bilgi almak.
    2)    Vergi ilişkileri ile ilgili kendi çıkarlarını şahsen veya temsilcisi aracılığıyla temsil etmek;
    3)    Vergi denetiminin sonuçlarını almak;
    4)    Vergi denetimi sonuçlarına göre, vergiler ve bütçeye yapılan diğer zorunlu ödemelerin hesabı ve ödenmesi hakkında vergi hizmeti organlarına açıklama getirmek;
    5)    Vergi yükümlülüğünün yerine getirilmesi ile ilgili bütçe ile hesap durumunu gösteren kendi hesap yazısını edinmek;
    6)    Vergi hizmetleri organı yetkili kişilerinin vergi denetimi ve eylemi (eylemsizliği) hakkındaki kararını bu Kanunda ve Kazakistan Cumhuriyetinin diğer yasalarında belirlenen düzen içerisinde temyiz etmek;
    7)    Vergi sırlarının saklanmasını talep etmek;
    8)    Vergilendirme ile ilgisi olmayan bilgi ve belgeleri göstermemek.
    2.    Vergi mükellefinin Kazakistan Cumhuriyeti vergi yasalarında öngörülen başka hakları vardır.

    Madde 12. Vergi mükellefinin yükümlülükleri
    1.    Vergi mükellefinin yükümlülükleri şunlardır:
    1)    Vergi yükümlülüğünü zamanında, tam olarak ve bu Kanuna uygun şekilde yerine getirmek;
    2)    Vergi hizmetleri organlarının, tesbit edilmiş olan vergi yasalarını ihlal durumunun yok edilmesi ile ilgili yasal talebini yerine getirmek ve onların yasal çalışmalarını engellememek;
    3)    Yazılı emir gereği vergi hizmetleri organının yetkili kişilerine vergilendirilecek mülkü incelemelerine izin vermek;
    4)    Vergi hesaplarını ve belgelerini bu Kanunda öngörülen şekilde sunmak; Ve devir ve temlik senedi fiyatları kullanımı  devlet denetlemesini düzenleyen Kazakistan Cumhuriyeti  yasalarında belirtilen bilgiler ve mevzuatlar sunmak;
    5)    Peşin para, kredi kartı ve çeklerin kullanıldığı ticari işlemlerde veya hizmet gösterildiğinde mutlaka kasa makinalarını kullanarak bu Kanuna uygun şekilde tüketicinin eline fiş vermek.
    6)    Tüzel kişinin yeniden kurulması   veya tasfiye olunması ile ilgili mevzuat kontrolünün yapılması konusunda vergi organlarına başvuruda bulunmak.
    2.    Vergi mükellefi bu Kanunda öngörülen diğer yükümlülükleri yerine getirir.

    Madde 13. Vergi ajanının yetki ve yükümlülükleri
    1.    Şayet bu Kanunda başka bir durum öngörülmediyse, vergi ajanı vergi mükellefi ile aynı yetki ve yükümlülüklere sahiptir.
    2.    Vergi ajanının yükümlülükleri şunlardır:
    1)    Bu Kanunun özel kısımına uygun olarak, kesilen vergileri zamanında ve doğru şekilde hesaplamak.
    2)    Bu Kanunda öngörülen düzen ve sürede vergi mükellefinden vergi kesmek ve onu bütçeye aktarmak;
    3)    Her vergi mükellefinin, kesilen ve bütçeye aktarılan ödediği vergisi ile ilgili  hesap tutmak;
    4)    Bu Kanunun özel kısımında belirlenen düzene göre kayıt olduğu vergi organına vergi hesabını vermek.

    Madde 14. Bu Kanunla düzenlenen vergi ilişkilerindeki temsilcilik
    1.    Vergi mükellefinin vergi yasalarında düzenlenen ilişkilere kanuni veya vekil temsilci aracılığıyla katılmaya hakkı vardır;
    2.    Vergi mükellefinin kanuni temsilcisi, kanun esaslarında vergi mükellefini temsil etmeye yetkili kişidir;
    3.    Vergi mükellefinin vekil temsilcisi, vergi mükellefince vergi hizmetleri organlarıyla ilişkilerinde çıkarlarını koruması için yetkilendirilen gerçek veya tüzel kişidir. Vergi mükellefinin vekil temsilcisi vergi mükellefinin verdiği vekaletnameye göre hareket eder. Vekaletnamede onun yetkileri somut olarak belirlenir;
    4.    Vergi yasalarında düzenlenen ilişkilere vergi mükellefinin şahsen katılması, onu temsilci edinme hakkından mahrum bırakmadığı gibi, temsilcinin katılıması vergi mükellefinin sözkonusu ilişkilere şahsen katılma hakkını yok etmez;
    5.    Vergi yasalarında düzenlenen ilişkilerdeki vergi mükellefi temsilcisinin eylemi (eylemsizliği), vergi mükellefinin eylemi (eylemsizliği) sayılır.

    3.    VERGİ HİZMETLERİ ORGANLARI. GÜMRÜK ORGANLARI. VERGİ HİZMETLERİ ORGANLARININ DİĞER DEVLET ORGANLARI İLE İŞBİRLİĞİ

    Madde 15.  Vergi hizmetleri organlarının görevi ve yapısı
    1.    Vergi hizmetleri organlarına vergiler ve bütçeye yapılan diğer zorunlu ödemelerin tam olarak ödenmesini sağlamak, emeklilik aidatlarının tam olarak ve zamanında sayılmasını ve vergi mükelleflerinin yükümlülüklerini yerine getirmesini kontrol etmek görevleri verilmiştir;
    2.    Vergi hizmetleri organları yetkili devlet organlarından ve vergi organlarından oluşur;
    3.    İl vergi komiteleri, Astana ve Almatı şehri vergi komiteleri, ilçe, şehir ve semt vergi komiteleri, bölgelerarası vergi komiteleri vergi organlarıyla ilgili kurullardır; Özel ekonomik bölgeler kurulduğu durumlarda bu bölgelere göre vergi komiteleri kurulabilir.
    4.    Vergi organları doğrudan üst vergi hizmetleri organlarının emrinde olup, yerel icra organlarına tabi değildir;
    5.    Yetkili devlet organı vergi organlarını yönetir;
    6.    Vergi organlarının üst yöneticileri, göreve yetkili devlet organının üst yönetcisi tarafından tayin edilir.

    Madde 16. Vergi hizmetleri organlarının yetkileri
    1.    Vergi hizmetleri organlarının yetkileri şunlardır:
    1)    Bu Kanunda öngörülen normatif hukuki akitleri hazırlamak ve onaylamak;
    2)    Kendi yetki sınırları içerisinde vergi yükümlülüğünün oluşmasına, yerine getirilmesine ve sona ermesine açıklama ve yorum yapmak;
    3)    Bu Kanunda belirlenen düzene göre vergi denetimi yapmak;
    4)    Vergi mükellefinin parasal belgelerini, muhasebe defterlerini, hesaplarını, harcama tahminlerini, mevcut parasını, bildirisini ve vergi yükümlülüğünü yerine getirme ile ilgili diğer belgelerini Kazakistan Cumhuriyeti yasalarında belirlenen taleplere uymak suretiyle kontrol etmek;
    5)    Vergi mükellefinden vergiler ve bütçeye yapılan diğer ödemelerin hesaplama ve ödeme (kesme ve sayma) belgelerini yetkili devlet organının belirlediği şekilde sunmasını talep etmek, ve bu belgelerin doldurulmasına açıklama ile vergiler ve bütçeye yapılan diğer zorunlu ödemelerin ve biriktirme emeklilik fonlarına ödenen zorunlu emeklilik aidatlarının doğru şekilde hesaplandığını ve zamanında ödendiğini (kesme ve sayma) ispatlayan belgeleri göstermesini talep etmek;
    6)    Vergi denetimi sırasında, vergi yasalarını ihlal eden belgelere Kazakistan Cumhuriyeti yasalarında belirlenen düzene uygun olarak el koymak;
    7)    Bulunduğu yere bakılmaksızın gelir elde etmek için kullanılan her vergilendirme nesne ve vergilendirme ile ilgili nesneleri incelemek ve vergi mükellefinin mülkünün (ev dışında) envanterini yapmak;
    8)    Vergi mükellefinden, Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti’nin onayladığı elektronik belge şeklindeki bilgiyi yetkili devlet organının belirlediği düzene göre almak;
    9)    Vergilendirme ile ilgili, denetlenmekte olan vergi mükellefi – tüzel kişi ve şahsi girişimcinin banka işlemlerini yaptığı banka ve kuruluşlardan, vergi mükellefinin banka hesabı numarası, bu hesaptaki yapılan işlemlerle kalan para hakkında bilgi almak. Bunu yaparken ticari sır, banka sırrı ve kanunen korunan diğer sırların duyurulması ile ilgili Kazakistan Cumhuriyeti yasalarında belirlenen taleplere uymak;
    10)    Bu Kanunun özel kısımında öngörülen durumlarda vergi mükellefinin yükümlülüğünü dolaylı yöntemle belirlemek; Vergi kontrollerinde diğer devlet organları uzmanlarını iştirak ettirmek;
    11)    Kazakistan Cumhuriyeti yasalarına uygun olarak mahkemeye dava açmak.
    12)    Mahkemelere Kazakistan Cumhuriyeti  Medeni Kanunu 49. Maddesi 2.altbölümü, 4) işaretli fıkrası esasında tüzelkişi tasfiyesi hakkında  dava açma hakkı vardır.
    2.    Vergi hizmetleri organları Kazakistan Cumhuriyeti hukuk kurallarında öngörülen başka yetkilere de sahiptirler.

    Madde 17. Vergi hizmetleri organlarının yükümlülükleri
    1.    Vergi hizmetleri organlarının yükümlülükleri şunlardır:
    1)    Vergi mükellefinin haklarını ihlal etmemek;
    2)    Devletin çıkarlarını korumak;
    3)    Vergi mükellefinin yükümlülüklerini yerine getirmesini kontrol etmek ve biriktirme emeklilik fonuna zorunlu emeklilik aidatlarının zamanında kesilmesini ve ödenmesini denetlemek;
    4)    Belirlenen düzene göre vergi mükelleflerinin, vergilendirme nesneleri ile vergilendirme ile ilgili nesnelerin, hesaplanan ve ödenen vergilerin ve bütçeye yapılan diğer zorunlu ödemelerin hesabını tutmak;
    5)    Belirlenen vergi hesabı formunun doldurma düzenini açıklamak;
    6)    Vergi kontrolünü kesinlikle yazılı emire göre yapmak;
    7)    Bu Kanundaki durumlara uygun olarak vergi sırlarını saklamak;
    8)    Bu Kanunda öngörülen süre ve durumlarda vergi mükellefine yükümlülüklerini yerine getirmesi ile ilgili duyuru yapmak;
    9)    Vergi mükellefi dilekçe verdikten sonra üç gün içerisinde, onun vergi yükümlülüklerini yerine getirmesi ve bütçe ile hesap durumunu gösteren yazı vermek;
    10)    Vergi mükellefine verilen, vergiler ve bütçeye yapılan diğer zorunlu ödemeleri ödediğini ispatlayan makbuz kopyalarını 5 yıl süre ile saklanmasını sağlamak;
    11)    Devlet mülküne dönüşen mülkün hesabı, saklanması değer biçilmesi ve satılması işlemlerinde düzeni kontrol etmek ve satma işleminden elde edilen paranın bütçeye tam olarak ve zamanında girmesini sağlamak;
    12)    Vergi yükümlülüklerinin yerine getirilmesini sağlama yöntemlerini kullanmak ve vergi mükellefine borcunu bu Kanuna uygun olarak zorlayıcı şekilde ödetmek;
    13)    İdari yasaları ihlal ile ilgili Kazakistan Cumhuriyeti yasalarına uygun olarak, vergi mükellefine idari ceza kesmek.
    2.    Vergi denetimi sırasında vergiden ve bütçeye yapılan diğer zorunlu ödemelerden kasıtlı olarak kaçma ve suç belirtileri olan kasti ve yalan yere iflas durumları açığa çıkarsa, vergi organları Kazakistan Cumhuriyeti hukuk kurallarına uygun usul kararlarını alması için işi hukuk koruma organlarına yöneltirler.
    3.    Vergi hizmetleri organları Kazakistan Cumhuriyeti vergi mevzuatında öngörülen diğer görevleri de yerine getirirler.

    Madde 18. Çıkar çatışması
    Vergi hizmetleri organları görevlilerinin kendi yakın akrabaları (anababası, eşi, kardeşleri ve çocukları) veya kayın akrabaları (eşinin kardeşleri, anababası ve çocukları) ve (veya) kendisiyle doğrudan veya dolaylı mali ilgisi olan vergi mükellefleri ile ilgili görev yapması yasaktır.

    Madde 19. Gümrük organlarının vergi alma yetkisi
    Gümrük organları bu Kanuna ve Kazakistan Cumhuriyeti gümrük yasalarına uygun olarak Kazakistan Cumhuriyeti gümrük sınırlarından geçirilmekte olan mallardan vergiler ve bütçeye yapılan diğer zorunlu ödemeleri alırlar.

    Madde 20. Yetkili organların yetkileri
    Bütçeye yapılan zorunlu ödemeler ile ilgili yetkili organların yetkileri bu Kanunun özel kısımında belirlenir.

    Madde 21. Yerel icra organlarının yetkileri
    1.    Yerel icra organları vergi mükellefi gerçek kişiden mülk, taşıt araçları ve toprak vergilerini toplayabilirler.
    2.    Yerel icra organları vergileri, yetkili devlet organı ve Kazakistan Cumhuriyeti maliye Bakanlığı tarafından belirlenen ve kesin hesap belgesi olan makbuz temelinde toplar.
    1)    Vergi yükümlüsü gerçek kişiye vergisini ödediğini kanıtlayan makbuz vermek;
    2)    Zamanında yani vergilerin ödendiğini gösteren makbuz verildikten sonraki bir gün içerisinde ve tam olarak vergileri bankaya yatırmak. Yerleşim yerinde bankanın mevcut olmaması durumunda üç iş günü içerisinde onları yerel bütçeye geçirmek.
    3)    Makbuzun doğru şekilde doldurulmasını ve saklanmasını sağlamak.
    4)    Yetkili devlet organının belirlediği düzen ve sürede vergi organına makbuz kullanımı ve vergilerin bankaya (yerel bütçeye) yatırıldığı hakkında hesap vermek.
    4.    Mahalli icra organları bir defa kullanım kartlarının verilmesini  organize etmeyi sağlar.

    Madde 22. Vergi hizmetleri organlarının diğer devlet organları ile işbirliği
    1.    Vergi hizmetleri organları merkezi ve yerel devlet organlarıyla işbirliği yaparlar, ortak denetim kararları alırlar ve karşılıklı bilgi alışverişini sağlarlar.
    2.    Vergi yasalarına uyulmasını kontrol etme görevini yerine getirmede vergi hizmetleri organlarına yardım etmek, devlet organlarının görevidir.
    3.    Vergi hizmetleri organları ve gümrük organları görevleri olan vergi kontrolünü işbirliği içinde yerine getirirler.
    4.    Vergi hizmetleri organları ve yerel icra organları vergi toplamada işbirliği yaparlar.

    Madde 23. Vergi hizmetleri organları görevlilerinin hukuki ve sosyal korunması
    1.    Vergi hizmetleri organları görevlileri görevlerini yerine getirme sırasında yasalarca korunur.
    2.    Görevini yapması ile ilgili, vergi hizmetleri organları görevlilerinin sağlığına orta düzeyde zarar verilirse, ona devlet bütçesinden beş aylık maaş tutarında maktu tazminat ödenir ve Kazakistan Cumhuriyeti yasalarına uygun olarak bu para suçlu kişilere ödettirilir.
    3.    Görevini yapması ile ilgili, vergi hizmetleri organları görevlilerinin sağlığına mesleğine devam edemeyecek kadar ağır şekilde zarar verilirse, ona devlet bütçesinden beş yıl geçinecek maktu tazminat ve görevdeki maaşı ile emeklilik aylığı (hayat boyu) arasındaki fark ödenir ve Kazakistan Cumhuriyeti yasalarına uygun olarak bu para suçlu kişilere ödettirilir.
    4.    Vergi hizmetleri organları görevlilerinin görevini yapma sırarında ölümü halinde ölenin ailesine veya geçindirmekle yükümlü olduğu kişilere (varislerine):
    1)    Devlet bütçesinden ölenin son çalıştığı yere göre on yıl geçineceği kadar maktu yardım aylığı ödenir.
    2)    Geçindiren kişinin kaybedilmesi durumunda Kazakistan Cumhuriyeti yasalarında belirlenen düzen ve ölçüde devlet sosyal yardım aylığı tayin edilir.
    5.    Görevini yerine getirmesi ile ilgili, vergi hizmetleri organları görevlilerinin sağlığına ve mülküne getirilen zarar ve görevlinin yakın akrabalarının sağlığına ve mülküne getirilen zarar devlet bütçesinden tam olarak tazmin edilir ve bu miktar suçlu kişilere ödettirilir.

    BÖLÜM 2.  VERGİ YÜKÜMLÜLÜĞÜ

    4. GENEL İLKELER

    Madde 24. Vergi yükümlülüğü
    1.    Vergi mükellefinin devlet önünde vergi yasalarına uygun olarak oluşan yükümlülüğü, vergi yükümlülüğüdür. Buna göre vergi mükellefi vergi organına kayıt olmaktan, vergilendirme ve vergilendirme ile ilgisi olan nesneleri belirlemekten, vergiler ve bütçeye yapılan diğer zorunlu ödemeleri hesaplamaktan, vergi hesap raporunu oluşturmaktan, raporu belirlenen sürede göstermekten ve vergiler ve bütçeye yapılan diğer zorunlu ödemeleri ödemekten yükümlüdür.
    2.    Devletin vergi hizmetleri organı adına vergi mükellefinden yükümlülüklerini tam olarak yerine getirmesini talep etmeye; yükümlülüğün yerine getirilmemesi veya gereken şekilde yapılmaması durumunda ise bu Kanuna uygun olarak onların yapılmasını sağlamaya ve zorlayıcı çareleri kullanmaya yetkisi vardır.

    Madde 25.  Vergilendirme nesneleri ve vergilendirme ile ilgili nesneler
    Mevcut olmasıyla vergi mükellefinde vergi yükümlülüğü oluşturan mülk ve eylemler vergilendirme nesneleri ve vergilendirme ile ilgili nesnelerdir. Vergilendirme nesneleri ve vergilendirme ile ilgili nesnelerin ne tür vergiler ve bütçeye yapılan diğer zorunlu ödemelere tabi olacağı bu Kanunun özel kısımında belirlenir.

    Madde 26. Vergi temeli
    Vergi temeli, vergilendirme ve vergilendirme ile ilgili nesnelerin değersel, fiziksel ve diğer niteliklerini gösterir. Buna göre vergilerin ve bütçeye yapılan diğer zorunlu ödemelerin miktarı belirlenir.

    Madde 27. Vergi oranı
    1.    Vergi oranı, vergi temelinin ölçü birimine hesaplanıp eklenen vergi büyüklüğünü  gösterir.
    2.    Vergi oranı % olarak veya vergi temelinin ölçü birimine kesin tutar olarak belirlenir.

    Madde 28. Vergi süresi
    Vergi süresi, bu Kanunun özel kısımına göre ayrı vergiler ve bütçeye yapılan diğer zorunlu   
    ödemelere uygun olarak belirlenen süredir. Bu sürenin bitmesiyle vergi temeli belirlenir ve  
    vergiler ile bütçeye yapılan diğer zorunlu ödemelerin tutarı hesaplanır.

    5.    VERGİ YÜKÜMLÜLÜĞÜNÜN YERİNE GETİRİLMESİ

    Madde 29. Vergi yükümlülüğünün yerine getirilmesi
    1.  Eğer bu Kanunda başka bir durum öngörülmemişse, vergi mükellefi vergi   yükümlülüğünü kendisini yerine getirir.,
    2.   Vergi mükellefi yükümlülüğünü şu şekilde yerine getirir:
    1)    Vergi organına kaydolur;
    2)    Vergilendirme ve vergilendirme ile ilgili nesnelerin sayımını yapar
    3)    Vergilendirme ve vergilendirme ile ilgili nesnelere, vergi temeline ve vergi oranına göre ödenecek vergilerin ve bütçeye yapılan diğer zorunlu ödemelerin tutarını hesaplar;
    4)    Vergi raporunu oluşturur ve onu belirlenen düzen ve sürede vergi hizmetleri organlarına götürür;
    5)    Hesaplanan vergileri ve bütçeye yapılan diğer zorunlu ödemeleri vergi yasalarında belirlenen düzen ve sürede öder ve vergi yükümlülüğünü yerine getirmemesi durumunda geciktirme parası ve ceza öder. Vergi yükümlülüğü vergi mükellefi tarafından bu Kanunda belirtilen düzen ve sürede yerine getirilmelidir.
    3.    Vergi mükellefi yükümlülüğünü süresinden önce yerine getirebilir.
    1)    Vergi mükellefi çeşitli banka işlemleri yapan banka veya kuruluşlardan vergileri ve bütçeye yapılan diğer zorunlu ödemeleri ödemesini kabul ettiğini bildiren belgeyi aldığı günden itibaren, yükümlülüğünü peşinatsız şekilde yerine getirmiş sayılır. Vergi mükellefi belirlenen tutarı banka veya yetkili organa getirdiği andan itibaren yükümlülüğünü peşin olarak yapmış sayılır.
    2)    Vergi mükellefinin vergi ödenmesi ile ilgili vergi ajanının gerçekleştirdiği yükümlülüğü, verginin kesildiği günden itibaren yapılmış sayılır.
    3)    Vergi yükümlülüğü bu Kanunun 39. maddesinde belirlenen düzene göre, sayılma yoluyla yerine getirilebilir.
    4)    Kazakistan Cumhuriyeti hukuk kuralları ve yeraltı kaynaklarını kullanma kontratlarında öngörülen  ödemelerin döviz ve ayni şekilde yapılması durumları dışında, vergiler ve bütçeye yapılan diğer zorunlu ödemeler ile ilgili vergi yükümlülüğü tenge ile yerine getirilir.

    Madde 30. Vergi yükümlülüğünü yerine getirmede vergiler ve bütçeye yapılan        diğer zorunlu ödemelerin hesaplanma özelliği
    1.    Kesilecek vergi tutarının hesaplanması vergi ajanı tarafından gerçekleştirilir.
    2.    Bu Kanunun özel kısımında öngörülen durumlarda, ayrı tür vergiler ile bütçeye yapılan diğer zorunlu ödemelerin hesaplanması görevi vergi organıyla yetkili organlara verilebilir.

    Madde 31. Vergi hizmetleri organlarının vergi yükümlülüğünün yerine getirilmesi ile ilgili duyuru yapması
    1.    Vergi hizmetleri organlarınca vergi mükellefine gönderilen, vergi yükümlülüklerini yerine getirmeleri gerektiğini bildiren yazılı bildiridir.
    2.    Duyuru türleri aşağıdaki şekildedir ve vergi mükellefine şu sürelerde gönderilir:
    1)    Bu Kanunun 30. maddesinin 2. bölümüne uygun olarak, vergi organınca hesaplanan vergiler ile bütçeye yapılan diğer zorunlu ödemelerin tutarı hakkında, – hesaplandıktan sonra üç gün içerisinde;
    2)    Vergi denetimi sonucuna göre hesaplanıp eklenen vergilerin ve bütçeye yapılan diğer zorunlu ödemelerin, geciktirme parası ile cezaların tutarı hakkında – vergi denetim akdi teslim edildikten sonra beş işgünü içerisinde.
    3)    Diğer vergiler ile ilgili yükümlülüğün yerine getirilmesinde bütçeye fazla ödenen  vergilerin sayılan tutarı hakkında – sayım yapıdıktan sonra beş işgünü içerisinde; Gereken süresinde yerine getirilmeyen vergi yükümlülüğüne karşı alınan önlemler hakkında – 47. maddenin 1. bölümünün 1) ve 2) alt bölümleri ile 48. maddenin 1.bölümünde belirtilen sürenin bitimine kadar;
    4)    Gereken süresinde yerine getirilmeyen vergi yükümlülüğüne karşı alınan önlemler hakkında – Bu Kanunun 45 maddesinin 1) işaretli fıkrası 47. maddenin 1. bölümünün 1) ve 2) alt bölümleri ile 48. maddenin 1. bölümünde belirtilen sürenin bitiminden sonra;
    5)    Vergi borcununu zorunlu türde ödetmede kullanılan çareler hakkında  zorunlu ödetme  çaresini kullanmadan en az 5 işgünü önce;
    6)    Cezaların ödenmesi için borçlunun banka hesabındaki paraya başvurulması hakkında  başvurudan en az 5 işgünü önce;
    7)    Kontrol sonucunda meydana çıkan ihlallerin giderilmesi: hakkında vergi raporundaki ihlalin açığa çıkmasından sonra iki iş günü içerisinde;
    8)    Vergi mükellefi şikayetinin incelenmesi sonucuna göre, hesaplanıp eklenen vergiler ile bütçeye yapılan diğer zorunlu ödemelerin, geciktirme parası ile cezaların tutarı hakkında – şikayet ile ilgili kararın kabul edilmesinden sonra beş işgünü içerisinde.
    9)    Vergi yasalarının ihlalini giderme hakkında – ihlalin meydana çıkmasından sonra beş işgünü içerisinde.
    3.    Duyuruda (ihbarname) vergi mükellefinin soyadı, adı, baba adı veya tam ismi, vergi mükellefinin kayıt numarası; duyuru tarihi; Kazakistan Cumhuriyeti mevzuatında öngörülen durumlarda vergi tutarı; yükümlülüğün yerine getirilmesi ile ilgili talep, duyuru göndermedeki gerekçe ve temyiz etme düzeni belirtilir.
    1)    Duyuruda soy isim, isim, baba adı veya vergi mükellefinin tam adı, vergi ödeyen kişinin kayıt numarası, duyuru tarihi, Kazakistan Cumhuriyeti  yasalarında belirtilen durumlarda vergi  taahhüt miktarı, vergi taahhütlerinin yerine getirilmesi talebi, duyuru göndermedeki gerekçe ve temyiz etme düzeni belirtilir. Duyurunun şekli yetkili devlet organınca tesbit edilir.
    4.    Duyuru vergi mükellefinin (temsilci) şahsen imzası alınarak veya gönderildiği ve alındığı tasdik edilen başka bir yöntemle teslim edilmelidir.
    1)    Bu Maddenin  2 altbölümü 7) işaretli fıkrasında belirtilen duyuru, vergi mükellefi tarafından duyuru teslim edildiği günden itibaren 10 iş günü içerisinde yerine getirilmelidir.
    5.    Bu maddede öngörülen durumlar vergi ajanına gönderilen duyurularda da kullanılır.

    Madde 32. Vergi yükümlülüğünün yerine getirilme süresi
    1.    Vergi yükümlülüğünün yerine getirilme süresi bu Kanunda belirlenir. Bunda olayın veya hukuki eylemin başladığı günün ertesinde bu Kanunda belirlenen süre başlamış olur. Süre bu Kanunda belirlenen dönemin son gününün bitmesiyle sona erer. Eğer sürenin son günü tatile denk gelirse, süre bir sonraki işgününün bitmesiyle sona ermiş olur.
    2.    Vergi denetimi sonucunda vergi organları tarafından hesaplanıp eklenen vergilerin ve bütçeye yapılan diğer zorunlu ödemelerin, geciktirme paraları ile cezaların tutarı hakkında duyuru gelmesi durumunda ve Kazakistan Cumhuriyeti  Vergi Kanunu ihlalinin giderilmesi hakkında vergi yükümlülüğü duyurusunun mükellefe geldiği günden sonra on işgünü içerisinde yerine getirilmelidir.
    3.    Vergi denetimi sonucunda vergi organları tarafından eklenen vergilerin ve bütçeye  yapılan diğer zorunlu ödemelerin, geciktirme paraları ile cezaların (ödeme kaynağından kesilen vergi ve aksizler hariç) tutarı hakkındaki duyuruyu vergi mükellefinin kabullenmesi durumunda, vergi mükellefinin dilekçesi üzerine vergi yükümlülüğü altmış işgünü uzatılabilir. Bu durumda belirlenen tutar bütçeye uzatılan süredeki her gün için geciktirme parası eklenerek, sözkonusu sürenin her 15 işgününde eşit paylarla ödenir.
    4.    Anonim şirketler vergi borcu ödeme süresi, borcu ödemek için mahkeme kararı ile ek tahvil çıkartan ek tahvil çıkartma kararı yürürlülüğe girdiğinden ve onu yerleştirinceye kadar durdurulacaktır.

    Madde 33. Vergi mükellefinin vergi borcunu ödeme düzeni
    1.    Vergi borcunun ödenmesi şu şekilde yapılır:
    1)    Hesaplanıp eklenen geciktirme parası
    2)    Hesaplanıp eklenen ceza
    3)    Ödenmemiş tutar

    Madde 34. Tasfiye edilen tüzel kişinin vergi yükümlülüğünü yerine getirmesi
    1.    Tasfiye edilen tüzel kişinin vergi borcu tüzel kişinin mülklerinin satışından elde edilen gelir de dahil olmak üzere Kazakistan Cumhuriyeti hukuk kurallarında belirlenen düzen sırasına göre, sözkonusu tüzel kişinin hesabından kapatılır. Buna tasfiye edilen tüzel kişinin yapısal alt bölümlerinin vergi borçları da dahildir. Tasfiye süresinde oluşan vergi yükümlülüğü meydana gelmesine bağlı olarak, Kazakistan Cumhuriyeti vergi yasalarında belirlenen süre ve düzene göre yerine getirilir.
    2.    Şayet tasfiye edilen tüzel kişinin malvarlığı vergi borcunun tam olarak kapatılmasına yetmiyorsa, Kazakistan Cumhuriyeti hukuk kurallarında belirlenen durumlarda vergi borcunun kalan kısmı tasfiye edilen tüzel kişinin kurucuları (katılımcıları) tarafından kapatılır.
    3.    Eğer tasfiye edilen tüzel kişinin fazladan ödemiş olduğu vergileri ve bütçeye yapılan diğer zorunlu ödemeleri varsa, bu Kanunun 39. maddesinde belirlenen düzene göre, bu tutar tasfiye edilen tüzel kişinin vergi borcunun kapatılmasında kullanılır.Tasfiye edilen tüzel kişinin vergi borcunun olmaması durumunda, fazladan ödenen vergiler ile bütçeye yapılan diğer zorunlu ödemeler o tüzel kişiye iade edilir.

    Madde 35. Tüzel kişinin yeniden kurulmasında vergi yükümlülüğünün yerine getirilmesi
    1.    Yeniden kurulan tüzel kişinin vergi yükümlülüğünü yerine getirme görevi onun yasal  halefine (haleflerine) geçer.
    2.    Yasal halefin (haleflerin) ve onların yeniden kurulan tüzel kişinin vergi borcunu kapatmadaki paylarının belirlenmesi Kazakistan Cumhuriyeti medeni hukukuna uygun olarak gerçekleştirilir.
    3.    Tüzel kişinin yeniden kurulması onun yasal halefi (halefleri) tarafından yerine getirilecek vergiler ve bütçeye yapılan diğer zorunlu ödemeler ile ilgili yükümlülüğünün süresini değiştirmez.
    4.    Tüzel kişinin yeniden kurulmadan önce fazladan ödemiş olduğu vergiler ile bütçeye yapılan diğer zorunlu ödemeleri, vergi organı tarafından yeniden kurulan tüzel kişinin vergi borcunu kapatmaya kullanılır.
    5.    Yeniden kurulan tüzel kişinin vergi borcunun olmaması durumunda, fazladan ödenen vergiler ile bütçeye yapılan diğer zorunlu ödemeler o tüzel kişinin yasal halefine geri ödenir.

    Madde 36. Ölen gerçek kişinin vergi borcunun kapatılması
    1.    Ölen gerçek kişinin öldüğü güne kadar oluşan vergi borcu, onun varisi (varisleri) tarafından kapatılır. Varislerin vergi borcu sorumluluğu miras aldıkları mülkün değeriyle sınırlı ve mirastaki payına orantılı olup, bunda miras aldıkları tarih dikkate alınır.
    2.    Ölen gerçek kişinin varisinin olmaması durumunda, onun öldüğü güne kadar oluşan vergi borcu kapanmış sayılır.

    Madde 37. Mahkemece meçhul kayıp olduğu kabul edilen gerçek kişinin vergi yükümlülüğünün yerine getirilmesi
    1.    Mahkemece meçhul kayıp olduğu kabul edilen gerçek kişinin vergi yükümlülüğü, o kararın çıktığı günden itibaren durdurulur.
    2.    Mahkemece meçhul kayıp olduğu kabul edilen gerçek kişinin vergi borcu,  onun mülkünü himayesine alan kişi veya yetkili organ tarafından kapatılır.
    3.    Eğer mahkemece meçhul kayıp olduğu kabul edilen gerçek kişinin mülkü vergi borcunu kapamaya yetmiyorsa, geri kalan kısım vergi organınca mülk yetersizliği hakkındaki mahkeme kararı gerekçe gösterilerek zarar hanesine geçirilir.
    4.    Meçhul kayıp olarak ilan edilen mahkeme kararının iptal edilmesi durumunda, vergi yükümlülüğünde belirlenen zamanaşımı süresine bakılmaksızın, vergi organınca zarar hanesine geçirilmiş olan vergi borcu yeniden başlatılır.

    Madde 38. Vergi yükümlülüğünde zamanaşımı süresi
    1.    Vergi hizmetleri organları vergi dönemi bittikten sonra beş yıl içerisinde vergi ve bütçeye yapılan diğer zorunlu ödemeleri hesaplayıp ekleyebilir veya eklenen tutarı tekrar inceleyebilir.
    2.    Vergi mükellefi vergi dönemi bittikten sonra beş yıl içerisinde, fazladan ödemiş olduğu vergiler ve bütçeye yapılan diğer zorunlu ödemelerin sayılmasını veya iade edilmesini talep etme yetkisine sahiptir.

    6.    Vergi yükümlülüğünün yerine getirilmesi ile ilgili bütçe ile hesaplaşmada, fazladan ödenen vergi ve diğer zorunlu ödemelerin sayımı ve geri ödenmesi.

    Madde 39. Vergi yükümlülüğünün yerine getirilmesi ile ilgili bütçe ile hesaplaşmada, fazladan ödenen vergi ve diğer zorunlu ödemelerin sayımı
    1.    Vergi döneminde bütçeye ödenen vergi tutarı ile hesaplanan vergi tutarı arasındaki fark, fazla ödenmiş vergi sayılır.
    1)    Bütçeye fazla ödenmiş olan vergi, mükellefin dilekçesine göre aşağıdaki şekillerde vergi borcunun kapatılmasında kullanılır.
    2.    Bütçeye fazla ödenmiş olan vergi, mükellefin dilekçesine göre aşağıdaki şekillerde dilekçe verdikten sonra 5 iş günü içerisinde vergi borcunun kapatılmasında kullanılır:
    1)    Sözkonusu verginin geciktirme parası ile cezasını ödemede;
    2)    Başka tür vergilerin geciktirme parası ile cezasını ödemede;
    3)    Başka tür eksik ödenmiş vergileri ödemede;
    4)    Gelecek sözkonusu verginin veya başka vergilerin ödenmesinde.
    3.    Eğer bu Kanunda başka bir durum öngörülmemişse, fazla ödenen vergi tutarının sayımı, bu maddede belirlenen düzende, vergi organınca vergi ödeme yerinde yapılır.
    1)    Bu maddenin 2 altbölümü ile belirtilen süre aşımında,  Kazakistan Cumhuriyeti  Milli Bankasınca belirlenen yeniden finanse etme haddinin 2 katı miktarında her gün için ödenir.
    4.    Bütçeye fazladan ödenmiş olan vergi tutarı, başka bir vergi mükellefinin borcunu kapatmak için kullanılamaz.

    Madde 40. Vergi yükümlülüğünün yerine getirilmesinde fazla ödenen vergiler ile bütçeye yapılan diğer zorunlu ödemelerin iade edilmesi
    1.    Fazla ödenmiş olan vergi, mükellefin dilekçesi üzerine bu Kanunun 39. maddesinde öngörülen sayımlar yapıldıktan sonra vergi mükellefinin banka hesabına yatırılır.
    2.    Eğer bu Kanunda başka bir durum öngörülmemişse, fazla ödenen vergi tutarının iadesi, iade dilekçesi verildikten sonra 15 işgünü içerisinde ödeme yerinde yapılır.
    3.    Bu maddenin 2. bölümünde belirlenen sürenin bozulması halinde, iade süresinin ihlal edildiği her güne Kazakistan Cumhuriyeti milli bankasının belirlediği 1,5 kat resmi yeniden finanse etme oranında geciktirme parası eklenir.
    4.    Eğer bu Kanunda başka bir durum öngörülmemişse, fazladan ödenen bütçeye yapılan diğer zorunlu ödemelerin iadesi bu maddeye uygun olarak gerçekleştirilir.

    7.   VERGİ YÜKÜMLÜLÜĞÜNÜN YERİNE GETİRİLMESİNDE SÜRE DEĞİŞİKLİĞİ

    Madde 41. Vergi yükümlülüğünün yerine getirilmesinde süre değişikliği kavramı ve genel    şartları
    1.    Vergi yükümlülüğünün yerine getirilmesinde süre değişikliği, vergi mükellefinin gerekçeli dilekçesi üzerine vergi ödeme süresinin (ödeme kaynağından kesilen vergi ve aksizler hariç) bu Kanunda belirlenen süreden daha geç bir tarihe kaydırılmasıdır. Bu süre en fazla takvim yılının 10 ayı kadar olabilir.
    2.    Vergi yükümlülüğünü değiştirilmiş süre ile yerine getirme hakkına tekrar taviz yapılmaz.
    3.    Bu Kanunun özel kısımında belirlenen durumlar dışında, vergi yükümlülüğünün yerine getirilmesinde süre değişikliği vergi mükellefini bu Kanunun 46. maddesinde uygun olarak geciktirme parasını ödemekten kurtarmaz.
    4.    Bu Kanunun özel kısımında belirlenen durumlar dışında, vergi yükümlülüğünün yerine getirilmesinde süre değişikliği vergi mükellefi mülkünün kefalet altına alınmasıyla veya banka güvencesiyle gerçekleştirilir.
    5.    Vergi mükellefi mülkünün kefalet altına alınması ve banka güvencesiyle vergi yükümlülüğünün yerine getirilmesinde süre değişikliği yapma düzeni Kazakistan Cumhuriyeti Hükümetince belirlenir.

    Madde 42. Vergi yükümlülüğünün yerine getirilmesinde süre değişikliği kararını almaya yetkili organ
    1.    Devlet bütçesine giren, ülke bütçesi ve yerel bütçeler arasında dağıtılan vergi ödemeleri ile ilgili, vergi yükümlülüğünün yerine getirilmesinde süre değişikliği kararı, Kazakistan Cumhuriyeti Maliye Bakanlığının onayıyla yetkili devlet organı tarafından alınır.
    2.    Tümü yerel bütçelere giren vergiler ile ilgili, vergi yükümlülüğünün yerine getirilmesinde süre değişikliği kararı, yerel icra organının onayıyla vergi mükellefinin kayıtlı olduğu yerel vergi organı tarafından alınır.

    Madde 43. Vergi yükümlülüğünün yerine getirilmesinde süre değişikliği kararı geçerliliğinin sona ermesi
    1.    Vergi yükümlülüğünün yerine getirilmesinde süre değişikliği kararının geçerliliği, kararda belirtilen sürenin bitmesiyle sona ermiş olur.
    2.    Kararda belirlenen süre bitmeden vergi mükellefinin tüm vergi tutarını ödemesi veya vergi mükellefinin vergi yükümlülüğünün yerine getirilmesindeki süre değişikliği şartlarını ihlal etmesi durumlarında, vergi yükümlülüğünün yerine getirilmesinde süre değişikliği kararının geçerliliği süresinden önce sona ermiş olur.

    Madde 44. Vergi mükellefinin ipotek ettirdiği mülkün cezaya çevirilmesi ve satış düzeni
    1.    Kefalet altına (banka güvencesi) alınmış olan vergi yükümlülüğünün yerine getirilmesinde süre değişikliği şartlarının yapılmaması veya gereken şekilde yapılmaması durumlarında, vergi hizmetleri organları cezayı vergi mükellefinin kefalet altındaki mülküne çevirebilir veya banka güvencesinin yerine getirilmesini talep edebilirler.
    2.    Vergi mükellefinin ipotek ettirdiği mülkün satışı Kazakistan Cumhuriyeti medeni hukuk kurallarında belirlenen düzene uygun olarak yapılır.

    8.   SÜRESİNDE YERİNE GETİRİLMEYEN VERGİ YÜKÜMLÜLÜĞÜNÜN
    YAPILMASINI   SAĞLAMA YÖNTEMLERİ

    Madde 45. Süresinde yerine getirilmeyen vergi yükümlülüğünün yapılmasını sağlama yöntemleri
    1.    Belirlenen sürede yerine getirilmeyen vergi yükümlülüğünün yapılması aşağıdaki şekillerde sağlanabilir:
    1)    Ödenmeyen vergiler ile bütçeye yapılan diğer zorunlu ödemeler tutarına geciktirme parası eklenerek;
    2)    Banka hesaplarında gider işlemlerini durdurarak;
    3)    Vergi borcu için vergi mükellefinin mülkünü yönetmesini sınırlandırarak.

    Madde 46. Zamanında ödenmeyen vergiler ile bütçeye yapılan diğer zorunlu ödemelerin geciktirme paraları
    1.    Bu maddenin 3. bölümünde belirlenen, zamanında ödenmeyen vergi tutarına eklenen miktar, geciktirme parasıdır.
    2.    Vergi borcunun kapatılmasında zorlayıcı çarelerin kullanılmasına ve vergi yasalarının ihlal edildiği için başvurulan diğer çarelere bakılmaksızın geciktirme parası hesaba eklenir ve ödenir.
    3.    Vergilerin ve bütçeye yapılan diğer zorunlu ödemelerin ödenme süresinden bir sonraki günden başlayarak vergi yükümlülüğünü yerine getirmedeki gecikmenin her günü için Kazakistan Cumhuriyeti milli bankasının belirlediği 1,5 kat resmi yeniden finanse etme oranınde geciktirme parası eklenir.
    4.    Çeşitili banka işlemlerini gerçekleştiren banka ve kuruluşlara, banka hesaplarından vergiler ile diger zorunlu ödemelerin, cezaların zarar hanesine geçirilmesinde sıralamayı sağlamadıkları için ve vergi mükellefi banka hesabından çıkartılan vergi ve diğer zorunlu ödemeler tutarını Kazakistan Cumhuriyeti Maliye Bakanlığı Hazinesi hesabına aktarmadaki gecikmeleri için ceza kesilir.
    Çeşitli banka işlemlerini gerçekleştiren banka ve kuruluşlara; banka hesaplarından vergiler ile diger zorunlu ödemelerin, cezaların zarar hanesine geçirilmesinde sıralamayı sağlamadıkları için ve vergi mükellefi banka hesabından çıkartılan vergi ve diğer zorunlu ödemeler, para cezalarını  ve çeşitli banka işlemlerini gerçekleştiren banka ve kuruluşlar kasasına ödenen  nakit paraları vergi  ve diğer zorunlu ödemeleri, para cezalarını ödeme hesabına aktarmadaki gecikmeleri için ceza kesilir.
    5.    Mahkeme kararıyla iflas olduğu veya cebri şekilde tasfiye edildiği kabul edilen vergi mükellefinin ödenmemiş vergi tutarına, kararın çıktığı günden başlayarak geciktirme parası eklenmez.
    Mahkeme kararıyla iflas olduğu veya cebri şekilde tasfiye edildiği kabul edilen vergi mükellefinin ödenmemiş vergi tutarına, kararın çıktığı günden başlayarak veya hakkını iade etme işlemi alındığında bu kararın yürürlülüğe girdiğinden itibaren geciktirme parası eklenmez.
    6.    Cebri şekilde tasfiye edilen bankanın alacaklısına bu kararın çıktığı andan itibaren, süresinde ödenmemiş vergi tutarı için geciktirme cezası kesilmez. Yalnız bu durumda verginin ödenmemesinin tek sebebi sözkonusu bankanın zorlayıcı şekilde tasfiye edilmesi olmalıdır.
    7.    Mahkeme kararıyla, kapatılması için ek emisyon hisse senedi çıkarılan vergi borcuna, sözkonusu kararın gücüne kavuştuğu andan ek emisyon hisse senetlerinin dağıtılıp bitmesine kadar gecikme cezası kesilmez.
    8.    Mahkeme kararıyla meçhul kayıp olduğu kabul edilen gerçek kişinin vergi borcuna, kararın hukuki gücüne kavuştuğu andan iptal edilmesine dek gecikme cezası eklenmez.
    9.    Vergi mükellefinin dilekçesinde belirtilen fazla ödenen vergi miktarı oranına, Bu Kanunun 2 alt bölümünde belirtilen süre ihlalinde vergi borcu için para eklenmez

    Madde 47. Vergi mükellefi banka hesaplarında gider işlemlerini durdurmak
    1.    Tüzel kişi ve şahsi girişimcinin (muhabirlik hariç) Kazakistan Cumhuriyeti hukuk kurallarında belirlenen düzene göre banka hesaplarında gider işlemlerinin durdurulması aşağıdaki durumlarda yapılır:
    1)    Vergi mükellefinin teslim etme süresi bittikten sonra on gün geçtiği halde vergi raporunu getirmemesi;
    2)    Vergi borcunun ödenme süresinden 30 gün geçtiği halde ödenmemesi;
    3)     Bu Kanunda belirlenen vergi denetimi yapma düzenini görevlilerin ihlal etmesi durumları hariç, görevlilerin vergilendirme ve vergilendirme ile ilgili nesneleri denetim yapmasına ve incelemesine izin verilmemesi.
    3-1) Banka hesaplarında gider işlemlerini durdurma, bu Kanunun 31. maddesinde belirlenen sürelerde vergi mükellefine duyurulara, vergi borcunu ödeme hariç vergi mükellefinin tüm gider işlemlerini kapsayacak şekide yapılır.
    3-2) Vergi organının vergi mükellefinin banka hesaplarındaki gider işlemlerini durdurma emri, yetkili devlet organı ile Kazakistan Cumhuriyeti Milli Bankası tarafından birlikte belirlenen şekilde çıkarılır ve çesitli banka işlemlerini gerçekleştiren banka ve kuruluşların onu aldığı günden itibaren gücünde olur.
    3-2) a) Vergi organının vergi mükellefinin banka hesaplarındaki gider işlemlerini durdurma emrine, çesitli banka işemlerini yapan banka ve kuruluşlar kayıtsız şartsız uymalıdırlar.
    3-2) b) Vergi mükellefinin banka hesaplarındaki gider işlemlerini durdurma emri, durdurma emrinin çıkmasına neden olan sebeplerin giderilmesinden en geç bir işgünü sonra, emri veren vergi organı tarafından iptal edilir.
    3-2) c) Vergi denetimi sonucunda kesilen vergiler ve bütçeye yapılan diğer zorunlu ödemeler, geciktirme parası ile cezalar hakkındaki duyurunun temyiz edimesi durumunda, banka hesaplarındaki gider işlemleri durdurulmaz.

    Madde 48. Vergi mükellefinin mülk yönetimine sınırlandırma kararının alınması
    1.    Tüzel kişinin banka hesaplarında gider işlemlerinin durdurulması emri çıktıktan sonra on işgünü içerisinde vergi borcunun ödenmemesi durumunda, vergi mükellefinin mülkünü yönetmesine sınırlandırma getirilir. Bu durumda bu Kanunun 31. maddesinde belirtilen sürelerde tüzel kişiye duyuru gönderilir. Mülk yönetimini sınırlandırma kararı yetkili devlet organının belirlediği şekilde çıkarılır.
    2.    Vergi mükellefinin mülk yönetimine sınırlandırma kararı, onun kendisine ait mülk veya işletmek üzere aldığı mallarla (malın işletilmek üzere devredilmesi sözleşmesinde, onun yabancılaştırılmasının yasak olduğu öngörülen durumlar hariç) ilgili alınır.Vergi mükellefinin malı kiraladığı ve (veya) ipotek ettirdiği mülkü yönetmesine sınırlandırma kararı alındığı andan iptal edilene dek, o mülke el konulması ve o mülkle ilgili sözleşme şartlarına değişiklik getirilmesi yasaklanır.
    3.    Mülk yönetimini sınırlandırma kararı, vergi organı tarafından vergi mükellefinin hesaplarında bulunan vergi borcuna dayanılarak alınır.
    4.    Mülk yönetimini sınırlandırma kararı gerekçesiyle, vergi mükellefi mülke sahip olma, kullanma ve yönetme şartlarını bozmanın sorumlulukları hakkında ikaz edilerek, vergi borcu tutarına mülk haczedilir. Yönetimi sınırlandırılmış olan mülkün haczedilmesi Kazakistan Cumhuriyetinin değerlendirme faaliyetleri hakkındaki yasalarına uygun olarak, vergi mükellefinin muhasebe hesabı verilerine veya bağımsız değerlendirmelere dayanılarak, fiyatı  belirlenmek suretiyle gerçekleştirilir. Haczetme yetkili devlet organının belirlediği şekil ve düzende iki nüsha olarak hazırlanır ve kaydedilir. Vergi organı mükellefe mülk yönetiminde sınırlandırma kararını ve mülkün haczedilmesi raporunun bir nüshasını  vermelidir.
    5.    Mülk yönetimini sınırlandırma kararı, vergi organı tarafından vergi mükellefinin borcunu ödemesinden sonra en geç bir işgünü içerisinde iptal edilir.

    9.    VERGİ BORCUNU ÖDETMEDE ZORLAYICI ÇARELER

    Madde 49. Vergi borcunu ödetmede zorlayıcı çareler
    Vergi organları mükellefe süresinde yerine getirilmeyen vergi yükümlülüklerinin yapılmasını sağlama yöntemlerini kullandıktan sonra, vergi denetimi raporunun bildirisini temyiz ettirme durumları dışında, vergi borcunu ödetmedeki zorlayıcı çareleri kullanmaya yetkilidirler. Kullanılan vergi borcunu ödetmedeki zorlayıcı çareler, bu Kanunun 31. maddesine uygun olarak, vergi mükellefine gönderilen bildiri temelinde gerçekleştirilir.
    Vergi organları vergi denetimi raporunun bildirisini temyiz ettirme durumları dışında, vergi borcunu ödetmedeki zorlayıcı çareleri kullanmaya yetkilidirler. Kullanılan vergi borcunu ödetmedeki zorlayıcı çareler, bu Kanunun 31. maddesine uygun olarak, vergi mükellefine gönderilen bildiri temelinde gerçekleştirilir.
    Vergi borcunun zorlayıcı şekilde ödetilmesi aşağıdaki düzende yapılır:
    1.    Banka hesaplarındaki paralardan;
    2.    Nakit paralardan;
    3.    Borçluların hesabından;
    4.    Yönetimi sınırlandırılmış olan mülkün satışından;
    5.    Zorlayıcı şekilde ek emisyon hisse senetlerinin çıkarılmasından

    Madde 50. Vergi borcunun banka hesaplarındaki paralardan ödetilmesi
    1.    Bildiri ve (veya) hesaba göre, vergi denetimi sonucunda hesaplanan vergilerin ödenmemesi veya tam olarak ödenmemesi durumunda, vergi organı mükellefin rızası olmaksızın tüzel kişi ve şahsi girişimcilerin banka hesaplarından vergi borcu tutarını zorlayıcı şekilde ödettirebilir.
    2.    Vergi mükellefinin banka hesaplarından vergi borcunun ödetilmesi vergi organının kasa emri temelinde gerçekleştirilir.
    3.    Vergi organının vergi mükellefinin bir banka hesabından vergi borcunun ödetilmesi ile ilgili kasa emrini bankanın yerine getirmesinde, vergi organının vergi mükellefinin sözkonusu bankadaki diğer banka hesaplarına getirdiği kasa emirleri, eğer bu kasa emirleri vergi organı tarafından aynı tutar, aynı borç ve aynı hesap dönemi için verilmişse, vergi organının kasa emrinin yapıldığını ispatlayan ödeme belgesi eki yapılmamış olarak banka tarafından vergi organına geri verilir.
    4.    Kasa emri Kazakistan Cumhuriyeti hukuk kurallarında belirlenen şekilde çıkarılıp, vergi borcunun ödetileceği vergi mükellefinin veya vergi ajanının banka hesabını belirten bilgileri içerir.
    5.    Vergi mükellefinin tenge banka hesabında para bulunmaması durumunda, vergi organının tenge olarak verdiği kasa emri gerekçesiyle, vergi borcu mükellefin döviz banka hesaplarından ödetilir.
    6.    Vergi borcunun ödetilmesi ile ilgili kasa emri, çeşitli banka işlemlerini gerçekleştiren banka ve kuruluşlar tarafından ilk sırada, emir alındıktan sonraki bir işlemgünü içerisinde ve banka hesabında bulunan para tutarı sınırlarında yerine getirilir.
    Bütün talepleri yerine getirmek için yeteri kadar bankada parası olan müşteri vergi borcunun ödetilmesi ile ilgili kasa emri ilk sırada ve bir işlem gününden geç olmadan banka hesabında olan para miktarında ve  kasa emri alan günü takip eden gün banka veya kurum tarafından yerine getirilir.
    7.    Vergi mükellefinin banka hesabında yeterli para bulunmaması veya para mevcut olmaması halinde, kasa emri bu hesaba para girdiği ölçüde yerine getirilir.
    Vergi müellefinin banka hesabında yeteri kadar para miktarı bulunmadığında Banka müşteriden aşağıda belirtilen şekilde ödettirir:
    1)    Zararı giderme hakkında, sağlığa, hayata verilen zararı ve nafaka ödettirme hakkında talepler bildirilen icra evrakına göre;
    2)    İş sözleşmesi ile çalışan kişilerin maaşı, tatil günleri çalışanların primleri müellif anlaşmasına göre müellif primleri icra evrakları;
    3)    Müşterinin bütçe karşısındaki taahhütlerine göre.
    8.    Vergi organınca kasa emri konulan vergi mükellefinin banka hesabında para mevcut olmaması durumunda, kasa emrini alan banka, mükellef banka hesabının yasalara uygun olarak kapanması üzerine, kasa emrini vergi mükellefi banka hesabının kapandığını bildiren yazı ile birlikte vergi organına geri verir.

    Madde 51. Vergi borcunun nakit para ile ödetilmesi
    1.    Banka hesabında para bulunmaması durumunda, vergi borcu para ile ödetilir.
    2.    Vergi borcunun peşin para ile ödetilmesi, vergi organının mükellefin muhasebe (kasa) belgelerinde (dövizler de dahil) görünen nakit paraya el koymasıdır.Vergi borcunun nakit para ile ödetilmesi, vergi organınca, vergi yükümlülüğünün yapılmasında zorlayıcı çarelerin kullanılması hakkındaki duyuru esasına dayanılarak gerçekleştirilir.
    3.    Nakit paralara el koyma, yetkili devlet organınca tasdik edilen rapor şeklinde oluşturulup, kaydedilir.
    4.    Vergi mükellefinden alınan nakit para, alındıktan sonraki bir işgünü içerisinde, bütçeye aktarılmak üzere vergi mükellefi hesabına kaydedilmesi için, çeşitli banka işlemlerini gerçekleştiren banka ve kuruluşlara teslim edilir. Banka hesaplarının mevcut olmaması durumunda vergi mükellefinden alınan nakit paralar, alındıktan sonraki bir işgünü içerisinde bütçeye ödenir.

    Madde 52. Vergi borcunun vergi mükellefi borçlularının hesabından ödetilmesi
    1.    Vergi mükellefinin banka hesabında para bulunmaması ve nakit parasının mevcut olmaması durumunda, vergi organı, oluşan vergi borcu sınırları içerisinde, borcu vergi mükellefine borçlu olan üçüncü kişilerin hesabından ödetmeye yetkilidir. Bu durumda borçlulara vergi mükellefinin vergi borcunun kapatılması için onların banka hesaplarına ödetme yapılacağına dair bildiri gönderilir. Ödetme, aralarındaki sözleşmeye göre o andaki borçlunun vergi mükellefine borçlu olduğu tutarla sınırlı tutulur.Bildirimi aldığı andan itibaren 20 işgünü içerisinde borçlu vergi organına bildirimi ve bildirinin alındığı gün vergi mükellefi ile birlikte oluşturdukları karşılıklı  hesap karşılaştırma raporunu sunmalıdır.
    2.    Vergi mükellefi ile borçlusu arasındaki karşılıklı hesap karşılaştırma raporu şu bigileri içermelidir:
    1)    Vergi mükellefi ile borçlusunun adları ve kayıt numaraları;
    2)    Vergi mükellefinin ve boçlusunun kayıtlı oldukları vergi organının adı;
    3)    Vergi mükellefinin ve borçlusunun banka hesap bilgileri;
    4)    Borçlunun vergi mükellefine borçlu olduğu tutar;
    5)    Vergi mükellefi ile borçlusunun hukuki bilgileri, mühür ve imzaları;
    6)    Karşılaştırma raporunun oluşturulduğu tarih.
    3.    Kaşılıklı hesap karşılaştırma raporu esasında vergi organı, borçlunun banka hesabına vergi mükellefinin borcunun ödetilmesi ile ilgili kasa emri verir.
    4.    Vergi mükellefinin ve borçlunun çeşitli banka işlemlerini gerçekleştiren banka veya kuruluş, vergi organının verdiği mükellefin vergi borcunun ödetilmesi ile ilgili kasa emrini, bu Kanunun 50. maddesinde belirtilen taleplere uygun olarak yerine getirmelidir.
    5.    Bu maddedeki durumlara uygun olarak düzenlenen karşılıklı hesap karşılaştırma raporunun mevcut olması üzerine ve vergi organı bildirisini aldığı andan itibaren 90 işgünü içerisinde borçlunun vergi mükellefinin borcunun ödetilmesi ile ilgili, borçlunun banka hesabına koyduğu kasa emrini, ödenen tutar sınırlarına göre kaldırmaya yetkilidir.

    Madde 53. Vergi borcunun, yönetimi sınırlandırılmış olan vergi mükellefi mülkünün satışından karşılanması
    1.    Vergi mükellefinin banka hesabında para bulunmaması, nakit parasının olmaması ve borçluların banka hasaplarında da para mevcut olmaması durumlarında, vergi organları, vergi mükellefi – tüzel kişi ve şahsi girişimcinin rızası olmadan, vergi borcu sınırları içerisinde borcun yönetimi sınırlandırılmış olan vergi mükellefi mülkünden ödetmeye yetkilidirler.
    2.    Vergi mükellefi sınırlandırma kalkıncaya kadar yönetimi sınırlandırılmış olan mülkü korumaya ve gereken bakımı yapmaya yükümlüdür Bunun yapılmaması halinde vergi mükellefi, yönetimi sınırlandırılmış olan mülkün açık artırmaya hazırlama giderlerini tazmin etmek zorundadır ve o mülkle ilgili yasal olmayan eylemleri için Kazakistan Cumhuriyeti yasalarına uygun olarak sorumluluk taşır.

    Madde 54. Vergi borcu hesabına, yönetimi sınırlandırılmış olan vergi mükellefi mülkünün satış düzeni
    Yönetimi sınırlandırılmış olan mülkün satışı ihtisas açık artırmasında gerçekleştirilir. Açık artırmanın yapılma düzeni Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti tarafından belirlenir.

    Madde 55. Vergi mükellefine (anonim şirket) zorlayıcı şekilde ek emisyon hisse senetleri çıkartılması
    Bu Kanunun 49. maddesinin 1)-4). alt bölümlerinde öngörülen tüm çareleri kullandıktan sonra vergi mükellefi (anonim şirket) vergi borcunu ödemezse, vergi organları, Kazakistan Cumhuriyeti yasalarında belirlenen düzene uygun olarak zorlayıcı şekilde ek emisyon hisse senetlerinin çıkarılması isteğiyle mahkemeye başvurmaya yetkilidirler.

    Madde 56. Vergi mükellefinin iflas olduğunu kabul etme
    1.    Bu Kanunun 49. maddesinde öngörülen tüm çareleri kullandıktan sonra tüzel kişinin, şahsi girişimcinin vergi borcunu ödememesi halinde, vergi organı, Kazakistan Cumhuriyeti hukuk kurallarına uygun olarak onun iflas olduğunu kabul etme tedbirini kullanmaya yetkilidir.
    2.    İflas olduğu kabul edilen tüzel kişinin tasfiye edilmesi Kazakistan Cumhuriyetinin iflas ile ilgili yasalarına uygun olarak gerçekleştirilir.

    10.    VERGİ YÜKÜMLÜLÜĞÜNÜN SONA ERME GEREKÇELERİ

    Madde 57. Gerçek kişi vergi yükükümlülüğünün sona ermesi
    1.    Gerçek kişi vergi yükümlülüğü şu durumlarda sona erer:
    1)    Gerçek kişinin ölümlü halinde;
    2)    Gerçek kişiyi ölü ilan eden mahkeme kararının gücüne kavuşmasıyla;

    Madde 58. Tüzel kişi vergi yükümlülüğünün sona ermesi
    1.    Tüzel kişi vergi yükümlülüğü şu durumlarda sona erer:
    1)    Tüzel kişinin tam olarak tasfiye edilmesinden sonra;
    2)    Tüzel kişinin dahil etme (başka tüzel kişiyi), birleşme, bölünme ve yeniden oluşma yollarıyla tam olarak yeniden kurulmasından sonra;

    2.    ÖZEL KISIM

    BÖLÜM 3.  GENEL İLKELER

    11.    VERGİLERİN VE BÜTÇEYE YAPILAN DİĞER ZORUNLU ÖDEMELERİN ÇEŞİTLERİ

    Madde 59. Genel ilkeler
    1.   Kazakistan Cumhuriyetinde bu Kanunda belirtilen vergiler ile bütçeye yapılan diğer
    zorunlu ödemeler geçerlidir.
    2.    Vergiler doğrudan ve dolaylı olarak ikiye ayırılır. Katma değer vergisi ile aksiz, dolaylı vergilerdir.
    3.    Vergiler doğrudan ve dolaylı olarak ikiye ayırılır. Katma değer vergisi ile aksiz, dolaylı vergilerdir.

    Madde 60. Vergiler
    1.    İşletme gelir vergisi
    2.    Şahsi gelir vergisi
    3.    Katma değer vergisi
    4.    Lüks tüketim malları vergisi
    5.    Yeraltı kaynaklarını kullananların vergileri ve özel ödemeleri
    6.    Sosyal vergi
    7.    Toprak vergisi
    8.    Taşıt araçları vergisi
    9.    Mülkiyet vergisi

    Madde 61. Resimler
    1.    Tüzel kişinin devlet kayıt resmi
    2.    Şahsi girişimcilerin devlet kayıt resmi
    3.    Taşınmaz mülke sahip olma ve onlarla alım-satım yapma hakkına ait devlet kayıt resmi
    4.    Radyoelektronik araçların ve yüksek frekanslı cihazların devlet kayıt resmi
    5.    Mekanik taşıt araçlarının ve römorkların devlet kayıt resmi.
    6.    Deniz, nehir ve küçük çaplı gemilerin devlet kayıt resmi.
    7.    Sivil hava taşıtlarının devlet kayıt resmi.
    8.    Tıbbi araçların devlet kayıt resmi
    9.    Ototaşıt araçlarının Kazakistan Cumhuriyeti topraklarından geçme resmi
    10.    Açık artırma resmi
    11.    Damga resmi
    12.    Çeşitli faaliyetlerde bulunma hakkı için lisans resmi.
    13.    Televizyon ve radyo yayını yapan kuruluşlara radyo frekansı tayfını kullanma izni resmi

    Madde 62. Ödemeler
    1.    Arsa kullanma ödemesi
    2.    Üst su kaynaklarını kullanma ödemesi
    3.    Çevre kirletme ödemesi
    4.    Hayvanları kullanma ödemesi
    5.    Ormanı kullanma ödemesi
    6.    Gemi su yollarını kullanma ödemesi
    7.    Dışarıda (görünür yerde) reklam yerleştirme ödemesi

    Madde 63. Devlet harcı
    Devlet harcı

    Madde 64. Gümrük vergileri
    1.    Gümrük vergisi
    2.    Gümrük resmi
    3.    Ödeme
    4.    Resim

    12. VERGİ SAYMANIN KURALI VE VERGİ RAPORU

    Madde 65. Vergi saymanın kuralı
    1.    Vergi mükellefleri vergilendirme nesnelerini ve vergilendirme ile ilgili nesneleri, hesaplama yöntemine ve bu Kanunda belirtilen şartlara göre belirlerler.
    2.    Dövizle gerçekleştirilen her türlü işlem vergilendirme amacıyla Kazakistan Cumhuriyetinin milli parası – tenge olarak yeniden sayılır. Bunda işlemin yapıldığı günün Kazakistan Cumhuriyeti Milli Bankası resmi kuru esas alınır. Işlem Kazakistan Cumhuriyeti Milli bankasında resmi kuru bulunmayan dövizle yapılırsa, çapraz kur, yani o dövizin ABD dolarına göre değerine bakılır.

    Dövizle gerçekleştirilen her türlü işlem vergilendirme amacıyla Kazakistan Cumhuriyetinin milli parası – Tenge olarak yeniden sayılır. Bunda işlemin yapıldığı günün çapraz döviz kuru, değerine bakılır.
    3.    Vergilendirme amacındaki mal stoku sayımı muhasebe kayıtlarına uygun olarak yapılır.
    4.    Trampa işlemleri tüm vergilere göre mal (hizmet) satışı olarak ele alınır. Bunda, bu işlemlerde zorunlu olarak kesilen fatura ve kullanılan fiyatlar dikkate alınır.

    Madde 66. Hesap belgelerini oluşturma ve saklama
    1.    Vergilendirme nesnelerini ve vergilendirme ile ilgili nesneleri belirlemede ve vergilerin hesaplanmasında esas alınan birincil belgeler, muhasebe hesap kayıtları ve diğer belgeler, hesap belgeleridir.
    2.    Hesap belgeleri kağıt ve (veya) elektronik cihazlarda oluşturulur ve bu hesap belgelerinin oluşturulduğu dönemden sonra gelen vergi döneminden başlayarak, bu Kanunda bu belgelerle ilgili her ayrı tür vergi ve bütçeye yapılan diğer zorunlu ödeme için belirlenen zamanaşımı süresinin bitimine kadar saklanılır. Bunda istisna olan durumlar bu maddenin 3. ve 4. bölümlerinde belirtilmiştir.
    3.    Kontrata göre yeraltı kaynaklarını kullanan vergi yükümlülerinin hesap belgeleri, bu Kanunda kontratın geçerliliği biten dönemden sonraki vergi dönemi için belirlenen zamanaşımı süresinin bitimine kadar saklanır.
    4.    Mali kiralamaya verilenler (alınan) de dahil olmak üzere kaydedilen aktiflerin değerini gösteren hesap belgeleri, bu Kanunda aktiften ayrılan amortismanın hesaplandığı son vergi dönemi için belirlenen zamanaşımı süresinin bitimine kadar saklanır. Amortismana tabi olmayan kaydedilen aktiflerin değerini gösteren hesap belgeleri, vergilendirme amacıyla, bu Kanunda o aktiflerin satıldığı vergi dönemi için belirlenen zamanaşımı süresinin bitimine kadar saklanır.
    5.    Birincil belgeler ile muhasebe hesap kayıtları vergi mükellefince devlet dilinde veya Rusça olarak oluşturulur. Yabancı bir dilde düzenlenen ayrı belgelerin mevcut olması halinde, vergi organı onların devlet diline veya Rusçaya çevirilmesini talep etmeye yetkilidir.

    Madde 67. Ayrı hesap ve onu tutma kuralı
    1.    Bu Kanunda farklı vergilendirme şartları öngörülen faaliyet türlerini gerçekleştiren vergi mükellefleri, vergilendirme nesneleri ve vergilendirme ile ilgili nesnelere ayrı hesap tutmalıdırlar.
    2.    Ayrı hesap, vergi mükellefleri tarafından muhasebe kayıt vergileri esas alınarak hesaplama yoluyla gerçekleştirilir. Bu hesaplamalar her tür faaliyete ayrı yapılır (yeraltı kaynaklarını kullanıcılar için – eğer sözleşmede başka bir durum öngörülmemişse, her yatak için).
    3.    Belirli bir faaliyetle ilgili tüm gelir ve giderler, uygun hesap belgeleriyle tasdik edilmelidir.

    Madde 68. Vergi raporu
    1.    Vergi raporu, vergi mükellefinin, vergi ajanlarının vergi organlarına sunduğu vergilerin hesaplanması ile ilgili bilgileri içeren belgelerdir.
    2.    Vergi raporları bu paragrafta belirtilen evraktan ve onların eklerinden  oluşur.Vergi mükellefince oluşturulan her tür vergi ve bütçeye yapılan diğer zorunlu ödemelere ve biriktirme emeklilik fonlarına yapılan zorunlu emeklilik ödemelerine ait hesaplar ve vergi beyannameleri;Mukim olmayan tüzelkişinin bireysel gelir vergisinin tahmini miktarı hakkında dilekçesi; özel vergi rejimlerini kullanmak için patent alma dilekçesi; bu Kanunun 397 ve 531. maddelerine uygun olarak vergilendirme nesneleri ve vergilendirme ile ilgili nesneleri kayıt kartı alma dilekçesi; bütçeden katma değer vergisini geri alma dilekçesi; çifte vergilendirme olmaması hakkında  uluslararası sözleşme  normalarını kullanma dilekçesi. Hesap fatura sicilleri; vergi mükelleflerince sunulan bu Kanuna uygun elektronik cihaza ait belgeler.
    3.    Vergi raporu – vergilendirme nesneleri ve vergilendirme ile ilgili nesneler hakkında bilgiler ve vergilerin ve bütçeye yapılan diğer zorunlu ödemelerin hesaplanması ve ödenmesi ile ilgili vergi yükümlülüğü hesabı ve diğer bilgileri içermesi gereken, vergi mükellefi ve vergi ajanı tarafından bu Kanunda belirlenen düzene uygun olarak vergi organına sunulan yazılı bildiri ve (veya) elektronik belgedir.
    4.    Vergi beyannamesi ve (veya) hesapta olması gereken bilgilerin ve yetkili devlet organınca tesbit edilen beyannameye uygun eklerin mevcut olmaması durumunda, belge sunulmaz.

    Madde 69. Vergi raporunu oluşturma ve sunma düzeni
    1.    Vergi raporu, vergi mükellefi, vergi ajanı veya onun temsilcisi  tarafından yetkili devlet organının bu Kanuna uygun olarak belirlediği düzen ve şekilde oluşturulur.
    2.    Vergi raporu kağıt belgede ve (veya) elektronik cihazda devlet dilinde veya Rusça olarak oluşturulur. Vergi raporunu kağıt belgede oluşturan vergi mükellefleri ve vergi ajanı, vergi organının talep etmesi halinde bu belgelerin kağıt kopyalarını göstermek zorundadırlar.
    3.    Vergi raporu, vergi mükellefi ve vergi ajanı (yönetici ve baş muhasebeci) tarafından kağıt belgede imzalanmış ve vergi mükellefi ve vergi ajanının mühürüyle tasdik edilmiş olmalıdır. Elektronik belge şeklindeki vergi raporu,  vergi mükellefinin elektronik imzası ile tasdik edilmiş olmalıdır. Vergi mükellefi – gerçek kişinin fiil ehliyetine sahip olmaması durumunda, vergi raporu onun temsilcisi tarafından imzalanır ve tasdik edilir.
    4.    Vergi raporunu oluşturma hizmeti gösteren vergi mükellefi ve vergi ajanı temsilcisi, belgeyi imzalamak, mühürlemek ve kendi vergi mükellefliği kayıt numarasını belirtmek zorundadır.
    5.    Temsilcilerinin oluşturduğu durumlar da dahil olmak üzere, vergi mükellefinin ve vergi ajanının vergi raporunu oluşturması halinde, vergi raporunda belirlenen bilgilerin sıhhatinden sorumlu vergi mükellefi ve vergi ajanıdır.
    6.    Vergi raporu, vergi mükellefi ve vergi ajanı tarafından vergi organlarına bu Kanunda belirlenen düzen ve sürelerde sunulur.
    7.    Vergi mükellefinin (tüzel kişi) yeniden kurulması ve tasfiye edilmesi durumunda, vergi döneminin başlamasından yeniden kurulma veya tasfiyenin bittiği güne kadar her yeniden kurulan ve tasfiye edilen vergi mükellefine bölme, tasfiye ve teslim etme bilançolarına uygun olarak ayrı vergi raporu oluşturulur.
    8.    Vergi mükellefi ve vergi ajanı vergi raporunu kendi seçimlerine göre aşağıdaki şekillerde sunabilirler:
    1)    Şahsen gidilerek
    2)    Postane aracılığıyla, bildirili taahhütlü mektup göndererek
    3)    Yetkili devlet organlarının belirlediği durumlarda, bilgilerin bilgisayarla işlenmesine izin verilen elektronik şekilde.
    9.    Vergi organına vergi raporunun sunulma tarihi olarak, vergi organının belgeleri kabul ettiği tarih veya e-mail aracılığıyla gönderilen raporun ulaştığını bildiren yazı tarihi kabul edilir. Postaneye veya başka bir ulaştırma kuruluşuna bu Kanunda belirlenen sürenin son gününden 24 saat önce teslim edilen vergi raporu, postane veya başka bir ulaştırma kuruluşunun kabul ettiği tarih ve vakiti gösteren damganın mevcut olması durumunda, süresinde sunulmuş sayılır.
    10.    Vergi raporu ön kamera kontrolsüz kabul edilir. Vergi raporu vergi organına sunulmuş sayılmayacak durumlar:
    1)    Vergi mükellefinin sicil numarasının gösterilmediğinde veya yanlış gösterildiğinde;
    2)    Vergi süresi gösterilmediğinde;
    3)    Vergi raporu  tasdiki ile ilgili bu maddenin hükümleri yerine getirilmediğinde;

    Madde 70. Vergi beyannamesini sunma süresini uzatma
    1.    Bu Kanunda belirlenen vergi beyannamesini sunma süresinden önce vergi mükellefinin yazılı dilekçe vermesi halinde, yetkili devlet organı vergi beyannamesini sunma süresini en fazla üç ay süreyle uzatabilir.
    2.    Bu maddeye uygun olarak vergi beyannamesini sunma süresinin uzatılması vergi ödeme süresini değiştirmez.

    Madde 71. Vergi raporuna değişiklik ve ekleme yapılması
    1.    Bu Kanunda öngörülen zamanaşımı süresi içerisinde vergi raporuna ve hesaba değişiklik ve ekleme yapılmasına izin verilir.
    2.    Vergi raporuna ve (veya) hesaba değişiklik ve ekleme yapılması, vergi mükellefi tarafından bu değişiklik ve eklemelerle ilgili vergi dönemi için ek beyanname ve (veya) hesap oluşturma yoluyla gerçekleştirilir.
    3.    Ek beyanname ve (veya) hesabın uygun satırlarında daha önce sunulan vergi beyannamesi ve (veya) hesabıyla kıyasla ortaya çıkan tutar farkları belirtilir.
    4.    Denetim başlamadan önce sunulmuş olan ek beyanname ve (veya) hesapta vergi mükellefinin ortaya çıkardığı vergiler ve bütçeye yapılan diğer zorunlu ödemeler tutarı bütçeye ceza kesilmeden dahil edilir.

    Madde 72. Vergi raporunu saklama süresi
    1.    Vergi raporu vergi mükelleflerinde, vergi ajanlarında ve vergi organlarında bu Kanunda belirlenen zamanaşımı süresi kadar saklanılır.
    2.    Vergi mükellefi ve vergi ajanı – tüzel kişinin yeniden kurulması halinde, yeniden kurulan tüzel kişinin faaliyeti devam ettiği sürece, vergi raporunu saklama görevi onun halefine düşer.

    13. ÇEŞİTLİ İŞLEMLERDE VERGİ HESAP ÖZELLİKLERİ

    1. Transfer fiyatlarını kullanmada vergilendirme özellikleri

    Madde 73. Transfer fiyatlarını kullanmada kontrol
    Vergi hizmetleri organları, transfer fiyatlarını kullanmada devlet kontrolü meselelerini düzenleyen Kazakistan Cumhuriyeti yasalarında öngörülen düzen ve durumlara göre, alışverişte kullanılan fiyatların doğruluğunu kontrol eder. Alışveriş fiyatının piyasa fiyatından uzaklaştığı tesbit edilirse, vergi organları Kazakistan Cumhuriyeti yasalarına uygun olarak vergilendirme nesneleri ve vergilendirme ile ilgili nesneleri düzeltir.

    2. Diğer durumlardaki vergilendirme özellikleri

    Madde 74. Mali kiralama
    1.    Kazakistan Cumhuriyeti yasalarına uygun olarak amortismana tabi esas araçların sözleşme ile kiraya verilmesi, aşağıdaki şartlara uygun olarak mali kiralama  sayılır:
    1)    Esas araçların kiracı mülkiyetine verilmesi ve (veya) kiracıya esas araçları kira sözleşmesinde belirlenen saptanmış fiyatla edinme hakkı tanınması;
    2)    Mali kiralama süresi, esas araçların yararlı hizmet süresinin % 80 ini aşıyor olması,  süresi   üç yıldan az olmayan köy ekonomisi tekniklerinin mali kirası dışında. Mali kiralamaya verilen (alınan) esas araçların değeri, kira sözleşmesinin yapıldığı an belirlenir. Böyle bir akit vergilendirme amacıyla, kiracının esas araçları satın alması şeklinde ele alınır.Bu durumda kiracı esas araçlar sahibi olarak, kira ödemeleri ise kiracıya sağlanılmış olan kredi ödemeleri olarak irdelenir.
    2.    Bu maddenin amacı için, mali kiralama süresine kiracının sözleşmeye uygun olarak mali kiralamayı uzatabileceği ek süre dahildir.

    Madde 75. Ortak pay mülkiyeti
    Tüzel kişilik oluşturmadan iki veya daha fazla sahip için öngörülen ortak pay mülkiyeti veya girişimcilik faaliyetinin ortaklaşa yapılması anlaşmaları veya diğer anlaşmalar halinde, vergilendirme nesneleri ve vergilendirme ile ilgili nesneler bu Kanunda belirlenen düzene göre her sahip hesaba katılarak vergilendirilir.

    Madde 76. Çeşitli durumlarda vergilendirme nesnelerini belirleme düzeni
    1.    Hesap tutma düzeninin ihlal edilmesi ve hesap belgelerinin kaybedilmesi, yok edilmesi durumlarında, vergi hizmetleri organları vergilendirme nesnelerini ve vergilendirme ile ilgili nesneleri dolaylı yöntemlerle (aktifler, görevler, muamele, masraflar, giderler) belirler.
    1)    Kazakistan Cumhuriyeti, cari yıl için belirlenmiş devlet bütçesi hakkında kanunla belirlenen tam gün için askari ücretin altında bir gelir, vergi ajanı tarafından vergi organına aktarılırsa, vergi organlarınca bütçede belirtilen askari ücret kaynak olarak belirlenir.
    2.    Eğer gerçek kişinin gösterdiği gelir, mülk edinme de dahil olmak üzere kendi tüketimine yaptığı harcamalarına  uymuyorsa, vergi organları gelir ve vergiyi daha önceki dönemlerin gelirlerini de dikkate alarak yapılan harcamalara göre belirler.
    3.    Başka kişiler ve organlar tarafından gelirin yasal olduğuna itiraz edilmesi durumunda da gelir vergilendirmeye tabi olur.
    4.    Eğer mahkeme kararıyla Kazakistan Cumhuriyeti hukuk kurallarında öngörülen gelire el konularak bütçeye ödenmesi durumlarında, el koyma işleminde sözkonusu gelirden ödenmiş olan vergi kesintileri hariç tutulur.

    BÖLÜM 4. İŞLETME GELİR VERGİSİ

    14.    GENEL İLKELER

    Madde 77. Mükellefler
    1.    Kazakistan Cumhuriyetinde mukim olan Kazakistan Cumhuriyeti Milli Bankası ve devlet kurumları dışındaki tüzel kişiler ve Kazakistan Cumhuriyetindeki devamlı kurumları aracılığıyla faaliyet gerçekleştiren veya Kazakistan Cumhuriyetindeki kaynaklardan gelir elde eden Kazakistan Cumhuriyetinde mukim olmayan tüzel kişiler, işletme gelir vergisinin mükellefidirler.
    2.    Özel vergi rejimini kullanan tüzel kişiler bu Kanunun 368-377 ve 385-397. maddelerine uygun olarak işletme gelir vergisi öderler.

    Madde 78. Vergilendirme nesneleri
    1.    İşletme gelir vergisinin vergilendirme nesneleri şunlardır:
    1)    Vergilendirilecek gelir;
    2)    Ödeme kaynağından vergilendirilecek gelir;
    3)    Kazakistan Cumhuriyetindeki devamlı kurumları aracılığıyla faaliyet gerçekleştiren Kazakistan Cumhuriyetinde mukim olmayan tüzel kişinin saf geliri.

    15.    VERGİLENDİRİLECEK GELİR

    Madde 79. Vergilendirilecek gelir
    Vergilendirilecek gelir, bu Kanunun 80-103, 105-144. maddelerinde öngörülen toplam yıllık gelir ile kesintiler arasındaki fark olarak belirlenir. Bunda bu Kanunun 122. maddesine göre yapılan düzeltmeler hesaba katılır. Toplam yıllık gelir bu Kanunun 91. maddesine uygun olarak düzeltmeye tabi olur.

    1.    Toplam yıllık gelir

    Madde 80. Toplam yıllık gelir
    1.    Kazakistan Cumhuriyetinde mukim olan tüzel kişinin toplam yıllık geliri, onun vergi dönemi içerisinde Kazakistan Cumhuriyeti ve yurtdışında elde edeceği (ettiği) gelirden oluşur. Kazakistan Cumhuriyetindeki devamlı kurumları aracılığıyla faaliyet gerçekleştiren Kazakistan Cumhuriyetinde mukim olmayan tüzel kişinin toplam yıllık geliri bu Kanunun 184. maddesine uygun olarak belirlenir.
    2.    Toplam yıllık gelire vergi mükellefinin aşağıdaki gelirleri dahildir:
    1)    Mal (iş, hizmet) satışından elde edilen gelir;
    2)    Amortismana tabi olmayan aktiflerin, binaların, yapıların ve tesislerin satışında değer artışından elde edilen gelir;
    3)    Taahhütün yokedilmesinden elde edilen gelirler;
    4)    Şüpheli yükümlülük gelirleri;
    5)    Mülkü kiraya verme gelirleri;
    6)    Kazakistan Cumhuriyeti yasalarınca zarar hanesi oluşturma izni verilen, çeşitli banka işlemlerini gerçekleştiren banka ve kuruluşların zarar hanesinin boyutunu azaltarak elde ettiği gelirler.
    7)    Alacağı talep etmede taviz vererek elde edilen gelirler;
    8)    Girişimcilik faaliyetini sınırlandırmayı veya sona erdirmeyi kabul etmekten elde edilen gelirler;
    9)    Çıkarılmış sabit aktif değerinin alt gurup değersel bilançosu üzerine çıkmasından elde edilen gelirler;
    10)    Maden yatağını işleme sonuçlarını tasfiye etme fonuna tahsis edilen tutarın, gerçek maden yatağını işleme sonuçlarını tasfiye etme masraflarını aşmasından elde edilen gelirler;
    11)    Ortak pay mülkiyetinden kazanılan gelirin bölüşümünden elde edilen gelirler;
    12)    Daha önce kesinti sayılmamış olan, bütçeden geri verilen gerekçesiz kesilen cezalar dışındaki, çarptırılan veya borçlu tarafından kabul edilen cezalar, geciktirme paraları ve diğer yaptırımlar;
    13)    Daha önce yapılan kesintiler için alınan tazminatlar;
    14)    Karşılıksız olarak edinilen mülk, yapılan işler ve gösterilen hizmetler;
    15)    Kazançlar;
    16)    Mükafatlar;
    17)    Olumlu kur farkı;
    18)    İkramiyeler;
    19)    Royalti;
    20)    Sosyal amaçlı tesislerin işletilmesinden elde edilen gelirin masrafları aşması.

    Madde 81. Mal (iş, hizmet) satışından elde edilen gelir
    1.    Mal (iş, hizmet) satışından elde edilen gelir, eğer transfer fiyatlarını kullanmada devlet kontrolü  meselesi hakkındaki Kazakistan Cumhuriyeti yasalarında başka bir durum öngörülmemişse, katma değer vergisi ve aksiz dışındaki satılan malın, yapılan işin ve gösterilen hizmetin değeridir.
    2.    Mal (iş, hizmet) satışından elde edilen gelir aşağıdaki durumlarda düzeltmeye tabi olur:
    1)    Malın tamamının veya bir kısmının geri verilmesi;
    2)    Alışveriş şartlarındaki değişikler;
    3)    Satılan mal (iş, hizmet) için üzerinde mutabık kalınmış tazminattaki değişiklikler;
    4)    Tenge ile ödenmesi durumunda, satılan malların (iş, hizmet) değerinden alınan fark. Gelirin düzeltilmesi yukarıdaki belirtilen değişimlerin gerçekleştiği vergi döneminin sonucuna göre yapılır.

    Madde 82. Binaların, yapıların, tesislerin ve amortismana tabi olmayan aktiflerin satışında değer artışından elde edilen gelir
    1.    Değer artışından elde edilen gelir, binaların, yapıların, inşaların ve amortismana tabi olmayan aktiflerin satışında meydana gelir. Amortismana tabi olmayan aktifler şunlardır:
    1)    Araziler;
    2)    İnşası tamamlanmamış tesisler;
    3)    Kurulmamış olan donanım;
    4)    Vergi mükellefi tarafından mal üretiminde, iş yapımında ve hizmet sunmada kullanılmayan esas araçlar ve maddi olmayan aktifler;
    5)    Kıymetli evraklar;
    6)    Herhangi kurumsal-hukuki şekildeki tüzel kişiye katılım payı;
    7)    1 Ocak 2000 yılına kadar geçerli olan Kazakistan Cumhuriyeti vergi yasalarına uygun olarak, daha önce değeri tamamen kesinti sayılan, esas araçlar;
    8)    Bu Kanunun 138-140. maddelerine uygun olarak değerleri kesinti sayılan, yatırım projesi çerçevesinde işletilmek üzere çıkarılan, esas araçlar.
    2.    Bu maddenin 3 ve 4. bölümlerinde öngörülen durumlar dışında artış, sözkonusu aktiflerin satış değeri ile bilanço değeri arasındaki fark olarak belirlenir. Bilanço değeri aktifin satışın gerçekleştiği ayın ilk günündeki muhasebe bilançosunda gösterilen değeridir.
    3.    Girişimcilik faaliyettinde kullanılan bina, yapı ve inşaların satışında değer artışı (zarar), vergi hesabında belirlenen satış değeri ile kalan değer arasındaki fark olarak belirlenir.
    4.    Kıymetli evrak satışındaki değer artışı şu şekilde meydana gelir:
    1)    Borç senetleri dışındaki kıymetli evraklarda, – alış ve satış değerleri arasındaki olumlu fark.
    2)    Borç senetlerinde – kupona bakılmaksızın satış tarihindeki diskont ve (veya) prim amortismanını hesaba katan, alış ve satış değerleri arasındaki olumlu fark.

    Madde 83. Yükümlülüklerin yok sayılmasından elde edilen gelirler
    1.    Yükümlülüklerin yok sayılmasından elde edilen gelirler şunlardır:
    1)    Vergi mükellefi yükümlülüğünün onun alacaklısı tarafından yok sayılması;
    2)    Bu Kanuna uygun olarak şüpheli oldukları kabul edilen yükümlülükler dışındaki, yükümlülüklerin Kazakistan Cumhuriyeti hukuk kurallarında belirlenen zaman aşımı süresinin bitmesiyle ilgili yok sayılması;
    3)    Mahkeme kararıyla yükümlülüklerin yok sayılması.
    2.    Yükümlülüklerin yok sayılması sonucu elde edilen gelirin tutarı, yok sayılmış olan borç tutarına eşittir.

    Madde 84. Şüpheli yükümlülük gelirleri
    Bu Kanunun 149. maddesinin 2. bölümüne uygun olarak, alınan mallarda (işler, hizmetler), işçilere eklenen gelirlerle ve diğer ödemelere meydana gelen ve meydana geldikten sonra 3 yıl içerisinde yerine getirilmeyen yükümlülükler şüpheli sayılırlar ve vergi mükellefinin toplam yıllık gelirine dahil edilirler. Katma değer vergisi bunun dışında olup, borçlanma anında kabul edilen orana göre bütçe ile karşılıklı hesaplaşmaya tabi olur.

    Madde 85. Bankaların oluşturdukları zarar hanesi boyutunu azaltmasıyla elde edilen gelirler
    Oluşturulan zarar hanesi boyutunun azaltılmasından elde edilen gelirler, çeşitli banka işlemlerini gerçekleştiren banka ve kuruluşların borçlularının daha önce kesinti sayılmış olan talepleri yerine getirdiği miktara orantılı tutar gelire dahil edilir. Cayma, yenileme sözleşmeleri, sözleşme yoluyla talep hakkından tavizler verme ve Kazakistan Cumhuriyeti yasalarında öngörülen diğer gerekçeler esasında daha önce kesinti sayılmış olan taleplerin boyutunu azaltmak ta gelir sayılır. Taleplerin yeniden sınıflandırılmasında daha önce zarar hanesine atılmış olan tutarın azaltılması da gelir sayılır.

    Madde 86. Alacağı talep etmede tavizden elde edilen gelirler
    Alacağı talep etmede tavizden elde edilen gelirler, esas borcun üzerinde ödenen tutar da dahil olmak üzere talep üzerine borçlunun ödediği esas borç ile vergi mükellefinin aldığı değer arasındaki olumlu farktan oluşan gelirlerdir.

    Madde 87. Çıkarılmış olan sabit aktifler değerinin altgrup değersel bilançosunu aşmasından elde edilen gelirler
    Eğer vergi dönemi başında gelen sabit aktiflerin değeri hesaba katıldığında, altgrubun çıkarılmış sabit aktiflerinin değeri altgrup değersel bilançosunu aşıyorsa, vergi döneminde aşan miktar toplam yıllık gelire dahil edilir. Sözkonusu altgrubun değersel bilançosu vergi dönemi sonunda sıfıra eşit olur.

    Madde 88. Maden yataklarını işleme sonucunu tasfiye etme fonuna ayırılan tutarın gerçek maden yataklarını işleme sonucunu tasfiye etme giderlerini aşmasından elde edilen gelirler
    1.    Gerçek uygulamada maden yataklarını işleme sonucunu tasfiye etme giderleri sözkonusu fona ayırılan tutardan az olursa, fark yeraltı kaynağını kullanıcının, toplam yıllık gelirine dahil edilir.
    2.    Yeraltı kaynağını kullanıcının maden yatağını işleme sonucunu tasfiye etme işini yetkili devlet organının onayladığı maden yatağını işleme sonucunu tasfiye etme programında öngörülen dönemde yapmadığı durumda, kesinti sayılan maden yataklarını işleme sonucunu tasfiye etme fonuna (yedek fon) ayırılan tutar, sözkonusu işlemin yapılacağı vergi döneminin toplam yıllık gelirine dahil edilir.

    Madde 89. Daha önce yapılmış olan kesintilerden alınan tazminatlar
    1.    Daha önceki yapılmış olan kesintilerden tazminat şeklinde alınan gelirler şunlardır:
    1)    Şüpheli oldukları kabul edilen, daha önce kesinti sayılan ve daha sonraki vergi dönemlerinde tazmin edilen talep, talep edilen tutarlar;
    2)    Giderleri kapamak için devlet bütçesi araçlarından elde edilen tutarlar;
    3)    Daha önce kesinti sayılmış olan, giderlerin (zararların) tazmin edilmesinden elde edilen diğer tazminatlar. Alınan tazminatlar alındığı vergi döneminin geliri sayılırlar.
    2.    Sigortacının daha önce kesinti saydığı, biriktirme olmayan sigorta sözleşmesinin süresinin bitmesi veya süresinden önce sona ermesinde, sigorta şirketinin sigortacıya iade etmesi gereken sigorta primi, kesinti sayıldığı vergi döneminin toplam yıllık gelirine dahil edilir. Bu durumda sigortacı kayıt yerindeki vergi organına mutlaka gelirin oluştuğuna dair duyuru yapmalıdır.
    Sigortacının daha önce kesinti saydığı, biriktirme olmayan sigorta sözleşmesinin süresinin bitmesi veya süresinden önce sona ermesinde, sigorta şirketinin sigortacıya iade etmesi gereken sigorta primi, kesinti sayıldığı vergi döneminin toplam yıllık gelirine dahil edilir. Bu durumda sigortacı kayıt yerindeki vergi organına mutlaka gelirin oluştuğuna dair yetkili devlet organı belirleyen şekilde ve düzenle  duyuru yapmalıdır.

    Madde 90. Karşılıksız olarak alınan mülk
    1.    Eğer bu maddede başka bir durum öngörülmediyse, vergi mükellefinin karşılıksız olarak edindiği her türlü mülk, iş ve hizmet onun geliridir.
    2.    Aşağıdaki durumlarda edinilen mülk gelir sayılmaz:
    1)    Tüzük sermayesine yatırılan katkı şeklinde edinilen mülk;
    2)    Devlet bütçesi araçlarından edinilen sübvansiyonlar.

    Madde 91. Toplam yıllık gelirin düzeltilmesi
    1.    Vergi mükellefinin toplam yıllık gelirinin dışında tutulan gelirler aşağıdaki gibidir:
    1)    Daha önce Kazakistan Cumhuriyetindeki ödeme kaynağında vergilendirilen, Kazakistan Cumhuriyetinde mukim olan– tüzel kişiden alınan temettüler;
    2)    Emisyoncunun dağıtma sırasında kendi hisse senetlerinin değeri nominal değeri aşması ve satış yapılırken hisselerinin değerinin artması sonucu elde edilen gelirler;
    3)    “A” ve “B” kıymetli evraklar borsasının satış günü resmi listesinde bulunan tahvil ve hisse senetlerinin satışında değer artışından elde edilen gelir;
    4)    Devlet kıymetli evraklarıyla ve ajan tahvilleri ile  yapılan işlemlerden elde edilen gelirler;
    5)    Çevresel ve teknik karakterdeki olağanüstü durumlarda, yardım şeklinde alınan ve amacına uygun kullanılan mülkün değeri;
    6)    Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti kararının temelinde devlet organından veya devlet işletmesinden, devlet işletmesinin karşılıksız olarak aldığı esas araçların değeri;
    7)    Emeklilik maaşı sağlama ve şahsi emeklilik hesabına yönelik Kazakistan Cumhuriyeti yasalarına uygun olarak elde edilen yatırım gelirleri.
    2.    Aktiflerin vergi mükellefinin daha önceki vergi döneminde kullandığı yöntemle değil başka yöntemle değerlendirilmesi halinde, vergi mükellefinin toplam yıllık geliri dönemler arasındaki olumlu fark tutarı kadar artar ve olumsuz fark tutarı kadar azalır. Aktifleri değerlendirmede başka yönteme geçiş, vergi mükellefince vergi organına bildirilmek suretiyle vergi döneminin başından itibaren yapılır.

    2. Kesintiler

    Madde 92. Kesintiler
    1.    Vergi mükellefinin bu Kanuna uygun olarak kesintiye tabi olmayan giderleri dışındaki, toplam yıllık geliri elde etme ile ilgili giderleri, vergilendirilecek geliri belirlemede kesintiye tabi olur.
    2.    Bu Kanunda normlar içerisinde giderlerin kesintiye tabi olduğu durumlar belirlenmiştir. Kesintiler vergi mükellefince, toplam yıllık geliri elde etme ile ilgili giderleri ispatlayan belgelerin var olması halinde yapılır. Sözkonusu giderler, gider işleminin yapıldığı vergi döneminde kesintiye tabi olur. Gelecek dönemin giderleri bunun dışındadır. Gelecek dönemin giderleri ait oldukları dönemde kesintiye tabi olurlar.
    3.    Doğal tekelciler tarafından verilen kayıplar Kazakistan Cumhuriyeti yasalarında belirlenen normlar içerisinde kesintiye tabi olur.
    4.    Bir giderin gider maddelerinin birkaç yerinde öngörüldüğü durumlarda, vergilendirilecek gelirin sayılması sırasında sözkonusu giderler sadece bir defa kesilir.
    5.    Toplam yıllık geliri elde etme ile ilgili çarptırılan veya kabul edilen, devlet bütçesine ödenecek olanların dışındaki cezalar, geciktirme paraları ve cayma tazminatları kesintiye tabi olurlar.

    Madde 93. İş seyahatleri ve temsilcilik giderleri tazminat tutarlarında kesintiler
    1.    Kesintiye tabi iş seyahatları tazminatları şunlardır:
    1)    Rezervasyon gideri de dahil olmak üzere, iş seyahatine yapılan gidiş dönüş yol masrafı;
    2)    Rezervasyon gideri de dahil olmak üzere, yapılan konut kiralama masrafı;
    3)    Kazakistan Cumhuriyeti içerisinde en fazla iki günlük aylık ölçüsünde iş seyahati müddetince ödenen günlük yevmiye;
    4)    Kazakistan Cumhuriyeti Hükümetinin belirlediği normlar içerisinde yurt dışındaki iş seyahati süresince ödenen günlük yevmiye.
    2.    Temsilcilik giderleri, vergi mükellefinin karşılıklı işbirliği kurma ve destekleme amacıyla gelen kişileri, müdürler kurul toplantısına gelen katılımcıları ve hisse sahipleri toplantısını yapacak teftiş komisyonunu kabul etme ve onlara hizmet gösterme masraflarıdır. Yukarıda sayılan kişilerin resmi kabulü, onlara taşıt araçları sağlama, görüşmeler sırasında büfe hizmeti gösterme, kuruluş kadrosu olmayan tercümanların hizmetinden yararlanma giderleri temsilcilik giderlerine dahil edilir. Ziyafet, boş vakit eğlenceleri ve dinlenme düzenleme masrafları temsilcilik giderlerine dahil edilmez ve dolayısıyla kesintiye tabi olmaz. Temsilcilik giderleri, Kazakistan Cumhuriyeti Hükümetinin belirlediği normlar içerisinde kesintiye tabi olur.

    Madde 94. Ücret kesintileri
    1.    Ücret kesintileri şunlardır:
    1)    İnşaat için alınan ve inşaat süresince ödenen kredi (borç para) ücreti dışındaki mali kiralama şekli de dahil olmak üzere alınan kredi (borç para) ücreti;
    2)    Dağıtım şartlarına uygun olarak emisyoncunun borç senetleri sahiplerine ödediği diskont veya kupon (diskont veya primi hasaba katarak);
    3)    Mevduat ücreti.
    2.    Ücret kesintileri şu ölçülerde yapılır:
    1)    Mali kiralama da dahil olmak üzere, tenge olarak alınan ve (veya) dağıtılan kredi (borç para), mevduat, borç senedi ve yönetilmek üzere alınan mülkler için, – Kazakistan Cumhuriyeti Milli Bankasının belirlediği 1,5 kat resmi yeniden finanse etme oranını kullanmak için tasarlanan tutar sınırları içerisinde;
    2)    Mali kiralama da dahil olmak üzere, döviz olarak alınan ve (veya) dağıtılan kredi (borç para), mevduat ve borç senetleri için, – Londra bankalararası borsasının 2 kat oranını kullanmak için tasarlanan tutar sınırları içerisinde. Kesinti sayılacak olan kredi (borç para) ücretinin azami tutarı aşağıdaki şekilde sınırlandırılır: kesinti sayılacak olan ve yerli tüzel kişiye ödenen ücret tutarı, (+) ödeme kaynağından vergilendirilen ücret tutarının meydana gelmesiyle ilgili hesaplanan tutar ve % 30 oranında işletme gelir vergisi oranına ödeme kaynağından gelir vergisi oranı tutarı. Ek sınırlamalar mali kurumları kapsamaz.
    3)    Kazakistan Cumhuriyeti Milli Bankası yeniden finanse etme oranı ve Londra bankalararası borsa oranı mevduat, borç senedi ve mülkün işleminin yapıldığı,(yeniden yapıldığı) kredinin (borç para) verildiği anlarda kullanılır. Uzun vadeli anlaşmalar boyunca(Bir yıldan fazla) kullanılan  Kazakistan Cumhuriyeti Milli Bankası yeniden finanse etme haddi ve Londra bankalararası piyasa haddi sözleşme tarihinden itibaren her yıl yeniden incelenir.
    4)    Kredi (borç para) için ücret hesaplamasında dalgalanan oran belirlenmesi durumunda, sözleşmeye uygun olarak Kazakistan Cumhuriyeti Milli Bankası yeniden finanse etme oranı ve Londra bankalararası borsa oranı, sözleşmeye göre dalgalanma oranının değiştiği tarih için kullanılır.

    Madde 95. Ödenen şüpheli yükümlülük kesintileri
    Daha önce gelir olduğu kabul edilen şüpheli yükümlülüğün vergi mükellefince alacaklıya ödenmesi durumunda, ödenen miktar kadar kesinti yapılmasına izin verilir. Kesinti ödemenin yapıldığı vergi dönemi için yapılır.

    Madde 96. Şüpheli talep kesintileri
    1.    Şüpheli talepler – Kazakistan Cumhuriyetinde mukim tüzel kişi ve şahsi girişimcilere, Kazakistan Cumhuriyetindeki devamlı kurumları aracılığıyla faaliyet gösteren mukim olmayan tüzel kişilere mal satışı, iş yapımı ve hizmet göstermede meydana gelen ve üç yıl içerisinde yerine getirilmeyen taleplerdir. Birde mal satışı, iş yapımı ve hizmet gösterimi sonucunda oluşan ve vergi mükellefi – borçlunun Kazakistan Cumhuriyeti yasalarına uygun olarak iflas olması nedeniyle tatmin edilmeyen talepler de şüpheli talep sayılırlar.
    2.    Bu Kanuna uygun olarak şüpheli oldukları kabul edilen talepler kesintiye tabi olurlar. Vergi mükellefinin şüpheli taleplere kesinti yapabilmesi şu şartlara uymasıyla mümkün olur:
    1)    Kesinti sayıldıkları zaman muhasebe kayıtlarına yansıtmak;
    2)    Belirlenen düzende düzenlenen aşağıdaki belgelerin mevcut olması: fatura, sözkonusu giderlerin kesinti sayılması ile ilgili vergi mükellefinin kayıtlı olduğu vergi organına sunduğu yazılı bildiri;
    3)    Borçlunun iflas olduğunu kabul etme halinde, bu maddenin 2. bölümünde belirlenen belgelerin dışında, ek olarak borçlunun iflas olduğunu kabul eden mahkeme kararı ve onun devlet tescilinin silindiği ile ilgili adalet organlarının kararı sunulması gerekiyor. Yukarıda sıralanan şartlara uyulması halinde, vergi mükellefi şüpheli talep tutarına vergi mükellefi – borçlunun iflası kabul edildiği vergi dönemi sonucunda kesinti saymaya yetkilidir.
    4)    Belediye ve PTT hizmetleri için halktan hesap almada şüpheli taleplerin oluşması durumunda, bu maddenin 2. bölümünün 2) alt bölümünde belirtilen şartlara uymak gerekmemektedir. (kaldırılmıştır)

    Madde 97. Yedek fona ayırma kesintileri
    1.    Kanunlara uygun olarak yaptığı kontrat esasında faaliyet gerçekleştiren yeraltı kaynağını kullanıcı, maden yatağındaki yeraltı kaynağını kullanma işlemlerinin bitmesiyle ilgili maden yatağını işleme sonuçlarını tasfiye etme fonuna (yedek fon) ayırılan tutarı kesinti sayar. Maden yatağını işleme sonuçlarını tasfiye etme fonuna ayırma ölçüsü ve düzeni yeraltı kaynağını kullanma kontratında belirlenir.
    2.    Çeşitli banka işlemlerini gerçekleştiren banka ve kuruluşlar aşağıdaki şüpheli ve umutsuz şartlı yükümlülük aktiflerine karşı zarar hanesi (yedek) oluşturma giderlerine kesinti yapma yetkisine sahiptirler: başka bankalara yerleştirilen muhabir hesapları kalanı dahil olmak üzere, mevduatlar; başka banka ve müşterilere sağlanan krediler (mali kiralama dışında); garanti ve belge hesaplarına göre borçlunun borç yükü; garantili olarak çıkarılan veya onaylanan kapanmamış akreditif şartlı yükümlülükleri. Aktiflerin ve şartlı yükümlülüklerin şüpheli ve umutsuzlar sınıfından sayılma düzeni yetkili devlet organının onayıyla Kazakistan Cumhuriyeti Milli Bankası tarafından belirlenir
    3.    Bu maddede öngörülen kesintiler dışında yedek fona ayırım kesintileri yapılmaz.

    Madde 98. İlmi – araştırma, proje, etüt ve deneysel–konstrüktörlük çalışmaları giderlerinde kesintiler
    Esas araçları elde etme giderleri dışındaki ilmi araştırma, proje, etüt ve deneysel-konstrüktörlük çalışmaları giderleri, onların belirlenmesi ve temel nitelikteki diğer masraflar kesintiye tabi olur. Projesel – masraf keşif belgeleri, yapılan işlerin kaydı ve ilmi araştırma, proje, etüt ve deneysel-konstrüktörlük çalışmalarının yapıldığını ispatlayan diğer belgeler bu giderlerin kesinti sayılmasına esas oluşturur.

    Madde 99. Sigorta prim giderlerinde kesintiler
    1.    Biriktirme sigortası sözleşmesinin sigorta primi dışındaki, sigorta sözleşmesine göre sigortacının ödeyeceği sigorta primleri Kazakistan Cumhuriyeti Maliye Bakanlığının onayıyla, sigorta faaliyetlerini düzenleme ve kontrol etme yetkili organının belirlediği sigorta sınıfı sınırları içerisinde kesintiye tabi olur.
    2.    Tüzel kişi mevduatlarını toplu garantileme (sigortalama) sistemi katılımcıları – bankalar, tüzel kişi mevduatlarını toplu garantileme (sigortalama) ile ilgili zorunlu bakım, ek ve olağanüstü ödemeler tutarını kesinti saymaya yetkilidirler.

    Madde 100. Sosyal ödeme giderlerinde kesintiler
    Vergi mükellefinin çalışanlara ödediği geçici iş göremezlik, hamilelik ve doğum izni giderleri kesintiye tabi olur. Bununla birlikte çalışanın kendi çalışma görevini yapması ile ilgili aldığı sakatlık veya diğer sağlığına ziyan gelmesi durumlarını emekli fonlarındaki serbest uzmanlık emeklilik ödeneklerini Kazakistan Cumhuriyeti yasalarında belirlenen ölçüde  tazmin etmeye yönelik ödeme giderleri de kesintiye tabi olur.

    Madde 101. Jeolojik araştırmalar ve doğal kaynakları elde etme hazırlık çalışmalarının giderlerinde kesintiler ve yeraltı kaynağını kullanıcının diğer kesintileri
    1.    Yeraltı kaynağını kullanıcının değerlendirme ve tertipleme döneminde jeolojik araştırmalara, aramalar ve yeraltı kaynaklarını elde etme hazırlık çalışmaları giderleri, genel idare giderleri, ödenen imzalı bonus ve ticari keşif bonusu tutarları ayrı grubu oluşturur ve yeraltı kaynaklarının elde edilmeye başlandığı andan itibaren toplam yıllık gelirden % 25 oranındaki amortisman normundan yukarı olmamak üzere yeraltı kaynağını kullanıcının takdirine göre belirlenen amortisman ayırımı şeklinde kesinti yapılır. Bu giderler yeraltı kaynağını kullanıcının jeolojik araştırma ve doğal kaynakları elde etme hazırlık çalışmalarını yaptığı dönemde yapılan sözleşme çerçevesinde gerçekleştirdiği faaliyet gelirlerinden eksiltme yoluyla düzeltmeye tabi olur. Aşağıdaki gelirler bunun dışındadır:
    1)    Yararlı yeraltı kaynaklarının satışından elde edilen gelirler;
    2)    Bu Kanunun 91. maddesine uygun olarak toplam yıllık gelirin dışındaki gelirler;
    2.    Bu maddenin 1. bölümünde belirlenen düzen, vergi mükellefinin jeolojik araştırma ve doğal kaynakları hazırlama veya işletme hakkını elde etmesiyle ilgili maddi olmayan aktif giderlerine de kullanılır
    3.    Yeraltı kaynaklarını kullanıcının Kazakistanlı kadroları eğitme ve bölgedeki sosyal ortamı geliştirmeye yönelik giderleri, yeraltı kaynaklarını kullanma sözleşmelerinde belirlenen tutar sınırları içerisinde kesintiye tabi olur.

    Madde 102. Olumsuz kur farkı kesintileri
    1.    Vergi mükellefinin toplam yıllık gelirini elde etmesiyle ilgili olumsuz kur farkı, bu maddede öngörülen düzene göre kesintiye tabi olur.
    2.    İnşaat için alınan kredilerde, inşaat süresince ödemelerde oluşan olumsuz kur farkı tesis değerine dahil edilir.
    3.    Kesintiye tabi olacak olumsuz kur farkının azami tutarı, vergi mükelefinin olumlu kur farkı şeklinde aldığı gelir tutarı (+) vergilendirilecek gelirin % 50’si oranındaki tutarla sınırlandırılır. Vergilendirilecek gelir, toplam yıllık gelir ile kur farkına göre gelir ve gideri hesaba katılmaksızın vergi mükellefinin kesintileri arasındaki fark olarak belirlenir. Bu bölümdeki durum gereği yer aldığı vergi döneminde kesinti sayılamayan olumsuz kur farkının kalan tutarı, bu Kanunda belirlenen zamanaşımı süresi içerisinde, bu bölümdeki durumlara uygun olarak daha sonraki vergi dönemlerinde tazmin edilir.

    Madde 103. Vergiler kesintisi
    1.    Devlet bütçesine ödenen aşağıdaki vergilerin dışındaki adı geçen vergiler kesintiye tabi olurlar:
    1)    Toplam yıllık gelirin belirlenmesinden önce çıkartılan vergiler;
    2)    Kazakistan Cumhuriyeti topraklarında ve diğer ülkelerde ödenen işletme gelir vergisi ve gelir vergileri;
    3)    Aşırı kar vergisi.
    2.    Cari vergi döneminde önceki vergi dönemi için ödenen vergiler, ödemenin yapıldığı vergi döneminde kesintiye tabi olur.

    Madde 104. Kesintiye tabi olmayan giderler
    1.    Kesintiye tabi olmayan giderler şunlardır:
    1)    Toplam yıllık gelirin elde edilmesiyle ilgisi olmayan giderler;
    2)    İnşaat ve sabit aktif edinme giderleri ve temel nitelikteki diğer giderler;
    3)    Devlet bütçesine dahil edilecek olan ceza ve geciktirme paraları;
    4)    Toplam yıllık gelirin elde edilmesiyle ilgili, bu Kanunda belirlenen kesintiye sayma normlarını aşan giderler;
    5)    Kazakistan Cumhuriyeti normatif hukuki aktiflerinde belirlenen normların üzerinde ödenmiş olan bütçeye yapılan diğer zorunlu ödemeler tutarı;
    6)    Girişimcilik faaliyeti için kullanılmayan tesislerin inşaat, işletme ve bakım giderleri;
    7)    Vergi mükellefinin karşılıksız olarak verdiği mülk, yaptığı iş ve gösterdiği hizmetin değeri.

    3. Sabit aktif kesintileri

    Madde 105. Sabit aktifler
    1.    Sabit aktifler – toplam yıllık gelirin elde edilmesi için kullanılan vergi mükellefinin muhasebe bilançosunda kayıtlı esas araçlar ve maddi olmayan aktiflerdir.
    2.    Maddi olmayan aktifler – toplam yıllık geliri elde etmede uzun dönem (bir yıldan fazla) kullanılan maddi olmayan aktiflerdir.

    Madde 106. Sabit aktifler değeri
    1.    Esas araçların ilk baştaki değerine onun değerini artıran vergi mükellefinin kesinti yapabildiği giderlerin dışındaki, edinme, üretme, inşaat, montaj ve kurma ve diğer giderler dahil edilir.
    2.    Esas araçların katılımcılar ve kurucular tarafından tüzük sermayesine katkı olarak yatırılması durumunda, bu araçların ilk değeri Kazakistan Cumhuriyetinin medeni hukukuna uygun olarak belirlenen değer olur. Esas araçların karşılıksız olarak alınması halinde, onların ilk değeri kabul-teslim aktinin vergilerine göre belirlenir. Ama bu değer piyasa değerinden yüksek olmamalıdır.
    3.    İnşaat için alınan ve inşaat süresince ödenen kredi (ödünç para) ücreti inşası yapılan tesis değerine dahil edilir.
    4.    Maddi olmayan aktiflerin ilk değeri, katılımcı ve kurucuların masrafları dahil olmak üzere o aktifleri edinme masraflarıdır.
    5.    Sabit aktiflerin değeri bu Kanunda belirlenen düzen ve şartlara göre amortisman ayırımını hesaplama yoluyla kesintiye tabi olur.

    Madde 107. Sabit aktiflerde amortisman ayırımının hesaplanması
    1.    Sabit aktiflerde amortisman ayırımının hesaplanması amortisman gruplarına göre yapılır. Amortismana tabi olmayan sabit aktifler şunlardır:
    1)    Toprak;
    2)    Verimli hayvan;
    3)    Müze değerleri;
    4)    Mimari ve sanat eserleri;
    5)    Otoyollar, kaldırımlar, bulvarlar ve genel kullanımdaki mahalle bahçeleri;
    6)    Tamamlanmamış temel inşaat;
    7)    Film fonuna ait tesisler;
    8)    Değerleri daha önce 1 Ocak 2000 yılına kadar geçerli olan Kazakistan Cumhuriyeti vergi yasalarına uygun olarak kesinti sayılan esas araçlar;
    9)    Yatırım projesi çerçevesinde işletilmeye getirilen esas araçlar.
    2.    Her altgruba göre amortisman ayırımı amortisman oranının kullanılmasıyla hesaplanır. Ama bu oran, bu Kanunun 110. maddesinde vergi dönemi sonundaki altgrup bilanço değeri için belirlenen sınırdan yukarı olmamalıdır.Vergi mükellefinin tasfiye edilmesi veya yeniden kurulması durumunda, amortisman ayırımları faaliyet süresindeki vergi döneminde düzeltilir.
    3.    Bina, inşa ve yapıların amortisman ayırımları her tesis için ayrı olarak belirlenir.

    Madde 108. Amortisman altguruplarının değersel bilançosunu belirleme
    1.    Vergi döneminin başında her amortisman altgurubuna göre altgurup değersel bilançosu olarak adlandırılan toplam tutar belirlenir.
    2.    Vergi dönemi sonundaki altgurup değersel bilançosu şu şekilde belirlenir: Bu Kanunun 111. ve 113. maddesinin 2. bölümüne göre yapılan düzeltmeleri de hesaba katarak, önceki vergi döneminde hesaplanan ayırılmış amortisman tutarı eksiltilen, önceki vergi döneminin sonunda altgurup değersel bilançosu şeklinde belirlenen, vergi dönemi başındaki altgurup değersel bilançosu, (+) vergi döneminde giren ve değerleri bu Kanunun109. maddesine uygun olarak belirlenen sabit aktifler, (-) vergi döneminde çıkan ve değerleri bu Kanunun 109. maddesine uygun olarak belirlenen sabit aktifler.

    Madde 109. Sabit aktiflerin giriş ve çıkışları
    1.    Edinme, karşılıksız olarak alma ve tüzük sermayesine katkı şeklinde giren sabit aktifler, altgrup değersel bilançosunu bu Kanunun 106. maddesine uygun olarak belirlenen değer kadar artırır.
    2.    Çıkan sabit aktifler aşağıdaki durumlarda altgrup değersel bilançosunu eksiltirler:
    Grup No:    Altgrup No:    Sabit aktiflerin adı    Amortismanın
    sınır normu (%)
    1    2    3    4
    I

    1    Binalar, yapılar    
    8
    II    
    1    Tesisler
    Petrol ve gaz kuyuları    
    20
    2    Petrol ve gaz depoları    10
    3    Su ve gemi yollu kanallar    10
    4    Köprüler    7
    5    Bentler ve barajlar    7
    6    Nehir ve deniz rıhtım tesisleri    7
    7    İşletmenin demiryolları    8
    8    Kıyı tahkimatı ve kıyı koruma tesisleri    7
    9    Rezervuarlar, sarnıçlar, depolar ve diğer kapasiteler    8
    10    İşletmeiçi ve işletmelerarası sulama ağı    7
    11    Kapalı anaboru – drenaj ağı    7
    12    Hava araçlarının iniş-kalkış pisti, yolları ve parketme yerleri    8
    13    Park ve hayvanat bahçesi tesisleri    8
    14    Sportif – sıhhi tesisler    10
    15    Seralar ve camlı yastıklar    10
    16    Diğer tesisler    7
    III    
    1    Transmisyon kuruluşları
    Elektro yayın ve bağlantı cihazları ve hatları    
    10
    2    Dahili gaz ve boru hatları    8
    3    Su, kanalizasyon ve ısıtma ağları    7
    4    Diğer    7
    IV    
    1    Kuvvetli makinalar ve donatımlar
    Isısal teknik donatım    
    15
    2    Türbinli donatım ve gaztürbinli tesisler    15
    3    Elektromotorlar ve dizel-jeneratörler    10
    4    Kompleks tesisler    8
    5    Diğer kuvvetli makinalar ve donatımlar (yüksek hareket kabiliyetli taşıtlar dışında)    
    7
    V    
    1

    Faaliyet türlerine göre çalışma makinaları ve donatımı (yüksek hareket kabiliyetli taşıtlar dışında)
    Siyah ve renkli matalürji makinaları ve donatımı    
    20
    2    Kimya sanayi makinaları ve donatımı    20
    3    Petrol işleme ve petrol-kimya sanayi makinaları ve donatımı    20
    4    Petrol elde etme makinaları ve donatımı    15
    5    Yük kaldırma kapasitesi 40 ton ve üstü olan dörtnallı damperli kamyonlar dahil olmak üzere dağ işleme sanayi makinaları ve donatımı    
    25
    6    Elektronik sanayi donatımı    20
    7    İnşaat maddelerini üretim makinaları ve donatımı    20
    8    Ağaç işleme, selülöz ve kağıt sanayi makinaları ve donatımı    20
    9    Basım sanayi makinaları ve donatımı    15
    10    Halif sanayi makinaları ve donatımı    20
    11    Gıda, balık, et ve süt sanayi donatımı    20
    12    Ticaret ve kamusal beslenme makinaları ve donatımı    15
    13    Taşıt araçları, araba ve makine üretim donatımı    20
    14    Tarım traktörleri, makinaları ve donatımı    20
    15    Döküm üretim makinaları ve donatımı, abrazi ve elmas üretim donatımı    20
    16    Komütatörlük ve verileri iletme rakamsal elektronik donatımı, rakamsal sistem ve yayın donatımı, bağlantıyı rakamsal ölçme aletleri    
    25
    17    Uydu, cep radyotelefon, çağrı cihazı ve tranking bağlantıları donatımı    15
    18    Transmisyon sisteminde komütatörlük benzer donatımlar    10
    19    Film stüdyosu ihtisas donatımı, tıp ve mikrobiyoloji sanayi donatımları    8
    20    Diğer alanların makina ve donatımları    10
    VI

    1    Diğer makina ve donatımlar (yüksek hareket kabiliyetli taşıtlar dışında)
    Sanayi traktörleri    20
    2    Demir kesme donatımı    15
    3    Kompresör makinaları ve donatımı    15
    4    Demirci-presleme donatımı    15
    5    Pompalar    20
    6    Kaldırım-taşıtları, yükleme-boşaltma makinaları ve donatımı, toprak, ocak ve yol yapım çalışmaları makina ve donatımları

    15
    7    Kazma makinaları ve donatımı, kırma-övütme, tasnif etme ve zenginleştirme donatımı    20
    8    Sualtı-teknik işleri makinaları ve donatımı    20
    9    Elektrokaynak ve kesme makinaları ve donatımı    10
    10    Teknolojik süreç için her tür kapasiteler    8
    11    Madeni para basım donatımı    20
    12    Diğer makinalar ve donatımlar    10
    VII    
    1    Yüksek hareket kabiliyetli taşıtlar
    Demiryolu taşıtları    15
    2    Deniz ve nehir gemileri, balık sanayi gemileri    10
    3    Oto taşıtlar katarı, üretim taşıtları (binek otomobili ve taksiler dışında)    10
    4    Binek otomobilleri ve taksiler    7
    5    Ana boru hatları    15
    6    Kamusal taşıtlar    10
    7    Hava taşıtları    15
    8    Diğer taşıt araçları    7
    VIII

    1    Verileri işlemede bilgisayarlı ve merkezden uzak tesisler ve donatımlar
    Bilgisayarlar    25
    2    Verileri işlemede merkezden uzak tesisler ve donatımlar    20
    IX

    1    Diğer gruplara dahil edilmeyen sabit aktifler
    Çok yıllık dikilmiş ağaçlar

    8
    2    Maddi olmayan aktifler    15
    3    Ofis mobilyası    10
    4    Aletler, üretim ve işletme demirbaşları ve eşyaları    8
    5    Kopyalama-çoğaltma makineleri    20
    6    Ölçme ve düzenleme aletleri ve tesisleri, laboratuvar donatımı    10
    1)    Satış ve mali kiralama durumunda – satış değeri kadar;
    2)    Tüzük sermayesine katkı olarak verilmesi durumunda – bu Kanunun 106. maddesine uygun olarak belirlenen değere göre;
    3)    Sabit aktiflerin sigortalı olduğu durumlarda zarar hanesine atılması, kaybedilmesi, yok edilmesi, zedelenmesi halinde – sigorta sözleşmesine uygun olarak, sigorta kurumunun sigortacıyla ödeyeceği sigorta ödemesi tutarına göre belirlenen değere göre;
    4)    Karşılıksız olarak verme halinde – bilanço değerine göre.
    3.    Sabit aktifin sadece bir kısmının satılması durumunda, satış anındaki sabit aktifin değeri satılan ve kalan kısımlar arasında bölünür.

    Madde 110. Sabit aktiflerde amortismanın sınır normları
    1.    Amortismana tabi sabit aktifler, aşağıdaki amortismanın sınır normlarında grup ve altgruplara bölünür:

    2.    İşletmeye ilk defa Kazakistan Cumhuriyeti sınırına getirilen sabit aktiflerde, onları en az üç yıl toplam yıllık gelir elde etme amacıyla kullanmak şartlıyla, vergi mükellefi sözkonusu sabit aktiflerin işletildiği ilk vergi döneminde amortisman ayrımını çifte amortisman normuyla hesaplamaya yetkilidir. Bu sabit aktifler işletildiği ilk vergi döneminde altgurup değersel bilançosundan ayrı hesaplanır. Daha sonraki veri döneminde bu sabit aktifler uygun altgurup değersel bilançosuna dahil edilir.

    Madde 111. Sabit aktiflerde diğer kesintiler
    1.    Altgurubun tüm sabit aktifleri çıktıktan sonra, bu altgurubun değersel bilançosu vergi dönemi sonunda kesintiye tabi olur.
    2.    Vergi dönemi sonunda altgurup değersel bilançosu tutarı 100 aylık hesap göstergesinden az olması halinde, vergi mükellefi altgurup değersel bilançosunu kesinti sayabilir.
    3.    Vergi mükellefi bu Kanunun 138-140. maddelerine uygun olarak sabit aktiflerde ek kesinti yapmaya yetkilidir.

    Madde 112. Mali kiralama şartlarında verilen (alınan) sabit aktifler
    1.    Mali kiralamaya verilen (alınan) sabit aktiflerin değeri kiraya alıcının altgurup değersel bilançosuna kaydedilir.
    2.    Eğer aktifler mali kiralamaya verilmeden önce altgrup değersel bilançosuna dahil edilmişse, kiraya vericinin uygun altgurup değersel bilançosu mali kiralamaya verilen sabit aktif değeri kadar azalmış olmalıdır.

    Madde 113. Tamirat giderleri kesintisi
    1.    Vergi mükellefinin esas araçların tamiri için yaptığı giderlere göre bu araçların dahil olduğu her grup için kesinti yapılmasına izin verilir.
    2.    Esas araçların tamirine giden gider tutarında her gruba göre vergi dönemi sonundaki grup değersel bilançosunun % 15’i sınırında kesinti yapılır. Bu sınırı aşan tutar grup değersel bilançosunu artırır.
    3.    Devlet bütçesinden alınan sübvansiyonlarla karşılanan tamirat giderleri kesintiye tabi olmazlar ve grup değersel bilançosunu artırmazlar.
    4.    Esas araçların tamiri için kiracı tarafından yapılan giderler, kira sözleşmesine göre kiraya veren tarafından zararı yerine giderilmediğinde, kiracının esas araçları tamiri giderine dahil olunur ve bu maddede beliritlen şekilde kesinti yapılmasına tabi olunur.

    4. Uzun süreli kontratlarda gelirler ve kesintiler

    Madde 114. Uzun süreli kontratlarda gelirler ve kesintiler
    1.    Uzun süreli kontratlarla ilgili gelirler ve kesintiler, gerçekleştikleri vergi dönemine ait hesaplanır. Uzun süreli kontrat, bir yıldan fazla bir süre için mal gönderimi, iş yapımı ve hizmet gösterimi ile ilgili yapılan kontrattır (sözleşme).
    2.    Kontratın yerine getirilme payı, vergi dönemi sonuna kadar yapılan gider tutarı ile kontrat giderlerinin toplam tutarını karşılaştırma yoluyla belirlenir.

    16.    BAZI KATEGORİLERDEKİ VERGİ MÜKELLEFLERİNİ VERGİLENDİRMEDE AYRI DURUMLAR

    1.    Sigorta (yeniden sigorta) kuruluşunu vergilendirme

    Madde 115. Vergilendirme nesnesi
    1.    Sigorta (yeniden sigorta) kuruluşunun işletme gelir vergisiyle vergilendirilecek nesnesi, sigorta primlerini dağıtma faaliyeti de dahil olmak üzere sigortalama ve yeniden sigortlama faaliyetlerini gerçekleştirme sonucu, sigorta sözleşmesine göre sigortacıdan ve yeniden sigortalananlardan alacağı (aldığı) sigorta primi şeklindeki gelirlerdir. Sigorta (yeniden sigorta) kuruluşunun, yeniden sigorta kuruluşu risklerinin verilmesi ile ilgili faaliyetleri gerçekleştirmesinde, yeniden sigorta sözleşmesine uygun olarak ödenen sigorta primleri sigorta (yeniden sigorta) kuruluşunun vergilendirilecek nesnesi değildir.
    Sigorta (yeniden sigorta) kuruluşunun işletme gelir vergisiyle vergilendirilecek nesnesi, sigorta primlerini dağıtma faaliyeti de dahil olmak üzere sigortalama ve yeniden sigortlama faaliyetlerini gerçekleştirme sonucu,  yeniden sigorta sözleşmesine göre sigortacıdan ve yeniden sigortalananlardan alacağı (aldığı) sigorta primi miktarına azaltılmış gelirdir. Sigorta (yeniden sigorta) kuruluşunun, aşağıda belirtilen  gelirleri sigorta (yeniden sigorta) kuruluşunun vergilendirilecek nesnesi değildir:
    1)    Yeniden sigorta sözleşmesine uygun olarak ödenen  komisyon primleri;
    2)    Sigorta (Yeniden sigorta)  kuruluşları aktiflerini yerleştirmede ve başka mali araçlardan alınan yatırım geliri.
    3)    Sigorta veya yeniden sigorta sözleşmesi ile ilgili debyutör ve kredi borçları değerlendirmede kur farkı;
    4)    Yeniden sigortalama sözleşmesine göre sigorta durumunu yönlendirmede yeniden sigortacının payı;
    5)    Sigorta anlaşmasına göre üçüncü şahıstan subrogasyona göre talep edilen gelir;
    2.    Bu maddenin 1. bölümünde belirtilmeyen, başka faaliyetlerden elde edilen işletme gelir vergisiyle vergilendirilecek gelir, bu Kanunda öngörülen toplam yıllık gelir ile kesintileri arasındaki hesaplanan fark geliridir.

    Madde 116. Sigorta (yeniden sigorta) kuruluşlarının gelir ve gider hesabı
    Sigorta (yeniden sigorta) kuruluşları vergilendirilme amacıyla, sigorta primlerini dağıtma faaliyeti de dahil sigorta ve yeniden sigorta ve yeniden sigorta faaliyetlerinden elde edilen gelirlere bu Kanunun 115. maddesinin 1. bölümünde belirtilmeyen, diğer gelir ve giderlerin hesabını tutmalıdırlar

    Madde 117. İşletme gelir vergisi oranları
    1.    Sigorta (yeniden sigorta) kuruluşu işletme gelir vergisini sigorta (yeniden sigorta) sözleşmesine göre sabit ödenek olarak aşağıdaki ölçülerde öder:
    1)    Biriktirme olmayan sigortada (yeniden sigortada) – alınacak (alınan) sigorta primi tutarından % 4 oranında;
    2)    Biriktirme sigortasında (yeniden sigortasında) – alınacak (alınan) sigorta primi tutarından  % 2 oranında.
    2.    Bu Kanunun 115. maddesinin 2. bölümünde belirlenen sigorta (yeniden sigorta) kuruluşlarının vergi dönemine ait alacağı (aldığı) gelirler, bu Kanunun 135. maddesinin 1. bölümünde belirtilen işletme gelir vergisi oranıne göre vergilendirilirler.

    Madde 118. İşletme gelir vergisinde hesap ve beyanname
    1.    Sigorta (yeniden sigorta) kuruluşları sigorta primi şeklindeki gelirleri ile ilgili vergi organlarına, her ay sözkonusu hesap ayından sonraki ayın 15’ine kadar, işletme gelir vergisine göre hesap verirler.
    2.    Vergi dönemi sonucuna göre sigorta (yeniden sigorta) kuruluşları, bu Kanunun 137. maddesinde belirtilen sürelerde tüm gelirleriyle ilgili beyanname sunmalıdırlar.
    3.    İşletme gelir vergisinin nihai hesabı ve ödemesi bu Kanunun 127. maddesinde belirlenen sürelerde gerçekleştirilir.

    Madde 119. İşletme gelir vergisinin ödeme süreleri
    1.    Sigorta (yeniden sigorta) kuruluşları, sigorta (yeniden sigorta) sözleşmesi esasına göre sigortacılardan ve yeniden sigortacılardan alınacak (alınan) sigorta primi şeklindeki gelirlerine, hesap ayından sonraki ayın 15’ine kadar, işletme gelir vergisi öderler
    2.    Vergi dönemine ait alınacak (alınan) bu Kanunun 115. maddesinin 1. bölümünde belirtilen gelirlerin dışındaki gelirlerde, bu Kanunun 126. maddesinde belirlenen düzene göre avans ödemeleri yapılır.

    2. Diğer kategorilerdeki vergi mükellefinin vergilendirilmesi

    Madde 120. Ticari olmayan kuruluşların vergilendirilmesi
    1.    Bu Kanuna göre ticari olmayan kuruluş, Kazakistan Cumhuriyeti medeni hukukuna uygun olarak ticari olmayan statüyle sahip, anonim şirket, kurum ve tüketici kooparatiflerinin dışındaki, kamu yararına faaliyet gösteren ve aşağıdaki şartlara uyan kuruluşlardır:
    1)    Kar amacı olmayan;
    2)    Elde edilen saf karı veya mülkü katılımcılar arasında paylaştırmayan.
    2.    Ticari olmayan kuruluşun ödül, grant, giriş ve üyelik ödeneği, hayır yardımı, karşılıksız olarak verilen mülk ve bağış şeklindeki aldığı geliri, bu maddenin 1. bölümünde belirtilen şartlara uyulması halinde vergilendirmeye tabi olmaz.
    3.    Bu maddenin 1. bölümünde belirtilen şartlara uyulmaması halinde ticari olmayan kuruluşun gelirleri genel olarak belirlenen düzene göre vergilendirmeye tabi olur.
    4.    Bu maddenin 2. bölümünde belirtilmeyen gelirler genel olarak belirlenen düzene göre vergilendirmeye tabi olur. Bu durumda ticari olmayan kuruluş, bu maddeye uygun olarak vergilendirmeden muaf gelirler ile genel olarak belirlenen düzene göre vergilendirmeye tabi gelirlerin ayrı kaydını yapmalıdır.

    Madde 121. Sosyal alanda faaliyet gösteren kuruluşun vergilendirilmesi
    1.    Sosyal alanda faaliyet gösteren kuruluşlar, aşağıda belirtilen faaliyet türlerinin alınan yıllık gelirin %90 az olmayan geliri oluşturan:
    1)    Kozmetik hizmetlerin dışındaki tıbbi hizmetler sunma;
    2)    İlkokul öncesi terbiye ve eğitim hizmetleri; ilkokul, ortaokul, lise, üniversite ve üniversite sonrası mesleki eğitim hizmetleri; bu faaliyetleri gerçekleştirme hakkı veren lisansa uygun yeniden hazırlama ve mesleki yetkinleştirme;
    3)    Bilim ve spor alanlarında etkinlikler (ticari karakterdeki sportif etkinlikler dışında), kültürel faaliyetler (ticari amaçtaki etkinlikler dışında), tarihi ve kültürel mirasları, arşiv değerlerini koruma hizmetleri ve çocuk, yaşlı ve sakatları sosyal koruma hizmetleri;
    4)    Kütüphane hizmeti sunma.
    2.    Bununla birlikte, aşağıdaki şartlara uyuyan kuruluşlar da sosyal alanda faaliyet gösteren kuruluş sayılırlar:
    1)    Vergi döneminde malul işçilerin sayısı tüm çalışanların en az % 51’ini oluşturuyorsa;
    2)    Vergi döneminde malul işçilere ödenen çalışma ücreti tüm çalışanlara ödenen ücretin en az % 51’ini oluşturuyorsa (işitme, konuşma ve görme özürlü malullerin çalıştığı kuruluşlarda en az % 35). Aksizli malların üretimi ve satışı faaliyetlerinden gelir elde eden ve aksizli faaliyet türlerini gerçekleştiren kuruluşlar için bu maddede belirtilen durumlar kullanılmaz.
    3.    Bu maddenin 1 ve 2. bölümlerinde belirtilen kuruluş gelirleri ve grant, hayır yardımı, karşılıksız verilen mülk, bağış şeklinde alınan araçlar yukarıda belirtilen faaliyetlere yönlendirilmesi durumunda vergilendirmeye tabi olmazlar.
    4.    Bu maddede öngörülen koşulların bozulması halinde, elde edilen gelirler bu Kanunda belirlenen düzene göre vergilendirilirler.

    17.    VERGİLENDİRİLECEK GELİRİN DÜZELTİLMESİ

    Madde 122. Vergilendirilecek gelirin düzeltilmesi
    1.    Vergi mükellefinin vergilendirilecek gelirinin aşağıdaki masraflara giden % 2’lik kısmı vergilendirme dışında tutulur:
    1)    Vergi mükellefinin sosyal alan nesnelerinin bakımına harcadığı giderler;
    2)    Ticari olmayan kuruluşlara karşılıksız olarak verilen mülk;
    3)    Kazakistan Cumhuriyeti yasalarına uygun olarak gerçek kişilere yapılan sosyal yardım.
    2.    Malulleri çalıştıran vergi mükellefleri vergilendirilecek gelirlerini malullerin ücret giderinin 2 katı kadar ve malullere yapılan ücret ve diğer ödemelere eklenen sosyal verginin % 50’sini eksiltebilirler.
    3.    Vergi mükellefleri vergilendirilecek gelirlerini, daha sonra kiralayıcıya verilmek üzere üç yıldan fazla bir süre için mali kiraya verdikleri esas araçlardan elde ettikleri ücret tutarı kadar eksiltirler.
    4.    Çeşitli banka işlemlerini gerçekleştiren kuruluşlar tarım sektörüne kredi verme faaliyetini gerçekleştiriyorlarsa, vergilendirilecek gelirlerini bu faaliyetten elde ettikleri gelir kadar küçültürler.
    5.    Vergi mükellefinin bu Kanunun 110. maddesinin 2. bölümüne uygun olarak amortisman ayrımı hesaplanan, işletilmeye ilk defa getirilen sabit aktifleri satması durumunda, üç yıllık sürenin bitimine kadar yapılan ek kesinti tutarı, sabit aktiflerin satıldığı vergi dönemindeki vergi mükellefinin vergilendirilecek geliri artmasına ait olur.

    18.    ZARARLAR

    Madde 123. Zarar kavramı
    1.    Girişimcilik faaliyetle zarar, kesintilerin düzeltilmiş toplam yıllık geliri aşmasıdır.
    2.    Kıymetli evrak satışında zarar şu şekillerde olur:
    1)    Borç senetleri dışındaki kıymetli evraklarda, – alış ve satış değerleri arasındaki olumsuz fark;
    2)    Borç senetlerinde, – satış tarihindeki diskont ve prim amortismanı hesaba katılarak, alış ve satış değerleri arasındaki olumsuz fark.

    Madde 124. Zararların ertelenmesi
    1.    Vergi mükellefinin girişimcilik faaliyetlerindeki ve bu faaliyetlerde kullandığı bina, yapı ve tesislerin satışındaki zararları, daha sonraki vergi dönemlerinin vergilendirilmeye tabi olacak gelirlerinden karşılanması için üç yıla kadar ertelenir. Yeraltı kaynaklarını kullanma sözleşmesine göre gerçekleştirilen faaliyetlerle ilgili oluşan zararlar, yedi yıla kadar ertelenirler. Bu maddedeki durumlar, vergi mükellefinin vergi döneminde bu Kanunun 110. maddesinin 2. bölümüne uygun olarak hesaplanan amortisman ayırımlarının kesinti sayılması sonucunda oluşan zararları için kullanılmaz.
    2.    Borsanın “A”ve “B” resmi listesinde bulunan hisse senetleri ile tahvillerin satışından oluşan zararların dışındaki, kıymetli evrakların satışında oluşan zararlar diğer kıymetli evrakların satışında değer artışından elde edilen gelirden karşılanır. Borsanın “A” ve “B” resmi listesinde bulunan hisse senetleri ile tahvillerin satışından elde edilen gelir bunun dışındadır. Eğer bu zararlar oluştukları dönemde tazmin edilemiyorsa, üç yıllık bir süreye kadar ertelenmelidirler ve borsanın “A” ve “B” resmi listesinde bulunan hisse senetleri ile tahvillerin satışından elde edilen gelirlerin dışındaki, başka kıymetli evrakların satışında değer artışından elde edilen gelirlerden tazmin edilmelidirler.
    Borsanın “A”ve “B” resmi listesinde bulunan hisse senetleri ile tahvillerin satışından oluşan zararların dışındaki, kıymetli evrakların satışında oluşan  satış günündeki zararlar diğer kıymetli evrakların satışında değer artışından elde edilen gelirden karşılanır. Borsanın “A” ve “B” resmi listesinde bulunan hisse senetleri ile tahvillerin satışından elde edilen gelir bunun dışındadır. Eğer bu zararlar oluştukları dönemde tazmin edilemiyorsa, üç yıllık bir süreye kadar ertelenmelidirler ve borsanın “A” ve “B” resmi listesinde bulunan hisse senetleri ile tahvillerin satışından  elde edilen gelirlerin dışındaki, başka kıymetli evrakların satışında satış günü değer artışından elde edilen gelirlerden tazmin edilmelidirler.

    19. İŞLETME GELİR VERGİSİNİN HESAPLANMA DÜZENİ VE ÖDEME SÜRELERİ

    Madde 125. İşletme gelir vergisinin hesaplanması
    Vergi dönemindeki işletme gelir vergisi bu Kanunun 135. maddesinin 1. bölümünde belirlenen oranları kullanma yoluyla hesaplanır. Bunda bu Kanunun 122. maddesine uygun olarak vergilendirilecek gelirdeki düzeltmeler ve bu Kanunun 124. maddesine uygun olarak ertelenen zarar tutarı kadar eksiltmeler dikkate alınır.

    Madde 126. Avans ödemelerini hesaplama
    1.    Vergi dönemi boyunca vergi mükellefleri işletme gelir vergilerini bu Kanunda belirlenen düzene göre avans ödemeleri şeklinde öderler.
    2.    Vergi dönemine ait ödenen işletme gelir vergisinin avans ödemeleri, vergi mükellefince cari dönem için tahmin edilen işletme gelir vergisi tutarı dikkate alınarak, önceki vergi döneminin işletme gelir vergisi beyannamesinde belirtilen vergi yükümlülüğüne göre hesaplanır.
    3.    Beyanname verilmeden önceki süre için işletme gelir vergisinin avans ödemeleri, önceki vergi döneminin ödenen aylık ortalama avans ödemesi ölçüsünde hesaplanır.
    4.    Vergi mükellefinin ödeyeceği avans ödemeleri vergi dönemi boyunca eşit paylarla ödenir.
    5.    Beyanname verilmeden önceki süre için ödenecek işletme gelir vergisinin avans ödemeleri hesabı, vergi mükellefince hesap yılından sonraki yılın 20 Ocak ayına kadar oluşturulur ve kayıtlı olduğu yerel vergi organına sunulur.
    6.    Beyanname verildikten sonraki ödenecek işletme gelir vergisinin avans ödemeleri hesabı vergi mükellefince beyanname verildikten sonraki 20 işgünü içerisinde sunulur.
    7.    Vergi dönemi sonucunda zarar eden veya vergilendirilecek geliri olmayan vergi mükellefleri işletme gelir vergisi beyannamesi verdikten sonra 20 işgünü içerisinde, yeniden kurulan vergi mükellefleri ise kurulduktan sonra 20 işgünü içerisinde vergi dönemine ait ödeyecekleri tahmin edilen avans tutarı hesabını vergi organlarına sunmalıdırlar.
    8.    Vergi mükellefi esaslı yazılı dilekçe vermek suretiyle vergi organının onayını alarak, vergi dönemi boyunca düzeltilmiş avans ödemeleri hesabı sunabilirler.

    Madde 127. İşletme gelir vergisinin ödeme düzeni ve süreleri
    1.    Şayet bu Kanununla başka bir durum öngörülmediyse, vergi mükellefleri işletme gelir vergisini bulundukları yerde öderler.
    2.    Vergi mükellefleri vergi dönemine ait her ay bu Kanunun 136. maddesinde belirlenen işletme gelir vergisi avans ödemelerini, cari ayın 20’sine kadar bu Kanunun 126. maddesine uygun olarak belirlenen ölçüde, bütçeye ödemelidirler.
    3.    Vergi dönemine ait ödenen avans ödemeleri, vergi dönemindeki işletme gelir vergisi beyannamesine göre hesaplanan işletme gelir vergisinin ödemesi sayılırlar.
    4.    Vergi mükellefi vergi dönemi sonucuna göre işletme gelir vergisi son hesabını (ödeme), beyanname verme süresinden sonra 10 işgünü içerisinde gerçekleştirir.

    Madde 128. Yapısal alt bölümleri olan vergi mükellefinin işletme gelir vergisi ödeme özellikleri
    1.    Yapısal alt bölümleri olan vergi mükellefleri, bu bölümleri bulundukları yerin vergi organına kaydettirmek ve kendi kayıtlı olduğu vergi organını alt bölümlerinin kaydı ile ilgili bilgilendirmek zorundadır.
    2.    Yapısal alt bölümleri olan vergi mükellefinin işletme gelir vergisini hesaplaması, tüzel kişilerde vergi dönemi sonucuna göre işletme gelir vergisi ve avans ödemelerinin yetkili devlet organının belirlediği düzende yapısal alt bölümlere bölüştürülmesiyle gerçekleştirilir.
    3.    Vergi mükellefleri Kazakistan Cumhuriyeti yasalarında belirlenen düzene göre kendi mükellefleri için işletme gelir vergisini, onların bulundukları yerin bütçesine veya Astana, Almatı şehirleri ile, il bütçelerine öderler.
    4.    Yapısal alt bölümleri olan vergi mükellefleri, vergi dönemine ait ödenecek avans ödemeleri hesabını kayıtlı olduğu vergi organına ve hesap kopyasını alt bölümlerinin kayıtlı olduğu vergi organlarına, bu Kanunun 127. maddesinde belirlenen sürelerde sunmalıdırlar.    Yapısal alt bölümler için avans ödemelerinin Astana, Almatı şehirleri ile, il bütçelerine ödenmesi halinde, hesap kopyaları Astana, Almatı şehirlerinin vergi organlarına veya il vergi organlarına sunulur. Hesap kopyaları vergi mükellefinin kayıtlı olduğu vergi organı tarafından tasdik edilmiş olmalıdır.
    Yapısal alt bölümleri olan vergi mükellefleri, vergi dönemine ait ödenecek avans ödemeleri ve işletme gelir vergisi hesabını kayıtlı olduğu vergi organının   alt bölümlerinin kayıtlı olduğu vergi organlarına, avans ödemeleri ve işletme gelir vergisi hesabını birlikte yetkili devlet organı belirlediği şekilde bildirmelidir.
    5.  Yapısal alt bölümleri olan vergi mükellefleri, kendi yapısal alt bölümlerinin kayıtlı olduğu vergi organlarını, vergi dönemi sonucuna göre yapısal alt bölümlerinin ödeyeceği   işletme gelir vergisi tutarı hakkında yetkili devlet organının belirlediği düzen ve şekilde bilgilendirmelidir.
    Yapısal alt bölümleri olan vergi mükellefleri, kendi yapısal alt bölümlerinin kayıtlı olduğu vergi organlarını, vergi dönemi sonucuna göre yapısal alt bölümlerinin ödeyeceği işletme gelir vergisi ve avans ödemeler tutarı hakkında yetkili devlet organının belirlediği düzen ve şekilde bu maddenin 4 alt bölümünde belirtilen süreden itibaren 5 gün içerisinde, bilgilendirmelidir.

    Madde 129. Yurtdışı vergi sayımı
    1.    Kazakistan Cumhuriyetinin dışında ödenen, vergi mükellefinin Kazakistan Cumhuriyeti dışında kazandığı gelirlerin vergisi, Kazakistan Cumhuriyetinde işletme gelir vergisi ödenirken sayılır.
    2.    Bu maddenin 1. bölümünde öngörülen, sayılan vergi tutarının ölçüsü vergi mükellefinin vergisini ödediği gelirleri elde ettiği her ülkeye göre ayrı olarak belirlenir. Sayılan vergi tutarı ölçüsü, Kazakistan Cumhuriyetinde bu gelire bu Kanunun 135. maddesinde belirlenen orana göre hesaplanacak tutarı aşmaması gerekiyor.
    3.    Bu maddenin 1. bölümü, çifte vergilendirilmeden kaçınma ve vergilendirmeden kaçmayı önleme ile ilgili uluslararası sözleşme yapılmış olan ülkelerde kesilen, Kazakistan Cumhuriyetinde bulunan ve Kazakistan Cumhuriyetinde vergilendirilecek olan gerçek ve tüzel kişilerin gelir ve mülkleri için kullanılmaz.

    Madde 130. Vergilendirmede kolaylık sağlayan ülkelerde elde edilen gelir
    1.    Eğer mukim kişiye mukim olmayan tüzel kişi tüzük sermayesinin % 10’u ve daha fazlası doğrudan veya dolaylı olarak ait olursa veya o mukim olmayan bulunduğu ülkede vergilendirme kolaylığından yararlanan tüzel kişinin % 10 ve daha fazla oy hakkına sahip hissesini elinde bulunduruyorsa, tüzel kişinin mukim kişiye ait olan geliri, yerli kişinin vergilendirilecek gelirine dahil edilir. Bu durum, yerli kişinin tüzel kişi olmayan girişimcilik faaliyetlerinin diğer şekildeki kuruluşlarına katılması durumunda da kullanılır.
    2.    Bir ülkede vergi oranı bu Kanunda uygun olarak belirlenen vergi oranından 1/3 oranından daha az ise veya mali bilgi gizlilik kanunları veya mülk ve gelir sahiplerini sır olarak saklayan şirket bilgileri var ise, bu yabancı ülke vergilendirmede kolaylık sağlayan ülke sayılır.

    20. ÖDEME KAYNAĞINDA KESİLEN VERGİ

    Madde 131. Ödeme kaynağında vergilendirilen gelirler
    1.    Ödeme kaynağında vergilendirilen gelirler bu madde ile başka bir şey öngörülmedi ise, şunlardır:
    1)    Kazançlar;
    2)    Kazakistan Cumhuriyeti Milli Bankasının lisansına sahip çeşitli banka işlemlerini yapan banka ve kuruluşların gerçek kişilere mevduatları için ödediği ücret dışındaki mevduat mükafatı;
    3)    İkramiyeler;
    4)    Bu Kanunun 178. maddesine uygun olarak belirlenen mukim olmayan kişilerin Kazakistan Cumhuriyeti kaynaklarından elde ettikleri gelirler;
    5)    Yerli bankalarda, biriktirme emeklilik fonlarına, kiraya vericilere ve borç senetlerine ödenen ücretler dışındaki, tüzel kişilere ödenen ücretler;
    Yerli bankalarda,  kiraya vericilere ödenen ücretler dışındaki, tüzel kişilere  değerli kağıt borcuna göre ödenen  ücretlerden başka mükafatlar;
    6)    Çıkarma şartlarına uygun olarak emisyoncu tarafından ödenen kupon şeklindeki borç senetleri ücreti, yerli bankalara ödenen mükafat  dışında; Vergilendirmeye dahil olmayan kaynaklar: Devlet değerli kağıtları boyunca mükafat; Emekli aktiflerine yerleştirilen emekli fonlarına ödenen yatırım gelirleri; İkramiye ve ücret ödemede verginin ödeme kaynağında kesildiğini ispatlayan belgelerin var olması halinde, kesilen vergi mükellefinin vergi döneminde işletme gelir vergisinden sayılır, sigorta (yeniden sigorta) kurumları dışında.

    Madde 132. Ödeme kaynağında kesilen verginin hesaplanma düzeni
    1.    Ödeme kaynağında vergilendirilen gelirin vergi tutarı, vergi ajanınca bu Kanunun 135. maddesinin 2 veya 3. bölümünde belirlenen oranı kullanma yoluyla belirlenir.
    2.    Gelirin ödeme şekli ve yerine bakılmaksızın, bu Kanunun 131. maddesinde belirlenen gelir ödemeleri sırasında vergi ajanı ödeme kaynağında kesilen vergileri kesmekle yükümlüdür.
    3.    Depozito belgesi boyunca gelir ödeme kaynağı; bu tür depozito belgesi temel emitent aktifidir.

    Madde 133. Ödeme kaynağında kesilen vergilerin ödenme süreleri
    Vergi ajanları ödeme kaynağından kesilen vergi tutarını, bu Kanunda başka bir durum öngörülmediyse, ödemenin yapıldığı ay bittikten sonra en geç 5 işgünü içerisinde saymalıdırlar.
    Vergi ajanları ödeme kaynağından kesilen vergi tutarını, bu Kanunda başka bir durum öngörülmediyse, ödemenin yapıldığı ay bittikten sonra en geç 5 işgünü içerisinde saymalıdırlar. Ödeme kaynağından kesilen vergi tutarının  aktarılması vergi ajentasının bulunduğu yerde  gerçekleşir.

    Madde 134. Ödeme kaynağında kesilen vergi raporu
    Vergi ajanları ödeme kaynağından kesilen vergi tutarı ile ilgili raporu, üç aylık dönemden sonraki ayın 15’ine kadar sunmalıdırlar.

    21. VERGİ ORANLARI

    Madde 135. Vergi oranları
    1.    Bu Kanunun 122. maddesine uygun olarak yapılan düzeltmeleri hesaba katarak, bu Kanunun 124. maddesinde belirlenen düzene göre ertelenen zararların eksiltildiği vergi mükellefinin vergilendirilecek geliri % 30 oranında vergilendirmeye tabi olur.
    Bu Kanunun 122. maddesine uygun olarak yapılan düzeltmeleri hesaba katarak, bu Kanunun 124. maddesinde belirlenen düzene göre ertelenen zararların eksiltildiği, esas üretim aracı toprak olan vergi mükellefinin vergilendirilecek geliri % 10 oranında vergilendirmeye tabi olur.
    2.    Mukim olmayan kişilerin Kazakistan Cumhuriyetindeki kaynaklardan elde ettiği gelirleri dışındaki, ödeme kaynağında vergilendirilen gelirler ödeme kaynağında % 15 oranında vergilendirmeye tabi olur.
    3.    Bu Kanunun 178. maddesine uygun olarak belirlenen mukim olmayan kişilerin Kazakistan Cumhuriyetindeki kaynaklardan elde ettiği gelirler, bu Kanunun 180. maddesinde belirlenen oranda vergilendirmeye tabi olur.
    4.    Devamlı kurumu aracılığıyla Kazakistan Cumhuriyetinde faaliyet gösteren mukim olmayan tüzel kişinin işletme gelir vergisine ek olarak saf kârı bu Kanunun 185. Maddesinde belirlenen düzene göre % 15 oranında vergilendirmeye tabi olur.

    22. VERGİ DÖNEMİ VE VERGİ BEYANNAMESİ

    Madde 136. Vergi dönemi
    1.    İşletme gelir vergisi için vergi dönemi, takvim yılıdır.
    2.    Kuruluşun takvim yılı başladıktan sonra kurulması halinde, onun için ilk vergi dönemi kurulduğu gün ile takvim yılının sonu arasındaki süre olur. Kuruluşun kurulduğu gün olarak, onun yetkili organına devlet kaydını yaptırdığı gün kabul edilir.
    3.    Kuruluşun takvim yılı bitmeden tasfiye edilmesi veya yeniden kurulması halinde, onun için son vergi dönemi takvim yılının başı ile tasfiye edilme veya yeniden kurulmanın bittiği gün arasındaki süre olur.
    4.    Yıl başından sonra kurulmuş olan kuruluşun o takvim yılının sonuna kadar tasfiye edilmesi veya yeniden kurulması durumunda, onun için vergi dönemi kurulduğu gün ile tasfiye edilme veya yeniden kurulmanın bittiği gün arasındaki süre olur.

    Madde 137. Vergi beyannamesi
    1.    Bu Kanunun 368-377 ve 385-397. Maddelerine uygun olarak özel vergi rejimi kullanan tüzel kişiler dışındaki işletme gelir vergisi mükellefleri, hesap vergi döneminden sonraki yılın 31 Mart tarihine kadar vergi organlarına işletme gelir vergisi beyannamesini ibraz ederler.
    2.    İşletme gelir vergisi beyannamesi, beyannameden ve işletme gelir vergisi ile ilgili vergilendirme nesneleri ve vergilendirme ile ilgili nesneler hakkındaki bilgileri açıklayan ekten oluşur.

    BÖLÜM 5. YATIRIMA AİT VERGİ TERCİHLERİ

    Madde 138. Yatırıma ait vergi tercihleri
    Yatırıma ait vergi tercihleri, işletme gelir vergisi ve mülkiyet vergisi üzerinden sağlanır. Yatırıma ait vergi tercihleri; yeni işletmeler oluşturmak, işlemekte olanları geliştirmek ve yenilemek amacında sabit sermayeye yatırım yapan vergi mükelleflerinin toplu yıllık gelirlerinden ek indirim hakkını sağlama ve ayrıca böyle vergi mükelleflerinin yeni işletmeler oluşturma, işlemekte olanları geliştirme ve yenileme amacında yatırım projesi (yatırım programı) çerçevesinde yeniden uygulamaya koşulmuş sabit sermaye üzerine mülkiyet vergisini ödemekten muaf edilmesidir.
    Madde 139. Yatırıma ait vergi tercihlerini kullanma düzeni
    1.    Yatırıma ait vergi tercihleri (bundan sonra- “tercihler”); yatırım projesi (yatırım programı) çerçevesinde sabit sermayeyi yeniden uygulamaya koşan vergi mükelleflerine sağlanmaktadır.
    2.    Tercihler; onların uygulanış tarihini belirleyen anlaşmaya uygun olarak vergi mükelleflerine sağlanır. Bu anlaşmanın orjinali, aşağıdaki dönemlerde vergi mükellefinin kayıt olduğu yere göre vergi organlarına gönderilir:
    1)    Sabit sermayenin uygulamaya konulduğu yıldan sonra gelen yılın 1 Ocak tarihinden itibaren, anlaşmayı imzalama anında işletmecilik faaliyetlerini gerçekleştiren vergi mükellefleri tarafından;
    2)    Sabit sermayenin uygulamaya konulması anından itibaren, yeniden kayıt olmuş vergi mükellefleri tarafından. Anlaşmayı yapma ve oluşturma düzeni, yatırımları koruma ile ilgili devlet önlemleri konusunda soruları düzenleyen Kazakistan Cumhuriyeti kanunları ile belirlenmektedir.
    3.    İşletme gelir vergisi ile ilgili tercihlerin kullanımı için vergi mükellefi, yeniden uygulamaya konulan sabit sermayenin maliyetini altgurubun mali bilançosuna dahil etmez ve bunlarla ilgili ayrı bir hesap tutar.
    4.    İşletme gelir vergisi ile ilgili tercihler, vergi mükellefine, uygulamaya konulan sabit sermayenin maliyetini tercihlerin geçerlilik süresine bağlı olarak eşit paylarla yıllık gelirden indirme hakkını sağlamaktadır.
    5.    Mülkiyet vergisi ile ilgili tercihler; yatırım projesi (yatırım programı) çerçevesinde yeniden uygulamaya konulan sabit sermaye üzerinden mülkiyet vergisini ödemeden muaf olma şeklidir. Mülkiyet vergisi ile ilgili tercihlerin geçerlilik süresinin sona ermesinden sonra, vergi mükellefi, bu kanunun 351.-360. maddeleri gereğince mülkiyet vergisini ödemektedir.
    6.    Tercihlerin geçerlilik süresi her ayrı durumda yatırımların sermayesini ödeme süreleri ve hacmine bağlı olarak belirlenir, fakat işbu maddenin 2.alt maddesinde belirtilmiş tarihten 5 yılı aşmamalıdır.

    Madde 140. Tercihlerin geçerliliğinin sona ermesi
    1.    Tercihlerin geçerlilik süresi, bu maddenin 6.alt maddesinin göz önünde bulundurulması ile yatırımların sermayelerini ödeme sürelerini belirleyen anlaşmada gösterilmiş tarihlerde sona ermektedir, ya da bu sürenin bitmesinden önce durdurulabilir. Yatırım tercihlerinin süresinden önce durdurulması tarafların karşılıklı anlaşması ile ya da Kazakistan Cumhuriyeti yasalarında belirlenmiş durumlarda her bir tarafça tek yönlü olarak gerçekleştirilir.
    2.    Yatırım tercihlerinin zamanından önce sona ermesi durumunda, vergi mükellefi, bu Kanun ve Kazakistan Cumhuriyeti yasalarınca belirlenmiş düzene göre vergileri öder ve sorumluluk taşır.

    BÖLÜM 6. BİREYSEL GELİR VERGİSİ

    23. GENEL İLKELER
    Madde 141. Vergi mükellefleri
    Bireysel gelir vergisinin mükellefleri olarak bu Kanunun 143.maddesine uygun olarak belirlenmiş vergilendirme nesnelerine sahip olan gerçek kişiler bilinmektedir (bundan sonra -vergi mükellefleri).

    Madde 142. Mukim olmayan gerçek kişileri vergilendirme özellikleri
    Mukim olmayan gerçek kişiler; bireysel gelir vergisi ile ilgili hesap, ödeme ve vergi beyannamesini ibraz etmeyi bu Kanunun 187.-192.maddelerinde belirtilmiş durumlar hariç 141.-174.maddelerine uygun olarak gerçekleştirmektedir.

    Madde 143. Vergilendirme nesneleri
    1.    Bu Kanunun 144.maddesinde belirtilmiş gelirler hariç bireysel gelir vergisi ile vergilendirilen nesneler aşağıdaki gibidir:
    1)    Ödeme kaynağında vergilendirilen gelirler;
    2)    Ödeme kaynağında vergilendirilmeyen gelirler;

    Madde 144. Vergilendirmeye tabi tutulmayan gelirler
    1.    Gerçek kişilerin aşağıdaki gibi gelirleri vergilendirmeye tabi tutulmaz:
    1)    Kazakistan Cumhuriyeti yasaları tarafından belirlenmiş miktarlarda devlet bütçesi hesabından ödenen adresli sosyal yardım, teminat ve  tazminatlar, (emek ödemelerine ilişkin olanlar hariç);
    2)    Geçinen kişi ve çocuklar için ödenen nafaka;
    3)    İşçinin iş sorumluluklarını yerine getirme sırasında aldığı sakatlık veya diğer sağlık zedelenmeleri ile ilgili zararı için Kazakistan Cumhuriyeti yasalarına uygun olarak tazminat ödemeleri (kaybolan kazançlarla ilgili ödemeler hariç);
    4)    Gerçek kişilerin bankalara ve özel banka işlemlerini gerçekleştiren Kazakistan Cumhuriyeti Milli Bankası lisansı olan kuruluşlara yaptığı yatırımları üzerine prim ödemeleri ve kıymetli borç evrakları üzerine ödemeler;
    5)    Resmi kıymetli evraklar ve ajenta tahvilleri  işlemlerinden dolayı sağlanan gelirler;
    6)    Askeri hizmette olan kişilere ve içişleri organları ve yangın söndürme hizmeti  çalışanlarına onların askeri hizmet sorumluluklarını yerine getirmesi ile ilgili yapılan her türlü ödemeler;
    7)    5 aylık hesap göstergeleri sınırları içinde piyango ikramiyeleri;
    8)    Belli bir yıl için Kazakistan Cumhuriyeti yasalarınca uygun olarak belirlenmiş asgari maaş miktarında devlet bütçesindeki para ve grantlar aracılığıyla gerçekleştirilen mesleki eğitim ve sosyal çalışmaların yerine getirilmesi ile ilgili ödemeler;
    9)    Grant araçları üzerinden ödemeler (emek ücreti şeklinde ödemeler hariç);
    10)    Kazakistan Cumhuriyeti yasalarınca belirlenmiş miktarlarda ve hizmet alanları sınırlarında iş seyahatları ile ilgili veya sürekli işin yolda gerçekleştiği, seyahat niteliği taşıdığı durumlarda yapılan ödemeler;
    11)    Nükleer poligondaki denemelerden ya da ekolojik afetten dolayı zarar görmüş vatandaşların sosyal koruması ile ilgili Kazakistan Cumhuriyeti yasalarına uygun şekilde ödemeler;
    12)    Bir vergi yılı içinde 480 kerelik aylık hesap göstergeleri sınırlarında 1941-1945 yılları arasında İkinci Dünya savaşına katılanların ve bunlara eşit bulunanların, 1. ve 2.gruptaki sakatların, çocukluktan sakat olanların gelirleri, bir yılda 240 aylık hesap göstergesi sınırlarında 3.grup sakatların gelirleri;
    13)    Fon borsasının resmi A ve B listesinde bulunan hisse senetleri ve tahvillerin satışının maliyet artışından satış gününde sağlanan gelirler;
    14)    Devlet bütçesindeki araçlar sayesinde ödenen tek vakitli ödemeler (emek ücreti şeklinde ödemeler hariç);
    15)    Vergi yılı içinde 50 aylık hesap göstergesi sınırlarında ve belgelerle onaylanmış tıbbi hizmet (kozmetik hizmet hariç), çocuk doğumu, cenaze ödemeleri  için  ücretler;
    16)    Bu Kanunun  93.maddesinde belirlenmiş miktarlarda iş seyahetleri için tazminatlar;
    17)    İşçinin kuruluşla birlikte iş icabı bir yerden başka bir yere taşınması sırasında belgelerle onaylanmış yol harcamaları, mülkiyeti taşıma, oda kiralama v.s. ile ilgili ödemeleri;
    18)    Kazakistan Cumhuriyeti vatandaşı olmayan diplomatik veya konsolosluk çalışanlarının resmi gelirleri.
    19)    Yabancı bir devletin devlet hizmetinde bulunan ve gelirleri o devlette vergilendirilen yabancı uyruklu gerçek kişilerin resmi gelirleri;
    20)    Kazakistan Cumhuriyeti vatandaşı olan ve Kazakistan Cumhuriyeti’nin yurtdışında diplomatik ve buna eşit temsilciliklerinde hizmette bulunan gerçek kişilerin devlet bütçesinden ödenen yabancı dövizle resmi gelirleri;
    21)    Emekli maaşını ödeme ile ilgili Devlet merkezinden emekli maaşı ödemeleri;
    22)    Gönüllü emekli harçlarla gerçekleştirilen emekli maaşı ve sigorta ödemeleri;(kaldırılmıştır)
    23)    Jeolojik araştırma, topografik ve jeodezik ve step şartlarında araştırma işleriyle meşgul olan personelin Kazakistan Cumhuriyeti yasalarınca belirlenmiş miktarlarda harcamaları;
    24)    Kazakistan Cumhuriyeti yasalarınca belirlenmiş miktarlarda devlet  bütçesi araçları sayesinde ödemesi gerçekleştirilen, ikamet için inşaat toplamalarına, yatırımlar üzerine primler (devlet primleri);
    25)    İşverenin Kazakistan Cumhuriyeti yasalarına uygun olarak iş personelinin üretici etkinlikleri ile ilişkili branşlara ait eğitimi ve vasıflandırmasına yönelik giderleri;
    26)    Nöbetçi yöntemi ile çalışan şahısların işletme yerinde bulunduğu sırada çalışmaları yerine getirmeleri için koşulların ve nöbet arası dinlenmenin sağlanması ile yaşam faaliyetinin sağlanması için işbu tüzüğün 93.maddesine uygun olarak belirlenmiş bir günlük giderler sınırlarında işverenin kira ve gıda giderleri; iş personelinin çalışma yerlerine kadar ve geri getirilmesine ilişkin giderler;
    27)    Hamilelik ve doğumla ilgili sosyal ödenekler, ayrıca, Kazakistan Cumhuriyeti yasalarınca belirlenmiş miktarlarda kız veya erkek çocukları evlat edinmiş kadınlar veya erkeklere ödenen sosyal primler;
    28)    Kazakistan Cumhuriyeti yasalarınca devlet bursları için belirlenmiş miktarlarda eğitim kuruluşlarında eğitim görenlere ödenen burslar;
    29)    Kazakistan Cumhuriyeti yasalarınca belirlenmiş normlara ait tedavi ve profilaksi beslenme için verilen süt ve diğer eşit beslenme gıdalarının, anti bulaştırıcı sabun ve araçların, özel giysi ve ayakkabının, diğer bireysel korunma ve ilk yardım araçlarının değeri;
    30)    Bir gerçek kişinin diğer gerçek kişiden hediye veya miras şeklinde aldığı mülkün değeri; özel işletmeci, özel noter, avukatlardan onların faaliyetini gerçekleştirmek için alınan  mülk hariçtir.
    31)    Hümaniter yardım şeklinde elde edilen mülkün değeri; on altı yaşını doldurmamış cocuk kampları biletleri fiyatı;
    32)    Çalışanın iş (hizmet) sorumluluklarını yerine getirme sırasında gördüğü sağlık zararları için işverenin mecburi sigorta anlaşmalarına ait yaptığı sigorta ödemeleri;
    33)    Anlaşmanın geçerliliği döneminde herhangi sigorta türünde ödenen sigorta durumlarına ilişkin sigorta ödemelerinin toplamı, bu kanunun 161.maddesinde gelirler hariç;
    34)    İşverenin mecburi personel sigortalaması anlaşmalarına ait ödediği sigorta primlerinin toplamı.
    35)    Daha önce ödeme kaynağında vergilendirilmiş kazançların, ücretlerin,gelirlerin toplamı, bu verginin ödeme kaynağı tarafından kesildiğini onaylayan evrakların bulundurulması şartı ile;
    36)    Mahkeme kararı ile belirlenen maddi zararın ödenmesi ücreti;
    37)    Sigorta kuruluşlarına hayat sigortası ile ilgili olarak yapılmış biriktirmeli sigorta anlaşmasına ait sigorta primlerinin ödenmesi için gönderilmiş biriktirmeli emekli vakıf yatırımcılarının emekli birikimlerinin toplamları; Bu maddenin 1.bölümünün 12. alt bölümünde belirtilmiş muafiyetin alınması için işbu Kanunun 149.maddesinde belirtilmiş gelirler hariç, vergi mükelleflerinin kayıt yerine göre vergi organına bireysel gelir vergisi beyannamesini  ibraz etmeleri gerekmektedir.

    Madde 145. Vergi oranları
    1.    Bir vergi yılı içerisinde vergilendirilen vergi mükellefinin gelirleri (bu maddenin 1-1. ve 2 ve 3.bölümlerinde gösterilmiş gelirler hariç); aşağıdaki oranlara göre vergilendirilir:

    15 kerelik yıllık hesap göstergesine kadar    Vergilendirilen gelir toplamının yüzde 5’i
    15 kerelik yıllık hesap göstergesinden 40 kerelik göstergeye kadar    15 kerelik yıllık hesap göstergesi vergisi toplamı + onu aşan tutarın %10’u
    40 kerelik yıllık hesap göstergesinden 600 kerelik göstergeye kadar    40 kerelik yıllık hesap göstergesi vergisi toplamı + onu aşan tutarın % 20’i
    600 kerelik yıllık hesap göstergesi ve üstü    600 kerelik yıllık hesap göstergesi vergisi toplamı + onu aşan tutarın % 30’u

    2.    Temettüler, mükafat (biriktirmeli sigorta anlaşmalarına ait mükafatlar hariç), ikramiyeler; % 15’lik oranla vergilendirilir.
    3.    Avukatlar ve özel noterlerin gelirleri; % 10’luk oranla vergilendirilir.

    24. ÖDEME KAYNAĞINDA VERGİLENDİRİLEN GELİRLER

    Madde 146. Vergi mükellefinin ödeme kaynağında vergilendirilen gelirleri
    1.    Vergi mükellefinin ödeme kaynağında vergilendirilen gelirlerine aşağıdakiler dahildir:
    1)    Çalışanın gelirleri
    2)    Bir kerelik ödeme geliri
    3)    Biriktirmeli emekli vakıflarından emekli maaşı ödemeleri
    4)    Temettüler, mükafatlar, kazanç ve ikramiyeler şeklinde gelirler
    5)    Burslar
    6)    Biriktirmeli sigorta anlaşmalarına ait gelirler

    Madde 147. Vergi hesaplamaları ve ödenmesi
    1.    Bireysel gelir vergisinin hesaplaması ve kesilmesi vergi ajanları tarafından ödeme kaynağında vergilendirilen gelirin ödendiği günde gecikmeden gerçekleştirilir, eğer bu Kanun tarafından diğer bir işlem öngörülmemişse.
    2.    Vergi ajanları; vergi ödemesini hesap verme ayının 5‘ine kadar  vergi mükelleflerinin bulunduğu yere göre gerçekleştirir, bu kanunda diğer bir şart öngörülmemişse.
    3.    378.maddenin 1.bölümünde ve 385.maddenin 1.bölümünde yer alan faaliyet türlerine göre özel vergi rejimlerini kullanan vergi ajanları tarafından ödenen bireysel gelir vergisinin ödeme düzeni ve süreleri bu Kanunun 383. ve 390.maddelerinde gösterilmiştir.

    Madde 148. Bireysel gelir vergisine göre hesaplama
    1.    Her çeyrek ayda vergi ajanı tarafından vergi organlarına ödeme kaynağında vergilendirilen ödenmiş gelirlerle ilgili bireysel gelir vergisine ait hesaplama raporu sunulur. Bu hesaplama, üç hesap ayından sonra gelen ayın en geç 15.gününde yapılmalıdır. Bireysel gelir vergisini hesaplama vergi ajanı tarafından vergiyi ödeme yerine göre yapılır.
    2.    378.maddenin 1.bölümünde ve 385.maddenin 1.bölümünde belirtilmiş etkinlik türüne göre özel vergi rejimlerini kullanan vergi ajanları tarafından işbu tüzüğün 384. ve 350.maddelerine uygun olarak bireysel gelir vergisi hesaplaması gerçekleştirlir.

    1.Ödeme kaynağında vergilendirilen işçi geliri

    Madde 149. Ödeme kaynağında vergilendirilen işçi geliri
    1.    Ödeme kaynağında vergilendirilen işçi geliri olarak bu Kanunun 152.maddesinde öngörülmüş vergi indirimleri toplamlarına azaltılmış, işveren tarafından  hesaba aktarılmış gelirler bilinir.
    2.    İşçi geliri olarak işveren tarafından para ile veya doğal şekilde işçiye ödenen her türlü gelirler sayılır, ki buna işveren tarafından sağlanmış maddi, sosyal ve diğer gelirler dahildir.

    Madde 150. İşçinin doğal biçimde geliri
    1.    İşçinin doğal biçimde aldığı gelir aşağıdakileri dahil eder:
    1)    Doğal biçimde iş ve emek ücreti;
    2)    İşçi tarafından elde edilen mal ve mülkler, işçi çıkarlarında yapılmış çalışmalar, bedava olarak işçiye gösterilmiş hizmetler;
    3)    İşçinin üçüncü şahıslar tarafından aldığı mallarının (hizmet ve işlerin) maliyetinin işveren tarafından ödenmesi;
    2.    İşçinin doğal biçimde geliri; bu tür malların (hizmet ve işlerin) maliyetidir (eklenmiş maliyet ve aksizlere uygun vergi toplamlarını dahil ederek).

    Madde 151. Maddi çıkar şeklinde işçi geliri
    1.    İşçinin maddi çıkar şeklinde elde ettiği geliri, aşağıdakilerden oluşur:
    1)    İşçiye satılan malların (hizmet ve işlerin) değeri ile bu malların (hizmet ve işlerin) alım fiyatı veya maliyeti arasındaki olumsuz fark;
    2)    İşçinin işveren önünde borç ve sorumlulukları toplamının işveren kararı ile kayıttan silinmesi;
    3)    İşverenin kendi işlerinin mülkiyet sigortası anlaşmalarına ait  sigorta primlerini ödemek için giderleri;
    4)    İşçinin kendi faaliyetleri ile ilişkili olmayan giderlerini telafi etmek amacında işverenin giderleri;

    Madde 152. Vergi indirimleri
    1.    Vergi yılı süresince her aya ait ödeme kaynağında vergilendirilen işçi gelirini belirleme sırasında aşağıdaki maddelerde sözü geçenler indirime tabi tutulmaz:
    1)    Belli bir ay için gelirin hesaba aktarılması konusunda Kazakistan Cumhuriyeti yasalarınca belirlenmiş aylık hesap göstergesi miktarında tutar;
    2)    İşçinin geçindirmesinde bulunan her aile üyesi için aylık hesap göstergesi miktarında tutar (geçinen kişinin meydana geldiği aydan itibaren). gösterilen indirimler aile üyesi olan ancak 1 (bir) vergi mükellefinin geliri için kullanılır; Aile kavramı altında birlikte yaşayan ve ortak işletme yürüten eşler, çocuklar ve anne-babalar (geçici olarak ailede bulunmayanlar dahil) anlaşılır. Geçinen kişi; bir ay içinde aylık hesap göstergesinden fazla miktarda bağımsız gelir kaynağına sahip olmayan ve ailedeki vergi mükellefinin geliri sayesinde geçinen aile üyesidir.
    3)    Kazakistan Cumhuriyeti yasalarınca belirlenmiş miktarlarda biriktirmeli emekli vakıflarına mecburi emekli ödemeler;
    4)    Kazakistan Cumhuriyeti  kanunu ile belirlenen cari mali yılının  10 kat aylık hesap göstergesinden fazla olmayan miktardaki serbest emekli ödeneği;
    2.    Bu maddenin 1.bölümünün 1), 2) ve 4). alt maddelerine uygun olarak, indirim hakkı, vergi mükellefine işverenlerin birinden verdiği dilekçe veya vergi mükellefinin öne sürdüğü onaylayıcı evraklar temelinde elde ettiği gelirleri sonucu verilir.

    Madde 153. Verginin hesaplanması ve kesilmesi
    1.    İşçinin gelirleri üzerine bireysel gelir vergisi tutarı, işbu tüzüğün 145.maddesinin 1. bölümünde belirlenmiş ve vergi yılı süresince ödeme kaynağında vergilendirilen işçi gelirine, ücretlerin kullanılması yoluyla hesaplanır.
    2.    Bireysel gelir vergisinin hesaplanması ve kesilmesi, her ay, yetkili devlet dairesi tarafından belirlenen düzene göre artan netice şeklinde gerçekleştirilir.
    3.    İşçinin vergi yılı sona ermeden işten çıkartılması durumunda, vergi ajanı, fiilen çalışılmış dönem için sağlanan gelirden yola çıkarak, bireysel gelir vergisini yeniden hesaplamalı ve işçiye sağlanan gelir ve ödenen vergi hakkında tam rapor vermelidir. Gerçek kişi; işyerini değiştirdiği zaman yeni işyerindeki vergi ajanına eski çalıştığı yerden toplam çalıştığı dönem için sağladığı gelir ve ödediği vergi hakkında rapor getirmelidir.

    2. Ödeme kaynağında vergilendirilen bir kerelik ödemelerden sağlanan gelir

    Madde 154. Bir kerelik ödemelerden gelir
    Bir kerelik ödemelerden sağlanan gelir olarak, vergi ajentası arasında Kazakistan Cumhuriyeti yasalarına uygun olarak yapılmış medeni ve hukuki nitelikte anlaşmalar sonucu vergi mükellefleri gelirleri ve ayrıca diğer bir kerelik gerçek kişilere ödemeler bilinir. Özel girişimciler , avukat ve noter faaliyetleri ile ilgili  gelirler dışında.

    Madde 155. Vergi toplamının hesaplanması
    Bireysel gelir vergisinin toplamı; ödeme kaynağında vergilendirilen ve Kazakistan Cumhuriyeti yasalarınca belirlenen durum ve miktarda biriktirmeli emekli vakıflarına mecburi emekli harçlarının toplamına azaltılmış bir kerelik ödemelerden sağlanan gelire 145.maddenin 1.bölümü gereğince belirlenmiş ücretlerin kullanılması yoluyla hesaplanır.

    3. Ödeme kaynağında vergilendirilen ve biriktirmeli emekli fonlarından sağlanan emekli ödemeleri

    Madde 156. Ödeme kaynağında vergilendirilen emekli ödemeleri
    Ödeme kaynağında vergilendirilen emekli ödemeleri olarak, belli bir ay için geliri hesaba aktarma konusunda Kazakistan Cumhuriyeti yasalarınca belirlenmiş aylık hesap göstergesi toplamına azaltılan ve vergi mükelleflerinin emekli birikimlerinden biriktirmeli emekli vakıfları tarafından ödemesi gerçekleştirilen ödemeler bilinir.

    Madde 157. Vergi toplamının hesaplanması
    Bireysel gelir vergisinin toplamı, işbu tüzüğün 153.maddesine uygun olarak belirlenmiş düzene göre hesaplanmaktadır.

    4. Ödeme kaynağında vergilendirilen temettü, mükâfat ve ikramiyeler şeklinde gelir

    Madde 158. Vergi toplamının hesaplanması
    Bireysel gelir vergisinin toplamı; gerçek kişilere temettü, mükafat ve ikramiyeler şeklinde ödenen gelire 145.maddenin 2.bölümünde belirlenmiş ücretin kullanılması yoluyla hesaplanır ve bu Kanunun 131.-134. maddelerine uygun olarak kesilir.

    5. Burslar

    Madde 159. Burslar
    Ödeme kaynağında vergilendirilen burs olarak eğitim kuruluşlarında öğretim görenlere ödenmek üzere belirlenmiş para tutarı (bu Kanunun 144.maddesinin 28.bölümünde adı geçmiş tutarlar hariç) ve ayrıca, kültür ve bilim adamlarına, kitle iletişim araçları çalışanlarına ve diğer gerçek kişilere ödenmek üzere belirlenmiş para tutarı bilinir.

    Madde 160. Vergi toplamının hesaplanması
    Bireysel gelir vergisinin toplamı, ödenen burs tutarına bu Kanunun 145.maddesinin 1.bölümünde belirlenmiş ücretlerin kullanılması yoluyla hesaplanır.

    6. Ödeme kaynağında vergilendirilen biriktirmeli sigorta anlaşmaları

    Madde 161. Biriktirmeli sigortaya
    1.    Gerçek kişinin biriktirmeli sigorta anlaşmalarına ait gelir olarak, sigorta primleri;
    1)    Biriktirmeli emekli vakıflarında emekli birikimler sayesinde,
    2)    İşverenlerin araçları sayesinde ödenen ve sigorta kuruluşları tarafından ödemesi gerçekleştirilen sigorta ödemeleri bilinmektedir.
    2.    Bununla birlikte, gerçek kişilerin biriktirmeli sigorta anlaşmalarına ait gelirlerine sigorta kuruluşu tarafından gerçekleştirilen sigorta ödemeleri toplamının sigorta primleri toplamı üzerinden artığı dahildir.

    Madde 162. Vergi toplamının hesaplanması
    Bireysel gelir vergisinin toplamı; biriktirmeli sigorta anlaşmaları sonucu ödenen gelir toplamına bu Kanunun 145.maddesinin 1.bölümünde belirlenmiş oranların kullanılması yoluyla hesaplanır.

    25. ÖDEME KAYNAĞINDA VERGİLENDİRİLMEYEN GELİRLER

    Madde 163. Ödeme kaynağında vergilendirilmeyen gelirler
    1.    Ödeme kaynağında vergilendirilmeyen vergi mükellefinin gelirine aşağıdaki gelir türleri dahildir:
    1)    Mülkiyet geliri;
    2)    Bireysel girişimcinin vergiye tabi tutulan gelirleri
    3)    Avukatlar ve özel noterlerin gelirleri
    4)    Bu Kanunun 170.maddesine uygun olarak belirlenen diğer gelirler.

    Madde 164. Ödeme kaynağında vergilendirilmeyen gelirlerin bireysel gelir vergisini hesaplama
    1.    Ödeme kaynağında vergilendirilmeyen gelirlerin bireysel gelir vergisi; vergi mükellefi tarafından bağımsız olarak, bu kanunun 152.maddesine uygun olarak belirlenmiş vergi indirimleri toplamına azaltılmış ve ödeme kaynağında vergilendirilmeyen gelir toplamına 145.maddenin 1.bölümünde belirlenmiş ücretlerin kullanılması yoluyla gerçekleştirilmektedir. Bu Kanunun 168.maddesine uygun olarak hesaplanan avukatlar ve özel noterlerin geliri buna dahil değildir.
    2.    Vergi mükellefinde avukatlar ve özel noterlerin gelirleri hariç ödeme kaynağında vergilendirilmeyen birkaç gelir türü mevcut olduğunda bireysel gelir vergisinin hesaplanması, vergi mükellefi tarafından bağımsız olarak ödeme kaynağında vergilendirilmeyen bütün gelir türlerinin toplamına bu Kanunun 145.maddesinin 1.bölümünde belirlenmiş ücretlerin kullanılması yoluyla gerçekleştirilir.
    3.    Bireysel girişimciler, avans ödemelerinin hesaplanması ve ödemesini vergi yılı süresince bu Kanunun 126.-127. maddelerine uygun olarak gerçekleştirirler.
    3.      Bireysel gelir vergisini avans ödeme yoluyla aşağıda belirtilen yerli tüzel kişiler öder:
    1)    Özel vergi sistemi kullanılanlar dışında, Özel girişimciler;
    2)     Ödeme kaynağında vergilendirilmeyen Kazakistan Cumhuriyeti’nde  bulunan faaliyetlerinden gelir  elde eden yabancı uyruklu vatandaşlar ve vatandaşlığı olmayan kişiler, Bireysel gelir avans ödemelerinin hesaplanması ve ödemesini vergi yılı süresince bu Kanunun 126.-127. maddelerine uygun olarak gerçekleştirirler.

    Madde 165. Vergi ödeme süreleri
    1.    Bu Kanunda belirlenmiş durumlarda yatırılmış avans ödemelerinin hesaba katılması ile vergi yılı neticeleri sonucu bireysel gelir vergisinin ödenmesi; vergi mükellefi tarafından bağımsız olarak bireysel gelir vergisi beyannamesinin teslimi için belirlenmiş süreden en geç 10 (on) işgünü içerisinde gerçekleştirilir.
    2.    Özel vergi rejimlerini kullanan bireysel girişimciler, 163.maddenin 2.bölümünde gösterilmiş gelire ait bireysel gelir vergisinin ödemesini bu Kanunun 368,-384., 391.-397. maddelerince belirlenmiş düzen ve sürelerde gerçekleştirirler.

    1. Mülkiyet geliri

    Madde 166. Mülkiyet geliri
    1.    Vergi mükellefine ait mülkiyet gelirine aşağıdakiler dahildir:
    1)    İşletmecilik faaliyetinde kullanılmayan mülkiyetin satışı sırasındaki değer artışı:
    1-1)    Bir yıldan az bir süre mülkiyet hakkında bulunan taşınmaz mülk;
    1-2)    Kıymetli evraklar ve tüzel kişi olarak katılım payı;
    1-3)    Değerli taş ve madenler, bunlardan yapılmış mücevherat, değerli taş ve madenleri içeren eşyalar, sanat ve antika eserleri;
    2)    Mülkiyeti kiraya vermeden elde edilen gelir, bu kanunun 154.,155. maddelerine uygun olarak ödeme kaynağında vergilendirilen gelir hariç.
    2.    Bu maddenin 1.bölümünün 1. alt bölümünde belirtilen mülkiyetin satışı sırasındaki maliyet artışından elde edilen gelir olarak mülkiyetin satış maliyeti ile değer maliyeti arasındaki olumlu fark bilinir, fakat burada satış ve değer maliyetleri mülkiyetin alım fiyatından düşük olmamalıdır.
    3.    Kıymetli evrakların satışı sırasındaki maliyet artışı, bu Kanunun 82.maddesinin 4.bölümüne uygun olarak belirlenir.

    2. Avukatlar ve özel noterlerin geliri

    Madde 167. Avukatlar ve özel noterlerin geliri
    Avukatlar ve özel noterlerin geliri olarak avukatlık ve noterlik faaliyetinin gerçekleştirilmesinden elde edilen hertürlü gelirler bilinir, ki hukuki yardım ve noterlik işlemlerin ücreti, ayrıca temsilcilik ve koruyuculukla ilgili giderlerin tazmin edilmesinden sağlanan kâr da buna dahildir.

    Madde 168. Verginin hesaplanması ve ödenmesi
    1.    Avukatlar ve özel noterlerin gelirleri ile ilgili bireysel gelir vergisinin toplamı, her ay sonu, elde edilen gelir toplamına bu Kanunun 145.maddesinin 3.bölümünde belirlenmiş ücretin kullanılması yoluyla hesaplanır.
    2.    Bir hesap ayı için bireysel gelir vergisinin toplamı en geç hesap ayından sonra gelen ayın 5’inde ödenmiş olmalıdır.

    3.    Bireysel girişimcinin vergilendirilen geliri

    Madde 169. Bireysel girişimcinin vergilendirilen geliri
    Bireysel (bağımsız) işadamının vergilendirilen geliri, bu Kanunun 79.-124.maddelerine uygun olarak hesaplanır.

    4. Diğer gelirler

    Madde 170. Ödeme kaynağında vergilendirilmeyen diğer gelirler
    Ödeme kaynağında vergilendirilmeyen diğer gelirler olarak, bu Kanunun 149.-162.maddelerinde belirtilmiş ve içine Kazakistan Cumhuriyeti’nin sınırları dışında sağlanan gelirleri de dahil eden gelirler sayılmaktadır.

    26. BİREYSEL GELİR VERGİSİ BEYANNAMESİ

    Madde 171. Bireysel gelir vergisi beyannamesi
    1.    Yetkili devlet organları tarafından belirlenen şekle göre bireysel gelir vergisi beyannamesini aşağıdaki gibi mukim vergi mükellefleri ibraz ederler:
    1)    Ödeme kaynağında vergilendirilmeyen gelir sahipleri;
    2)    Bir vergi yılı içinde 2000 aylık hesap göstergesini aşan tutarda ancak bir kere ve büyük birşey edinen vergi mükellefleri, ki konut inşaatı ve böyle bir inşaat için malzemelerini edinme buna dahil değildir;
    3)    Kazakistan Cumhuriyeti sınırları dışında gelir sağlayan gerçek kişiler;
    4)    Kazakistan Cumhuriyeti sınırları dışında bulunan yabancı bankalardaki hesaplarında paraları olan gerçek kişiler;
    5)    Devlet görevlileri için öngörülmüş yasal normların uygulandığı kişiler, acil askeri görevde bulunan askeri görevliler hariç;
    6)    Kazakistan Cumhuriyeti Meclisi Milletvekilleri, hakimler.

    1.    Bireysel gelir vergisi beyannamesini aşağıdaki gibi mukim vergi mükellefleri ibraz ederler:
    1)    Ödeme kaynağında vergilendirilmeyen gelir sahipleri
    2)    Bir vergi yılı içinde 2000 aylık hesap göstergesini aşan tutarda ancak bir kere ve büyük birşey edinen vergi mükellefleri, ki konut inşaatı ve böyle bir inşaat için malzemelerini edinme buna dahil değildir;
    3)    Kazakistan Cumhuriyeti sınırları dışında gelir sağlayan gerçek kişiler;
    4)    Kazakistan Cumhuriyeti sınırları dışında bulunan yabancı bankalardaki hesaplarında paraları olan gerçek kişiler;
    5)    Kazakistan Cumhuriyeti  Rüşvetçiliğe karşı kanununda öngörülmüş beyanname verilmesi yükümlülüğü konulan  kişiler,
    6)    Kazakistan Cumhuriyeti Meclisi Milletvekilleri, hakimler.
    Bu maddenin 1.altbölümünün 5) işaretli kuralları bu Kanunun 144. Maddesinin 1.altbölümü 6) işaretli fıkrasında belirtilen kişilere  kullanılmaz.

    Madde 172. Bireysel gelir vergisi beyannamesini ibraz etme süresi
    1.    Bireysel gelir vergisi beyannamesi, vergi yılından sonra gelen yılın en geç 31 Mart gününde kayıt yerine göre vergi organına sunulur, Kazakistan Cumhuriyeti  Rüşvetçiliğe karşı kanununda belirtilen durumlar dışında.
    2.    Özel vergi rejimi kullanan bireysel girişimciler, özel vergilendirme rejiminin uygulandığı faaliyetlerden sağlanan gelirlerin bireysel gelir vergisi beyannamesini ibraz etmezler.

    Madde 173. Yabancı verginin geçerli olması
    Kazakistan Cumhuriyeti sınırları dışında ödenen bireysel gelir vergisinin toplamları, verginin bu Kanunun 129.maddesinin 2. ve 3.bölümlerinde belirlenmiş düzene göre Kazakistan Cumhuriyeti’nde ödenmesi durumunda geçerli sayılır.
    Madde 174. Verginin ödenmesinin onaylanmaması
    171.maddenin 2., 3., 5. ve 6.bölümleri gereğince bireysel gelir vergisi beyannamesini ibraz eden vergi mükelleflerinin bireysel gelir vergisini ödedikleri onaylanmadığı halde bireysel gelir vergisinin hesaplanması, bireysel gelir vergisinin ödendiği onaylanmayan gelir toplamına bu Kanunun 145.maddesinin 1.bölümünde belirlenmiş ücretin kullanılması yoluyla gerçekleştirilir.

    BÖLÜM 7. MUKİM OLMAYANLARIN GELİRLERİNİ VERGİLENDİRME ÖZELLİKLERİ

    27. GENEL İLKELER

    Madde 175. Genel ilkeler
    Bu kısımda, Kazakistan Cumhuriyetindeki kaynaklardan mukim olmayan gerçek ve tüzel kişilerce sağlanan gelirleri işletme ve bireysel gelir vergilerle vergilendirme özelikleri açıklanmaktadır.

    Madde 176. Mukim ve mukim olmayanlar
    1.    Kazakistan Cumhuriyeti’nin mukimi olarak bu kanunun amaçları doğrultusunda, sürekli Kazakistan Cumhuriyetinde bulunan, ya da yaşam çıkarlarının merkezi Kazakistan Cumhuriyetinde bulunan, ya da bu maddenin 4.bölümünde belirtilen gerçek kişiler bilinmektedir.
    2.    Gerçek kişi; devam etmekte olan vergi döneminde sona eren herhangi sıralı 12 aylık dönem içinde en az 183 takvim günü süresince Kazakistan Cumhuriyeti sınırları içinde bulunmuşsa, o,devam etmekte olan vergi dönemi için Kazakistan Cumhuriyetinde sürekli bulunan şahıs olarak kabul edilir. Bununla birlikte, gerçek kişi, her vergi dönemi için aşağıda getirilmiş katsayılarının kullanılması ile belirlenmiş devam etmekte olan vergi döneminde ve bundan önceki iki vergi döneminde toplam olarak en az 183 takvim günü süresince Kazakistan Cumhuriyetinde bulunmuşsa, yine devam etmekte olan vergi dönemi için sürekli Kazakistan Cumhuriyetinde bulunan kişi olarak kabul edilir. Sözünü ettiğimiz katsayıları şöyledir:
    1)    1 – devam etmekte olan vergi döneminde bulunulan günlerin toplamı;
    2)    1/3 – önce gelen vergi döneminin birincisinde bulunulan günlerin toplamı;
    3)    1/6 – önce gelen vergi döneminin ikincisinde bulunulan günlerin toplamı.

    Eğer devam etmekte olan vergi dönemi içinde gerçek kişi Kazakistan Cumhuriyetinde 30 takvim gününden daha az süre yaşamışsa, bu kişi, sürekli Kazakistan Cumhuriyetinde bulunan kişi olarak kabul edilmez.
    Bu bölümün amaçları doğrultusunda, gerçek kişi, onun Kazakistan Cumhuriyetinde bulunduğu son günden sonra gelen dönem için mukim olmayan kişi olarak kabul edilir, eğer bu kişi, onun Kazakistan Cumhuriyetinde bulunmasının sona erdiği yıldan sonra gelen yılda yeniden mukim olarak kabul edilmezse.
    3.    Aşağıdaki şartların aynı zamanda yerine getirilmesi durumunda gerçek kişinin yaşam çıkarlarının merkezinin Kazakistan Cumhuriyetinde bulunduğunu kabul etmek mümkün olacaktır:
    1)    Gerçek kişi Kazakistan Cumhuriyeti vatandaşı ise veya Kazakistan Cumhuriyetinde ikamet etme iznine sahip ise (ikametgah tezkeresi) ;
    2)    Gerçek kişinin ailesi ve (veya) yakın akrabaları Kazakistan Cumhuriyetinde yaşıyorsa;
    3)    Gerçek kişi ve (veya) onun aile fertleri, mülkiyet hakkı temelinde veya diğer nedenlerden dolayı Kazakistan Cumhuriyetinde istediği her anda kendisi veya aile fertlerinin yaşayabileceği taşınmaz bir mülke sahip ise.
    4.    Mukim olan gerçek kişiler olarak bu maddede öngörülmüş çeşitli kriterlere ve bu kişinin Kazakistan Cumhuriyetinde yaşadığı zaman ve süreye bağlı olmaksızın, Kazakistan Cumhuriyeti vatandaşları olan, Kazakistan Cumhuriyeti vatandaşlığına veya Kazakistan Cumhuriyeti vatandaşı olmadan Kazakistan Cumhuriyetinde sürekli oturma iznine dilekçede bulunan gerçek kişiler kabul edilmektedir. Bunlar:
    1)    Devlet hükümet organları tarafından yurtdışı seyahatine gönderilmiş gerçek kişiler; bunlara diplomatik kuruluşlar, konsolosluk, uluslararası kuruluşların çalışan personeli ve onların aile fertleri dahildir;
    2)    Düzenli uluslararası nakliyatlar gerçekleştiren Kazakistan Cumhuriyeti vatandaşları ve tüzel kişilere ait taşımacılık araçlarının takvim üyeleri;
    3)    Kazakistan Cumhuriyeti sınırları dışında yerleşmiş askeri üsler, bölükler, gruplar, kontenjan ve birliklerin sivil personeli ve askeri görevlileri;
    4)    Kazakistan Cumhuriyeti sınırları dışında bulunan ve Kazakistan Cumhuriyeti özel mülkiyeti olan tesislerde çalışan işçiler (imtiyaz anlaşmaları sonucu çalışanlar dahil);
    5)    Öğretim  görme veya pratik yapma amacıyla tüm öğretim veya pratik dönemi boyunca Kazakistan Cumhuriyeti sınırları dışında bulunan öğrenciler, stajerler ve pratisyenler;
    6)    Okutma, danışmanlık yapma veya bilimsel çalışmalar gerçekleştirme amaçlarında tüm okutma veya gösterilmiş çalışmaları yerine getirme süresince yurtdışında bulunan öğretmenler ve bilim adamları.
    5.    Ayrıca, bu Kanunun amaçları doğrultusunda Kazakistan Cumhuriyeti’nin mukimi olarak Kazakistan Cumhuriyeti yasalarına uygun olarak oluşturulmuş tüzel kişiler ve (veya) etkili yönetim yerleri (fiili yönetim organları) Kazakistan Cumhuriyetinde bulunan diğer tüzel kişiler de kabul edilir. Etkili yönetim yeri (fiili yönetim organı) olarak tüzel kişinin işletmecilik faaliyetini gerçekleştirmek için gerekli olan stratejik ticari kararların alındığı ve temel idarenin gerçekleştirildiği yer kabul edilir.
    6.    Bu Kanunun amaçları doğrultusunda mukim olmayan kişiler olarak bu maddenin hükümlerine uygun şekilde mukim olmayan gerçek ve tüzel kişiler kabul edilir.

    Madde 177. Mukim olmayan kişinin daimi kuruluş yeri
    1.    Kazakistan Cumhuriyetinde mukim olmayan kişinin daimi kuruluş yeri olarak onun kendi işletmecilik faaliyetini tamamen veya kısmen gerçekleştirebildiği sürekli bir yer veya faaliyet mekanı bilinir. Buna yetkili bir kişi yoluyla gerçekleştirilen faaliyetler de dahildir. Bunlar:
    1)    Faaliyetin gerçekleştirilme sürelerine bağlı olmaksızın malların üretilmesi, yeniden işlenmesi, oluşturulması, paketlenmesi, ambalajlanması, teslim edilmesi, satılması ile ilgili etkinliklerin işe koşulduğu herhangi bir yer;
    2)    Faaliyetin gerçekleştirilme sürelerine bağlı olmaksızın rezident olmayan kişinin herhangi yönetim yeri, şubesi, bölümü, temsilciliği, bürosu, ofisi, yazıhanesi, odası, ajansı, fabrikası, atölyesi, dairesi, laboratuvarı, dükkanı, deposudur v.s.;
    3)    Hidrokarbonları çıkarma yerleri dahil her türlü doğal madenleri çıkarma ile ilgili etkinlikleri gerçekleştirme yerleri: maden ocağı, kuyu, petrol veya doğalgaz kuyuları, toprak ve su kuyuları v.s.;
    4)    Faaliyetin gerçekleştirilme sürelerine bağlı olmaksızın boru hattı, gaz borusu, doğal madenleri arama ve (veya) işleme, donatım tesisi, montajı, ayarı, işletmesi ve (veya) hizmeti ile ilgili her türlü etkinliğin gerçekleştirilmesi yeri (kontrol ve deneme etkinlikleri dahil);
    5)    Faaliyetin gerçekleştirilmesi sürelerine bağlı olmaksızın, çeşitli oyun makineleri (play stationlar dahil), bilgisayar ağları ve iletişim kanalları, ulaşım ve diğer altyapıların işe koşulması ile ilgili her türlü faaliyetin gerçekleştirildiği yer;
    2.    İnşaat alanı, montaj objesi, proje çalışmalarının yapım alanları; çalışmaların gerçekleştirilmesi sürelerine bağlı olmaksızın daimi kuruluş yerlerini oluşturmaktadırlar. Burada inşaat alanı (objesi) kavramı altında taşınmaz nesnenin inşa edilmesi ve (veya) yeniden restore edilmesi ile ilgili faaliyetin gerçekleştirildiği yer anlaşılır ki, buna bina ve (veya) kuruluşların inşaatı, montaj çalışmaları, köprü, yol, kanalların inşa ve restore edilmesi, boru hatlarının döşenmesi, elektrik ve teknolojik donatımın montaj edilmesi ve (veya) diğer  buna benzer çalışmaların gerçekleştirilmesi de dahildir. İnşaat alanı (objesi) olarak, inşaatın tamamen ödendiği ve objenin işletmeye açılması hakkında anlaşmanın imzalandığı günden sonra gelen gün varlığını sona erdirmiş olmaktadır.
    3.    Ayrıca, mukim olmayan kişi, aşağıdaki koşulların birini yerine getiriyorsa Kazakistan Cumhuriyetinde daimi kuruluş yerini oluşturmuş olacaktır:
    1)    Yetkili ajan sayesinde Kazakistan Cumhuriyetinde sigorta primlerini topluyorsa ve (veya) Kazakistan Cumhuriyetinde risklerin sigortası ve yeniden sigortalanmasını gerçekleştiriyorsa;
    2)    Belli vergi döneminde sona eren herhangi sıralı 12 aylık dönem içinde devamlı olarak 90 takvim günü boyunca Kazakistan Cumhuriyeti içerisinde özellikle kiralanmış personel veya normal görevliler sayesinde hizmet veriyorsa;
    3)    Kazakistan Cumhuriyeti yasalarına uygun olarak oluşturulmuş ve Kazakistan Cumhuriyeti bölgesinde hizmette bulunan basit bir ortaklığın (ortak faaliyet anlaşmasının) üyesi ise;
    4)    Kazakistan Cumhuriyeti paralı olarak fuarlar düzenliyorsa ve (veya) bu fuarlarda malların satışını gerçekleştiriyorsa;
    5)    Anlaşmalı ilişkiler temelinde rezident veya rezident olmayan kişiye kendini Kazakistan Cumhuriyetinde temsil etme, onun adından hareket etme veya kontratlar (anlaşma, sözleşme) imzalama hakkını veriyorsa.
    4.    Bu maddede belirtilmiş faaliyetin gerçekleştirilmesi sırasında söz konusu olan geçici veya mevsimlik aralar daimi kuruluş yerinin tasfiye edilmesine yol açmaz.
    5.    Kazakistan Cumhuriyetinde işletmecilik faaliyetini kendisi adından kontratları imzalama yetkisi olmayan bağımsız bir aracı (kefillik, kurul anlaşması veya buna benzer başka bir anlaşma temelinde faaliyette bulunan broker ve (veya) diğer bağımsız ajan) yoluyla gerçekleştirilen mukim olmayan kişi, daimi kuruluş yeri oluşturan birisi olarak kabul edilmez. Bağımsız aracı kavramı altında kendi normal (temel) faaliyeti çerçevesinde harekette bulunan ve hem hukuki hem ekonomik olarak mukim olmayan kişiden bağımsız olan  kişi anlaşılır.
    6.    Kazakistan Cumhuriyeti yasalarına uygun olarak oluşturulmuş mukim olmayan tüzel kişinin alt şubeleri ile temel kuruluşlar arasında, bu maddenin 3.bölümünün 5.alt bölümündeki hükümlere uygun ilişkiler söz konusu değilse alt şubeler kendi temel kuruluşunun daimi kuruluş yeri olarak incelenmez.
    7.    Mukim olmayan kişinin faaliyeti, onun vergi organındaki kayıt şekli veya böyle bir şeyin olmaması durumuna bağlı olmaksızın bu maddenin hükümlerine uygun olarak daimi kuruluş yerini oluşturur.

    Madde 178. Mukim olmayan kişilerin Kazakistan Cumhuriyetindeki kaynaklardan geliri
    1.    Mukim olmayan kişilerin Kazakistan Cumhuriyetindeki kaynaklardan sağladığı gelirler olarak aşağıdaki gibi gelir türleri kabul edilir:
    1)    Kazakistan Cumhuriyetinde malların satılması, çalışmaların yapılması ve hizmetlerin sunulmasından sağlanan gelirler;
    2)    Daimi kuruluş yeri sayesinde Kazakistan Cumhuriyetinde hizmette  bulunan mukim ve mukim olmayan kişilere sunulan ve fiili hizmet yerine bağlı olmaksızın böyle daimi kuruluş yeri ile ilişkili olan idari, mali (risklerin sigortalanması ve yeniden sigortalanması ile ilgili hizmetler hariç), danışmanlık, denetim, pazarlama, hukuki (avukat hizmetleri hariç),  hizmetlerinden sağlanan gelirler;
    3)    Kazakistan Cumhuriyeti içerisinde bulunan mülkiyetin satışından, mukimler tarafından yayınlanan ve ayrıca Kazakistan Cumhuriyetinde bulunan tüzel mukim kişiye veya mülkiyete katılım payınca yayınlanan kıymetli evrakların satışından sağlanan gelirler;
    4)    Daimi kuruluş yeri yoluyla Kazakistan Cumhuriyetindeki faaliyetlerinden dolayı mukim ve mukim olmayan kişilere borç talebi haklarına taviz vermeden sağlanan gelirler;
    5)    Mukim ve mukim olmayan kişilerin kendi sorumluluklarını tam olarak veya istenildiği şekilde yerine getirmediklerinden dolayı meydana gelen ve böyle mukim olmayan kişilerin Kazakistan Cumhuriyetindeki faaliyetleri sırasında oluşan cayma tazminatları (ceza v.s.), ki çalışmaların yerine getirilmesi konusunda yapılmış kontratlardan (anlaşma,sözleşme) ve malların sağlanması konusunda yapılan dış ticaret anlaşmalarından kaynaklanan cayma tazminatları buna dahildir;
    6)    Tüzel mukim kişiden sağlanan kârlar şeklinde gelirler ve böyle bir tüzel kişiye katılım payından sağlanan gelirler;
    7)    Aşağıdaki kişilerden alınan ödül ücreti şeklinde gelirler (kıymetli borç evrakları üzerinden ücretler hariç):
    1)    Mukimlerden
    2)    Kazakistan Cumhuriyetinde bulunan daimi kuruluş yerine veya mülkiyete sahip mukim olmayan kişilerden,eğer bu mukim olmayan kişilerin borçları onların daimi kuruluşlarına veya mülkiyetine ait ise
    8.    Aşağıdaki kişilerden alınan ücretler şeklinde gelirler:
    1)    Emisyoncu-mukimlerden
    2)    Kazakistan Cumhuriyetinde bulunan daimi kuruluş yerine veya mülkiyete sahip mukim olmayan emisyoncu kişilerden, eğer bu mukim olmayan kişilerin borçları onların daimi kuruluşlarına veya mülkiyetine ait ise
    9.    Daimi kuruluş yoluyla Kazakistan Cumhuriyetinde faaliyetlerinden dolayı mukimlerden veya mukim olmayan kişilerden royalti şeklinde sağlanan gelirler;
    10.    Kazakistan Cumhuriyetinde bulunan bir mülkiyetin kiraya verilmesinden sağlanan gelir;
    11.    Kazakistan Cumhuriyetinde bulunan taşınmaz bir mülkiyetten sağlanan gelir;
    12.    Kazakistan Cumhuriyetinde oluşabilen risklerin sigortalanması veya yeniden sigortalanması hakkında anlaşmalar sonucu ödenen sigorta primleri şeklinde gelirler;
    13.    Uluslararası nakliyatlarda nakliyeci tarafın biri Kazakistan Cumhuriyeti olduğu durumlarda taşımacılık hizmetlerinin sunulmasından sağlanan gelirler;
    14.    Bireysel iş anlaşmaları (kontrat) veya diğer medeni ve hukuki nitelikte anlaşmalar sonucu Kazakistan Cumhuriyetinde yapılan faaliyetlerden sağlanan gelirler;
    15.    Yöneticilerin telif hakları ve (veya) mukim olmayan tüzel kişinin yüksek yönetim organı üyelerince (müdürler kurulu, yönetim kurulu veya diğer buna benzer organ) alınan diğer ödemeler, ki bu tür ödemeler, bu kişilere yüklenen idari sorumlulukları fiili olarak gerçekleştirme yerine bağlı değildir;
    16.    Kazakistan Cumhuriyetinde yaşandığından dolayı ödenen zamlar;
    17.    İşveren veya kiralayan kişi tarafından Kazakistan Cumhuriyetinde çalışan mukim olmayan gerçek kişilerin maddi, sosyal ve diğer gereksinimleri için harcanan giderlerin tazmini şeklinde sağlanan gelirler, ki beslenme, barınma, çocukların eğitim kuruluşlarında öğrenimi ile ilgili masraflar, tatil döneminde  aile fertlerinin tatil masrafları da buna dahildir;
    18.    Biriktirmeli emekli vakıfları – mukimler tarafından gerçekleştirilen emekli ödemeleri;
    19.    Sanat adamlarına ödenen gelirler: ödemelerin kimlere yapıldığına bağlı olmaksızın Kazakistan Cumhuriyetinde faaliyette bulunan tiyatro, sinema oyuncuları, radyo, televizyon görevlileri, müzisyenler, ressamlar, sporcular;
    20.    Mukimler tarafından ödenen ikramiyeler;
    21.    Kazakistan Cumhuriyetinde bağımsız özel (profesyonel) hizmetlerin sunulmasından sağlanan gelir;
    22.    Kazakistan Cumhuriyetinde bulunan mülkiyeti karşılıksız olarak elde etme biçiminde gelirler (böyle mülkiyetten sağlanan gelirler dahil);
    23.    Yukarıdaki alt maddelerde kapsanmayan ve Kazakistan Cumhuriyetinde faaliyetler temelinde meydana gelen diğer gelirler;

    28. KAZAKİSTAN CUMHURİYETİ’NDE DAİMİ KURULUŞ YERİNİ OLUŞTURMADAN FAALİYETTE BULUNAN MUKİM OLMAYAN TÜZEL KİŞİLERİN GELİRLERİNİN VERGİLENDİRİLMESİ DÜZENİ

    Madde 179. Ödeme kaynağında gelir vergisini hesaplama ve kesme düzeni
    1.    Mukim olmayan tüzel kişinin bu Kanunun 178. maddesince belirlenmiş ve Kazakistan Cumhuriyetinde devamlı kuruluş yeri ile ilgili olmayan gelirleri; bu Kanunun 180.maddesince belirlenmiş ücretlere göre indirimlerin yapılmaması şartı ile ödeme kaynağında gelir vergisine tabi tutulacaktır.
    2.    Gelir ödemesi kavramı altında nakit para ve (veya) peşinatsız ödeme şeklinde paraların kıymetli evrakların, malların, mülklerin alışveriş, çalışmaların yapılması, hizmetlerin sunulması anlaşılmaktadır.
    3.    Ödeme kaynağında vergiye tabi tutulmayan ödemeler:
    1)    Dış ticaret işlemleri ile Kazakistan Cumhuriyeti sınırları içine malların sokulmasıyla ilişkili ödemeler
    2)    Mukim olan bankaların hesaplarının açılması ve yürütülmesi ve bunlar üzerinden hesapların yapılması ile ilişkili hizmetlerin sağlanmasından elde edilen gelirler
    3)    Kıymetli evrakların satışında değer artışından sağlanan gelirler
    4)    Resmi kıymetli evraklarla işlemlerden ve ajenta tahvillerinden sağlanan gelirler
    5)    Birleşik boru hattı sistemi sayesinde Kazakistan Cumhuriyeti sınırları dışına nakledilen ham petrolün satış maliyetinin kalitesi üzerine düzenlemelerle ilgili ödemeler
    6)    Kıymetli borç evraklarının alımı sırasında alıcı mukim tarafından mukim olmayan kişilere ödenmiş olan bu evraklarına ait birikmiş ücretlerin toplamı
    4.    Mukim olmayan kişinin gelirlerinin ödeme kaynağında vergilendirilmesi, bu mukim olmayan kişinin kendi gelirlerini üçüncü şahısların ve (veya) başka ülkelerde bulunan kendi şubelerinin yararına kullanmasına bağlı olmadan gerçekleştirilir.
    5.    Bu kanunun 178.maddesinin 8.bölümünde belirlenen borç senetlerine ait ücretlerden ödeme kaynağında gelir vergisini hesaplama ve kesme düzeni yetkili devlet organı tarafından tespit edilmektedir.
    6.    Ödeme kaynağında gelir vergisini hesaplama, kesme ve devlet bütçesine ödeme ile ilgili sorumluluklar, gelirleri ödeyen kişiye (bu, daimi kuruluş yeri yoluyla Kazakistan Cumhuriyetinde faaliyette bulunan mukim olmayan kişi de olabilir) yüklenmektedir. Böyle kişi; bu Kanunun 10.maddesinin 1.bölümü gereğince vergi ajanı olarak kabul edilir. Mukim olmayan kişinin faaliyet dönemi, daimi kuruluş yerini kurmak için tespit edilmiş süreyi aşıyorsa, bu kişi Kazakistan Cumhuriyetinde faaliyete başlaması anından itibaren vergi ajanı olarak kabul edilir.
    7.    Ödeme kaynağında gelir vergisi, gelir ödemesinin biçimi ve yerine bağlı olmaksızın kesilmektedir.

    Madde 180. Ödeme kaynağında gelir vergisinin oranları
    Mukim olmayan kişinin Kazakistan Cumhuriyetindeki kaynaklardan sağladığı ve daimi kuruluşla ilişkili olmayan gelirleri aşağıdaki oranlara göre ödeme kaynağında vergiye tabi tutulmaktadır.

    1) temettüler, müfakatlar ve katılım paylarından sağlanan gelirler    
    % 15
    2) risklerin sigortalanması anlaşmaları sonucu ödenen sigorta primleri    
    % 10
    3) risklerin yeniden sigortalanması anlaşmaları sonucu ödenen sigorta primleri    
    % 5
    4) uluslararası nakliyatlarda taşımacılık hizmetlerinin sunulmasından sağlanan gelirler    
    % 5
    5) bu kanunun 178.maddesinde belirtilmiş gelirler, bu bölümüm 1)-4). alt bölümlerinde gösterilmiş gelirler hariç    
    % 20

    Madde 181. Ödeme kaynağında gelir vergisini ödeme düzeni ve süreleri
    1.    Rezident olmayan tüzel kişinin gelirlerinden kesilen ödeme kaynağındaki gelir vergisi aşağıdaki kriterlerde devlet  bütçesine ödenir:
    1)    Ödemenin yapıldığı ayın sona ermesinden sonraki 5 işgünü süresince ödenmiş gelir toplamları;
    2)    İşletme gelir vergisi beyannamesi teslimi için belirlenmiş süreden sonra gelen 10 işgünü süresince hesaba aktarılmış fakat indirimlerden dolayı ödenmemiş gelir toplamları.
    Bu alt bölümün içerdiği hüküm, yine bu alt bölüm gereğince belirlenmiş sürenin sonunda ödenmesi gereken kıymetli borç evrakları ücretler için kullanılmaz.

    Madde 182. Vergi raporunu sunma
    Vergi ajanları; her üç ayda bir ödeme kaynağında gelir vergisini kesme konusunda sorumluluğun, söz konusu olduğu üç aylık hesap döneminden sonra gelen ayın en geç 15’nde kayıt yerine göre vergi organlarına ödeme kaynağında gelir vergisi hakkında rapor vermelidirler.

    Madde 183. Kıymetli evrakların satışı sırasındaki değer artışından sağlanan gelirlerden kesilen vergilerin hesaplanması ve ödenmesi düzeni
    1.    Kıymetli evrakların satışı sırasındaki değer artışından sağlanan mukim olmayan kişinin gelirleri; bu Kanunun 180.maddesince belirlenmiş orana göre vergilendirmeye tabi tutulur, ancak fon borsasının resmi A ve B listelerinde bulunan senet ve tahvillerin satışı sırasındaki maliyet artışından elde edilen gelirler hariç.
    2.    İşletme gelir vergisinin hesaplanması mukim olmayan tüzel kişi tarafından bağımsız olarak yapılır ve vergi, emisyoncunun kayıtlı olduğu yere göre vergi dairesine işletme gelir vergisi beyannamesinin ibraz edilmesi şartı ile gelirin sağlandığı andan itibaren bu Kanunun 127. maddesinin 4.altbölümünde belirtilen süre içerisinde ödenmiş olmalıdır.
    3.    Mukim olmayan tüzel kişiye ödenen değerli kağıt satışından elde edilen gelir vergisini ödeyen kişi, bu maddenin 1.altbölümü hükümlerine göre vergilendirilmeye dahil olmayan gelirler dışında, kayıt olunan yerdeki vergi organını kesinti hakkında on iş günü içerisinde bilgilendirmelidir.

    29. KAZAKİSTAN CUMHURİYETİNDE DEVAMLI KURULUŞ ARACILIĞIYLA FAALİYETLERİNİ GERÇEKLEŞTİREN MUKİM OLMAYAN TÜZEL KİŞİNİN VERGİLENDİRİLEN GELİRİNİ BELİRLEME ÖZELLİKLERİ

    Madde 184. Devamlı kurumları aracılığıyla faaliyetlerini gerçekleştiren mukim olmayan tüzel kişilerin gelirlerini belirleme özellikleri
    1.    Kazakistan Cumhuriyetinde daimi kuruluş aracılığıyla faaliyetlerini gerçekleştiren mukim olmayan tüzel kişinin işletme gelirinin hesaplanması ve ödenmesi, vergilendirilen geliri belirleme düzeni bu maddenin hükümlerine ve bu Kanunun 79.-135. maddelerine uygun olarak gerçekleştirilmektedir.
    2.    Mukim olmayan tüzel kişilerin gelirleri, daimi kuruluşun faaliyeti ile ilgili her türlü gelirleri kapsamaktadır.
    3.    Eğer mukim olmayan tüzel kişi Kazakistan Cumhuriyetinde daimi kuruluş yoluyla gerçekleştirilen faaliyetin benzerini yapıyorsa, böyle bir faaliyetten sağlanan gelirler daimi kuruluş yoluyla faaliyetten sağlanan gelirler olarak kabul edilir
    4.    Kazakistan Cumhuriyeti’nin sınırları içinde veya dışında söz konusu olsa da buna bağlı olmadan daimi kuruluş yoluyla Kazakistan Cumhuriyetinde gerçekleştirilen faaliyetten sağlanan gelirlerin elde edilmesi ile dolaysız  olarak ilişkili olan giderlerde indirimler söz konusu olur, ki buna bu Kanuna uygun olarak indirimlere tabi tutulmayan giderler dahil değildir.
    5.    Mukim olmayan tüzel kişi, aşağıdaki niteliklerde daimi kuruluşlara ibraz edilen tutarları daimi kuruluşlara indirim için gönderme hakkına sahip değildir. Söz konusu tutarlar şu niteliklerde olabilir:
    1)    Mukim olmayan tüzel kişinin özel mülkiyetini veya fikri varlıklar mülkiyetini kullanma hakkını ibraz etme veya kullanma için ödenen royalti, telif hakları, tahsiller ve diğer ödemeler;
    2)    Verilen hizmetler için komisyon gelirleri;
    3)    Mukim olmayan tüzel kişi tarafından ibraz edilen krediler üzerinden mükafatlar;
    4)    Mukim olmayan tüzel kişinin Kazakistan Cumhuriyetinde yaptığı faaliyetlerden sağladığı gelirlerin elde edilmesi ile ilişkili olmayan giderler;
    5)    Belgelerle onaylanmamış giderler;
    6)    Mukim olmayan tüzel kişinin Kazakistan Cumhuriyeti’nin dışında yaptığı idari ve genel kamu giderleri.

    Madde 185. Mukim olmayan tüzel kişinin daimi kuruluş yoluyla gerçekleştirdiği faaliyetten sağladığı net gelirini vergilendirme düzeni
    1.    Mukim olmayan tüzel kişinin Kazakistan Cumhuriyetinde daimi kuruluş yoluyla gerçekleştirdiği faaliyetten sağladığı net gelir %15 ücret miktarında net gelir vergisi ile vergilendirilir. Net gelir kavramı altında hesaplanmış işletme gelir vergisinin tutarından eksiltilmiş vergilendirilen gelir anlaşılmaktadır.
    2.    Hesaplanmış net gelir vergisinin tutarı, işletme gelir vergisi beyannamesinde gösterilir.
    3.    Mukim olmayan tüzel kişi; daimi kuruluş yoluyla gerçekleştirdiği faaliyetten sağladığı net gelir vergisini işletme gelir vergisi beyannamesini ibraz etmek için belirlenmiş süreden sonra gelen 10 işgünü içerisinde ödemek zorundadır.

    Madde 186. Özel durumlarda mukim olmayan tüzel kişi gelirlerini vergilendirme düzeni
    Kazakistan Cumhuriyetinde daimi kuruluş yoluyla faaliyette bulunan mukim olmayan tüzel kişinin vergi dairesine kayıtlı olmayan gelirleri ödeme kaynağında indirimlerin yapılmaması şartı ile gelir vergisini ödemeye tabi tutulur. Burada vergi ajanı tarafından ödeme kaynağında kesilen gelir vergisi, daimi kuruluş yoluyla gelir sağlayan mukim olmayan tüzel kişinin vergi sorumluluklarını yerine getirmesine denk gelir.

    30. MUKİM OLMAYAN GERÇEK KİŞİLERİN GELİRLERİNİ VERGİLENDİRME DÜZENİ

    Madde 187. Ödeme kaynağında gelir vergisini hesaplama, kesme ve ödeme düzeni
    1.    Bu Kanunun 178.maddesince belirlenmiş ve mukim olmayan gerçek kişinin daimi kuruluşu ile ilişkili olmayan gelirleri, bu Kanunun 179-181.maddelerinin hükümleri gereğince belirlenmiş düzen ve sürelerde ödeme kaynağında vergilendirilmeye tabi tutulur.
    Bu gelirlere dahil olmayanlar aşağıdaki gibidir:
    1)    Bu maddenin 2.bölümünde gösterilmiş gelirler;
    2)    Kazakistan Cumhuriyetinde daimi kuruluş yoluyla bireysel girişimcilik faaliyetinden sağlanan gelirler;
    3)    Banka depozitolarına ait mükafatlar;
    4)    Kazakistan Cumhuriyeti’ne dış ticari işlemlerle malların sokulması ile ilgili ödemeler;
    5)    Kıymetli evrakların satışı sırasındaki değer artışı geliri;
    6)    Resmi kıymetli evraklarla işlemlerden sağlanan gelir;
    7)    Kıymetli borç evraklarının  ve ajenta tahvillerinin satın alınmasındaki alıcı mukimler (emisyoncu değil) tarafından mukim olmayanlara ödenmiş olan birikmiş (hesaplanmış) mükafatların toplamı.
    2.    Mukim olmayan gerçek kişinin bu Kanunun 178.maddesinin 14)-18).alt bölümlerinde tespit edilmiş gelirleri ve bu Kanunun 149.-151.maddelerince tespit edilmiş diğer gelirleri; Kanunun 147, 153.maddelerinin hükümlerinde öngörülmüş düzen ve sürelerde ödeme kaynağında vergiye tabi tutulur,fakat bu gelirlere ilişkin olarak indirimler yapılmaz.
    3.    Bu Kanunun 178.maddesinin 8.bölümünde belirlenmiş  borç senetlerine ait ücretlerden ödeme kaynağında gelir vergisini hesaplama ve tutma düzeni, yetkili devlet organı tarafından gerçekleştirilir.
    4.    Gelir vergisinin ödeme kaynağında hesaplanması, kesilmesi ve devlet bütçesine ödenmesi yönünde sorumluluklar, gelirleri ödeyen kişinin üzerine yüklenir (bu, daimi kuruluş yoluyla Kazakistan Cumhuriyetinde faaliyette bulunan mukim olmayan kişi de olabilir). Böyle kişi bu Kanunun  10.maddesinin 1.bölümüne uygun şekilde vergi ajanı olarak kabul edilir. Mukim olmayan kişinin faaliyet dönemi, daimi kuruluş yerini kurmak için tespit edilmiş süreyi aşıyorsa, bu kişi, Kazakistan Cumhuriyetinde faaliyete başlaması anından itibaren vergi ajanı olarak kabul edilir.
    1)    Depozito belgesine göre ödeme kaynağında vergilendirme;  bu tür depozito belgesi temel aktifi emitentidir.
    5.    Ödeme kaynağında gelir vergisi, gelir ödemesinin biçimi ve yerine bağlı olmadan kesilmektedir.

    Madde 188.  Vergi raporunun ibraz edilmesi
    Vergi ajanları; bu Kanunun 182.maddesinde tespit edilmiş sürelerde kayıtlı olduğu yere göre vergi organına ödeme kaynağında gelir vergisi hakkında rapor sunmalıdırlar.
    Madde 189. Faaliyeti daimi kuruluşun oluşmasına yol açan mukim olmayan gerçek kişinin gelir vergisini hesaplama ve ödeme düzeni
    1.    Kazakistan Cumhuriyetinde daimi kuruluş yoluyla şahsi girişimcilik faaliyetini gerçekleştiren mukim olmayan gerçek kişi, faaliyetinden sağladığı gelirler üzerinden bireysel gelir vergisi mükellefi olur. Bu gelirlerden ona ilişkin yapılmış dolaysız indirimlerin toplamı çıkartılır (bu Kanunun hükümleri ve 184.maddesinin 5.bölümü gereğince indirime tabi tutulmayan gelirler hariç). Mukim olmayan gerçek kişi tarafından sunulan bağımlı özel hizmetler (kiralık olarak çalışma), böyle gerçek kişinin daimi kuruluşunun oluşmasına yol açmaz.
    2.    Bireysel gelir vergisini hesaplama ve ödeme, vergilendirilen geliri belirleme düzeni, bu Kanunun 163.-170.maddelerine ve bu maddenin hükümlerine uygun olarak gerçekleştirilir.
    3.    Bireysel gelir vergisinin ödenmesi, mukim olmayan gerçek kişi tarafından bağımsız olarak bu Kanunun 191.maddesinde tespit edilmiş sürelerde yapılır.

    Madde 190. Özel durumlarda mukim olmayan gerçek kişinin gelirlerini vergilendirme düzeni
    1.    Mukim olmayan gerçek kişinin Kazakistan Cumhuriyeti kaynaklarından sağladığı, ödeme kaynağında vergilendirilmeyen ve bu kişinin daimi kuruluşuna ilişkin olmayan gelirleri, ki bunlara mukimler tarafından yayınlanmış kıymetli evrakların satışındaki değer artışından sağlanan gelirler de dahil, bu Kanunun 180.maddesinde belirlenmiş ücretlere göre indirimsiz vergilendirmeye tabi tutulur.
    2.    Fon borsası resmi listelerinde A ve B sütünlarında yer alan senet ve tahvillerin ve devlet değerli kağıtlarının  satışındaki satış günkü değer artışından sağlanan gelirler vergilendirmeye tabi tutulmaz.
    3.    Bireysel gelir vergisinin hesaplanması ve ödenmesi, bu Kanunun 191.maddesinin 5.alt maddesinde tespit edilmiş sürelerde mukim olmayan gerçek kişi tarafından bağımsız olarak gerçekleştirilir.
    4.    İşbu maddenin 2. paragrafı gereğincevergiye tabi olmayan gelirler dışında, menkul kıymetlerinsatışından sağladığı gelirleri mukim olmayan gerçek kişiye ödeyen şahıs, emitentin kayıtlı olduğu vergi organına, ödeme yapıldığı tarihten on mesai gün içerisinde ödenen meblağı bildirmelidir.

    Madde 191. Avans ödemeleri ve bireysel gelir vergisini ödeme süresi ve düzeni
    1.    Aşağıdaki mukim olmayan gerçek kişiler, avans ödemelerini yapma yoluyla bireysel gelir vergisini ödemektedirler. Kazakistan Cumhuriyetinde daimi kuruluş yoluyla bireysel işletmecilik hizmetini gerçekleştirerek gelir sağlayan mukim olmayan gerçek kişiler; Bu Kanunun 149.-151.maddelerinde tespit edilmiş diğer gelirler dahil, bu Kanunun 178.maddesinin 14)-17).alt bölümlerinde belirlenmiş gelirleri elde eden mukim olmayan gerçek kişiler (ödeme kaynağında gelir vergisine tabi olmayan gelirler hariç).
    1)    Bu maddenin 1 altbölümünün 2) işaretli fıkrasında belirtilen mukim olmayan tüzel kişi bireysel gelir vergisi, gelir hesabına geçirilen miktardan düşmeden bu Kanunun 145 maddesinin 1.altbölümünde tespit edilen had kullanılarak, hesaplanır.
    2.    Faaliyetin gerçekleştirilmesi dönemi içerisinde bireysel gelir vergisi ile ilgili avans ödemeleri, bu maddenin 1.bölümünde adı geçmiş mukim olmayan gerçek kişi tarafından bu Kanunun 126 ve 127 maddelerinde tespit edilmiş düzen ve sürelerde gerçekleştirilir.
    3.    Mukim olmayan gerçek kişi tarafından Kazakistan Cumhuriyetinde faaliyetin gerçekleştirildiği dönem içerisinde eşit paylarla ödenen bireysel gelir vergisi ile ilgili avans ödemelerinin toplamları, bireysel gelir vergisinin tahmini toplamı hakkında dilekçede gösterilmiş vergi tutarından yola çıkılarak hesaplanır. Bu maddenin 1.bölümünün 2.alt bölümünde adı geçen mukim olmayan gerçek kişiler, bireysel gelir vergisinin tahmini toplamı hakkında dilekçeye ek olarak vergilendirilen gelir toplamını onaylayan bireysel iş sözleşmesini (kontrat) veya medeni ve hukuki nitelikte herhangi diğer bir sözleşmeyi sunmalıdırlar.
    4.    Yatırılan avans ödemeleri toplamları; süregelen vergi dönemi için mukim olmayan gerçek kişiye taksim edilen bireysel gelir vergisini ödeme yerine sayılır.
    5.    Bireysel gelir vergisinin nihai hesaplanması ve ödenmesi, vergi dönemi için bireysel gelir vergisi beyannamesinin ibraz edildiği günden 10 işgünü içerisinde gerçekleştirilmeli, fakat bu en geç Kazakistan Cumhuriyetinden ayrılmadan önceki 10 işgünü olmalıdır.

    Madde 192. Bireysel gelir vergisinin tahmini toplamı hakkında dilekçe ve bireysel gelir vergisi beyannamesi
    1.    Bu Kanunun 191.maddesinde belirtilmiş mukim olmayan gerçek kişiler; kayıtlı olduğu yere göre vergi dairesine Kazakistan Cumhuriyeti’ne geliş tarihinden sonra en geç 20 işgünü içerisinde veya takvimi yılın 20 Ocak tarihinden geç kalmadan  faaliyeti gerçekleştirme dönemi için bireysel gelir vergisinin tahmini toplamı hakkında dilekçeyi ibraz etmelidirler.
    2.    Aşağıda getirilmiş mukim olmayan gerçek kişiler; bu Kanunun 172.maddesinde tespit edilmiş süre içerisinde ya da süregelen vergi dönemi içerisinde işletmecilik faaliyetinin durdurulması veya Kazakistan Cumhuriyetinden ayrılma söz konusu ise, en geç gidiş tarihinden önceki 10 işgünü içerisinde kayıtlı olduğu yere göre vergi dairesine bireysel gelir vergisi beyannamesini ibraz etmelidirler: Kazakistan Cumhuriyeti kaynaklarından sağlanan ve ödeme kaynağında gelir vergisine tabi tutulmayan gelirleri elde edenler; 30 takvim gününden fazla bir süre Kazakistan Cumhuriyetinde girişimcilik faaliyetini gerçekleştirenler veya vergi dönemi içerisinde Kazakistan Cumhuriyeti kaynaklarından 500 aylık hesap göstergesinden fazla gelir sağlayanlar.

    31. ULUSLARARASI ANLAŞMALARIN ÖZEL İLKELERİ

    Madde 193. Uluslararası anlaşmayı uygulama koşulları
    1.    Tarafların birinin Kazakistan Cumhuriyeti olduğu, mülk veya gelirleri vergilendirmeden ve çift vergilendirmeden kaçmayı önleme hakkında uluslararası anlaşmanın (bundan sonra bu Kanunun 193-204.maddelerinin amaçları doğrultusunda – uluslararası anlaşma) hükümleri; böyle bir anlaşmayı imzalayan bir veya iki devletin de mukimleri olan kişilere uygulanır.
    2.    Bu maddenin 1.bölümünde yer alan hüküm; uluslararası anlaşmayı imzalayan devletin mukimi anlaşmayı yapan devletin mukimi olmayan başka bir kişinin çıkarları doğrultusunda uluslararası anlaşma hükümlerini uyguluyorsa, bu mukim kişi için uygulanmaz.

    Madde 194. Uluslararası anlaşmaları idare etme düzeni
    Uluslararası anlaşmaların idaresi, bu Kanunun 193-204.maddelerinin hükümleri gereğince yetkili devlet dairesi tarafından belirlenmiş düzene göre gerçekleştirilir.

    Madde 195. Kazakistan Cumhuriyeti kaynaklarından gelirlerin vergilendirilmesi amacında mukim olmayan tüzel kişinin idari ve genel kamu giderlerini kesintiye sayma yöntemleri
    1.    Mukim olmayan tüzel kişinin Kazakistan Cumhuriyetinde daimi kuruluş yoluyla faaliyetinden sağladığı vergilendirilen gelirlerini belirleme sırasında, uluslararası anlaşma hükümleri sonucu, böyle bir vergilendirilen gelirin hem Kazakistan Cumhuriyeti içerisinde hem sınırları dışında sağlanması amacında yapılmış idari ve genel kamu giderlerinin kesintisi öngörülüyorsa, böyle giderlerin tutarı aşağıdaki yöntemlerden birisinin kullanılması yoluyla hesaplanır:
    1)    Giderlerin orantılı dağıtımı yöntemi;
    2)    Giderlerin dolaysız olarak (doğrudan) kesinti sayılması yöntemi;
    2.    Mukim olmayan tüzel kişi; yukarıda belirtilmiş idari ve genel kamu giderlerini indirimlere yöneltme yöntemlerinden birini bağımsız olarak seçebilir.
    3.    Seçilen idari ve genel kamu giderleri daimi kuruluşa kesinti sayma yöntemi (giderleri  orantılı dağıtımı yönteminde kullanılan hesap göstergesini hesaplama düzeni dahil) her sene kullanılır ve ancak vergi dairesi ile anlaşılarak değiştirilebilir.

    Madde 196. Giderlerin orantılı dağıtımı yöntemi
    1.    Orantılı dağıtım yönteminin kullanılması durumunda, bu Kanunun 195.maddesinde adı geçmiş ve daimi kuruluşa kesinti için yöneltilen idari ve genel kamu giderlerinin tutarı, böyle giderlerin toplamının hesap göstergesi ile çarpılması şeklinde hesaplanır.
    2.    Hesap göstergesi aşağıdaki yöntemlerden biri ile hesaplanır:
    1)    Belli bir vergi dönemi için daimi kuruluş yoluyla Kazakistan Cumhuriyetinde gerçekleştirilen faaliyetlerden mukim olmayan tüzel kişinin sağladığı müşterek yıllık geliri toplamının söz konusu vergi dönemi için mukim olmayan tüzel kişinin genel olarak müşterek yıllık gelirinin toplam tutarına oranı;
    2)    Ortalama değerin şu üç göstergeye göre belirlenmesi:
    2-1) Belli bir vergi dönemi için daimi kuruluş yoluyla Kazakistan Cumhuriyetinde gerçekleştirilen faaliyetlerden mukim olmayan tüzel kişinin sağladığı müşterek yıllık geliri toplamının söz konusu vergi dönemi için mukim olmayan tüzel kişinin genel olarak müşterek yıllık gelirinin toplam tutarına oranı
    2-2) Vergi döneminin sonundaki duruma göre Kazakistan Cumhuriyetindeki daimi  kuruluşun mali hesabında göz önünde bulundurulan temel araçların değerinin aynen onun gibi vergi dönemi için mukim olmayan tüzel kişinin temel araçlarının genel maliyetine oranı
    2-3) Vergi döneminin sonu itibarıyle Kazakistan Cumhuriyetindeki daimi kuruluşta çalışan personelin emeğini ödeme fonunun miktarının genel olarak aynen onun gibi vergi dönemi için mukim olmayan tüzel kişinin personelinin emeğini ödeme fonunun genel değerine oranı.

    Yukarıda belirtilmiş hesap göstergesini tespit etme yöntemlerinden bir tanesi mukim olmayan tüzel kişi tarafından bağımsız olarak belirlenir.
    3.    Hesaplama yoluyla elde edilen idari ve genel kamu giderleri, daimi kuruluşa kesinti için ancak onaylayıcı belgelerin olması şartı işe götürülür.
    4.    Onaylayıcı belgeler olarak aşağıdaki evraklar tespit edilmiştir:
    1)    İçinde mukim olmayan tüzel kişi tarafından belirlenmiş hesap göstergesine bağlı olarak aşağıdaki verilerin açıklanmış olduğu mukim olmayan tüzel kişinin mali raporunun kopyası:
    1-1)    Genel olarak müşterek yıllık gelirin toplam tutarı
    1-2)    Genel olarak personel masrafları  toplam tutarı
    1-3)    Genel olarak temel araçların ilk ve kalan değeri
    1-4)    Madde madde açıklanmış genel giderler toplamı, ki idari ve genel kamu giderleri toplamının açıklanması dahildir.
    1-5)    Mukim olmayan tüzel kişinin mali raporunun teftişi sonucu teftiş kararının kopyası (böyle bir kişinin mali raporu teftişinin yapılması sırasında)
    5.    Kazakistan Cumhuriyetinde daimi kuruluşa indirim için götürülen adı geçmiş giderler toplamının hesaplaması, Kazakistan Cumhuriyeti’nin uygun vergi dairesine ibraz edilen işletme gelir vergisi beyannamesine ek olarak verilir.
    6.    Orantılı dağıtıma tabi olan idari ve genel kamu giderlerinin toplamının mali hesaplamada gözükmemesi durumunda böyle giderler daimi kuruluşa kesinti için kabul edilmez.

    Madde 197. Giderlerin dolayısız olarak (doğrudan) kesinti sayılması yöntemi
    1.    Mukim olmayan kişinin idari ve genel kamu giderlerinin dolaysız olarak (doğrudan) götürülmesi yöntemi kullanıldığı zaman böyle giderler. Kazakistan Cumhuriyetinde daimi kuruluşa kesinti için götürülür, eğer bunlar Kazakistan Cumhuriyetinde daimi kuruluş yoluyla faaliyetten gelir sağlama amacında dolaysız olarak harcanmış ve doğrudan belirleniyor ise. adı geçmiş gelirler daimi kuruluş yerine kesinti için ancak onaylayıcı belgelerin olması şartı ile götürülür.
    2.    Onaylayıcı belgeler olarak aşağıdakiler bilinir:
    3.    Daimi kuruluş yoluyla faaliyetten Kazakistan Cumhuriyetinde gelir sağlama amacında rezident olmayan tüzel kişinin yaptığı giderlerini onaylayan muhasebe evrakları daimi kuruluş yoluyla faaliyetten Kazakistan Cumhuriyetinde gelir sağlama amacında rezident olmayan tüzel kişinin yaptığı giderlerini onaylayan muhasebe evraklarının kopyaları.

    Madde 198. Kazakistan Cumhuriyetinde daimi kuruluşun oluşmasına yol açmayan mukim olmayan kişilerin faaliyetinden sağlanan gelirlerin gelir vergisini ödeme düzeni
    1.    Bu maddede adı geçmiş gelir vergisini ödeme düzeni, Kazakistan Cumhuriyetinde daimi kuruluşun oluşmasına yol açmayan mukim olmayan kişinin faaliyetinden sağlanan geliri için bu Kanunun 199-202.maddelerinde belirtilmiş gelirler hariç uluslararası anlaşmanın hükümlerine uygun olarak uygulanır (eğer belirtilmiş maddelerde diğer durumlar öngörülmemişse).
    2.    Kazakistan Cumhuriyeti kaynaklarından gelir sağlayan ve bu maddenin 1.bölümünde belirtilmiş mukim olmayan kişi, işbu maddede öngörülmüş gelir vergisini ödeme düzenini kullanma hakkına sahiptir. Bu maddenin hükümlerinin uygulanmaması halinde, vergi ajanı, genel olarak saptanmış düzene göre ödeme kaynağında vergiyi kesmeli ve devlet bütçesine aktarmalıdır. Gelir sağlayan mukim olmayan kişi, vergi ajanı ve vergi ajanı tarafından belirlenmiş mukim olan banka (bundan böyle – banka); bu maddenin hükümlerini göz önünde bulundurarak koşullu banka mevduatı hakkında anlaşma imzalarlar. Anlaşmanın şekli, anlaşma taraflarının muvafakati üzerine seçilir.
    3.    Gelir vergisi ödeneceği gün, şartlı banka yatırımı sözleşmesi olmadığı durumda , bu Kanunun 181. Maddesi hükümlerine uygun olarak, vergi ajanı kaynağında vergiyi kesmeli, gelir vergisini devlet bütçesine aktarmalıdır.
    4.    Vergi ajanı, koşullu banka mevduatı hakkında anlaşmanın imzalandığı günden itibaren 10 işgünü içerisinde vergi dairesinde bu anlaşmayı kaydetmeli, ki vergi organına anlaşmanın kopyası ve koşullu banka mevduatına gelir vergisinin aktarıldığını onaylayan ödeme fişinin kopyası sunulsun.
    5.    Bu maddenin hükümleri ancak vergi dairesinde kayıtlı, koşullu banka mevduatı hakkında anlaşmalar için geçerlidir. Burada şartları bu maddenin hükümlerine karşı gelmeyen koşullu banka mevduatı hakkında anlaşmalar kayıt edilebilir.
    6.    Vergi ajanı, mukim olmayan kişiye geliri ödeme anında bu Kanunun 180.maddesinde belirlenmiş ücretlere göre ödeme kaynağında gelir vergisini kesmeli ve kesilmiş banka mevduatı vergisinin mukim olmayan kişinin hesabına bankaya aktarmalıdır.
    7.    Uluslararası anlaşmanın koşullarının yerine getirilmesinde mukim olmayan kişi daha önce kesilmiş gelir vergisi toplamını geri alma amacında vergi dairesine yetkili devlet organı tarafından tespit edilmiş biçim ve düzene göre hazırlanmış bir dilekçe ibraz eder.
    8.    Vergi dairesi adı geçen dilekçeyi ve gerekli evrakları inceler, dilekçe üzerine bir karar alır, ki bu karar mukim olmayan kişiye ve bankaya iletilir
    9.    Daha önce kesilmiş gelir vergisini geri alma hakkında vergi dairesince onaylı dilekçeyi kabul etme sırasında banka, böyle bir dilekçede bulunan mukim olmayan kişiye, dilekçede belirtilen tutar ve hesaba aktarılan banka ücretleri toplamı miktarında koşullu banka mevduatında yerleştirilmiş tutarı kullanma hakkı verir.
    10.    Vergi dairesinin olumsuz bir kararla muhalif olması durumunda mukim olmayan kişinin böyle bir kararın alındığı günü takip eden 10 işgünü içerisinde uluslararası anlaşma hükümlerinin uygulanmasının yasallığı konusunda sorunun yeniden incelenmesi hakkında bir dilekçeyle yetkili devlet organına (gerekli olursa mukimlik yapan ülkenin yetkili bir organının çekilmesi ile) başvurabilir ve aynı zamanda vergi dairesine aldığı kararını temyiz etmesi hakkında başvuruda bulunabilir.
    11.    Dilekçeye ait olumsuz kararın alınması ve belirlenmiş süre içerisinde mukim olmayan kişi tarafından vergi dairesi kararının temyiz edilmesi hakkında başvurunun alınmaması durumunda, vergi dairesi, uluslararası anlaşma hükümlerinin uygulanması konusunda mukim olmayan kişinin ret yanıtını aldığı günden 10 işgünü geçtikten sonra, bankaya, dilekçede gösterilmiş ve koşullu banka mevduatında yerleştirilmiş toplam tutarın hesaba aktarılması hakkında kasadışı buyruk gönderir (artı devlet bütçesine aktarılmış banka ücretleri ve mukim olmayan kişinin gelirlerinin vergilendirilmeden muaf olması konusunda ret yanıtını onaylayan belgeler eklenmeli).
    12.    Banka; bu maddenin 11.bölümünde gösterilmiş evrakları vergi dairesinden aldığı andan itibaren bir işgünü içerisinde koşullu banka mevduatında yerleştirilmiş gelir vergisi tutarında parayı hesaba aktarılmış banka ücretleri ile birlikte devlet bütçesine havale etmelidir. Böyle bir ceza vergisi toplamı; mukim olmayan kişinin devlet bütçesi önündeki sorumluluklarının itfa edilmesi yerine sayılır.
    13.    Koşullu banka mevduatları milli ve yabancı dövizle açılır. Koşullu banka mevduatlarının yabancı dövizde açılması durumunda bütçeye verginin ödendiği an için döviz piyasa  kuru sonucu hesaplanarak, milli döviz değerinde gelir vergisi ve banka ücretleri toplamları aktarılacaktır.
    14.    Mukim olmayan kişi ve vergi ajanı, vergi dairesince herhangi bir karar alınmadan önce koşullu banka mevduatında yerleştirilmiş gelir vergisi toplamını kullanamazlar.
    15.    Banka yüzünden koşullu banka mevduatı hakkında anlaşmanın koşulları yerine getirilmediğinde ve kesilen gelir vergisi toplamları devlet bütçesine zamanında ödenmediğinde banka Kazakistan Cumhuriyeti kanunları  gereğince sorumluluk taşır.
    16.    Bankanın koşullu banka mevduatında yerleştirilmiş gelir vergisini devlet bütçesine havale etme konusunda sorumluluğunu yerine getirme imkanı olmadığı zaman, verginin devlet bütçesine zamanında yatırılmaması konusunda ceza onaylamaları ve banka ücretlerine ait ödeme kaynağında gelir vergisini ödeme sorumluluğu vergi ajanına yüklenir.
    1)    Hesaplarında şartlı banka yatırımları mevcut bankalar, üç ayda bir,en geç ayın 15’inde yetkili devlet organınca belirlenen formla vergi organına rapor vermelidir.
    17.    Vergi daireleri gelir vergisi toplamlarının envanterini yapmak zorundadır. Şunun gibi gelir vergisi toplamları söz konusu olabilir:
    1)    Koşullu banka mevduatında yerleştirilmiş olanlar;
    2)    Uluslararası anlaşma hükümlerini uygulama hakkına sahip mukim olmayan kişiye ödenmiş olanlar;
    3)    Devlet bütçesine havale edilenler.

    Madde 199. Uluslararası nakliyatlarda taşımacılık hizmetlerinin yapılmasından sağlanan gelirlerin vergilendirilmesi konusunda uluslararası anlaşmayı uygulama düzeni
    1.    Uluslararası anlaşma hükümlerini uygulama hakkı olan mukim olmayan tüzel kişinin tarafların birinin Kazakistan Cumhuriyeti olduğu uluslararası nakliyatlarda sunduğu taşımacılık hizmetlerinden sağladığı gelirleri, mukimliği onaylayan bir evrak temelinde uluslararası anlaşma hükümlerini kullanma hakkında dilekçe verilmeden vergilendirmeden muaf olurlar, eğer söz konusu bu kimliğin Kazakistan Cumhuriyetinde böyle bir faaliyetle ilgili daimi kuruluşu varsa. Burada mukim olmayan tüzel kişi; uluslararası nakliyatlarda taşımacılık hizmetlerinden sağlanan gelirlerin (bunlar uluslararası anlaşma gereğince vergilendirmeye tabi tutulmaz) ve Kazakistan Cumhuriyeti içerisinde sunduğu taşımacılık hizmetlerinden sağlanan gelirlerin (vergilendirmeye tabi tutulan) işletme gelir vergisi beyannamesinde yansıtmalıdır. İşletme gelir vergisi beyannamesindeki vergilendirilen gelirin genel toplamı, ayrı envanter yapma temelinde hesaplanan ve uluslararası anlaşma gereğince vergilendirmeden muaf olan vergilendirilen gelir toplamından indirilir. Uluslararası anlaşma hükümlerinin yasaya uygunsuz kullanılmasından kaynaklanan devlet bütçesine verginin eksik ödenmesi veya hiç ödenmemesi durumlarında vergi mükellefi Kazakistan Cumhuriyeti yasaları gereğince sorumluluk taşır.
    2.     Uluslararası anlaşma hükümlerini uygulama hakkına sahip mukim olmayan tüzel kişinin tarafların birinin Kazakistan Cumhuriyeti olduğu uluslararası nakliyatlarda Kazakistan Cumhuriyetinde daimi kuruluş oluşturmadan taşıma ve ulaşım araçlarını kullanarak sağladığı gelirleri; uluslararası sözleşme kurallarını kullanma hakkına sahiptir.

    Madde 200. Çeşitli temettüler, mükafatlar ve royaltilerin vergilendirilmesine ilişkin uluslararası anlaşmanın uygulanması düzeni
    1.    Vergi ajanı; mukim olmayan kişiye temettü, ücret ve royalti, kostodyal hizmetler ve vekaletname yönetilmesi için komisyonlar  şeklinde gelirleri ödeme sırasında, uygun uluslararası anlaşma hükümlerini uygulama hakkına sahiptir, ki mukim olmayan kişi nihai gelir alıcısı ise ve uluslararası anlaşma hükümlerini uygulama hakkına sahip ise, o, mukimliği onaylayan evrak temelinde uluslararası anlaşma hükümlerini uygulama hakkında dilekçeyi hazırlamayabilir.
    2.    Vergi ajanı, vergi dairesine ibraz edilen ödeme kaynağındaki gelir vergisi hesaplamasında uluslararası anlaşma hükümleri gereğince kesilmiş vergi ve ödenmiş gelir toplamlarını, gelir vergisi ücretlerini ve uluslararası anlaşma isimlerini mutlaka göstermelidir.
    3.    Uluslararası anlaşma hükümlerinin yasaya uygunsuz şekilde kullanılması durumunda vergi devlet bütçesine eksik olarak veya hiç ödenmezse, vergi mükellefi, Kazakistan Cumhuriyeti yasaları gereğince sorumluluk taşır.

    Madde 201. Daimi kuruluş yoluyla faaliyetten sağlanan saf gelirin vergilendirilmesine ilişkin uluslararası anlaşmayı uygulama düzeni
    1.    Mukim olmayan kişi, mukimliğini onaylayan evrak temelinde uluslararası anlaşma hükümlerini uygulama hakkında dilekçeyi vermeden Kazakistan Cumhuriyetinde daimi kuruluş yoluyla faaliyetten sağlanan saf gelirinin vergilendirilmesine ilişkin uluslararası anlaşma hükümlerini uygulama hakkına sahiptir, ki böyle mukim olmayan kişi nihai saf gelir alıcısı olmalı ve uygun uluslararası anlaşmanın hükümlerini uygulama hakkına sahip olmalıdır.
    2.    Mukim olmayan tüzel kişi, işletme gelir vergisi beyannamesinde ücreti, saf gelir vergisi tutarını ve temelinde uygun vergi ücretinin kullanıldığı uluslararası anlaşmanın adını mutlaka göstermelidir.
    3.    Uluslararası anlaşma hükümlerinin yasaya uygunsuz şekilde kullanılması durumunda vergi devlet bütçesine eksik olarak veya hiç ödenmezse, vergi mükellefi, Kazakistan Cumhuriyeti yasaları gereğince sorumluluk taşır. Madde 201-1. Kazakistan Cumhuriyeti  kaynaklarından sağlanan mukim olmayan tüzel kişi gelirine uluslararası anlaşmayı uygulama düzeni.
    4.    Kazakistan Cumhuriyeti  kaynaklarından sağlanan mukim olmayan tüzel kişi gelirine uluslararası anlaşmayı uygulama bu Kanunun 198-202 maddelerinde belirtilen tertiple gerçekleşir. Kazakistan Cumhuriyeti  kaynaklarından sağlanan mukim olmayan tüzel kişi gelirine uluslararası anlaşma uygulanması başvurusu esasında uluslararası anlaşma kurallarını uygulama hakkına sahiptir. Uluslararası anlaşma uygulanması başvurusu mukim olmayan tüzel kişi kayıtlı olan vergi organına bireysel gelir vergisi avans ödemesi ödeninceye kadar cari vergi dönemi süresi bitince verilir.

    Madde 202. Kazakistan Cumhuriyeti kaynaklarından sağlanan diğer gelirlerin vergilendirilmesine ilişkin uluslararası anlaşmayı uygulama düzeni
    1.    Kazakistan Cumhuriyeti kaynaklarından gelir sağlayan mukim olmayan kişi (bu kanunun 198 201.maddelerinde belirtilmiş gelirler hariç); gelirin ödenmesinden önce yetkili devlet dairesince belirlenmiş biçimde vergi ajanının kayıt yerine göre vergi dairesine uluslararası anlaşma hükümlerini uygulama hakkında dilekçeyi verme hakkına sahiptir.
    2.    Vergi organı dilekçeyi inceler ve dilekçedeki bilginin doğru olması halinde ibraz edilen dilekçeyi onaylar.
    3.    Uluslararası anlaşma hükümlerinin uygunsuz kullanılması durumunda mukim olmayan kişiye vergi dairesi tarafından gerekçeli ret yanıtı verilir.
    4.    Mukim olmayan kişi, vergi dairesinin olumsuz kararını uygun bulmadığı halde, onun, uluslararası anlaşma hükümlerinin yasal olarak uygulanıp uygulanmadığı konusunda sorunun yeniden incelenmesi hakkında dilekçeyle yetkili devlet organına başvurma hakkına sahiptir (gerekirse, mukimlik ülkesinin yetkili organının işe koşulması ile).

    Madde 203. Uluslararası anlaşma hükümlerini uygulama hakkında dilekçenin ibraz edilmesinde koyulan genel talepler
    1.     Bu Kanunun 198 maddesi hükümleri kullanıldığı durumlarda  uluslararası anlaşma uygulanması hakkında   yetkili organ tarafından belirlenen başvuru formu, aşağıdaki talepler yerine getirildiğinde vergi dairesince kabul edilir.
    1)     Dilekçeyle birlikte şunlar ibraz edilirse:
    1-1) Çalışmaların yerine getirilmesi (hizmetlerin sunulması) konusunda veya diğer amaçlarda kontratların (anlaşma, sözleşme) kopyaları
    1-2) Evraklar kopyası (mukim olmayan tüzelkişi kurucuları gösterilen kurucu evraklarının kopyaları veya ticari sicil kopyası)
    1-3) Uluslararası ve Kazakistan Cumhuriyeti içerisinde nakliyatlarda taşımacılık hizmetlerinden sağlanan gelir toplamlarının açıklanması (kaldırılmıştır)
    1-4) Mukim olmayan kişice çeşitli işlerin yapılması durumunda yapılmış çalışmalar sözleşmesi, inşaat çalışmalarının yapılması durumunda inşaat tesisini işletmeye alma sözleşmesi, yapılmış hizmetlerden sağlanan geliri doğrulayan ödeme fişi veya hesabı.
    2)     Hesaba aktarılmış ve (veya) ödenmiş gelirlerin ve kesilmiş vergilerin toplamlarını doğrulayan muhasebe evrakları vergi ajanı tarafından ibraz edilirse;
    3)     Dilekçeyi veren tarafın mukimliği, Kazakistan Cumhuriyeti’nin uluslararası anlaşmada bulunduğu onun ülkesinin yetkili ve resmi bir organı tarafından onaylanmış ise (söz konusu dilekçenin üzerinde veya mukimliği doğrulayan evrakların eklenmesi ile). Bununla birlikte, uygun uluslararası anlaşma hükümlerini uygulama hakkına sahip olan mukim olmayan kişi; mukimlik ülkesinde kendi kayıt bilgilerinin değişmesi durumunda bu kanunun 198.-202. maddeleri ve bu maddenin amaçları doğrultusunda gösterilmiş maddelerce belirlenmiş düzene göre değiştirilmiş verilerin göz önünde bulundurulması şartı ile mukimliğini doğrulayan bir evrak ibraz edilmelidir;
    4)     Kazakistan Cumhuriyeti mevzuatı veya Kazakistan Cumhuriyeti’nin taraf  olduğu uluslararası anlaşmanın belirlediği düzene göre mukim olmayan kişinin mukimliliğini(mukim olduğuna dair belgeyi) onaylayan organın imza ve mühürünün diplomatik veya konsolosluk organı tarafından yasallaştırılması yapılmış ise.
    2.   Bu Kanunun 202.maddesi kullanıldığı durumda devlet yetkili organı tarafından belirlenen uluslararası anlaşma kurallarının uygulanması hakkında başvuru formu bu maddenin 1. Altbölümü 3),4) işaretli fıkralarında talepler yerine getirildiğinde ve aşağıdaki evraklar sunulduğunda vergi organı tarafından kullanılır.  İş (hizmet) veya diğer amaçların gerçekleşmesi için yapılan anlaşma kopyası (sözleşme, anlaşma) ; Mukim olmayan tüzelkişi katılımcılarını gösteren evrak kopyası (ticaret sicil belgesi veya katılımcı evrakı)

    Madde 204. Kazakistan Cumhuriyetinde ödenmiş ve kesilmiş vergi toplamları belgesi
    Mukim olmayan kişinin talebi üzerine, vergi dairesi, Kazakistan Cumhuriyeti kaynaklarından sağlanan gelir ve kesilen vergi toplamları hakkında belge ibraz eder.

    BÖLÜM 8. KATMA DEĞER VERGİSİ

    32. GENEL İLKELER

    Madde 205. Katma değer vergisi kavramı
    Katma değer vergisi kavramı altında malların (hizmet,iş) üretimi ve tedavülü sürecinde eklenen vergilendirilen satış muamelesi maliyetinin bir kısmının bütçeye ödenmesi ve ayrıca Kazakistan Cumhuriyeti’ne malların ithal edilmesinde söz konusu olan ödemeler anlaşılmaktadır. Vergilendirilen muamele ‘ye ait bütçeye ödenmeye tabi olan katma değer vergisi, satılan mallar (iş, hizmet) için hesaba aktarılmış katma değer vergisi tutarları ile alınan mallar (iş, hizmet) için ödemeye tabi olan katma değer vergisi tutarları arasındaki fark şeklinde tanımlanır.

    Madde 206. Vergilendirme nesneleri
    KDV’ye tabi olan vergilendirme nesneleri şöyledir:
    1.    Vergilendirilen muamele;
    2.    Vergilendirilen ithalat;

    Madde 207. Vergi mükellefleri
    1.    KDV ödeyenler olarak bu kanunun 208.maddesine uygun olarak Kazakistan Cumhuriyetinde KDV konusunda kaydolan kişiler bilinir, devlet kurumları hariç.
    2.    Malların ithal edilmesi durumunda KDV’yi ödeyenler olarak bu malları Kazakistan Cumhuriyeti gümrük yasalarına uygun olarak Kazakistan Cumhuriyeti’ne ithal eden kişiler bilinir.

    33. KDV İLE İLGİLİ  KAYIT

    Madde 208. KDV ‘ye ait kaydolmaya koyulan talepler
    1.    Kişi; malların (iş, hizmet) satış muamelesi miktarının bu maddenin 3.bölümünde tespit edilmiş asgari satış muamelesini aştığı herhangi bir dönemi (en çok 12 aylık) takip eden 15 takvim günü içerisinde vergi dairesine KDV ye ait kaydolma hakkında dilekçe vermelidir.
    2.    Satış muamelesi tespit edilirken, bu kanunun 225.maddesi gereğince vergiden muaf edilen satış muamelesi ve gerçek kişinin özel mülkiyetinin satış muamelesi hesaba katılmaz (eğer böyle bir mülkiyet girişimcilik amaçlarında kullanılmıyorsa). Bu maddenin 1.bölümünün amaçları doğrultusunda, köylü (çiftçi) işletmeleri için özel vergi rejiminde bütçeyle hesaplamalarda bulunan vergi mükellefi, satış muamelesi miktarını belirleme sırasında, söz konusu özel vergi rejiminin tarifine giren faaliyetin gerçekleştirilmesinden meydana gelen satış muamelesini hesaba katmayabilir. Tüzel kişinin yapısal alt bölümlere sahip olduğu durumlarda satış muamelesinin miktarı bu kişinin tüm yapısal alt bölümlerinin satış muamelelerinin hesaba katılmasıyla tespit edilir.
    3.    Asgari satış muamelesi, bu maddenin 1.bölümünde söz konusu olan dönemin son ayı için belirlenmiş aylık hesap göstergesinin 10 000 kerelik büyüklüğündedir.
    4.    Bu maddenin 1.bölümü gereğince KDV için kaydolmayan, fakat KDV’ye tabi olan malların (iş, hizmet) satışını gerçekleştiren veya gerçekleştirmeyi planlayan kişi, vergi dairesine KDV ye ait kayıt olma konusunda gönüllü olarak dilekçede bulunabilir.
    5.    Kişi; KDV için kaydolması gereken veya gönüllü olarak kaydolduğu ayı takip eden ayın birinci gününden itibaren KDV ödeyen sayılır. KDV hakkında dilekçe, vergi idaresine, kişi tarafından onun resmi kaydından sonra en geç 10 işgünü içerisinde verilmişse, böyle kişi, kendisine vergi hakkında bir belge verildiği günden itibaren KDV mükellefi olur.
    6.    Yetkili devlet idaresi, vergi mükellefinin KDV için dilekçesi üzerine, onun yapısal alt bölümlerini bağımsız KDV mükellefleri olarak inceleyebilir, bu Kanunun 208-1 maddesinin 3.altbölümünde başka türlü öngörülmedi ise.
    7.    İşbu maddenin 6.alt maddesince yapısal alt bölümleri bağımsız KDV mükellefleri olarak kabul edilmiş KDV mükellefi, yapısal alt bölümlerinin bulunduğu yere göre vergi dairelerine alt bölümlerinin KDV konusunda kayıt oldukları hakkında dilekçe ibraz etmeli (ya da kendi yapısal alt bölümlerine dilekçe vermelerini hükmetmelidir).
    8.    Kişi; KDV ile ilgili kayıt olduğu halde, bu kanunun 235.maddesi gereğince malların artıklarını (temel araçlar dahil) kaydetme tarihine bağlı KDV toplamlarını ödemiş sayılma hakkına sahiptir.
    9.    Vergi dairesi, bu maddenin 1.bölümünde öngörülmüş durumlar söz konusu olursa, kişinin dilekçesi olmadan onu KDV için kaydedebilir.
    208-1.Madde. KDV ile ilgili kayıt yeri
    1)     Bu  maddede farklı öngörülmedi ise, KDV ile ilgili kayıt vergi mükelleflerinin devlet kaydı yerinde gerçekleşir.
    2)     Tüzel kişi  tarafından yapılan özel ekonomik bölge inşaatı faaliyetine göre KDV ile ilgili kayıt özel ekonomik bölgede yapılır.

    Madde 209. KDV’yi ödeme konusunda kayıt belgesi
    1.    Kişiyi KDV’yi ödemesi için kaydettiğinde, vergi dairesi, ona KDV’yi ödeyen kişi niteliğinde kaydedildiğini doğrulayan bir belge vermelidir, ki bu belgede şunlar belirtilmelidir:
    1)    Kişinin ismi ve hakkında bilgiler;
    2)    Bu kanunun 523.maddesi gereğince vergi mükellefine verilen onun kayıt numarası;
    3)    Bu kanunun 208.maddesinin 5.bölümü gereğince vergi mükellefinin KDV’yi ödemeye başladığı tarih.
    4)    KDV konusunda kaydolma belgesinin damgalı kağıdı ciddi rapor kağıdı olarak sayılmalı ve vergi mükellefine para karşılığı olmadan verilmelidir.
    5)    KDV ödeme konusunda kayıt belgesini verme düzeni ve şekli, bu kanuna uygun olarak  yetkili devlet organı tarafından belirlenir.
    2.    Ek maliyet vergisini ödeme konusunda kayıt belgesi, ek maliyet vergisini ödeyen kişide bulunur. Ek maliyet vergisini ödeme konusunda kaydın silinmesi söz konusu olduğunda, belge, vergi dairesine iade edilmelidir.

    Madde 210. KDV’yi ödeme konusunda kaydın silinmesi
    1.    KDV ödeyen kişi; son 12 aylık dönem içinde vergilendirilen muamele miktarı vergilendirilen muamele minimumunu aşmamışsa, kayıt olduğu yere göre vergi dairesine KDV kaydının silinmesi için talepte bulunabilir. Bu tür vergi mükellefi kendisinin bu hakkından KDV için kaydolduğu tarihten iki yıl geçtikten sonra yararlanabilir.
    2.    KDV ödeyen kişi, vergilendirilen muamelelerle ilgili faaliyetine son verdiği halde, bu kişi, bu tür faaliyetin sona erdiği vergi dönemini takip eden 6 (altı) ay sonra KDV için kaydının silinmesi hakkında dilekçede bulunmalıdır. KDV mükellefi olan faaliyette bulunmayan tüzel kişi vergi organı tarafından tespit edilirse, onun kaydının silinmesi vergi organı tarafından yetkili devlet organınca belirlenmiş düzene göre gerçekleştirilir.
    3.    KDV mükellefi olan tüzel kişinin tasfiye olması durumunda, bu kişinin kaydı onun devlet vergi mükellefleri listesinden çıkarıldığı günden itibaren silinir.
    4.    Kişinin; bu maddenin hükümleri gereğince KDV kaydının silinmesi hakkında dilekçede bulunduğu dönemi takip eden vergi döneminin ilk gününden itibaren KDV kaydı silinmiş olur.
    5.    KDV konusunda kaydı silinmiş olan kişinin mallarının artıkları (bunlar üzerine KDV bu Kanunun 235.maddesine uygun olarak sayılır), vergilendirilen muamele niteliğinde ele alınır (temel araçlar buna dahil).

    34. VERGİLENDİRİLEN MUAMELE VE VERGİLENDİRİLEN İTHALAT

    Madde 211. Malların (iş, hizmet) satış muamelesi
    1.    Mallara ilişkin satış muamelesi şunu anlatır:
    1)    Mülkiyet hakkının mallara verilmesi, ki buna dahil olanlar:
    1-1)    Malın satışı
    1-2)    Malın irsali,buna malın başka mallarla takası dahil
    1-3)    Malın ihracatı
    1-4)    Malın karşılıksız olarak teslim edilmesi
    1-5)    Sabit sermayeye yatırılması
    1-6)    Malın işveren tarafından kiralık işçiye maaş yerine verilmesi
    2)    Malların taksitli ödeme koşulu ile irsali, buna  mülkü mali kiralamaya verme dahildir;
    3)    Malların kurulun anlaşmaları üzerine irsali;
    4)    Teminat edilen mülkün (malın) borcun ödenmemesi durumunda teminatçı kişi tarafından teminat sahibine devredilmesi;
    5)    İşletmecilik faaliyetine ilişkin olmayan etkinliklerin gerçekleştirilmesi için kullanılması, ayrıca KDV ödeyen kişi veya onun kiralık işçileri, pay sahipleri veya diğer kişiler tarafından işletmecilik faaliyeti amacında elde edilmiş malların özel tüketim için kullanılması;
    6)    Malların bu kanunun 208.maddesinin 6.bölümü gereğince bağımsız KDV mükellefleri olan aynı tüzel kişinin bir yapısal alt bölümlerince diğer yapısal alt bölümlere irsal edilmesi.
    2.    İşlerin, hizmetlerin satışı muamelesi, her çeşit işlerin yapılması ve hizmetlerin sunulması (karşılıksız olanlar bile) anlamına gelir, ayrca malların satışından farklı olan faaliyet için mükafat demektir, ki buna dahil olanlar:
    1)    Mülkiyetin geçici olarak birinin sahipliğine verilmesi ve mülkiyet kirası anlaşmaları sonucu kullanılması;
    2)    Fikri varlıklar mülkiyet objelerine hakların verilmesi (sabit sermayeye yatırım şeklinde verilen nesneler dahil);
    3)    İşveren tarafından kiralık işçiye maaş yerine hizmetlerin sunulması, işlerin yapılması;
    4)    Bu kanunun 208.maddesinin 6.bölümüne uygun olarak bağımsız KDV ödeyen aynı tüzel kişinin yapısal alt bölümleri arasında hizmetlerin sunulması, işlerin yapılması.3.Satış muamelesi sayılmayanlar:
    1-1)    Bir biriminin değeri iki aylık hesap göstergesini aşmadığı bir malın reklam amacında devredilmesi veya hediye edilmesi; bütün vergi dönemi boyunca tamamı 100 hesap göstergesinden fazla  olmamalıdır.
    1-2)    Malların sipariş veren tarafından müteahhit kişiye hazırlanma ve (veya) montaj, ve (veya) hazır ürünün tamiratı amacında irsal edilmesi. Söz konusu malların hazırlanması, montajı ve (veya) tamiratının Kazakistan Cumhuriyeti sınırları dışında yapılması halinde, bunların devredilmesi satış muamelesi sayılmaz, eğer onların dışarıya çıkarılması Kazakistan Cumhuriyeti’nin “Malların gümrük dışı yerlerde yeniden işlenmesi” rejiminde gümrük yasasına uygun olarak gerçekleştirilmişse. Yeniden işleme rejiminin ihracat rejimine geçmesi durumunda daha önce dışarıya çıkartılan mallar veya ürünler satış muamelesi olarak kabul edilir;(kaldırılmıştır)
    1-3)    Dönüş ambalajının irsal edilmesi. Dönüş ambalajı olarak değeri içindeki ürünün satış değerine dahil olmayan ve bu ürünün teslimi anlaşmasınca belirlenmiş, fakat 6 ayı aşmayan süre ve koşullar içinde müteahhit kişiye iade edilmesi gereken ambalaj bilinir. Eğer ambalaj, belirlenmiş süre içinde iade edilmemişse, böyle bir ambalaj satış muamelesine dahil olur;
    1-4)    Malların iadesi ;
    1-5)    Malların fuar, diğer kültürel ve sportif etkinlikler için Kazakistan Cumhuriyeti sınırları dışına çıkarılması, ki bu mallar, Kazakistan Cumhuriyeti gümrük yasalarına uygun olarak “Malların geçici ihracı” gümrük rejiminde ihracat işlemi görüyorsa, anlaşma sonucu tespit edilmiş koşul ve süre içerisinde geri getirilmelidir.

    Madde 212. Vergilendirilen muamelenin tanımı
    1.    Vergilendirilen muamele olarak KDV ödeyen kişinin mal (hizmet, iş) satışından yaptığı muamele kabul edilir, ki buna dahil olmayan muameleler şunlardır:
    1)    İşbu kanun gereğince ek maliyet vergisinden muaf edilmiş muamele;
    2)    Satış yerinin Kazakistan Cumhuriyeti olmadığı muamele;
    Malların satış yeri, bu kanunun 215.maddesi gereğince tespit edilir.
    2.    İşlerin, hizmetlerin; Kazakistan Cumhuriyetinde KDV ödemeyen mukim olmayan kişi tarafından sunulması halinde, söz konusu işler ve hizmetler bu kanunun 221.maddesince öngörülmüş düzene göre hizmetleri alan kişinin vergilendirilen muamelesine dahil olur.

    Madde 213. Vergilendirilen ithalat
    Vergilendirilen ithalat olarak Kazakistan Cumhuriyeti’ne ihraç ve ithal edilen (bu kanunun 234.maddesi gereğince KDV’den muaf edilmiş mallar hariç) ve Kazakistan Cumhuriyeti gümrük yasalarına uygun olarak resmi açıklamaya tabi tutulan mallar kabul edilir.

    Madde 214. Kefillik anlaşmalarına ait gerçekleştirilen satış muameleleri
    1.    Vekalet veren adından ve onun hesabına vekil tarafından gerçekleştirilen malların irsali, iş ve hizmetlerin sunulması; vekil kişinin satış muamelesi sayılmaz.
    2.    Bu maddenin 1.bölümündeki hüküm şunlara ilişkin kullanılmaz:
    1)    Vekil kişinin vekalet verene gösterdiği hizmet, yaptığı işler;
    2)    Kazakistan Cumhuriyetinde KDV ödemeyen mukim olmayan vekaletçi tarafından alınan mallar. Bu durumda malların irsali vekil kişinin satış muamelesi olarak kabul edilir.

    Madde 215. Malların (iş, hizmet) satış yeri
    1.    Malların satış yeri olarak kabul edilen yerler:
    1)    Mal; müteahhit, alıcı veya üçüncü şahıs tarafından bir yerden başka bir yere taşınıyorsa, malın taşımasının başladığı yer;
    2)    Diğer durumlarda malın alıcıya teslim edildiği yer;
    2.    İşlerin, hizmetlerin gerçekleştirilmesi yeri olarak kabul edilen yerler:
    1)    Taşınmaz mülkün bulunduğu yer, eğer iş ve hizmetler doğrudan bu mülkle ilişkili ise;
    2)    İş ve hizmetlerin fiilen gerçekleştirildiği yer, eğer bunlar taşınır mülke ilişkin ise;
    3)    Hizmetlerin fiilen sunulduğu yer, eğer böyle hizmetler kültür, sanat, eğitim, beden eğitimi ve spor alanlarında hizmetlere ilişkin ise;
    4)    İş ve hizmetleri alan kişinin işletmecilik veya herhangi diğer faaliyetinin gerçekleştirildiği yer.
    İşbu alt bölüm aşağıdaki iş ve hizmetlere ilişkin kullanılır:
    •    Fikri varlıklar mülkiyet nesnelerini kullanma hakkının devredilmesi
    •    Danışmanlık, denetimcilik, mühendislik, hukukçuluk, muhasebecilik, avukatlık, reklamcılık hizmetleri ve ayrıca bilgilerin işlenmesi hizmetleri
    •    Personel sağlama hizmetleri
    •    Taşınır mülklerin kiraya verilmesi ( ulaşım araçları hariç)
    •    Malları (hizmet,iş) sağlama ajanı ve ayrıca işbu alt maddeye ait öngörülmüş hizmetlerin gerçekleştirilmesi için genel anlaşma payları adından mallarla ilgilenen ajan
    •    İletişim
    •    Turizm organizasyonu.
    5)    Bu maddenin 1)-11). alt bölümlerinde öngörülmüş iş ve hizmetlerin söz konusu olduğu durumda kişinin işletmecilik veya herhangi faaliyeti ile ilgili işleri yerine getirdiği yer;
    3.    Eğer malların (iş, hizmet) satışı, temel malların satışına ilişkin yardımcı nitelik taşıyorsa, böyle yardımcı satış yeri olarak temel malların (iş, hizmet) satış yeri olarak kabul edilir.
    4.    Bu maddenin 2.bölümünün 4. alt bölümü amaçları doğrultusunda eğer iş ve hizmetleri alan kişi birden fazla işletmecilik veya diğer faaliyet yerine sahip ise böyle iş ve hizmetlerin gerçekleştirilmesi yeri olarak onların kullanıldığı yer kabul edilir;
    5.    Bu maddenin 2.bölümü kullanıldığı zaman, birden fazla alt bölümlerde gösterilen çalışmaların yapılması veya hizmetlerin sunulması yeri, bu alt bölümlerin bulundukları sıraya göre belirlenir.

    Madde 216. Satış muamelesinin gerçekleştirilme tarihi
    1.    Bu maddenin 2.bölümünde değişik bir durum öngörülmemişse, satış muamelesinin gerçekleştirilmesi tarihi olarak malların irsal edildiği gün kabul edilir. Malların irsali yazılmadığı durumlarda satış muamelesinin gerçekleştirilmesi tarihi olarak mal için özel mülkiyet hakkının alıcıya devredildiği gün kabul edilir.
    2.    Rehine edilmiş mülkün (malın) rehine veren kişi tarafından rehine alan kişiye devredilmesi durumunda satış muamelesi tarihi olarak rehine alan kişinin bu mülk (mal) için tahsilde bulunduğu gün kabul edilir. Malın, 211.maddenin l.bölümünün 5.alt bölümünde gösterilmiş durumlarda kullanılması halinde satış muamelesi günü olarak malın böyle bir kullanım için verildiği gün kabul edilir. 210.maddenin 5.bölümünde gösterilmiş durumlarda satış muamelesinin tarihi olarak KDV ödeyen kişinin kayıttan silme hakkında dilekçede bulunduğu vergi döneminin son günü kabul edilir. Mali kira alıcı esas araç olarak mali kiracıya tabi olan mülkiyet mali kiraya verildiğinde, satış muamelesi tarihi:
    1)    Mali kira (leasing) anlaşması ile belirtilen peryodik lizing ödemesi tahsili tarihi, bu altbölümün 2) ve 3) işaretli fıkraları hariçtir;
    2)    Mali kira (leasing) anlaşmasına göre kira ödemesi tahsili tarihinin başlaması mülkiyeti kira alıcıya teslim etmeden önceki tarih belirlendiği durumda muamele yapma tarihi mülkiyeti mali kiraya verme tarihi sayılır.
    3)    Leasing alıcısı leasing ödemelerini vaktinden önce ödemek istediğinde, mali leasing anlaşmasına göre son hesaplama tarihi sözü geçen mali kira anlaşmasına göre yapılan son işlem  tarihi olur.
    3.    İşlerin, hizmetlerin gerçekleştirilmesi sonucu satış muamelesinin gerçekleştirilmesi tarihi, aşağıda getirilmiş koşulların birisinin birinci olarak gerçekleştirildiği durumlarda gelir:
    1)    İşler ve hizmetler için KDV dahil fatura kesilmişse;
    2)    İşler yapılmışsa, hizmetler sunulmuşsa.
    4.    Eğer iş ve hizmetler sürekli (devamlı) bir temelde yapılırsa, satış muamelesinin gerçekleştirildiği tarih olarak aşağıdaki tarihlerden birinci olan tarih kabul edilir:
    1)    KDV dahil faturanın kesildiği tarih;
    2)    Her ödemenin teslim alındığı tarih (ödeme şekline bağlı olmaksızın).
    5.    Malların, iş ve hizmetlerin işçilere maaş yerine ödenmesi halinde satış muamelesi tarihi olarak malların işçilere teslim edildiği, iş ve  hizmetlerin sunulduğu gün kabul edilir.
    6.    İş ve hizmetlerin, Kazakistan Cumhuriyetinde KDV ödemeyen mukim olmayan kişi tarafından sunulduğu halde satış muamelesinin gerçekleştirildiği gün olarak söz konusu iş ve hizmetlerin alındığı gün kabul edilir.

    35. VERGİLENDİRİLEN MUAMELE VE VERGİLENDİRİLEN İTHALAT MİKTARLARININ TESPİTİ

    Madde 217. Vergilendirilen muamele miktarı
    1.    Vergilendirilen muamelenin miktarı; taraflarca kullanılan fiyat ve tarifler anlaşmasından yola çıkılarak (buna KDV dahil değildir), satılan malların (iş, hizmet) maliyeti temelinde belirlenir, eğer işbu maddece ve transfer fiyatların kullanılmasında devlet kontrolü sorunlarına ait Kazakistan Cumhuriyeti yasalarınca değişik durumlar öngörülmemişse.
    2.    Malların karşılıksız olarak devredilmesi halinde ve bu kanunun 210.maddesinin 5.bölümünde öngörülmüş durumlarda vergilendirilen muamele miktarı, satış muamelesinin gerçekleştirildiği tarih için söz konusu olan fiyatların düzeyinden yola çıkılarak tespit edilir, fakat bu fiyatlar, onların bilanço maliyetinden düşük olmamalıdır (fiyatlara KDV dahil değildir). Bu bölümün amaçları doğrultusunda bilanço değeri olarak söz konusu malların satış tarihinde muhasebe hesabında yansıtılmış malların değeri kabul edilir.
    3.    Rehine mülkiyetin (mal) rehine veren kişi tarafından devredilmesi durumunda rehine veren kişinin vergilendirilen muamelesinin miktarı, söz konusu mülkiyetin rehinesi için alınmış ödünç araçlarının toplamından yola çıkılarak tespit edilir (bunlara KDV dahil değildir).
    4.    Malın taksitli ödeme koşulu ile satılması durumunda vergilendirilen muamelenin miktarı, bu maddenin 1.bölümü gereğince, anlaşma koşullarında öngörülen tüm yapılması gereken ödemelerin hesaba katılması ile tespit edilir.
    5.    Üçüncü şahıslar için ödemeye ilişkin hizmetlerin sunulması halinde vergilendirilen muamele miktarına komisyon ücreti dahil olur.
    6.    Vergilendirilen muamelenin miktarına, aksize tabi  mallar ve faaliyet türlerine ait aksiz tutarları dahil edilir.
    7.    Elde edinildiğinde bu kanunun 236.maddesi gereğince KDV sayılmayan malların satışında vergilendirilen muamelenin miktarı, bu maddenin 2.bölümüne uygun olarak belirlenen malın satış değeri ve bilanço değeri arasındaki olumlu fark olarak tespit edilir.
    8.    Lizing alıcı tarafından ana sermaye şeklinde alınan mülkiyetin mali lizinge devredilmesinde vergiye tabi miktar belirlenme koşulları:
    1)    İş bu Mevzuatın madde 216 fıkra 2-1 alt fıkra 1) uyarınca muamele gerçekleştirilme tarihinine, faiz ve katma değer vergisi eklenmeden mali lizing anlaşmasına göre belirlenen lizing ödemesi miktarı temelinde belirlenir.
    2)    Mali lizing anlaşmasına göre teslim alma tarihi lizing alıcıya mülk teslim tarihine olarak belirlenmiş, faiz ve katma değer vergisi dahil edilmeden tüm dönemlik lizing ödemeleri temelinde, iş bu Mevzuatın madde 216 fıkra 2-1 alt fıkra 2) belirlenen muamele gerçekleşme tarihine;
    3)    Vergilendirilen muameleler tutarı olarak belirlenen, iş bu anlaşmaya göre daha önce muamele gerçekleştirme tarihlerine göre, faiz ve katma değer vergisi eklenmeden mali lizing anlaşmasına göre teslim alınan tüm lizing öedemeleri tutarı arasındaki fark gibi, iş bu Mevzuatın madde 216 fıkra 2-1 alt fıkra 3) belirtilen muamele gerçekleştirme tarihine;
    9. Nakliyat anlaşması boyunca hizmet gösterildiğinde, nakliyatçının vergilendirilecek muamele miktarı aldığı ücret prim üzerinden yapılır.

    Madde 218. Vergilendirilen muamele miktarının düzeltilmesi
    1.    Satılan malların (iş, hizmet) maliyeti şu ya da bu şekilde değiştiği zaman buna uygun olarak vergilendirilen muamele miktarının tashihi yapılır.
    2.    Vergi muamelesinin vergilendirilen muamele miktarının tashihi şu durumlarda söz konusu olur:
    1)    Malın tamamen veya kısmen iade edildiği;
    2)    Anlaşma koşullarının değiştiği;
    3)    Satılan malların (iş, hizmet) tazminatının, fiyatlarının değiştiği;
    4)    Tenge ile ödeme yapıldığında satılan malların (iş, hizmet) değerinde bir farkın söz konusu olduğu durumlarda.
    5)    Muameleye dahil edilen kutular bu Kanunun 3.maddesinin 3.altbölümü 3) işaretli fıkrası gereğince, geri iade edildiğinde
    3.    Bu madde gereğince vergilendirilen muamele miktarının tashihi, ek fatura veya bu maddenin 2.bölümünde gösterilmiş durumların söz konusu olduğunu doğrulayan diğer evraklar temelinde gerçekleştirilir.

    Madde 219. Kuşkulu taleplere ait vergilendirilen muamele miktarının tashihi
    1.    Satılan mallar (iş, hizmet) için ödeme miktarı tamamen veya kısmen kuşkulu talep oluyorsa, KDV ödeyen kişi, aşağıdaki durumlarda, bütçe harcına tabi olan KDV tutarını azaltma hakkına sahiptir:
    1)    Kuşkulu talebin oluşmasına ilişkin KDV’nin hesaba katıldığı vergi döneminden sonra üç yıl geçince;
    2)    İflas ettiği kabul edilen borçlunun adalet dairesince resmi tüzel kişiler listesinden çıkarıldığı vergi döneminde.
    2.    KDV ödeyen kişinin, kendisine bu maddenin 1.bölümünde tanınan hakkını kullanmasından sonra onun tarafından satılan mallar için ücret alındığında vergilendirilen muamele miktarı, ücretin ödendiği vergi döneminde söz konusu olan ücretin maliyetine çıkartılmalıdır.
    3.    Vergilendirilen muamele miktarının bu madde gereğince tashihi, bu kanunun 96.maddesinde gösterilmiş şartların yerine getirilmesi durumunda gerçekleştirilir.

    Madde 220. Vergilendirilen ithalat miktarı
    Vergilendirilen ithalat miktarı; Kazakistan Cumhuriyeti gümrük yasalarına uygun olarak tespit edilen ithal malların değerini ve ayrıca Kazakistan Cumhuriyeti’ne malların ithal edilmesi sırasında bütçeye ödenmesi gereken vergi toplamları ve diğer zorunlu ödemeleri içermektedir (KDV hariç)

    Madde 221. Kazakistan Cumhuriyetinde KDV ödemeyen mukim olmayan kişi tarafından işlerin ve hizmetlerin sağlanması durumunda vergilendirilen muamele
    1.    Kazakistan Cumhuriyetinde KDV ödemeyen mukim olmayan kişi tarafından sunulan işler, hizmetler; bunları kabul eden Kazakistan Cumhuriyeti vergi mükellefinin muamelesi olur, eğer onların satış yeri Kazakistan Cumhuriyeti ise ve bu iş ve hizmetler bu kanun gereğince KDV’ye tabi ise.
    2.    Bu maddenin amaçları doğrultusunda iş ve hizmetleri alan kişinin vergilendirilen muamelesinin miktarı; bu maddenin 1.bölümünde öngörülmüş mukim olmayan kişiye ödenmesi gereken tutardan yola çıkılarak tespit edilir. Burada mukim olmayan kişinin Kazakistan Cumhuriyeti kaynaklarından sağladığı gelirinden ödeme kaynağında kesilmesi gereken vergi toplamları hesaba katılır.
    3.    Bu madde gereğince ödenmeye tabi olan KDV’nin toplamı, vergilendirilen muameleye bu kanunun 245.maddesinin 1.bölümünde öngörülmüş ücretin kullanılması yoluyla belirlenir. Alınan hizmetler için ödeme yabancı dövizle yapıldığı zaman, vergilendirilen muamele, muamelenin yapıldığı tarih için belirlenmiş piyasa döviz kuru üzerinden hesaplanır.
    4.    Bu maddenin 3.bölümü gereğince hesaplanan KDV’nin toplamı; bu kanunun 247.maddesince öngörülmüş KDV beyannamesinin ibraz edildiği tarihten geç kalmadan ödenir.
    5.    Bu madde gereğince KDV’nin ödendiğini doğrulayan ödeme belgesi, vergi toplamının bu kanunun 235.maddesine uygun olarak ödendiğini sayma hakkını tanır.
    6.    Sunulan hizmet ve işler, bu kanunun 225.maddesinde sıralanmış hizmet ve işler ise işbu maddenin hükümleri onlar için geçerli sayılmaz.

    36. SIFIR ORANLI VERGİLENDİRİLEN MUAMELELER

    Madde 222. Malların ihracatı
    1.    İhraç malların satış muamelesi, demir ve demirdışı madenlerin hurdasının ihracı hariç sıfır oranla vergilendirilir. Malların ihracatı kavramı altında Kazakistan Cumhuriyeti gümrük yasalarına uygun olarak gerçekleştirilen Kazakistan Cumhuriyeti’nin gümrük bölgesinden malların dışarıya çıkarılması anlaşılır.
    2.    Malların bu kanunun 223.maddesine uygun olarak ihracatının yapılması onaylanmadığı halde söz konusu malların satış muamelesi, bu kanunun 245.maddesinin 1.bölümünde gösterilmiş orana göre KDV ile vergilendirilir.

    Madde 223. Malların ihracatının onaylanması
    1.    Malların ihracatını onaylayan evraklar olarak şunlar bilinir:
    1)    İhraç malların teslimi hakkında sözleşme;
    2)    Malların ihraç rejiminde dışarıya çıkarılmasını gerçekleştiren gümrük organının damgası olan gümrük yük beyannamesi; Malların, ana boru hattı yoluyla veya enerji nakli hattıyla ya da yarım periyodik bildiri işlemini kullanma yoluyla ihraç rejiminde dışarıya çıkarılması durumunda ihracatın delili olarak gümrük işlemlerini yapan gümrük dairesinin damgasıyla gümrük yük beyannamesi hizmet eder.
    3)    Kazakistan Cumhuriyeti gümrük sınırının geçiş noktasında bulunan gümrük dairesinin damgasıyla malların refakatindeki evrakların kopyaları. Malların, ana boru hattı sistemine ait veya enerji nakli hattıyla ihraç rejiminde dışarı çıkarılması durumunda malların refakatindeki evrakların yerine malların kabulu ve teslimi hakkında sözleşme ibraz edilebilir.
    2.     Kazakistan Cumhuriyeti ile sınırdaş olan BDT ülkelerine malların ihracatını doğrulayan evraklar olarak bu maddenin 1.alt maddesinde belirtilmiş evraklar ve ayrıca Kazakistan Cumhuriyeti’nin gümrük bölgesinden ihraç rejiminde dışarı çıkarılmış malların ithalat ülkesinde işleme konulan gümrük yük beyannamesi bilinir.    Uluslararası anlaşma gereğince Kazakistan Cumhuriyeti’nin yetkili devlet organı tarafından BDT ülkelerine malların ihracatının delili için değişik bir düzen uygulanabilir.
    3.     Gümrük dışı bölgede yeniden işlem görme rejiminde daha önce Kazakistan Cumhuriyeti’nin gümrük bölgesinden dışarıya çıkarılmış malların veya onların yeniden işlenmiş ürünlerinin sonraki ihracatları söz konusu olduğu halde, ihracat delili işbu maddenin 1. ve 2.alt maddelerine dayalı olarak ve ayrıca aşağıdaki evrakların temelinde gerçekleştirilir:
    1)    Gümrük yük beyannamesi, ki yeniden işleme rejiminin ihracat rejimine geçmesi buna uygun olarak gerçekleştirilir;
    2)    Gümrük dışı bölgede malların yeniden işlem görmesi rejiminde hazırlanmış gümrük yük beyannamesi;
    3)    Yabancı bir devlet bölgesine malların gümrük bölgesinde veya gümrük kontrolü altında yeniden işlem görmesi rejiminde malların içeriye sokulması sırasında hazırlanmış gümrük yük beyannamesinin kopyası, ki bu beyanname işlemi gerçekleştiren gümrük dairesince onaylanmış olmalıdır;
    4)    Malların veya ürünlerinin yeniden işlem gördüğü devletten ihraç rejiminde dışarıya çıkarılmasında hazırlanmış ve bu işlemi gerçekleştiren gümrük dairesi tarafından onaylanmış gümrük yük beyannamesinin kopyası.

    Madde 224. Uluslararası nakliyatlara ilişkin iş ve hizmetlerin vergilendirilmesi
    1.    Uluslararası nakliyatlara ilişkin yapılan çalışmalar ve sunulan hizmetler sıfır oranla KDV ile vergilendirilir.
    2.    İşbu maddenin amaçları doğrultusunda uluslararası nakliyatlara ilişkin iş ve hizmetlere aşağıdakiler dahildir:
    1)    Kazakistan Cumhuriyeti bölgesinden ihraç edilen ve ayrıca Kazakistan Cumhuriyeti bölgesinden transitli geçiş yapan malların ulaştırılması, yüklenmesi, boşaltılması, yeniden yüklenmesi, sefer edilmesi ile ilgili iş ve hizmetler;
    2)    Kazakistan Cumhuriyeti sınırları dışına posta, yolcu ve bagajın nakledilmesine ilişkin iş ve hizmetler;
    3)    Uluslararası seferlerin teknik, ticari, havacılık ve havaalanı hizmetleri.
    3.    Bu maddenin 2.bölümünün 1.alt bölümünde gösterilmiş çalışmaların yapılması ve hizmetlerin sunulması halinde aşağıdaki koşullar yerine getirilirse sıfır ücret kullanılır:
    1)    İhraç edilen malların müteahiti ile doğrudan yapılmış iş ve hizmetler anlaşması mevcut ise;
    2)    Nakliyat üzerine tek bir uluslararası nakliye evrakları hazırlanmış ise; malların ana boru hattı yoluyla ihraç edilmesi durumunda ihraç edilen malların alıcıya ya da söz konusu malları daha sonra alıcıya ulaştıran diğer kişilere devredildiğini doğrulayan evraklar hazırlanmışsa;
    3)    Transitli malların geçişi söz konusu olduğunda transit rejiminde Kazakistan Cumhuriyeti’ne sokulan malların gümrük yük beyannamesi hazırlanmış ise;
    4.    Bu maddenin 2.bölümünün 2) ve 3) alt bölümlerinde gösterilmiş iş ve hizmetler gerçekleştirilirse, aşağıdaki koşulların yerine getirilmesi ile sıfır oran kullanılır:
    1)    Söz konusu iş ve hizmetleri alan (sipariş veren) kişi ile yapılmış anlaşma mevcut ise;
    2)    Tek bir uluslararası nakliye evrakları işlem görmüşse.
    5.    Uluslararası nakliyatlara ilişkin yapılan aşağıda belirtilen çalışmalar ve sunulan hizmetler sıfır oranla KDV ile vergilendirilir:
    1)    Kazakistan Cumhuriyeti bölgesinden ihraç edilen ve ayrıca Kazakistan Cumhuriyeti bölgesinden transitli geçiş yapan mallar ve posta;
    2)    Kazakistan Cumhuriyeti  sınırında transitli geçiş yapan yüklerin nakliyatı;
    3)    Uluslararası yolcu ve bagajın nakledilmesine ilişkin iş ve hizmetler;
    4)    Uluslararası seferlerin teknik, ticari, havacılık ve havaalanı hizmetleri.
    6.    Bu maddenin 2.bölümünün 1.alt bölümünde gösterilmiş çalışmaların yapılması ve hizmetlerin sunulması halinde aşağıdaki koşullar yerine getirilirse sıfır ücret kullanılır:
    1)    İhraç edilen malların müteahiti ile doğrudan yapılmış iş ve hizmetler anlaşması mevcut ise;
    2)    Nakliyat üzerine tek bir uluslararası nakliye evrakları hazırlanmış ise; malların ana boru hattı yoluyla ihraç edilmesi durumunda ihraç edilen malların alıcıya ya da söz konusu malları daha sonra alıcıya ulaştıran diğer kişilere devredildiğini doğrulayan evraklar hazırlanmışsa;
    3)    Transitli malların geçişi söz konusu olduğunda transit rejiminde Kazakistan Cumhuriyeti’ne sokulan malların gümrük yük beyannamesi hazırlanmış ise;
    7.    Bu maddenin 2.bölümünün 2). ve 3) alt bölümlerinde gösterilmiş iş ve hizmetler gerçekleştirilirse, aşağıdaki koşulların yerine getirilmesi ile sıfır oran kullanılır:
    1)    Söz konusu iş ve hizmetleri alan (sipariş veren) kişi ile yapılmış anlaşma mevcut ise;
    2)    Tek bir uluslararası nakliye evrakları işlem görmüşse

    37. KDV’DEN MUAF OLAN MUAMELELER VE İTHALAT

    Madde 225. KDV’den muaf olan muameleler
    1.    Aşağıdaki malların (iş, hizmet) satışından elde edilen muameleler KDV’den muaf edilir:
    1)    Posta ödemelerindeki devlet belgeleri;
    2)    Aksiz toplama pulları (bu kanunun 549. maddesi gereğince aksize tabi olan malların pullandırılması için gerekli kayıt kontrol pulları);
    3)    Yetkili organlar tarafından yapılan ve devlet vergisine tabi olan hizmetler;
    4)    Avukatlık faaliyeti, noterlik işlemlerinin gerçekleştirilmesi ile ilgili hizmetler;
    5)    Kazakistan Cumhuriyeti Milli Bankası tarafından yapılan iş ve hizmetler ;
    6)    Özel devlet mülkiyetini karşılıksız sahiplenme düzeninde satılan mülkiyetler;
    7)    Temel araçların karşılıksız olarak devlet kuruluşlarının çıkarları doğrultusunda devredilmesi, ve ayrıca devlet kuruluşları tarafından temel araçların karşılıksız olarak devlet işletmelerinin çıkarları doğrultusunda Kazakistan Cumhuriyeti yasalarına uygun bir şekilde devredilmesi
    8)    Sabit sermaye harçları;
    9)    Sabit sermayeye harç niteliğinde yatırılan mülkiyetin iade edilmesi ;
    10)    Cenaze kaldırma bürolarının ritüel hizmetleri, mezarlık ve krematoryum hizmetleri;
    11)    Piyango biletlerinin satışından edilen muameleler (onların satışı ile ilgili hizmetler hariç);
    12)    Hesap sahipleri arasında bilgi ve teknolojik ilişkinin sağlanması ile ilgili hizmetler (hesap sahiplerine banka kartları işlemleriyle ilgili toplama, işleme ve dağıtma hizmetleri dahil);
    12-1) Kazakistan Cumhuriyeti  gümrük sınırında malların yeniden işlenmesi rejminde malların yeniden işlenmesi veya onarımı hizmeti ;
    12-2) Bu Kanunun  224-maddesine uygun olan uluslararası nakliyatla ilgili iş ve hizmet ;
    12-3) Mesken fonunu yönetme, kullanma hizmeti ;
    13) Bu kanunun 226.-233.maddelerinde gösterilmiş satışların muameleleri.

    Madde 226. Toprak ve ikamet fonu binalarına ilişkin muameleler
    1.    İkamet fonu binasının (binanın bir kısmının) satılması veya böyle bir binanın (bir kısmının) kiraya veya alt kiraya verilmesi KDV’ye tabi değildir. Buna dahil olmayanlar:
    1)    İnşa edilen ikamet fonu binasının (bir kısmının) ilk satışı;
    2)    Otel hizmetlerini sunma amacında kullanılan binanın satışı veya kiraya verilmesi;
    3)    Otelde kalmaya ilişkin hizmetlerin sunulması.
    İnşa edilen ikamet fonu binasına restorasyon (tamirat) yapılmış ve değeri böyle bir binanın ilk değerinin en az %50 sini oluşturan bina dahildir (eğer restorasyondan sonra bu tür bina oturmak için kullanılacaksa).
    2.    Toprak arazisini kullanma ve ona sahip olma hakkı ve (veya) toprak arazisinin kiraya verilmesi (alt kiralama dahil) KDV’den muaf edilir, fakat buna otomobilleri ve diğer ulaşım araçlarını parketmek veya saklamak için verilen toprak arazisi için ödemeler dahil değildir.

    Madde 227. Mali hizmetler
    1.    Mali hizmetlerin satışına ait muameleler, eğer bu tür hizmetler bu maddenin 2.bölümünde öngörülmüşse KDV’den muaf edilir.
    2.    KDV’den muaf olan mali hizmetler aşağıdaki gibidir:
    1)    Banka işlemlerini gerçekleştirmek amacıyla Kazakistan Cumhuriyeti Milli Bankası lisanslarının temelinde gerçekleştiren bu banka işlemleri:
    1-1)    Gerçek ve tüzel kişilerin banka hesap numaralarının açılması ve yürütülmesi, mevduatların kabul edilmesi
    1-2)    Özel banka işlem türlerini gerçekleştiren banka ve kuruluşların yazışma hesaplarının açılması ve yürütülmesi
    1-3)    Gerçek ve tüzel kişilerin madeni hesaplarının açılması ve yürütülmesi, ki bu hesaplarda kişiye ait olan saflaştırılmış değerli metallerin gerçek miktarı yansıtılır
    1-4)    Havale işlemleri: gerçek ve tüzel kişilerin para havalesi hakkında taleplerinin yerine getirilmesi
    1-5)    İstikraz işlemleri: para şeklinde kredilerin verilmesi
    1-6)    Faktoring ve forsayting işlemleri
    1-7)    Gerçek ve tüzel kişilerin kefaleti üzerine hesaplamaların yapılması, buna muhabir bankaların onların banka hesapları sonucu hesaplamaları dahildir
    1-8)    Kefalet işlemleri: para yönetimi, kefil çıkarlarında ve onun talebi üzerine saflaştırılmış değerli metaller ve evrakların yönetimi
    1-9)    Kliring işlemleri: ödeneklerin toplanması, karşılaştırılması, sınıflandırılması ve onaylanması, ayrıca onların karşılıklı yerine koymasının yapılması ve kliring üyelerinin net pozisyonlarının belirlenmesi
    1-10)    Rehine işlemleri: kolay satılan değerli evraklar ve taşınmaz mülkün rehine verilerek kısa vadeli kredilerin verilmesi
    1-11)    Yabancı dövizle alım-satım işlemlerinin düzenlenmesi
    1-12)    Ödeme evraklarının tahsilata kabul edilmesi (bonolar hariç)
    1-13)    Para şeklinde garantilerin ödenmesi
    1-14)    Akredetiflerin açılması ve onaylanması ve bunlar üzerinde sorumlulukların yerine getirilmesi
    1-15)    Kasa işlemleri: kabul, ödeme, yeniden sayma, değiştirme, bozma, sınıflandırma, ambalajlama ve banknot ve monetaları  saklama
    1-16)    Evraksız yayınlanmış değerli evrakların saklanması
    1-17)    Üçüncü şahıslar için para şeklinde kefalet ve diğer Taahhütlerin ödenmesi
    2)    Değerli evraklarla işlemler, değerli evraklar piyasasının profesyonel üyelerinin hizmetleri ve ayrıca Kazakistan Cumhuriyeti yasalarına uygun verilmiş lisans temelinde değerli evraklar piyasasında faaliyet gerçekleştirmesine ait kuruluşların hizmetleri;
    3)    Sigorta (yeniden sigortalama) işlemleri, sigorta anlaşmalarını yapma ve yerine getirmeye ilişkin sigorta simsarları hizmetlerinin sunulması;
    4)    Ödeme kartları, fişler, bonolar, depozito sertifikaları ile ilgili işlemler ;
    5)    Emekli aktiflerin yönetimi ile ilgili hizmetlerin sunulması;
    5-1) İpotek ikrazı yönetimi ile ilgii hizmetlerin sunulması;
    6)     Emekli aktiflerden sağlanan yatırım gelirlerin sayılması ve dağıtımı ile ilgili emekli harçlarının çekilmesine ilişkin biriktirmeli emekli fonlarının hizmetleri;
    7)     İşletme yerinin sabit sermayesine katılım payının satışı.

    Madde 228. Mali kiralamaya verilmiş mülkiyet
    1.    Mülkiyetin mali kiralamaya devredilmesi, leasing e veren kişinin alması gereken mükafatlar toplamı konusunda KDV’den muaf edilir, eğer aşağıdaki şartlar yerine getiriliyorsa:
    1)    Böyle bir devretme bu kanunun 74.maddesince öngörülmüş taleplere uygun ise
    2)    Leasing alan kişi mülkiyeti temel araç şeklinde elde ediyorsa

    Madde 229. Ticari olmayan kuruluşlarca sunulan hizmetler
    1.    Bu kanunun 120.maddesinin 1.alt maddesinde gösterilmiş ticari olmayan kuruluşlarca sunulan hizmetlerin muameleleri, KDV’den muaf edilir, eğer aşağıdakileri karşılıyorsa:
    1)    Çocuklar, yaşlılar, emektarlar ve savaş muharipleri, sakatların korunması ve  sosyal ihtiyaçlarının karşılanması ile ilgili hizmetlerin sunulması;
    2)    Dini kuruluşlarca tören ve merasimlerin yapılması, dini eşyaların satılması.

    Madde 230. Jeolojik araştırma ve keşif çalışmaları
    Jeolojik araştırma ve keşif çalışmalarından muameleler KDV’den muaf edilir. Jeolojik araştırma ve keşif çalışmaları kavramları altında hidrokarbon ve maden ocaklarının araştırılması, keşif edilmesi, değerlendirilmesi ve işlemeye hazırlanmasını sağlayan çalışmaların karşılıklı ilişki içinde ve belli bir sıralamaya uygun olarak yapılması anlaşılmaktadır.
    Madde 231. Kültür, bilim ve eğitim alanlarında hizmetler ve çalışmalar
    1.    Kültür, bilim ve eğitim alanlarında hizmet ve çalışmalar aşağıdakileri kapsıyorsa KDV’den muaf olur:
    1)    Tiyatro ve konser faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi (tanıtım gösterileri alanındaki hizmetler hariç);
    2)    Okul öncesi eğitim ve öğretim alanında; ilk, temel, orta ve ek eğitim alanında; ilk, orta, yüksek ve üniversite sonrası mesleki eğitim alanında eğitsel hizmetler; uygun lisanslara ait gerçekleştirilen personeli vasıflandırma ve yeniden hazırlama hizmetleri;
    3)    Devlet siparişi çerçevesinde yapılan bilimsel araştırma hizmetleri;
    4)    Kütüphane hizmetleri;
    5)    Tarihsel ve kültürel mirasın, arşiv değerlerinin korunması ve saklanması ile ilgili hizmetler;

    Madde 232. Tıp ve veteriner faaliyetleri alanında hizmetler ve mallar
    1.    Tıp ve veteriner hizmetlerine ilişkin malların (iş, hizmet) satış muameleleri KDV’den muaf edilir, eğer:
    1)    Her tür tıbbi araçlar ve ayrıca onların üretimi için gerekli materyaller ve parçaları satılıyorsa;
    2)    Tıbbi veya veteriner hizmetleri amaçlarında ürünler satılıyorsa (protez ve ortopedik, tıbbi ve veteriner teknoloji, onların üretimi için gerekli materyaller ve parçaları buna dahil);
    3)    Tıbbi ve veteriner hizmetler sunuluyorsa (kozmetik hizmetler hariç);
    2.    Bu maddenin 1.bölümünde gösterilmiş mal ve hizmetlerin listesi Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti tarafından onaylanır.

    Madde 233. İşletme yerinin satışı
    1.    Bir KDV mükellefi tarafından diğer KDV mükellefine bir işletme yeri veya işletmenin bağımsız işleten şubesi satılıyorsa, bu muamele şunlara dayalı olarak KDV’den muaf edilir:
    1)    Devredilen aktiflerin, onların oluşması kaynaklarının ve bunlara ilişkin sorumlulukların gösterilmesi ile işletmenin tasfiye bilançosu ve (veya) bölüştürücü ve devretme bilançosu ;
    2)    Her iki tarafça imzalanan ve muamelenin yapılmasından sonra en geç 10 işgünü içerisinde uygun vergi dairelerine ibraz edilen KDV’den muaf olmanın uygulanması hakkında dilekçe;
    2.    Bu maddenin 1.bölümü, aynı zamanda, doğal kaynakları kullanma anlaşması sonucu tanınan hakların ikram edilmesi durumlarında da geçerli sayılır.

    Madde 234. KDV’den muaf edilen ithalat
    1.    Aşağıdaki malların ithalatı, ek maliyet vergisinden muaf edilir:
    1)    Milli döviz, yabancı döviz (nümizmatik amaçlarda kullanılanlar hariç) ve ayrıca kıymetli evrakların ithalatı;
    2)    Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti’nce onaylanmış vergisiz mal sokma normlarına uygun olarak gerçek kişiler tarafından yapılan malların ithalatı;
    3)    Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti’nce belirlenen düzene ait hümaniter yardım şeklinde sokulan malların ithalatı (aksize tabi olan mallar hariç);
    4)    Teknik yardım dahil devlet, devlet hükümetleri, uluslararası kuruluşlar yoluyla hayır amaçlarında sokulan malların ithalatı (aksize tabi olanlar hariç);
    5)    Yabancı diplomatik ve buna eşit sayılan temsilciliklerin resmi kullanımları için ve ayrıca bu kuruluşların diplomatik ve idari-teknik personelinin özel kullanımı için sokulan malların ithalatı (Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti’nce onaylanmış uluslararası anlaşmalar gereğince vergiden muaf olan ve bu kişilerle birlikte yaşayan aile fertleri için de bu madde geçerlidir);
    6)    Kazakistan Cumhuriyeti gümrük yasası gereğince vergi ödemeden muaf etmeyi belirleyen gümrük rejimlerinde beyan edilmeye tabi olan malların ithalatı;
    7)    Tıbbi araçların, ilaçların; protez ve ortopedik ürünler dahil tıbbi (veteriner) amaçlarda ürünlerin, tıbbi (veteriner) teknolojilerin, tıbbi ve diyabetik araçların üretimi için gerekli materyal ve parçaların ithalatı. İşbu alt maddede adları geçen malların listesi Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti tarafından onaylanır;
    8)    Posta pullarının ithalatı (koleksiyon pulları hariç);
    9)    Kazakistan Cumhuriyeti Milli Bankası ve şubeleri tarafından yapılan kağıt para birimleri için gerekli hammaddelerin ithalatı;
    10)    Ödeme kartı hizmetleri için gerekli donatım ithalatı; (Kaldırılmıştır)
    11)    Devlet, devlet hükümetleri ve uluslararası kuruluşlar yoluyla tanınan grant araçları sayesinde gerçekleştirilen malların ithalatı;
    2.    Bu maddenin 1.bölümünde gösterilmiş malların ithalatının KDV’den muaf olma düzeni Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti tarafından  belirlenir.

    38.    KDV’YE İLİŞKİN HESABA KATMA

    Madde 235. Hesaba katılan KDV
    1.    Bütçeye harç  ödemeye tabi olan vergi toplamının belirlenmesinde bu maddece diğer şeyler öngörülmemişse malları teslim alan kişinin temel araçlar, hizmet ve işler dahil alınan mallar için ödenmesi gereken KDV tutarını hesaba katma hakkı vardır, eğer bu mallar vergilendirilen muamele amaçlarında kullanılacaksa ve ayrıca aşağıdaki şartlar yerine getirilecekse:
    1)    Malları (iş, hizmet) teslim alan kişi, bu kanunun 207.maddesinin 1.bölümü gereğince KDV mükellefi ise;
    2)    Müteahhit tarafından satılan mallar (hizmet, iş) için fatura kesilmişse; eğer müteahhit kişi KDV mükellefi değilse “KDV dahil değildir” damgalı hesap faturası kesilir;
    3)    Malların ithalatı durumunda KDV bütçeye ödenmiş ise;
    4)    Bu kanunun 221.maddesinde tespit edilmiş durumlarda KDV fiilen bütçeye yatırılmışsa.
    2.    Bu maddenin 1.bölümü gereğince hesaba katılan KDV toplamı olarak şunlar bilinir:
    1)    Üzerinde KDV belirtilen kesilen hesap faturalarına ait müteahhitlere ödenmesi gereken vergi toplamları; bu altbölümün 1-1) ve 1-2) işaretli fıkralarında belirtilen  durumlar hariçtir;
    1-1)    Üzerinde KDV belirtilen hesap faturalarına ait  toprak arazileri kulananların ödediği vergi bu Kanunun 245.maddesi 1. Altbölümünde belirlenen miktarı aşmamalıdır;
    1-2)    Bu Kanunun 242.maddesinin 5-1 işaretli fıkrası gereğince hesap edilen   vergi miktarı  bu Kanunun 217.maddesinin 8.altbölümüne uygun olarak işlem yapılan tarihte belirlenen kiraya veren kişiyi vergilendirme miktarından fazla olmamalıdır
    2)    Kazakistan Cumhuriyeti gümrük yasaları gereğince işlem gören gümrük yük beyannamesinde gösterilen, belli bir düzene göre Kazakistan Cumhuriyeti bütçesine ödenen ve gümrük rejimi koşulları gereğince iade edilmeyen vergi toplamları;
    3)    Bu kanunun 221.maddesi gereğince KDV’nin ödendiğini doğrulayan ödeme evraklarında gösterilmiş vergi toplamı;
    4)    Demiryolu veya havacılık araçlarında verilen pasolarda gösterilmiş vergi toplamı;
    5)    Ödemesi bankalar yoluyla gerçekleştirilen belediye hizmetlerinin müteahhitinin kullandığı evraklarda gösterilmiş vergi toplamı;
    6)    Bu kanunun 208.maddesinin 8.bölümünde öngörülmüş durumlarda KDV ile ilgili kayıt olduğu gün hazırlanan mal artıklarının envanter listesinde belirtilen gelir toplamı (bu listenin bu maddenin uygun alt bölümlerince onaylandığı halde)
    7)    Malların (hizmet, iş) nakit ödeme yoluyla elde edildiği durumlarda kontrol kasa makinesinin fişinde gösterilmiş vergi toplamı;
    3.    Kazakistan Cumhuriyeti’ne ithal edilen malların müteahhitlerine ödenmesi gereken ve buna ilişkin uluslararası anlaşmalar gereğince malların ithalatı ve ihracatı konusunda değişik vergilendirme düzeninin kullanıldığı KDV, Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti tarafından belirlenen düzene göre hesaba katılır.
    4.    Vergi, bu maddenin 4-1 altbölümünde farklı belirtilmedi ise, KDV; bu maddenin 2.bölümünde tespit edilmiş düzene göre malların teslim alındığı döneminde hesaba katılır. KDV’nin bu kanunun 221.maddesi gereğince ödenmesi halinde ödenen vergi, verginin fiili olarak bütçeye yatırıldığı vergi döneminde hesaba katılır.
    1)    Eğer fatura mallar (iş ve hizmet) satışı muameleleri yapıldığı tarihten sonra kesilirse bu Kanunun 242 maddesinin 4altbölümünde belirtilen KDV  fatura kesilen tarihteki vergi dönemine ait   hesaba katılır.
    5.     KDV mükellefinde vergilendirilen ve vergilendirilmeyen muameleler mevcut ise (ek maliyet vergisinden muaf edilenler dahil), KDV bu kanunun 239.maddesince öngörülmüş düzene göre hesaba katılır.

    Madde 236. Hesaba götürülmeye tabi olmayan KDV
    1.    KDV aşağıdakilerin teslim alınması ile ilgili ödenmeye tabi ise hesaba katılmaz:
    1)    KDV mükellefinin işletmecilik faaliyetine ilişkin olmayan etkinliklerin yapılması ile ilgili mallar (iş, hizmetler);
    2)    Otel için kullanılan binalar hariç ikamet fonu binaları (bir kısmı);
    3)    Temel araçlar niteliğinde elde edilen binek otomobilleri;
    4)    İkamet fonunun kiralık binalarının tamiratı için kullanılan mal ve hizmetler (tamirat masraflarının; kira hakkında sözleşme gereğince tazmin edildiği ve tamiratı yapan kiracının vergilendirilen muamelesi olduğu durumlar hariç);
    5)    Karşılıksız olarak elde edilen mallar, iş ve hizmetler (böyle bir mülkiyetin Kazakistan Cumhuriyeti dışından getirildiği ve mülkiyeti teslim alan kişi tarafından ithalat rejiminde KDV’nin ödendiği durumlar hariç).

    Madde 237. Hesaba katılan KDV toplamlarının tashihi
    1.    Daha önce hesaba katılan KDV aşağıdaki durumlar söz konusu olduğunda hesaptan çıkarılmış sayılır:
    1)    Vergilendirilen muamele amaçlarında kullanılmayan mallar;
    2)    Temel araçlar dahil malların bozulması ve kaybedilmesi söz konusu ise (olağanüstü durumlar neticesinde meydana gelen olaylar hariç);
    3)    Doğal tekel subjelerinin normdışı kayıplara uğraması halinde;
    4)    Bu kanunun 242.maddesince belirlenmiş hükümlerin yerine getirilmemesi halinde.
    2.    Bu maddenin amaçları doğrultusunda, malların (mülkiyet) bozulması kavramı altında malların (mülkiyet) tüm veya bazı niteliklerinin kötüleşmesi ve neticede bu malın vergilendirilen muamele amacında kullanılmaması anlaşılır. Malın (mülkiyet) kaybedilmesi kavramı altında neticesinde malın yok edilmesi veya ortadan yok olmasının söz konusu olduğu durumlar anlaşılır.
    3.    Bu kanunun 218.maddesinin 2.bölümünde gösterilmiş durumlarda teslim alınan malların (iş, hizmet) maliyetlerinin değişmesi halinde daha önce hesaba katılmış olan KDV’nin toplamı uygun bir şekilde tashih edilir.
    4.    Hesaba katılan KDV toplamlarının tashihi; bu maddenin 1. ve 3.bölümlerinde gösterilmiş durumların söz konusu olduğu vergi döneminde gerçekleştirilir.

    Madde 238. Şüpheli taahhütlere ait hesaba katılan KDV toplamlarının tashihi
    1.    Mallara (iş,hizmet) ilişkin şüpheli taahhütler toplamının gelire katılması durumunda, böyle mallara ait (iş,hizmet) daha önce hesaba kabul edilmiş KDV, onun hesaba katılmasından üç yıl geçtikten sonra hesaptan çıkartılır. KDV hesaptan çıkarıldıktan sonra KDV mükellefi tarafından mallar (iş,hizmet) için ödemeler yapılmışsa, söz konusu mallara ilişkin vergi toplamı, ödemenin yapıldığı vergi döneminde yeniden hesaba alınır.
    2.    KDV mükelefi olan müteahhit kişi iflas etmiş olarak kabul edilirse, daha önce hesaba katılmış olan KDV toplamının hesaptan çıkarılması, iflas etmiş olarak kabul edilen ve KDV mükellefi olan müteahhit kişinin resmi tüzel kişiler listesinden çıkarıldığı hakkında adalet organları kararının alındığı vergi döneminde gerçekleştirilir.
    3.    Şüpheli Taahhüt kavramı bu kanunun 84.maddesi gereğince belirlenir.

    Madde 239. KDV ile vergilendirilmeyen satış değerlerinin mevcut olması halinde KDV’nin hesaba katılması düzeni
    1.    Vergilendirilmeyen muameleler amaçlarında kullanılan mallara (iş,hizmet) ve ithalata ilişkin olarak müteahhitlere ödenmesi gereken KDV hesaba katılmaz.
    2.    Vergilendirilen ve vergilendirilmeyen muamelelerin mevcudiyetinde KDV mükellefi tarafından orantılı veya ayırıcı yöntemle seçmeli olarak belirlenmiş KDV toplamı hesaba katılır. Hesaba katılan KDV toplamını belirleme yöntemlerinden seçilmiş olanı vergi dönemi süresince değiştirilmez.
    3.    Bu madde gereğince hesaba alınmayan KDV, bu kanunca belirlenmiş düzene göre vergilendirilen geliri belirleme sırasında indirime tabi tutulur.

    Madde 240. Orantılı yöntem
    1.    Orantılı yöntem kullanıldığında, hesaba katılan KDV toplamı, vergilendirilen muamelenin genel muamele tutarı içindeki özgül ağırlığından yola çıkılarak hesaplanır.
    2.    Kıymetli evraklarla işlemler gerçekleştirildiğinde, bu maddenin 1.bölümünün amaçları doğrultusunda satış muamelesine kıymetli evrakların satışından elde edilen artış dahil edilir.

    Madde 241. Ayırıcı yöntem
    Hesaba katılan KDV toplamının ayrıcı yöntemle belirlenmesi halinde, KDV mükellefi, vergilendirilen ve vergilendirilmeyen muamelelerin amaçları doğrultusunda kullanılan teslim alınan mallar (iş,hizmet) ile ilgili KDV toplamları ve giderleri konusunda ayrı hesaplama yapar. Çeşitli banka işlemlerini gerçekleştiren ve orantılı yöntemi kullanan banka ve kuruluşlar; rehine mülkiyetin (mallar) teslim alınması ve satılmasına ilişkin muameleler sonucu KDV toplamlarını hesaplamak için ayırıcı yöntemi kullanma hakkına sahiptirler.

    39. HESAP FATURASI

    Madde 242. Hesap faturası
    1.    Hesap faturası, bu maddenin 8.bölümünde öngörülmüş durumlar hariç KDV ödeyen bütün mükellefler için mecburi evrak olmaktadır.
    2.    KDV’ye tabi olan malların (iş,hizmet) satışını gerçekleştiren KDV mükellefi, söz konusu malları (iş,hizmet) teslim alan kişiye KDV dahil hesap faturasını kesmelidir (bu maddenin 8.bölümünde öngörülen durumlar hariç).
    3.    KDV’nin hesaba katılması için dayanak olan hesap faturasında bu kanunun 235.maddesi gereğince şu bilgiler bulundurulmalıdır:
    1)    Hesap faturasının hazırlandığı tarih ve sıra numarası ;
    2)    Müteahhit kişinin veya malları teslim alan kişinin adı, soyadı, baba adı veya kuruluşun tam adlandırması, adresi ve kayıt numarası ve ayrıca müteahhitin KDV için kayıt belgesinin numarası;
    3)    Satılan malların (iş, hizmet) adları;
    4)    Vergilendirilen muamelenin miktarı;
    5)    KDV ücreti ;
    6)    KDV toplamı;
    7)    KDV’nin hesaba katılmasıyla malların (iş,hizmet) değeri
    4.    Bu maddede farklı belirtilmedi ise, hesap faturası en geç satış muamelesinin gerçekleştirildiği tarihte kesilir ve müteahhit kişinin idarecisi veya baş muhasebecisinin ya da bu görevler için yetkili bulunan kişilerin imzaları ile onaylanır. Enerji, su, gaz, iletişim hizmeti, belediye hizmetleri, demir yolu taşımacılığı,
    5.    Bu maddede diğer şeyler öngörülmemişse vergilendirilen muamelenin miktarı, hesap faturasında her mal için ayrı olarak belirtilir. Eğer hesap faturasına satılmakta olan malların listesinin bulunduğu evrak eklenirse, böyle faturada genel muamele miktarı gösterilebilir. Bu durumda hesap faturasında böyle bir evrakın numarası, tarihi ve adı belirtilmelidir.
    6.    Tarım ürünlerinin üreticisi olan tüzel kişiler için hazırlanan özel vergi rejimini kullanan KDV mükellefleri, hesap faturalarını, yetkili devlet dairesince tespit edilmiş düzen ve biçime göre keserler. Bu maddede adı geçen KDV mükellefleri, bu kanunun 388.maddesinin 2.bölümü gereğince gelirle ilgili olarak hesaplanan vergi toplamını aşmayan genel bir tutar için KDV’nin hesaba katıldığı hesap faturasını keserler.
    7.    Hesap faturasında malların (iş,hizmet) maliyeti ve KDV toplamı, Kazakistan Cumhuriyeti milli para değerinde gösterilir (dış ticaret sözleşmelerine ait malların satışı durumları ve Kazakistan Cumhuriyeti yasalarınca öngörülmüş durumlar hariç).
    8.    Aşağıdaki durumlar söz konusu olduğunda hesap faturasının kesilmesine gerek duyulmaz:
    1)    Muhasebe hesaplarının yürütülmesinde dayanak olan birincil evrakların kullanılması ile bankalar yoluyla nüfusa sunulan iletişim hizmetleri, belediye hizmetleri için hesaplamaların gerçekleştirilmesinde;
    2)    Yolcuların taşımasının pasolarla gerçekleştirlmesinde;
    3)    Malların (iş,hizmet) nüfusa nakit yoluyla satışı durumunda kontrol kasa makinesi fişinin alıcıya verilmesinde;
    4)    KDV’den muaf edilen malların ibraz edilmesinde.

    Madde 243. Vergilendirilen muamelenin tashihinde hesap faturalarının oluşturulması
    1.    Vergilendirilen muamele miktarının tashihi yapıldığında ek hesap faturası hazırlanır, ki burada şunlar belirtilmelidir:
    1)    Ek hesap faturasının kesildiği tarih ve sıra numarası;
    2)    Ek faturanın ait olduğu asıl faturanın kesildiği tarih ve sıra numarası;
    3)    Müteahhit kişinin ve malları teslim alan kişinin adları, adresi ve kayıt numarası;
    4)    KDV’yi hesaba katmadan vergilendirilen muamele tashihinin miktarı
    5)    KDV toplamı
    2.    Ek hesap faturası malların müteahhiti tarafından oluşturulur ve söz konusu malları teslim alan kişi tarafından onaylanır.

    40. Verginin hesaplanması ve ödenmesi düzeni

    Madde 244. Vergilendirilen muameleye ait bütçeye ödenmesi gereken KDV
    Vergilendirilen muameleye ait bütçeye ödenmesi gereken KDV toplamı; bu kanunun 245.maddesi gereğince vergilendirilen muameleler sonucu hesaplanan KDV toplamı ile bu kanunun 235.maddesi gereğince hesaba katılan vergi toplamı arasındaki fark şeklinde belirlenir.

    Madde 245. KDV ücretleri
    1.    KDV oranı % 16’ya eşittir ve bu maddenin 2.bölümünde öngörülmüş durumlar hariç vergilendirilen muamele miktarı için  kullanılır.
    2.    Bu kanunun 222-224.maddelerinde gösterilmiş malların satış muameleleri, sıfır oranla KDV’ye tabi olur.
    3.    Vergilendirilen ithalata ilişkin KDV oranı, bu kanunun 220.maddesince belirlenmiş vergilendirilen ithalat miktarının % 16’na eşittir.

    Madde 246. Vergi dönemi
    1.    KDV’ye ilişkin vergi dönemi olarak bu maddenin 2. ve 3.bölümlerinde öngörülmüş durumlar hariç takvim ayı bilinmektedir.
    2.    Bir önceki üç ay için bütçeye ödenmesi gereken ortalama KDV toplamı, 1000 aylık hesap göstergelerinden az ise vergi dönemi olarak üç ay bilinir.
    3.    Tarım ürünlerinin üreticisi olan tüzel kişiler için özel vergi rejimini kullanan KDV mükellefleri için söz konusu özel vergi rejiminin uygulandığı faaliyetin gerçekleştirilmesinden bütçeye ödenmesi gereken KDV ‘ye ilişkin vergi dönemi olarak vergi yılı bilinir. Diğer faaliyet türlerinin gerçekleştirilmesinden bütçeye ödenmesi gereken KDV’ye ilişkin vergi dönemi bu maddenin 1. ve 2.bölümleri gereğince belirlenir.

    Madde 247. Vergi beyannamesi
    1.    KDV  mükellefi, eğer bu maddenin 2. bölümünde değişik durumlar öngörülmemişse, vergi dönemini takip eden ayın en geç 15’nde her vergi dönemi için KDV beyannamesini ibraz etmelidir.
    2.    Tarım ürünleri üreticileri olan tüzel kişiler için özel vergi rejimini kullanan KDV mükellefleri, üç aylık hesap dönemini takip eden ayın en geç 15’nde her üç ay için KDV beyannamesini ibraz etmelidirler.
    3.    Beyanname ile birlikte vergi dönemi içerisinde elde edilen malların (bu maddenin 2.bölümünde öngörülmüş üç hesap ayında) hesap faturalarının listesi ibraz edilir. Hesap faturaları listesinin şekli yetkili devlet organı tarafından belirlenir.

    Madde 248. KDV ödeme süreleri
    1.    Bu kanunun 389.maddesinde diğer durumlar öngörülmemişse, KDV mükellefi, KDV beyannamesinin ibraz edilmesi için belirlenen günde veya bundan önce her vergi dönemi için bütçeye vergiyi ödemelidir.
    2.    İthal edilen mallara ilişkin KDV, K.C gümrük yasalarınca gümrük ödemeleri için belirlenmiş gün içerisinde ödenmelidir (işbu kanunun 250.maddesinde gösterilmiş durumlarda vergi mükellefi tarafından ödenmesi gereken KDV hariç).
    3.    İthal edilen mallar için KDV’yi ödeme süreleri; işbu kanunun 249.maddesşnde tespit edilmiş düzene göre değiştirilebilir.

    Madde 249. İthal edilen mallar için KDV ödeme süresinin değişmesi
    1.    İthal edilen mallara ilişkin KDV ödeme sürelerinin değiştirilmesi, aşağıdaki durumlarda vergi dairesince yapılabilir:
    1)    İthal edilen mallar sanayi işlemeler için getirilmişse;
    2)    İthal edilen mallar; su, gaz ve elektrik ise.
    2.    Bu maddenin amaçları doğrultusunda malların sanayi işlemesi kavramı altında onların üretim sürecinde sonraki kullanımları anlaşılır, fakat bununla birlikte aşağıdaki koşullardan en az bir tanesi yerine getirilmelidir:
    1)    Sanayi işlemelerden sonra elde edilen ürün (mal) kullanılan mallardan farklı ilk dört işaret düzeyinde dış ekonomik faaliyetinin ticari nomenklatür şifresine sahip ise;
    2)    Üretim süreci sırasında mallar, ek işlerden yararlanma ile kimyasal etkilemelere tabi olmuş ise;
    3.    Bu madde gereğince KDV ödeme sürelerinin değiştirilmesi, gümrük organı tarafından gümrük yük beyannamesinin teslim alındığı günden en çok üç aylık süreye ceza eklenmeden gerçekleştirilir.
    4.    Bu madde gereğince KDV ödeme süresinin değiştirilmesi aşağıdaki evrakların temelinde gerçekleştirilir
    1)    Yetkili devlet organı belirleyen formda, dilekçe
    2)    Malların sağlanması hakkında anlaşmanın kopyası

    Ödeme süresini değiştirme hakkını onaylamak için, vergi daireleri, KDV mükellefinin üretici güçlerinin yoklamasını yapmaya haklıdır.

    5.    Sanayi işleme için düzenli olarak ithal malları teslim alan KDV mükelleflerine yetkili devlet organı tarafından değişen sürelere göre KDV’yi ödemesi ile birlikte malların gümrük işlemlerini yapması için izin verilir, bu izin takvim yılı süresince geçerli olmaktadır. İşbu maddece öngörülmüş izin, gümrük dairesinin gümrük beyannamesini teslim aldığı günden en çok üç ay kadar KDV ödeme sürelerinin değiştirilmesi ile malların gümrük işlemleri için
    6.    dayanak olmaktadır. İznin alınması için yetkili devlet organına bu maddenin 4.bölümünde gösterilmiş evraklar ve ayrıca KDV mükellefinde üretici güç ve odaların mevcudiyeti hakkında onun kayıt olduğu yere göre vergi dairesinin kararnamesi ibraz edilir.
    7.    Üç aylık dönem içerisinde bu madde gereğince ödeme süreleri değiştirilen vergi toplamlarının itfa edilmesi, vergi daireleri tarafından, satılan mallara ilişkin KDV ile ilgili bütçeyle karşılıklı hesaba katmalar yöntemi ile gerçekleştirilir. İfa edilmemiş borç toplamı için üç aylık dönemin bitmesinden sonraki ilk günden itibaren ceza fazileri söz konusu olur.
    8.    Sanayi işlemeler yapılmadan malların satılması durumunda KDV bu kanunun 244.maddesi gereğince hesaplanır ve uygun biçimde ceza kesilir.

    Madde 250. İthal edilen malların KDV’sinin hesaba katma yöntemiyle ödenmesi
    1.    Aşağıda belirtilen ithal edilen  malların KDV’sinin hesabı bu maddede öngörülmüş düzene göre hesaba katma yöntemi ile ödenir:
    1)    Teçhizat;
    2)    Tarım tekniği;
    3)  Otomobil taşıtına eklenen yük remorku
    4)   Kendi işletme ihtiyacı için getirilen parçalar.
    Burada söz konusu olan malların listesini Kazakistan Cumhuriyeti  Hükümeti belirler.
    2.    KDV  mükellefi, gümrük dairesine, KDV için kayıt belgesinin kopyası ile bu maddenin 1.bölümünde sözü edilmiş malların ithalatına ilişkin ödenmesi gereken KDV toplamlarının KDV beyannamesinde yansıtıldığı taahhütnameyi ibraz etmelidir. Taahhütname, yetkili devlet organı tarafından belirlenmiş biçime göre iki nüshada hazırlanır. Taahhüt temelinde malların serbest kullanıma çıkarılması KDV’nin fiili ödemesi yapılmadan gerçekleştirilir (belirlenmiş düzene göre gümrük ödemelerinin yapılması aksize tabi olan malların aksizlerinin ödenmesi şartı ile).
    3.    Taahhütnamede gösterilen KDV toplamı, KDV beyannamesinde bu kanunun 235.maddesi gereğince hesaba katılması ile birlikte vergi toplamının hesaplanması olarak yansıtılır.
    4.    Bu maddenin 1.bölümünde adı geçen malların daha sonraki kulllanımları, bu kanun gereğince KDV ile vergilendirilir.

    41. KDV  ile ilgili bütçe ilişkileri
    Madde 251. Hesaba katılan vergi toplamının vergi dönemi için hesaplanmış vergi toplamından fazla olması durumunda bütçeyle ilişkiler
    1.    Bu maddede diğer durumlar öngörülmemişse, hesaba katılan vergi toplamının vergi dönemi için hesaplanmış vergi toplamını aşması halindeki fazlalık KDV’ye ilişkin yapılacak ödemeler yerine sayılır.
    2.    Sıfır oranla vergilendirilen muamelelere ilişkin bu maddenin 1.bölümünde söz konusu olan fazlalık, bu kanunun 252.maddesince belirlenmiş düzene ait KDV mükellefine iade edilir, eğer aşağıdaki koşular yerine getirilirse:
    1)    KDV mükellefi tarafından sıfır oranla vergilendirilen malların sürekli satışı gerçekleştiriliyor ise;
    2)    İade dilekçesinin verildiği aydan önce gelen üç aylık dönem süresince sıfır oranla vergilendirilen satış muamelesi, genel vergilendirilen satış muamelesinin en az %70-ni oluşturmuş ise.
    3.    Bu maddenin 2.bölümündeki şartlar yerine getirilmediğinde, fazlalık, KDV mükellefinin önce gelen vergi dönemlerindeki KDV Taahhütlerinin hesaba katılması ile, sıfır oranla vergilendirilen muamele amaçlarında kullanılan mallarla ilgli hesaba katılan vergi toplamı içerisinde vergi mükellefine iade edilir.
    4.    Bu maddenin 2. ve 3.bölümleri gereğince iade edilmesi gereken KDV toplamlarının belirlenmesinde, Kazakistan Cumhuriyeti yasalarınca belirlenmiş düzene göre açılmış vergi mükelleflerinin banka hesaplarına döviz kazancının sağlandığı malların ihracatı göz önünde bulundurulur.
    5.    Sıfır oranla vergilendirilen muameleleri olan KDV mükellefi, KDV toplamlarının iade edilmesi hakkında dilekçeyle vergi dairesine başvurmamışsa, bu maddenin 2.bölümünde gösterilen fazlalık, hesap vergi dönemini takip eden vergi döneminde söz konusu olacak KDV’ye ilişkin ödemelerin yerine sayılmış olur.
    6.    Bu maddenin 2. ve 3.bölümlerinde gösterilen durumlar hariç şu şekillerde ödenen KDV’nin iade edilmesi gerekir:
    1)    Bu kanunun 253.maddesinde tespit edilmiş düzene göre grant araçları sayesinde elde edilen mallar için vergi mükelleflerine ödenmiş olan KDV;
    2)    Yabancı diplomatik ve bunlara eşit bulunmuş kuruluşların resmi kullanımı, ve ayrıca bu kuruluşların diplomatik ve idari-teknik personeli ve onların aile fertlerinin özel kullaımı için (bu kanunun 254.maddesinde öngörülmüş durumlarda) getirilmiş mallarla ilgili olarak diplomatik ve bunlara eşit kuruluşlar tarafından müteahhit kişilere ödenmiş olan KDV;
    3)    Bütçeye artığıyla ödenen KDV toplamı (bu kanunun 39. ve 40.maddelerinde tespit edilmiş duruma göre).

    Madde 252. Sıfır oranla vergilendirilen muamelelere ait KDV’nin iade edilmesi
    1.    Sıfır oranla vergilendirilen muamelelere ait KDV’nin iadesi; KDV mükellefi tarafından, yetkili devlet dairesince belirlenmiş şekilde verginin iadesi hakkında dilekçenin vergi dairesine verildiği günden itibaren 60 işgünü içerisinde şunlara dayalı olarak gerçekleştirilir:
    1)    Vergi dönemi için KDV beyannamesi;
    2)    Bu kanunun 223.maddesi gereğince malların ihracatının onaylanması için gerekli evraklar;
    3)    Vergi dairesince gerçekleştirilen vergi kontrolü kararnamesi gereğince iadeye tabi olan vergi toplamlarının güvenirliği hakkında belge;
    2.    KDV iadesi şu yollarla gerçekleştirilir:
    1)    KDV’nin, vergi mükellefinde diğer vergilere ilişkin borçlarının olması halinde bunların yerine itfa edilmesi yoluyla;
    2)    Malların ithalatında ödenmesi gereken KDV’nin yerine kullanma yoluyla;
    3)    Bu kanunun 221.maddesi gereğince ödenmeye tabi olan KDV’nin yerine kullanma yoluyla ;
    4)    KDV mükellefinin banka hesabına paranın aktarılması yoluyla ;
    KDV’nin iade edilme tertibi bu altbölüme uygun olarak  yetkili devlet organı tarafından belirlenir.
    3.    KDV’nin bu vergi mükellefinin banka hesabına iadesi, onun, devlet bütçesine diğer vergilere ait borçları olmadığı halde yapılır. Diğer vergilere ait  borçlar söz konusu olduğunda bütçeden iade edilmesi gereken tutar, borçların itfası yerine kullanılır.
    4.    Bu maddenin 1.bölümünde belirtilmiş süre içerisinde, KDV mükellefleri tarafından, karşılıklı vergi kontrolünün yapılması sırasında tespit edilen noksanlıklar giderilmiş değilse, böyle vergi mükelleflerine vergi iadesi noksanlıkların giderildiği ya da tespit edilmediği tutarlar kapsamında yapılır. Bu madde ile belirlenen, fakat belirlendiği sürede ödenmeyen KDV vergisi miktarına Kazakistan Cumhuriyeti  Milli Bankası ile belirlenen yeniden finanse etmenin 2 kat haddi miktarında her gün için para cezası kesilir. İadeye tabi olan KDV toplamlarının güvenilirliğini doğrulamak için müteahhit kontrolünün yapılması hakkında karar; aşağıdaki hükümlerin göz önünde bulundurulması ile yetkili devlet dairesince belirlenmiş düzene göre alınır:
    1)    Vergi mükellefi tarafından KDV’nin iadesi hakkında dilekçenin verildiği günden önce gelen 12 aylık dönem içerisinde ayda en az bir kere söz konusu vergi mükellefine malları satan müteahhitlerin ve enerji, yakıt, gaz, iletişim  sağlayan müteahhitlerin karşılıklı kontrolleri yapılmaz;
    2)    1 000 000 Tengeden fazla tutarda KDV’nin hesaba katıldığı hesap faturalarını kesen müteahhitler, mecburi kontrole tabi olurlar (yukarıda belirtilenler hariç)
    5.    Bu maddede öngörülmüş KDV ; özel vergi rejimlerinde bütçe ile hesaplamalar yapan KDV mükelleflerine iade edilmez, bu rejimler şunlar için belirlenmişse:
    1)    Küçük işletmeler;
    2)    Köylü (çiftçi) işletmeleri;
    3)    Tarım ürünlerinin üreticisi olan tüzel kişiler

    Madde 253. Grant araçları hesabına elde edilen mallara ilişkin ödenen KDV iadesi
    1.    Grant araçları hesabına elde edilen malların müteahhitlerine ödenen KDV’nin iadesi, vergi dairesi tarafından 30 işgünü içerisinde gerçekleştirilir, eğer aynı zamanda aşağıdaki koşullar yerine getirilirse:
    1)    Grant; devlet, devlet hükümetleri ve uluslararası kuruluşlar tarafından tanınmışsa;
    2)    Mallar; ancak ve ancak gerçekleştirilmesi için grantın verildiği amaçlarda elde ediliyorsa;
    3)    Malların satılması, işlerin yapılması ve hizmetlerin sunulması; grantı alan kişiyle ya da grant amaçlarını yerine getirmek için grant alan kişi tarafından atanmış uygulayıcı kişiyle yapılan anlaşmaya uygun olarak gerçekleştiriliyorsa.
    2.    Bu madde gereğince grant alan kişilere KDV’nin iadesi, KDV’nin grant araçlarından ödenmesini doğrulayan evraklar temelinde bu kanunun 252.maddesinin 2. ve 3.bölümlerinde  öngörülmüş düzene göre gerçekleştirilir. KDV’nin grant araçlarından ödenmesini doğrulayan evraklar listesi, yetkili devlet dairesince belirlenir.

    Madde 254. Kazakistan Cumhuriyetinde akredite olmuş diplomatik ve onlara eşit bulunan temsilciliklere KDV’nin iade edilmesi
    1.    Bu kanunun 251.maddesinin 6.bölümü 2)alt bölümünde öngörülmüş KDV iadesi; böyle bir iade Kazakistan Cumhuriyeti’nin katıldığı uluslararası anlaşmalarda öngörüldüğü halde gerçekleştirilir.
    2.    Kazakistan Cumhuriyetinde akredite olmuş diplomatik ve onlara eşit bulunan temsilciliklere KDV’nin iadesi; bu temsilcilikler tarafından oluşturulan karma bordroları (liste) ve KDV’nin ödendiğini doğrulayan evrakların (hesap faturası, fiş v.s.) kopyalarına dayalı olarak gerçekleştirilir. Karma bordroları; yetkili devlet organı tarafından tespit edilen bir biçime göre hazırlanır ve temsilcilikler tarafından, dolaylı vergilerle (KDV ve aksiz) ilgili kolaylıkların sağlanmasında karşılıklı davranma prensibinin yerine getirilmesi hakkında Notalar teatisini doğrulamak için Kazakistan Cumhuriyeti Dış İşleri Bakanlığı’na ibraz edilir. Karma bordroları, onaylandıktan sonra, yetkili devlet dairesince iadeyi gerçekleşirmeye tayin edilen vergi dairesine devredilir. Karma bordrolarına eklenen evraklarda KDV toplamları ayrı bir satırla ayrılmamışsa, vergi iadesini teslim alma hakkı, ancak malların müteahhitinden, onun, KDV’yi hesap faturasına dahil ettiği hakkında bir belge alındığında mümkün olacaktır.
    3.    Diplomatik ve bunlara eşit bulunan temsilciliklere vergi daireleri tarafından verginin ödenmesi; Kazakistan Cumhuriyeti Dış İşleri Bakanlığın’dan karma bordroları alındıktan sonra 30 işgünü içerisinde gerçekleştirilmelidir. Bütçeden iade edilmesi gereken vergi toplamları; diplomatik ve bunlara eşit bulunan temsilciliklerin uygun banka hesaplarına aktarılır.

    BÖLÜM 9. AKSİZLER

    42.GENEL İLKELER

    Madde 255. Aksiz kullanımı
    Kazakistan Cumhuriyeti sınırlarında üretilen, Kazakistan Cumhuriyetine ithal edilen ve işbu Kanunun 257.maddesinde listesi belirlenen faaliyet türleri aksize tabidir.
    Madde 256. Mükellefler
    1.    Aksiz mükellefler aşağıdaki faaliyetleri gerçekleştiren gerçek ve tüzel kişilerdir:
    1)    Kazakistan Cumhuriyeti topraklarında aksize tabi mal üreten;
    2)    Kazakistan Cumhuriyetinin gümrük sınırlarına aksize tabi mal ithal eden;
    3)    Kazakistan Cumhuriyeti topraklarında toptan ve perakende benzin (uçak benzini dışında) ve dizel yakıtı ticareti yapan;
    4)    Kazakistan Cumhuriyeti topraklarında toptan ve perakende benzin (uçak benzini dışında) ve dizel yakıtı ticareti yapan;
    5)    Kazakistan Cumhuriyeti sınırlarında aksize tabi faaliyet türlerini gerçekleştiren.
    2.    Bu maddenin 1.bölümündeki durum gözönünde bulundurularak rezident olmayan-tüzel kişiler ve onların yapısal alt bölümleri de aksiz mükellefleridir.

    Madde 257. Aksize tabi malların ve faaliyet türlerinin listesi
    1.    Aksize tabi mallar şunlardır:
    1)    İspirtonun tüm çeşidi;
    2)    Alkollü ürünler;
    3)    Tütün mamulleri;
    4)    Mersin balığı ve som balığı havyarı;
    5)    Altın, platin veya gümüş kuyumcu mamulleri;
    6)    Tütün içeren diğer mamuller;
    7)    Benzin (uçak benzini hariç), dizel yakıtı
    8)    Binek otomobilleri (maluller için özel hazırlanan elle yönetilen otomobillerin dışında);
    9)    Ateşli ve gazlı silah (devlet organlarının ihtiyaçları için edinilenlerin dışında);
    10)    Gaz kondansatı dahil olmak üzere ham petrol;
    2.    Aksize tabi faaliyetler şunlardır:
    1)    Kumar işleri;
    2)    Sayısal loto, milli piyango vs;

    Madde 258. Aksiz oranları
    1.    Aksiz oranları Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti tarafından onaylanır ve malın değerine yüzde (advalorem) ve (veya) doğal ifade ile ölçü birimine (katı) mutlak tutar olarak belirlenir.
    2.    Alkollü ürünlerin aksiz oranları bu maddenin 1.bölümünde uygun olarak veya onların içeriğindeki susuz (% 100) ispirto hacimine bağlı olarak onaylanır.
    3.    İspirtonun tüm çeşitleri için aksiz oranları ispirtonun daha sonraki kullanım amacına göre farklılık gösterir. Alkol ürünlerini üretmek için satılan ispirtolarda aksiz oranı, alkol ürünlerini üretmede kullanmayan kişilere satılan ispirtolar için belirlenen temel orandan aşağı olarak belirlenebilir.
    4.    Kumar işlerinin nesnelerine yıllık hesaptan Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti tarafından temel aksiz oranının asgari ve azami sınırları belirlenir. Belirlenen temel derece sınırları içerisinde, kumar işleri nesnelerine yerel temsilcilik organları bir idari-alan biriminin alanında faaliyet yapan tüm vergi mükellefleri için tek aksiz oranını belirler.

    43. KAZAKİSTAN CUMHURİYETİNDE ÜRETİLEN VE SATILAN AKSİZE TABİ MALLARIN VE AKSİZE TABİ FAALİYET TÜRLERİNİN VERGİLENDİRİLMESİ.

    Madde 259. Vergilendirme nesnesi
    1.  Aksizle vergilendirilen nesneler şunlardır:
    1)    Aksiz mükellefleri tarafından gerçekleştirilen aksize tabi malların üretilmesi ve (veya) alınması ve (veya) kaplara konulması ile ilgili aşağıdaki işlemler:
    1-1)    Aksize tabi malların satışı;
    1-2)    Aksize tabi malların işletmek üzere verilmesi;
    1-3)    Başkalarına işletmek üzere verilen hammadde ve maddelerin ürünü olan, aksize tabi    malların verilmesi;
    1-4)    Tüzük sermayesine ödeme;
    1-5)    Doğal ödemede aksize tabi malların kullanımı;
    1-6)    Mal üreticilerinin kendi yapısal alt bölümlerine aksize tabi mal sevketmesi;
    1-7)    Üreticilerin üretilen ve (veya) elde edilen ve (veya) aksize tabi malları kendi üretim ihtiyaçları için kullanması;
    2)    Benzinin (uçak benzini hariç) ve dizel yakıtının toptan satışı;
    3)    Benzinin (uçak benzini hariç) ve dizel yakıtının perakende satışı;
    4)    Müsadere edilen, sahipsiz, miras hakkıyla devlete geçen ve karşılıksız olarak devlet mülkiyetine verilen aksize tabi malların satışı;
    5)    Kumar işleri alanında faaliyet yapımı;
    6)    Piyango organizesi ve yapımı;
    7)    Aksize tabi malların ve aksiz vergisi pullarının zedelenmesi ve kaybedilmesi.
    2.    Aksize tabi olmayanlar şunlardır:
    1)    Aksize tabi malların bu Kanunun 268.maddesinde belirlenen taleplere uygun ihracatı;
    2)    Etil ispirto üretimi ve mübadelesini kontrol eden yetkili devlet organının belirlediği kota sınırları içerisinde aşağıdaki amaçlarla çıkarılan etil ispirto:
    2-1) Üreticide sözkonusu ürünü üretme hakkı ile ilgili Kazakistan Cumhuriyeti lisanslarının mevcut olması durumunda, tıbbi ve eczacılık preparatlarını hazırlayıcılar için;
    2-2) Devlet tıbbi kurumlarına;
    3) Kazakistan Cumhuriyeti yasalarına uygun şekilde tıbbi araç olarak kaydedilen, en fazla 0,1 litre hacimi kaplara konan, ispirto içeren tıbbi amaçla kullanılan (tahnit dışında) ürün.

    Madde 260. İşlemin yapıldığı tarih
    1.    Bu maddede başka bir durum öngörülmediyse, tüm durumlarda işlemin yapıldığı tarih olarak aksize tabi malın alıcıya sevkedildiği (verildiği) gün kabul edilir.
    2.    Aksiz tabi mal üreticilerinin ürünlerini kendi yapısal alt bölümleri aracılığıyla satmaları halinde, işlemin yapıldığı tarih olarak malın yapısal alt bölümlere sevkedildiği gün kabul edilir.
    3.    Aksize tabi malın işlemek üzere başka kişilere verilmesi halinde, işlemin yapıldığı tarih olarak sözkonusu malın müteahhite (işleyiciye) verildiği gün kabul edilir. İşlemek üzere başka kişilere verilen mallardan aksize tabi mal hazırlanması halinde, işlemin yapıldığı tarih olarak hazırlanmış aksize tabi malların siparişçiye veya siparişçinin belirttiği kişiye verildiği gün kabul edilir.
    4.    Aksize tabi malların üretim ihtiyaçları için kullanılması durumunda, işlemin yapıldığı tarih olarak sözkonusu malların kullanıma verildiği gün kabul edilir.
    5.    Piyango organize etme ve yapma durumunda, işlemin yapıldığı tarih olarak piyango biletlerinin satışa çıkarılmasının vergi organına kaydettirildiği gün kabul edilir.
    6.    Aksize tabi malların ve aksiz vergisi pullarının zedelenmesi halinde, işlemin yapıldığı tarih olarak zedelenen aksize tabi malın (aksiz vergisi pullarının) zarar hanesine atılma akitinin düzenlediği veya o malın daha sonraki üretim sürecinde kullanma kararının alındığı gün kabul edilir. Aksize tabi malları ve aksiz vergisi pullarının kaybedilmesi halinde, işlemin yapıldığı tarih olarak sözkonusu malların kaybedildiği gün kabul edilir.

    Madde 261. Vergi temeli
    1.    Katı aksiz oranları belirlenen aksize tabi mallarda vergi temeli doğal ifadedeki üretilen, satılan aksize tabi malların hacimi olarak belirlenir.
    2.    Advalorem aksiz oranları belirlenen aksize tabi mallarda vergi temeli, üreticinin sözkonusu malı sattığı aksiz ve katma değer vergisini içermeyen fiyata göre belirlenen üretilen, satılan aksize tabi malların değeri olarak belirlenir.
    3.    Piyango organize etme ve yapmada vergi temeli, piyango biletlerinin satışa çıkarılmasının kaydı sırasında aksiz tutarını dahil etmeyen ve kayıttan sonra değiştirilmeyecek olan ödül fonu tutarı eksiltilen piyango düzenleyicilerin bildirdiği kazanç tutarı olarak belirlenir.

    Madde 262. Farklı oranlar belirlenmesi halinde tüm ispirto çeşitlerinin vergilendirilme özellikleri
    1.    Bu Kanunun 258.maddesinin 3.maddesinde uygun olarak tüm ispirto çeşitlerine farklı aksiz oranları belirlenmesi durumunda vergi temeli, aynı oranlarla vergilendirilen işlemlere göre ayrı belirlenir.
    2.    Alkol ürünlerini üreticilerin alkol ürünü üretimi için olmayan temel aksiz oranlarından aşağı oranla aldığı ispirto kullanması durumunda, sözkonusu ispirtonun aksiz tutarı, alkol ürünü üreticileri olmayan kişilere satılan tüm ispirto çeşitleri için belirlenen temel aksiz oranına göre yeniden hesaplanmaya ve bütçeye ödenmesi tabi olur.
    3.    Bu maddenin 2.bölümündeki durum tıbbi ve eczacılık preparat üretimi ve tıbbi hizmet gösterimi için alınan ispirtonun amaç dışı kullanılması halinde de uygulanır. Bu ispirtonun aksiz mükellefi, ispirtoyu aksizsiz alan tıbbi ve eczacılık preparat üreticileri ve devlet  tıbbi kurumlarıdır.

    Madde 263. Aksize tabi malların zedelenmesi ve kaybedilmesi
    1.    Üretilen aksize tabi malların zedelenmesi ve yitirilmesi halinde, olağanüstü durumlar sonucu oluşan hallerin dışında aksiz tam olarak ödenir. Bu durum daha sonra satılmak üzere alınan benzin (uçak benzini hariç) ve dizel yakıtının zedelenmesi hallerinde de kullanılır.
    2.    Bu maddedeki aksize tabi malların zedelenmesi ve kaybedilmesi kavramından bu Kanunun 237.maddesinin 2.bölümünde açıklanan olaylar anlaşılır.

    Madde 264. Aksiz vergisi pulunun zedelenmesi ve kaybedilmesi
    1.    Bu maddenin 2.bölümünde başka bir durum öngörülmediyse, aksiz vergisi pulunun zedelenmesi ve kaybedilmesi halinde bildirilen çeşit ölçüsü kadar aksiz ödenir. Bu Kanunun 549.maddesine uygun olarak alkol ürünlerini işaretlemek için kullanılacak olan aksiz vergisi pulunun zedelenmesi veya kaybedilmesi (çalınması) halinde, aksiz hesaplaması pulda belirtilen kapların hacim kapasitesine göre belirlenen oranlara bakılarak hesaplanır. Kapların hacim kapasitesi pulda belirtilmediği takdirde zedelenen ve kaybedilen aksiz vergisi pulunun aksiz hesaplaması, aksiz vergisi pulunun zedelendiği, kaybedildiği dönemden önceki vergi dönemi boyunca kullanılan, ürünlerin konulduğu (ambalajlandığı) en büyük kap hacim kapasitesine göre yapılır.
    2.    Aksiz vergisi pulunun zedelenmesi ve kaybedilmesi halinde, aşağıdaki durumlarda aksiz ödenmez:
    1)    Aksiz vergisi pulunun zedelenmesi ve kaybedilmesi olağanüstü durum sonucu gerçekleşirse;
    2)    Bozulan aksiz vergisi pulları vergi organı tarafından imha etme akti gerekçesiyle kabul edilirse.

    Madde 265. Kazakistan Cumhuriyeti sınırlarında gerçekleşen benzin (uçak benzini hariç) ve dizel yakıtı satışının toptan veya perakende sayılan ölçütleri
    1.    Eğer alış veriş sözleşmesine göre alıcı bu sözleşmedeki sağlayıcı aşağıdaki kişiler olması şartıyla belirtilen aksize tabi malları kabul etmeyi ve onları daha sonra satmayı taahhüt ediyorsa, benzin (uçak benzini hariç) ve dizel yakıtı satışı toptan satış sayılır:
    1)    Benzin (uçak benzini hariç) ve dizel yakıtı üreticisi;
    2)    Daha sonra satmak amacıyla benzin (uçak benzini hariç) ve dizel yakıtı olan veya ithal eden vergi mükellefi;
    2.    Bu maddenin 1.bölümünde belirtilen sağlayıcılar tarafından gerçekleştirilen aşağıdaki işlemler benzin (uçak benzini hariç) ve dizel yakıtının perakende satışı sayılır:
    1)    Benzin (uçak benzini hariç) ve dizel yakıtının üretim ihtiyaçları için tüzel kişilere (yabancı tüzel kişiler dahil) ve şahsi girişimcilere satılması;
    2)    Benzin (uçak benzini hariç) ve dizel yakıtının gerçek kişilere satılması;
    3)    Daha sonra satılmak için üretilen veya edinilen benzin (uçak benzini hariç) ve dizel yakıtının kendi üretim ihtiyaçlarına kullanılması.

    Madde 266. Kumar işi alanındaki faaliyetlerinin vergilendirilmesi
    1.    Kumar işi (piyango hariç) faaliyetini gerçekleştirmedeki vergilendirme nesneleri şunlardır:
    1)    Oyun masası;
    2)    Para ödüllü oyun makinesi;
    3)    Müşterek bahis kasası;
    4)    Bukmeker büro kasası;
    2.    Bu maddenin 1.bölümünde belirtilen kavramlar, bu Kanunun 391.maddesinde belirlenir.

    Madde 267. Piyango organize etme ve yapmanın vergilendirilmesi
    1.    Piyangoda vergilendirme nesnesi, düzenleyicinin piyango biletlerini satışa çıkarmasıdır. Bu maddedeki satışa çıkarma kavramından düzenleyicinin satmak için hazırladığı piyango biletlerinin sayısı anlaşılır.
    2.    Piyango biletlerinin her satışa çıkarılması ve onun parasal ifadedeki hacimi en geç piyango biletlerinin satışından 10 takvim günü önce mutlaka vergi organına kaydedilmelidir. Piyango biletlerinin satışa çıkarılmasının kayıt düzeni yetkili devlet organı tarafından belirlenir.

    Madde 268. Aksize tabi malların ihracatına onay
    1.    Aksize tabi malların ihraç edilmesinin bu Kanunun 259.maddesinin 2.bölümüne uygun olarak vergilendirmeden muaf tutulma gerekçesini onaylatmak için, vergi mükellefi 60 işgünü içerisinde mutlak suretle kayıtlı olduğu vergi organına aşağıdaki belgeleri sunar:
    1)    İhracat edilen aksize tabi malları sağlama sözleşmesi (kontratı).
    2)    Gümrük organınca tasdik edilen, ihracat rejiminde aksize tabi malların çıkışını gerçekleştiren gümrük organının damgası bulunan yük gümrük beyannamesi veya onun kopyası; Aksizli malların ihracat rejiminde ana boruhattı sistemine göre veya elektrik nakil hattıyla veya tam olmayan periyodik beyan prosedürünü kullanarak çıkarılması durumunda, gümrük işlemlerini yapan gümrük organının damgası bulunan tam yük gümrük beyannamesi ihracatı onaylatır.
    3)    Kazakistan Cumhuriyeti gümrük sınırının giriş noktasında yerleşik olan gümrük organının damgası bulunan mala refakat eden belgenin kopyası. Aksizli malların ihracat rejiminde ana boruhattı sistemine göre veya enerji nakil hattına göre çıkarılması durumunda, mala refakat eden belge kopyasının yerine malın kabul-teslim akdi sunulur.
    4)    Kazakistan Cumhuriyeti yasalarına uygun olarak açılan vergi mükellefinin Kazakistan Cumhuriyetindeki hesabına aksize tabi malların satışından elde edilen gelirin girdiğini onaylayan ödeme belgeleri ve banka yazısı;
    2.    Aksize tabi malların Kazakistan Cumhuriyetinin  aksize tabi malların ihracatını aksizden muaf tutmayı öngören uluslararası sözleşmeler yapmış olduğu BDT ülkelerine ihracat edilmesi durumunda, ek olarak, Kazakistan Cumhuriyeti gümrük sınırından ihracat rejiminde çıkarılan aksize tabi malı ithal eden ülkede düzenlenen yük gümrük beyannamesinin kopyası sunulur.
    3.    Aksize tabi malların ihracat edilmesinin bu maddenin 1 ve 2. bölümlerine uygunluğu tasdik edilmemesi durumunda, bu satış Kazakistan Cumhuriyetinde aksize tabi mal satışı için belirlenen düzene göre aksizle vergilendirmeye tabi olur.

    Madde 269. Aksiz tutarının hesaplanması
    1.    Aksiz tutarının hesaplanması, vergi temeline göre belirlenen aksiz oranının uygulanması yoluyla gerçekleştirilir.
    2.    Kumar işi ile ilgili aksiz tutarının hesaplanması, vergilendirme nesnesi sayısına vergi dönemi için belirlenen aksiz oranının uygulanması yoluyla gerçekleştirilir. Vergi döneminde vergilendirme nesnesi sayısında değişiklik olması halinde, giren (çıkan) nesne için aksiz tam oranda ödenir.

    Madde 270. Vergiden kesinti
    1.    Bu Kanunun 269.maddesine uygun olarak belirlenen vergi tutarını vergi mükellefi, bu maddede belirlenen kesinti kadar azaltma hakkına sahiptir.
    2.    Aksize tabi malların (ispirtonun tüm çeşitleri, petrol ve gaz kondansatı hariç) alımı veya ithal edilmesi sırasında Kazakistan Cumhuriyetinde ödenen aksiz tutarı, eğer sözkonusu mallar daha sonra aksizli mal üretiminde esas hammadde olarak kullanılacaksa kesintiye tabi olur. Bu bölüme uygun olarak, vergi döneminde aksize tabi malların yapımında kullanılan aksize tabi hammaddenin hacimine göre belirlenen aksiz tutarında kesinti yapılır. Bu maddedeki durum başkasına işlemek üzere verilen aksize tabi hammadde ve maddelerden hazırlanan aksize tabi mallar için de, başkasına işlemek üzere verilen aksize tabi hammadde ve maddelerin sahibi aksizin ödendiğini onaylaması şartıyla uygulanır.

    Madde 271. Aksiz ödeme süreleri
    1.    Bu maddenin 257.maddesinin 1.bölümü 1-4.alt bölümlerinde zikredilen mallar için aksiz, işlemi yapıldığı günden sonra en geç 10 gün içerisinde bütçeye ödenir.
    2.    İşlenmek üzere başkasına verilen hammade ve maddelerden üretilen aksize tabi mallar için aksiz, ürünün siparişçiye veya siparişçinin gösterdiği kişiye verildiği gün ödenir.
    3.    Kazakistan Cumhuriyeti topraklarında elde edilen ham petrol ve gaz kondansatının sanayide işlenmesi için verilmesi halinde, aksiz verilme işleminin yapıldığı gün ödenir.
    4.    Bu maddenin 1 ve 3.bölümlerinde belirtilmeyen aksize tabi malların aksizi aşağıdaki sürelerde bütçeye ödenir:
    1)    Vergi döneminin ilk 10 günü içerisinde gerçekleşen işlemlerde ayın 13.gününe;
    2)    Vergi döneminin ikinci 10 günü içerisinde yapılan işlemlerde ayın 23.gününde;
    3)    Vergi döneminin geri kalan günlerinde yapılan işlemlerde, hesap ayından sonra gelen ayın 3.günü;
    5.    Aksize tabi malların kendi aksize tabi hammaddelerinden üretilmesi halinde, sözkonusu hammadde için aksiz hazır aksize tabi mallar için belirlenen aksiz ödeme süresinde ödenir.
    6.    Kumar işi ile ilgili aksiz, bu Kanunun 395.maddesinde belirlenen düzen ve sürelerde ödenir.
    7.    Piyango organize etme ve yapma faaliyetlerinin aksizi, bu Kanunun 267.maddesine uygun olarak piyango biletlerinin satışa çıkarılmasının kaydedildiği gün veya ondan önce ödenir.

    Madde 272. Aksiz ödeme yeri
    1.    Bu maddenin 2.bölümünde belirtilen durumlar dışında aksiz ödemesi, mükellefin kayıtlı olduğu yerde yapılır.
    2.    Yapısal alt bölümleri olan aksiz mükellefleri, eğer onlar aşağıdaki faaliyetleri yapıyorlarsa, bu Kanunun 273.maddesinde öngörülen düzende yapısal alt bölümlerin bulundukları yere göre, aksiz öderler:
    1)    Bu Kanunun 257.Maddesinin 1.bölümü 1-2.alt bölümlerinde belirtilen aksize tabi malların üretimi ve (veya) onların kaplara konması;
    2)    Benzin (uçak benzini hariç) ve dizel yakıtının toptan, perakende satışını gerçekleştirme.

    Madde 273. Vergi mükelleflerinin yapısal alt bölümleri için aksiz hesaplama ve ödeme düzeni
    1.    Bu Kanunun 272.maddesinin 2.bölümünde belirtilen yapısal alt bölümleri olan aksiz mükellefleri, yapısal alt bölümlerini bulundukları yerin vergi organlarına kaydetmekle ve bunu kendi kayıtlı olduğu vergi organına bildirmekle yükümlüdürler.
    2.    Yapısal alt bölüm için ödenecek aksiz tutarı her yapısal alt bölüm için hazırlanan aksiz hesabı esasında belirlenir.
    3.    Yapısal alt bölümleri için aksiz hesabı düzenlenmesinde, vergi dönemine ait yapısal alt bölümün yaptığı aksizle vergilendirilen işlemler dikkate alınır.
    4.    Aksiz mükellefleri yapısal alt bölümleri için ödenecek aksiz tutarı hesabını, kendi kayıtlı olduğu vergi organına, hesap kopyalarını yapısal alt bölümünün kayıtlı olduğu vergi organına bu Kanunun 275.maddesinde belirlenen sürelerde sunmalıdırlar.
    5.    Yapısal alt bölümler için cari ödemeler de dahil olmak üzere aksiz ödemesi vergi mükellefi – tüzel kişi tarafından doğrudan kendi hesabından veya yapısal alt bölümü görevlendirmek suretiyle gerçekleştirilir.
    6.    Bu maddedeki belirlenen düzen, faaliyetlerini kayıtlı olduğu yerin dışında gerçekleştiren bu Kanunun 272.maddesinin 2.bölümünde belirtilen şahsi girişimcilerin aksiz ödemesi durumlarında da kullanır. Şahsi girişimcinin cari ödemeler de dahil olmak üzere aksiz ödemesi, onun faaliyet yaptığı yerde gerçekleştirilir.

    Madde 274. Vergi dönemi
    Aksiz için vergi dönemi takvim ayıdır.

    Madde 275. Vergi beyannamesi
    1.    Her vergi dönemi sonunda vergi mükellefi, kendi kayıtlı olduğu vergi organına vergi döneminden sonraki ayın 15’ine kadar aksiz beyannamesini sunmalıdır.
    2.    Bu Kanunun 272.maddesinin 2.bölümünde belirtilen aksiz mükellefleri beyanname ile birlikte yapısal alt bölümlerinin aksiz hesabını da getirirler.
    3.    Beyanname ve yapısal alt bölümleri için aksiz hesabı, vergi döneminden sonra gelen ayın en geç 15’ine kadar vergi organına sunulur.

    44. AKSİZE TABİ MAL İTHALATININ VERGİLENDİRİLMESİ

    Madde 276. İthal edilen aksize tabi malların vergi temeli
    1.    Katı aksiz oranlı aksize tabi malların Kazakistan Cumhuriyeti gümrük sınırlarına ithal edilmesinde, vergi temeli doğal ifadedeki ithal edilen aksize tabi malların hacimi olarak belirlenir.
    2.    Advalorem aksiz oranı belirlenen aksize tabi malların ithal edilmesinde, vergilendirme temeli Kazakistan Cumhuriyeti gümrük yasalarına uygun olarak belirlenen ithal edilen aksize tabi malların gümrük değeri olarak belirlenir.

    Madde 277. İthal edilen aksize tabi malların aksiz ödeme süreleri
    1.    İthal edilen malların aksizi, bu maddenin 2.bölümünde öngörülen durumlar dışında, Kazakistan Cumhuriyeti gümrük yasalarının gümrük ödemeleri için belirlediği gün ödenir.
    2.    Bu Kanunun 549.maddesine uygun olarak işaretlemeye tabi olan aksizli malların, aksiz vergisi pullarının alınmasından önce veya alındığı gün ödenir. Bu bölümün 1.kısımında belirtilen aksize tabi malların ithalatında, aksiz tutarı netleştirilir.

    Madde 278. Aksizden muaf tutulan aksizli malların ithalatı
    1.    Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti tarafından tasdik edilen normlara göre gerçek kişilerce ithal edilen aksize tabi mallar aksizle vergilendirilmezler.
    2.    Aşağıda sıralanan ithal edilen mallar aksiz ödemesinden muaf tutulur:
    1)    Uluslararası yük taşıması gerçekleştiren taşıt araçlarını işletmek için gerekli ve yolda, yoldaki duraklarda, yurtdışında kazaları (arıza) gidermek için alınan aksize tabi mallar;
    2)    Kazakistan Cumhuriyetinin gümrük sınırına giriş yapmadan önce, zedelenme sonucu eşya ve madde olarak kullanıma yaramaz hale gelen mallar;
    3)    Yabancı diplomatik temsilcilikler ve onlarla eşitlenen temsilciliklerin resmi kullanımı, bu temsilciliklerin diplomatik ve idari – teknik personellerinin (onlarla birlikte yaşayan aile üyeleri de dahil olmak üzere) özel kullanımı için, Kazakistan Cumhuriyetinin katıldığı uluslararası muaflık sözleşmelerine uygun olarak, getirilen mallar.
    4)    Kazakistan Cumhuriyeti gümrük sınırlarından geçirilen, Kazakistan Cumhuriyeti gümrük yasalarında belirlenen “Serbest donanım için mal çıkarma” rejimi dışındaki gümrük rejimleriyle muaf tutulan mallar;
    5)    Kazakistan Cumhuriyeti hukuk kurallarına uygun olarak hacmi en fazla 0,1 litrelik kaplara konulan, tıbbi amaçla kullanılacak ispirto içeren (tahnit hariç) ürünler.

    BÖLÜM 10. YERALTI KAYNAKLARINI KULLANICILARI VERGILENDIRME

    45. GENEL İLKELER

    Madde 279. Bu bölümün düzenlediği ilişkiler
    Bu bölüm, yeraltı kaynaklarını kullanmak üzere yapılan sözleşmelere göre oluşan vergi yükümlülüklerinin yerine getirilmesi ile ilgili özellikleri açıklar ve aşağıdakilerin hesaplama ve ödeme düzenini belirler:
    1.    Aşırı kâr vergisinin;
    2.    Yeraltı kaynaklarını kullanıcıların özel ödemelerinin;
    1)    Bonuslarını:
    1-1)    İmzalanan;
    1-2)    Ticari;
    2)    Royaltiyi;
    3)    Ürünün taksimine göre Kazakistan Cumhuriyetinin payını.

    Madde 280. Mükellefler
    Yeraltı kaynaklarını kullanıcıların aşırı kâr vergisinin ve özel ödemelerinin mükellefleri, teknojen madeni oluşumundan tabii servetleri çıkarma dahil, Kazakistan Cumhuriyetinde yeraltı kaynaklarını kullanma ile ilgili işlemleri yapan gerçek ve tüzel kişilerdir (bundan sonra – yeraltı kaynaklarını kullanıcılar).

    Madde 281. Yeraltı kaynaklarını kullanma ile ilgili sözleşme yapılıncaya kadar yeraltı kaynaklarını kullanıcıları vergilendirme
    Yeraltı kaynaklarını kullanma ile ilgili sözleşme yapılıncaya kadar tabii servetleri elde etmeyi gerçekleştiren yeraltı kaynaklarını kullanıcılar, yeraltı kaynaklarını kullandıkları için ülke bütçesinin girdisine Kazakistan Cumhuriyeti Hükümetinin belirlediği miktarda royalti şeklinde ödenekler yapar. Buna göre, vergilendirme nesnelerinin ve bu ödenekleri ödeme sürelerinin belirlenmesi, bu Kanunda royalti ödeme için belirlenen düzen ile gerçekleştirilir.

    Madde 282. Yeraltı kaynaklarını kullanma ile ilgili yapılan sözleşmede vergi rejimini belirleme
    1.    Yeraltı kaynaklarını kullanıcılar için belirlenen vergi rejimi, ancak Kazakistan Cumhuriyeti Hükümetinin belirlediği düzen ile yeraltı kaynaklarını kullanma ile ilgili yapılan sözleşmede belirlenir. Yeraltı kaynaklarını kullanıcılar tarafından vergi ve bütçeye ödenecek diğer zorunlu ödemelerin ödenmesini düzenleyen meseleleri, yeraltı kaynaklarını kullanıcının işi ile ilgili diğer akitlerde uygulamaya geçirmek yasaktır.
    2.    Sözleşmede belirlenen vergi rejimi, gerçek ve tüzel kişiler tarafından vergi ve bütçeye ödenecek diğer zorunlu ödemelerin ödenmesini düzenleyen, sözleşmenin imzalandığı (sözleşmenin akdedildiği) günkü kullanıştaki vergi mevzuatının kurallarına uygun gelmesi gerekir.
    3.    Vergi mevzuatı, vergi bilirkişi incelemesi yapıldığı tarihten itibaren sözleşmenin imzalandığı tarih aralığındaki dönemde değiştirilmiş ise, vergi bilirkişi incelemesi yeniden yapılarak, vergi rejimi bu değişikliklere uygunlaştırılması gerekir.
    4.    Bir sözleşmeye göre yeraltı kaynaklarının kullanılması birkaç vergi mükellefi tarafından gerçekleştirilmiş durumlarda, sözleşmede belirlenen vergi rejimi herkes için aynı geçerliliktedir. Bu durumda:
    1)    Böyle bir sözleşme çerçevesinde gerçekleştirilen işe göre vergi mükellefleri, vergilendirme amacında konsolit haline çevirilmiş hesap tutmak ve sözleşmede belirlenmiş bütün vergi ve ödemeleri ödemek zorundadır.
    2)    Bir sözleşmeye göre işi gerçekleştiren rezident olmayan yeraltı kaynaklarını kullanıcılar için sözleşmede belirlenen vergiler icabı bu kanunun 184 – 186. maddelerine uygun vergilendirilmesi gerekir.
    5.    Yeraltı kaynaklarını kullanıcılar, sözleşmede öngörülen vergi rejimine uygun olarak vergi yükümlülüklerinin hesaplanması ve bu sözleşme çerçevesinin haricindeki işe göre vergi yükümlülüklerinin hesaplanması için ayrı hesap tutması gerekir. Bu kural, yaygın tabii servetleri elde etme ve (veya) yeraltı sularını çıkartma ile ilgili sözleşmelerde geçerli değildir.
    6.    Yeraltı kaynaklarını kullanıcı, sözleşmede belirtilmeyen yan tabii servetleri ticari maksatla çıkartması durumunda, buna göre ödemeleri bu Kanunun 281. maddesinde belirtilen düzen ile yerine getirir.

    Madde 283. Yeraltı kaynaklarını kullanma ile ilgili yapılan sözleşmelerinin vergi rejimi modelleri
    1.    Yeraltı kaynaklarını kullanıcıları vergilendirme, sözleşmelerin esas türlerine göre 2 modele ayrılır:
    1)    Birinci model, yeraltı kaynaklarını kullanıcının bu kanunda öngörülen vergi ve diğer zorunlu ödemelerin bütün çeşitlerini ödemesini öngörür;
    2)    İkinci model, yeraltı kaynaklarını kullanıcı tarafından ürünün taksimine göre Kazakistan Cumhuriyetinin payının ödenmesini (verilmesini), ayrıca bu Kanunda öngörülen vergi ve diğer zorunlu ödemelerin bütün çeşitlerinin ödenmesini öngörür. Onlara aşağıdakiler dahil değildir: Ham petrol ve diğer tabii servetler için aksiz; Aşırı kâr için vergi; Toprak vergisi; Mülk vergisi.
    2.    Vergi rejiminin birinci modeli bütün sözleşmelerde belirlenir, ancak ürün taksimi ile ilgili sözleşme hariç, ki onda vergi rejiminin ikinci modeli belirlenir.
    3.    Ürün taksimi ile ilgili sözleşmeler icabı ürünün taksimine göre Kazakistan Cumhuriyetinin payı, ülke ve yerel bütçelerin kaynağıdır ki, gerekli yıl için öngörülen ülke bütçesi ile ilgili kanunda belirlenen miktarda gereken bütçelerin girdisine girer.
    4.    Vergi rejiminin ikinci modeli ile ilgili sözleşmelerde öngörülen yeraltı kaynaklarını kullanıcının vergi yükümlülüklerinin düzeyi, birinci model düzeyinden az olmaması gerekir.

    Madde 284. Yeraltı kaynaklarını kullanma ile ilgisi olmayan işlemlerle ilgili vergi rejimi
    Sözleşme çerçevesinde gerçekleştirilen işe göre vergi yükümlülüklerini yerine getirme, yeraltı kaynaklarını kullanıcıyı böylesi yükümlülüklerin hasıl olduğu tarihte kullanılmakta olan vergi mevzuatına uygun olarak, sözleşme çerçevesi dışında iş yaptığı için bu kanunda öngörülen vergi yükümlülüklerini yerine getirmekten muaf ettiremez.

    Madde 285. Vergi mevzuatı değiştiğinde vergilendirme koşulları
    1.    Yeraltı kaynaklarını kullanma ile ilgili yapılan sözleşmelerde belirlenen vergilendirme koşulları, tarafların anlaşmalarına göre vergi mevzuatının değişmesi icabı düzeltilmesi mümkündür. Vergi mevzuatındaki değişiklikler sonucu yeraltı kaynaklarını kullanıcıya vergilendirme koşullarının iyileşmesi durumunda, yeraltı kaynaklarını kullanma ile ilgili yapılan sözleşmelerde Kazakistan Cumhuriyetinin iktisadi çıkarlarını yeniden oluşturma maksadıyla vergilendirme koşulları düzeltilebilir.
    2.    Sözleşmede öngörülen vergi ve bütçeye ödenecek diğer zorunlu ödemelerin ayrı çeşitleri iptal edildiği durumda, yeraltı kaynaklarını kullanıcı bu maddenin 1. bölümünde belirlenen düzen ile sözleşmeye gerekli değişiklikler yapılıncaya kadar sözleşmede belirlenen düzen ve miktarda onları bütçeye ödemeye devam eder.

    Madde 286. Vergi bilirkişi incelemesi
    1.    Vergi bilirkişi incelemesi; yetkili organ tarafından yapılan sözleşme projesini, onun ilaveleri ve değişikliklerini tahlil etme ve değerlendirmeyi içeren, vergi rejimini belirleme, bunun içerisinde Kazakistan Cumhuriyetinin kanunlarına uygun olarak yeraltı kaynaklarını kullanıcıların özel ödemeleri ve vergisini belirleme maksadıyla yapılan zorunlu bilirkişi incelemesidir.
    2.    Yeraltı kaynaklarını kullanma ile ilgili bütün sözleşmeler imzalanıncaya kadar, onlar Kazakistan Cumhuiyeti Hükümetinin belirlediği düzen ve sürelerde zorunlu vergi bilirkişi incelemesinden geçmesi gerekir. Bu kural, daha önce yapılmış sözleşmelerin değişiklikleri ve ilavelerinde de geçerlidir.
    3.    Vergi bilirkişi incelemesinin sonuçlarına göre belirlenmiş vergi rejimi, sözleşmenin nihai metnine zorunlu şekilde hiçbir değişikliksiz ve düzeltilmesiz geçirilmesi gerekir.

    46. BONUSLAR

    Madde 287. Bonuslarla ilgili genel ilkeler
    1.    Bonuslar, yeraltı kaynaklarını kullanıcının sabit ödemeleridir ve yeraltı kaynaklarını kullanma ile ilgili yapılan sözleşmede belirlenmiş düzen ve miktarda parasal şekillerde ödenir.
    2.    Yeraltı kaynaklarını kullanıcı, yeraltı kaynaklarını kullanma ile ilgili özel durumları esas alarak, bonusların aşağıdaki çeşitlerini öder:
    1)    İmzalanan;
    2)    Ticari keşif;
    Yapılan sözleşmenin teknik iktisadi hesaplarına uygun olarak bonusların bir veya iki çeşidi de belirlenebilir.

    1.    İMZALANAN BONUS

    Madde 288. İmzalanan bonusu belirleme düzeni
    1.    İmzalanan bonus, sözleşme yaptığı bölgede yeraltı kaynaklarını kullanan ile ilgili işi gerçekleştirme hakkı için yeraltı kaynaklarını kullanıcının sabit ödemesidir ve sözleşme yapıldığı an belirlenir.
    2.    İmzalanan bonusun ilk miktarları, tabii servetler haciminin ve maden yatağı iktisadi değerinin dikkate alındığı hesabı esas alınarak, Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti tarafından belirlenir.
    3.    İmzalanan bonusun nihai miktarı, yeraltı kaynaklarının kullanılması için verilen maden yataklarının (bölgelerin) iktisadi değeri hesaplanarak sözleşmede belirlenir, fakat ilk miktarlardan aşağı olmaması gerekir.

    Madde 289. İmzalanan bonusu ödeme süresi
    İmzalanan bonus, sözleşmede belirlenen sürede, ancak sözleşmenin hukuki gücüne kavuştuğu günden itibaren 30 takvim gününden geciktirilmeden bütçeye ödenmesi gerekir.

    Madde 290. Vergi beyannamesi
    İmzalanan bonus ile ilgili beyanname,  yeraltı kaynaklarını kullanıcı tarafından kayıtlı olduğu vergi organına ödeme süresi başlamış olan aydan sonraki ayın 15’ine kadar sunulur.

    2.    TİCARİ KEŞİF BONUSU

    Madde 291. Ticari keşif bonusunu belirleme düzeni
    1.    Ticari keşif; sözleşme alanı sınırlarında açılan, elde edilmesi iktisadi yönden faydalı olan tabii servetlerin belirli bir türünden yedeklerdir.
    2.    Ticari keşif bonusu, bu maddenin 3. bölümünde belirtilen durumlar hariç, sözleşme alanındaki her ticari keşif için, bunun içerisinde maden yataklarına ek araştırma yapma esnasında ilk belirlenmiş alınacak fonu artırmaya götüren tabii servetlerin keşfi için belirlenir.
    3.    Tabii servetlerin maden yatakları için onları müteakip elde etmeyi öngörmeyen araştırma yapmaya yönelik sözleşmelerle ilgili ticari keşif bonusu belirlenmez.

    Madde 292. Ticari keşif bonusunun miktarı
    Ticari keşif bonusunun miktarı vergilendirme nesneleri, hesaplama temeli ve oran esas alınarak belirlenir.
    Ticari keşif bonusunun miktarını hesaplamak için:
    1.    Maden yatağından elde edilen tabii servetler fonunun yetkili devlet organı tarafından onaylanmış bu maksattaki hacmi, vergilendirme nesneleri olarak kabul edilir;
    2.    Elde edilen tabii servetler fonunun onaylanmış hacminin değeri, ödemeli hesaplama temeli olarak kabul edilir. Elde edilen fonun değeri, bu tabii servetin ödeme yapıldığı günkü borsa fiyatı esas alınarak belirlenir;
    3.    Ticari keşif bonusunun oranı, gerekli ticari keşife göre elde edilen fonun onaylanmış değerine yüzde hesabıyla, yeraltı kaynaklarını kullanma ile ilgili özel durumlar esas alınarak, yeraltı kaynaklarını kullanmak üzere akdedilen her sözleşmede belirlenir, fakat bu %0,1’den az olmaması gerekir.

    Madde 293. Ticari keşif bonusunu ödeme süresi
    Ticari keşif bonusunu ödeme süresi sözleşme ile belirlenir.

    Madde 294. Vergi beyannamesi
    Ticari keşif bonusu ile ilgili beyanname, yeraltı kaynaklarını kullanıcı tarafından kayıt olduğu vergi organına ödeme süresi başladığı aydan sonraki ayın 15’ine kadar sunar.

    47. ROYALTİ

    Madde 295. Royalti ile ilgili genel ilkeler
    1.    Royalti, yeraltı kaynaklarını kullanıcı tarafından Kazakistan Cumhuriyeti sınırlarında elde edilen tabii servetlerin her çeşidine göre, onun müşterilere satılmasına (yüklenip gönderilmesine) veya kendi ihtiyacı için kullanılmasına bakılmaksızın ayrı ödenir.
    2.    Yeraltı kaynaklarını kullanma ile ilgili yapılan sözleşmede belirlenen royalti, bu maddenin 3. bölümünde öngörülen durumlar hariç parasal şekilde ödenir.
    3.    Sözleşmeye göre  işi gerçekleştirme esnasında royaltiyi parasal ödeme şekli, Kazakistan Cumhuriyeti Hükümetinin kararıyla yetkili organ ile yapılmış ek sözleşmede belirlenmiş düzen ile ayni şekile değiştirilebilir.

    Madde 296. Mükellefler
    Teknojen madeni oluşumundan tabii servetler çıkarma dahil, tabii servetleri elde etmeyi gerçekleştiren yeraltı kaynaklarını kullanıcılar, hesap döneminde satışın olup olmadığına bakmaksızın royalti mükellefi olurlar.

    Madde 297. Royaltiyi belirleme düzeni
    1.    Royalti miktarı vergilendirme nesnesi, hesaplama temeli ve oran esas alınarak belirlenir.
    2.    Royaltiyi hesaplamak için:
    1)    Elde edilen tabii servetlerin hacmi veya bu kanunun 298. maddesinde belirlenmiş olan kesin elde edilen tabii servetlerden alınan ilk mal ürününün hacmi, vergilendirme nesnesi olur. Bu durumda ilk mal ürünü aşağıdakiler olabilir:
    1-1)    Tabii servetlerin kendisi: petrol, doğal gaz ve gaz kondansatı; kömür ve yanıcı şistler; mal filizleri; yeraltı suları, bunun içerisinde ilk işlemi yapılmış sular; mika, asbest, inşaat malzemelerinin üretimi için hammaddeler; madencilik için filiz olmayan hammaddeler;
    1-2)    Kıymetli madenler, kum, filiz ve konsantredeki kimyevi saf madenler;
    1-3)    Siyah, renkli, nadir rastlanan ve radyoaktifli madenlerin, dağ kimyasal hammaddelerinin konsantreleri;
    1-4)    Kıymetli taşlar, ilk işlemi yapılmış parlayıcı taşlı ve basınç optikli hammadde;
    1-5)    Diğer tabii servetlere göre ilk işlemi yapılmış madenli hammadde.
    2)    Bu kanunun 299. maddesine uygun olarak belirlenen tabii servetlerin değeri, royaltiyi hesaplama temeli olarak kabul edilir.
    3)    Royalti oranı, proje ekonomisi esas alınarak sözleşmede, yaygın tabii servetler ve yeraltı suları hariç, tabii servetlerin bütün çeşitlerine göre belirlenir. Bu durumda royaltinin en aşağı oranı % 0,5’den az olmaması gerekir.
    3.    Hidrokarbon ile ilgili royalti oranları, üretim hacimine göre belirlenen yüzde olarak hareketli kadran ile şu iki metoddan birine göre belirlenir:
    1)    Sözleşmede öngörülen bütün iş döneminde üretilen hidrokarbonun birikmiş hacimine göre;
    2)    Sözleşme ile ilgili işin her ayrı yılı içerisinde birikmiş üretim düzeyine göre belirlenir.
    4.    Altın, gümüş, platin, diğer kıymetli madenler ve kıymetli taşlar dahil, sert tabii servetlere göre royalti oranları, sözleşmenin geçerli olduğu bütün dönem için sabit yüzde olarak belirlenir.
    5.    Yaygın tabii servetler ve yeraltı sularına göre royalti oranı, bu kanunun 300. maddesine uygun olarak belirlenir.

    Madde 298. Royaltiye tabi tutulan nesne
    Tabii servetlerin hacmi veya kesin elde edilen tabii servetlerden alınan ilk mal ürünü, elde edilmiş tabii servetlerin bütün çeşitlerince royaltiye tabi tutulan nesne sayılır.

    Madde 299. Tabii servetlerin değerini belirleme düzeni
    1.    Royaltiyi hesaplama maksadıyla yeraltı kaynaklarını kullanıcı tarafından vergi döneminde elde edilen tabii servetlerin değeri, altın, gümüş ve platin hariç, elde edilmiş tabii servetlerden alınan ilk mal ürününün vergi dönemindeki ortalama ölçülü satış fiyatı esas alınarak, dolaylı vergi ve onları satış (yükleyip gönderme) yerine kadar ulaştırmanın kesin masraf miktarı hesap edilmeden belirlenir.
    2.    Yeraltı kaynaklarını kullanıcı tarafından vergi döneminde elde edilen altın, gümüş ve platinin değeri, bu madenlerin Londra maden borsasındaki vergi döneminde oluşan ortalama fiyatı esas alınarak hesaplanır.

    Madde 300. Yaygın tabii servetler ve yeraltı sularına göre royalti oranları
    1.    Yaygın tabii servetler ve yeraltı sularına göre royalti, bütün yeraltı kaynaklarını  kulla-nıcılar, bunun içerisinde tabii servetlerin değer çeşitlerini elde etme ile ilgili yapılan sözleşmeler gereği işi gerçekleştirenler için aşağıdaki sabit oranlara göre belirlenir:
    No:    Tabii servetler adı    Royalti oranı, %
    1    2    3
    1    Madencilik için filiz olmayan hammadde    1
    2     Döküm kumu, alüminli cinsler (feldispat, pegmatit), kireç taşları, dolomiler, kireç taşı – dolomi cinsi    
    1
    3    Gıda endüstrisi için kireç taşları    1
    4    Diğer filiz olmayan hammadde    3,5
    5    Erimez kil, kaolin, vermikulit    3,5
    6    Yemek tuzu    3,5
    7    Yerli inşaat malzemeleri    4,5
    8    Püskürük mesameli külte, içinde suyu bulunan yanardağsal cam ve camsı cinsler (perlit, opsidiyan), deniz çakılı ve çakıllı taş, çakıllı taş – kum karışımı, alçı, alçı taşı, sert alçı taşı, gaja, kil ve kil cinsi (zor eriyen ve kolay eriyen kil, kumlu killer, argilitler, alevrolitler, killi şist), tebeşir, pekmez toprağı – tebeşir cinsi, silis cinsleri (trepel, opoka, diyatomit), kuvars- feldispat cinsleri, moloz taşı, çöküntü, püskürük ve başkalaşım cinsleri (granit, bazalt, diyabaz, mermer), dökümlüden başka kum (inşaat, kuvars, kuvars-feldispat), kumlu taş, tabii sıbağ, salyangoz taşı

    4,5
    92    Yeraltı suları    10

    2.    Yeraltı kaynaklarını kullanıcı, yaygın tabii servetler ve yeraltı suları ile ilgili royaltiyi, bu maddenin 3. bölümünde öngörülen durumlar hariç, onların tüketicilere satılması veya kendi ihtiyaçlarında kullanılmasına bakmaksızın öder.
    3.    Royaltiyi aşağıdakiler ödemez:
    1)    Gerçek kişiler, kendilerinin özel mülkiyet haklarına dahil arsalarında elde ettikleri yeraltı sularına göre, ki bu sular dışarıya satılmadığı ve özel girişimcilik işi gerçekleştirirken işletme ve teknik ihtiyaçlara harcanmadığı takdirde;
    2)    Yeraltı sularını kendi ekonomi ihtiyaçları için elde etmeyi gerçekleştiren devlet müesseseleri;
    3)    Yeraltı kaynaklarını kullanıcılar, elde edilen yan yeraltı sularını toprak tabakasının basıncını kıvamında tutmak için geri istikamette su çektiğinde.

    Madde 301. Ödeme süreleri
    Tabii servetlerin bütün çeşitlerine göre royalti, vergi dönemini müteakip ayın 15’i geciktirilmeden ödenir.

    Madde 302. Vergi dönemi
    1.    Bu maddenin 2. bölümünde öngörülen durumlar hariç, royaltiyi ödeme ile ilgili vergi dönemi için takvim ayı kabul edilir.
    2.    Şayet önceki 3 aylık dönemdeki royaltiye göre ortalama aylık ödemeler 1000 aylık hesap göstergesinden az olursa, bu durumda vergi dönemi 3 aylık süre olarak kabul edilir.

    Madde 303. Ürün satılmadığı durumda vergilendirme nesnesini belirleme
    1.    Vergi döneminde ilk mal ürünü satılmadığı durumda ortalama ölçülü satış fiyatı olarak bu kanunun 299. maddesinin 2. bölümünde belirtilen tabii servetler, ayrıca yaygın tabii servetler hariç, mal ürününün satışı yer alan son dönemdeki ortalama ölçülü satış fiyatı kabul edilir.
    2.    Bu kanunun 299. maddesinin 2. bölümünde belirtilen tabii servetler hariç, ilk mal ürünü bütünüyle satılmadığı durumda, vergi döneminde royaltiye tabi tutulan nesneyi hesaplamak için tabii servetleri elde etmeye giden kesin masraflar, ortalama ölçülü satış fiyatı olarak kabul edilir. Bu durumda yeraltı kaynaklarını kullanıcı, ilk mal ürününün kesin satış fiyatını esas alarak, ilk satış yeri bulunan vergi dönemindeki hesaplanmış royalti miktarına müteakip düzeltme yapmak zorundadır.
    3.    Vergi döneminde yaygın tabii servetler satılmadığı veya onlar özel ihtiyaçlar için tam kullanıldığı durumda, ilk mal ürününün ortalama ölçülü satış fiyatı olarak, yeraltı kaynaklarını kullanıcının onları üretim ve ilk işlemi  için harcadığı masrafının bu vergi döneminde kesin oluşan rantabl normuna artırılmış kesin oluşan miktarı kabul edilir.  Çıkarılan ürünün ve (veya) sunulan hizmetin esas parçası olarak yeraltı suları kullanıldığı durumda, vergi döneminde ilk mal ürününün ortalama ölçülü satış fiyatı olarak yeraltı kaynaklarını kullanıcının onları üretim ve ilk işlem için harcadığı masrafının bu vergi döneminde esas oluşan rantabl normuna artırılmış kesin oluşan miktarı kabul edilir.

    Madde 304. Vergi beyannamesi
    Yeraltı kaynakalarını kullanıcı, royalti ile ilgili beyannemeyi kayıt olduğu yerin vergi organına vergi dönemini müteakip ayın 10’undan geciktirilmeden sunar.

    48. AŞIRI KAR VERGİSİ

    Madde 305. Mükellefler
    Ürün taksimi ile ilgili sözleşmeler, yaygın tabii servetler ve yeraltı sularını elde etme ile ilgili sözleşmeler gereği işi gerçekleştirenler hariç, bu sözleşmeler tabii servetlerin diğer çeşitlerini elde etmeyi öngörmediği durumda, yeraltı kaynaklarını kullanıcılar aşırı kâr için vergi mükellefleri olarak kabul edilirler.

    Madde 306. Vergilendirme nesnesi
    Kârın dahili normunun % 20’den fazlasını alan yeraltı kaynaklarını kullanıcının vergi dönemindeki her ayrı sözleşmesi gereği yeraltı kaynaklarını kullanıcının saf gelir miktarı, aşırı kâr için vergilendirme nesnesi olarak kabul edilir.

    Madde 307. Vergiyi hesaplama düzeni
    1.    Aşırı kâr için vergi, vergi döneminin sonunda elde edilen kârın dahili normunun düzeyi esas alınarak, bu kanunun 308. maddesinde belirlenen oranlara  göre hesaplanır.
    2.    Kârın dahili normu, yeraltı kaynaklarını kullanıcının enflasyon endeksine düzeltilmiş yıllık para akını esasınca aşağıdaki formüle göre hesaplanır:

    KDN = r1+

    KDN – kârın dahili normu;

    GSD – getirilmiş saf (cari) değer – para değerinin nakit ve iskonto etme oranına göre değiştirilerek düzeltilen, nakit para akınına göre hesaplanan, yatırılmış yatırımların geri dönüş değerinin hesaplaşma göstergesidir
    r1 – GSD en aşağı müspet değeri (GSD( r1 ) eşit olan iskonto etme oranıdır (yüzdelik oran);
    r2 – GSD en aşağı menfi değeri (GSD(r2) eşit olan iskonto etme oranıdır (yüzdelik oran);
    Kârın dahili normunun daha kesin neticesini elde etmek için GSD en aşağı müspet ve en aşağı menfi değeri eşit olduğundaki iskonto etme oranları birbirine yakın olması lazımdır.
    Getirilmiş saf değer (GSD) aşağıdaki formüle göre belirlenir:

    GSD@ =

    GSD – getirilmiş saf (cari) değer;
    DPA – düzeltilmiş nakit para akını;
    @ r – GSD en aşağı müspet değere (GSD (r1) ve menfi değeri (GSD(r2) eşit olduğundaki iskonto etme oranı;
    1, 2, …n – vakit dönemi (yıl).

    3.     Yeraltı kaynaklarını kullanıcının yıllık para akını, onların aldığı toplam yıllık geliri ile  sözleşme çerçevesinde gerçekleştirilen işe göre çıkarılan masraf arasındaki fark olarak belirlenir.
    4.     Yeraltı kaynaklarını kullanma ile ilgili yapılan sözleşme çerçevesinde gerçekleştirilen işe göre toplam yıllık gelirin miktarı, bu kanuna uygun olarak belirlenir.
    5.     Sözleşmenin geçerlilik çerçevesinde yeraltı kaynaklarını kullanıcının vergi döneminde harcadığı masrafına aşağıdaki kesin masraflar tabidir.
    1)     Bu kanuna uygun yeraltı kaynaklarını kullanma ile ilgili işlemleri gerçekleştirme esnasında sermayeye dönüştürülen ve amortisman ayırımını hesaplamakla kesintiye tabi olan masraflar (açık maden yatağı ile ilgili yapılan sözleşmeler gereği birinci yılın temel masraflarına, yeraltı kaynaklarını kullanıcı için gerekli ve sözleşmenin akdedildiği günkü sabit aktiflerin artık değeri tabidir);
    2)     Temel masraflara göre hesaplanmış amortisman ayırımının miktarı ve istikraz paraları ile mükafatlandırmalar hariç, bu kanuna uygun kesintiye tabi masraflar;
    3)     Bu kanuna uygun olarak hesaplanmış, vergi dönemine göre hesaplanmış işletme gelir vergisi ve temettü vergi miktarları, ayrıca vergi döneminden önceki dönemin aşırı kârı için hesaplanmış vergi miktarları;
    6. Yeraltı kaynaklarını kullanıcının yıllık para akınını enflasyon endeksine düzeltme, yeraltı kaynaklarını kullanma ile ilgili yapılan sözleşme hukuki gücüne kavuştuğu ikinci senesinden itibaren aşağıdaki formüle göre gerçekleştirilir:

    NPA (n)                                                                                                                     
    (1+EE1) x (1+EE2) x … x (1+EEn – 1)
    NPA – hesap yılının bu maddedeki 3. bölümüne uygun hesaplanmış nakit para akınıdır;
    DPA – enflasyon endeksine düzeltilmiş para akını;
    EE – enflasyon endeksi;
    1, 2, …n – vakit dönemi (yıl).

    7.    Gerekli yıl  için enflasyon endeksini istatistik ile ilgili yetkili organ belirler.
    8.    Kârın dahili normunu belirlemenin bu maddede belirtilmiş düzeni, aşırı kâr için vergiyi hesaplamada, ayrıca para akınının enflasyon endeksine düzeltilmesini hesaplamadan yapılan sözleşmelerin, projelerini teknik iktisadi hesaplamaları için kârın dahili normunu hesaplamada kullanılır.

    Madde 308. Aşırı kâr vergisinin oranları
    1.    Aşırı kâr vergisinin oranları vergi dönemindeki saf geliri yüzdelerle aşağıdaki miktarda belirlenir:

    Kârın dahili normu (KDN), %    Aşırı kâr vergisinin oranı
    20’den az veya buna eşit     0
    20’den fazla, fakat 22’den az veya buna eşit    4
    22’den fazla, fakat 24’ten az veya buna eşit    8
    24’ten fazla, fakat 26’dan az veya buna eşit    12
    26’dan fazla, fakat 28’den az veya buna eşit    18
    28’den fazla, fakat 30’dan az veya buna eşit    24
    30’dan fazla    30

    Madde 309. Vergi dönemi
    Aşırı kâr vergisi için bu kanunun 136. maddesinde belirlenen vergi dönemi kullanılır.

    Madde 310. Vergi ödeme süresi
    Aşırı kâr vergisi, vergi döneminden sonraki yılın 15 Nisan tarihinden geciktirilmeden ödenir.

    Madde 311. Vergi beyannamesi
    Aşırı kâr vergisi ile ilgili beyanname, yeraltı kaynaklarını kullanıcı tarafından kaydedildiği vergi organına vergi döneminden sonraki yılın 10 Nisan tarihinden geciktirilmeden sunulur.

    49. ÜRÜNÜN TAKSİMİ İLE İLGİLİ SÖZLEŞME

    Madde 312. Ürünün taksimi ile ilgili sözleşmenin esas talepleri
    1.    Ürünün taksimi ile ilgili sözleşme, Kazakistan Cumhuriyeti yeraltı kaynaklarını kullanıcıya sözleşme bölgesinde para esasıyla tabii servetleri elde  etmeyi ve kendi hesabından buna göre işler gerçekleştirmeye hak veren andlaşmadır ve onda aşağıdaki talepler bulunması gerekir:
    1)    Taksime tabi ürünün genel hacmi;
    2)    Kazakistan Cumhuriyeti payını ve yeraltı kaynaklarını kullanıcının kazançlı ürününü belirleme;
    3)    Kazançlı ürünün (tazminat ürünü çıktıktan sonra taksime tabi ürün) taksim şekli (ayni, parasal);
    4)    Sözleşme gereği işlerini gerçekleştirmeye giden masrafları ödemesi için yeraltı kaynaklarını kullanıcının mülkiyetine verilen üretilmiş ürünün kısmını belirleme (tazminat ürünü);
    5)    Ürünün payını parasal karşılıkla aldığında ürünün fiyatını belirleme ve değerini saptama.
    2.    Takvim ayı, ürünün taksiminde Kazakistan Cumhuriyetinin payını ödeme için vergi dönemi kabul edilir.
    3.    Ürünün taksimine göre Kazakistan Cumhuriyeti payının hesabı, yeraltı kaynaklarını kullanıcı tarafından kaydolduğu vergi organına vergi dönemini müteakip ayın 10’dan geciktirilmeden sunulur.
    4.    Ürünün taksimine göre Kazakistan Cumhuriyetinin payı, vergi dönemini müteakip ayın 15’i geciktirilmeden ödenir.

    Madde 313. Ürünün taksimi ile ilgili sözleşmeyi akdetme esnasında tazmin edilen masrafların yapısı
    1.    Yeraltı kaynaklarını kullanıcının iş programlarını yerine getirilmesi esnasında kesin harcadığı kanıtlı masraflar, tazmin edilen masraflar olarak kabul edilir. Tazmin edilen masrafları ödemek için yeraltı kaynaklarını kullanıcının harcadığı azami pay, işlenen maden yataklarının iktisadi değeri dikkate alınarak her sözleşmeye göre ayrı belirlenir, fakat bu, yeraltı kaynaklarını kullanıcının hesap vergi  döneminde elde ettiği tabii servetlerin genel hacminin % 80’i geçmemesi gerekir. Tazmin edilen masraflar, sözleşmede öngörülen düzen ile onaylanır.
    2.    Tazmin edilen masrafların yapısına aşağıdakiler dahildir:
    1)    Sözleşme hukuki gücüne kavuşuncaya kadar yeraltı kaynaklarını kullanıcının kesin harcadığı masraflar: sözleşme aktedilmeden önceki dönemde projenin teknik iktisadi esasını hazırlamak ve yapmak için çıkan masraflar; bu proje ile ilgili araştırma, değerlendirme ve keşif işleri için çıkan ve sözleşme hukuki gücüne kavuşuncaya kadar çıkan masraflar;
    2)    Bu maddenin 3. bölümünde belirtilen masraflar hariç, sözleşme hukuki gücüne kavuştuğu günden itibaren ve kullanıldığı bütün dönem içerisinde yeraltı kaynaklarını kullanıcının kesin harcadığı masraflar
    3.    Tazminatlı ürün hesabına göre tazmin edilmeyen masraflar: yeraltı kaynaklarını kullanma hakkını elde etmek için katıldığı ihaleye ödedikleri masraflar; jeolojik haber alma ile ilgili masraflar; sözleşmede sınırlamaların belirtildiği maddelere göre, onları aşma kısmındaki masraflar, bunun içerisinde idari masraflar; yeraltı masraflarını kullanıcıya ait tazminatlı ürünün ve kârlı ürün payının satışına göre masraflar, bunun içerisinde bu ürünü teslim (taksim etme) yerinden satış yerine kadarki teslim etme masrafları, ulaştırma esnasındaki masraflar, ürünü teslim yerine kadar ulaştırmada sigorta masrafları, komisyon ve diğer masraflar; hissedarların (kurucuların) taleplerine göre mali işletmelik işe yapılan denetimle (audit) ilgili masraflar; yeraltı kaynaklarını kullanıcıların sözleşmede belirlenen kendi yükümlülüklerini yerine getirmediği veya gerektiği şekilde yerine getirmediği için oluşan masraflar; gezi ve seyahatler için giden masraflar; kredi ve istikraz paralarını kullandıkları için faiz ödeme; mahkeme davaları ile ilgili masraflar; herhangi devlet organlarının yeraltı kaynaklarını kullanıcıya kestiği geciktirme paraları ve cezalar; sözleşme işi ile ilgisi olmayan diğer masraflar.
    4.    Yeraltı kaynaklarını kullanıcının tazmin edilen masrafları aşağıdaki durumlar için azaltılır: sözleşme gereği yapılan yada satın alınan mülkü kiraya verdiği için kira parasını alma ile ilgili işlem girdilerinin miktarı ki, onları alma ile ilgili masrafların düşmesindeki miktar; sözleşme çerçevesinde yapılan işlerden alınan diğer girdi (ceza, geciktirme parası, cayma tazminatı ve diğer) miktarı.

    Madde 314. Ürünü ayni şekilde taksim etmeye göre royaltiyi ve Kazakistan Cumhuriyetinin payını belirleme ve ödeme düzeni
    1.    Royaltiyi ayni şekilde ödeme ile ilgili sözleşmeye ek anlaşma yapıldığı durumda, bu imzalanıncaya kadar anlaşmanın hukuki ve vergi bilirkişi incelemesi zorunlu olarak gerçekleştirilir.
    2.    Ürünün taksimi ile ilgili royalti ve Kazakistan Cumhuriyetinin payını ayni şekilde ödeme, bu ödemeler için sözleşmede belirtilen parasal şekile karşılık olması gerekir.
    3.    Ürünün taksimi ile ilgili royalti ve Kazakistan Cumhuriyeti payını ödemenin ayni şeklini belirleme esnasında sözleşmede aşağıdakiler zorunlu olarak gösterilmesi gerekir:
    1)    Royalti ve ülke payına ait ürün kısmını devlet adından alan alıcı (bundan sonra alıcı);
    2)    Ürünün teslim yeri ve koşulları;
    4.    Anlaşmalardaki yeraltı kaynaklarını kullanıcının royalti ve Kazakistan Cumhuriyeti payını ödeme hesabına verilen ürünü verme süreleri, yeraltı kaynaklarını kullanma ile ilgili yapılan sözleşmede bu ödemeleri parasal şekilde ödemek için belirlenen ödeme süresine uygun  olması gerekir. Bu durumda yeraltı kaynaklarını kullanıcı, alıcıya ürünü yeraltı kaynaklarını kullanma ile ilgili yapılan sözleşmede belirlenmiş ödemelerin ödenme süresinden geciktirmeden verir.
    5.    Alıcı ödemeyi, yeraltı kaynaklarını kullanma ile ilgili yapılan sözleşmede parasal şekilde ödemek üzere belirlenmiş ödemelerin ödenme süresinde, yeraltı kaynaklarını kullanıcı tarafından sözleşme taleplerine uygun olarak hesaplanan parasal şekildeki royalti ve Kazakistan Cumhuriyeti payının miktarını devlet bütçesine aktarır, ayrıca yeraltı kaynaklarını kullanıcının gerekli ürün hacimini kendisine vaktinde ve tam olarak vermesini kendisi kontrol eder.
    6.    Yeraltı kaynaklarını kullanıcı ve alıcı, ayni şekilde ürünü taksim etme ile ilgili sözleşmeye göre royalti ve Kazakistan Cumhuriyetinin payını ödeme (verme) raporunu, yetkili devlet organının belirlediği şekilde, vergi organına sözleşmede belirlenmiş sürelerde ibraz eder.
    7.    Alıcı, alınan ürün için bütçeye para aktarma süreleri ve onun tam aktarılmasını ihlal etmekten Kazakistan Cumhuriyetinin hukuki akitlerine uygun sorumluluk taşır.

    BÖLÜM 11. SOSYAL VERGİ

    50. GENEL İLKELER

    Madde 315. Mükellefler
    1.    Sosyal vergi mükellefleri aşağıdakilerdir (bundan sonra – vergi mükellefleri):
    1)    Kazakistan Cumhuriyetinin mukim tüzel kişileri,  ayrıca Kazakistan Cumhuriyetinde sabit müesseseleri aracılığıyla işini gerçekleştiren mukim olmayanlar;
    2)    Şahsi girişimciler;
    3)    Özel noterler, avukatlar;
    2.    Tüzel kişinin kararına binaen onun yapısal alt bölümleri sosyal vergi mükellefleri olarak ele alınabilir.

    Madde 316. Vergilendirme nesnesi
    1.    Bu kanunun 149. maddesinin 2. bölümüne uygun belirlenmiş girdiler olarak işverenin işçilere ödediği masraflar 315. madde 1. bölüm 1)alt bölümünde ve 2. bölümde belirtilmiş mükellefler için vergilendirme nesnesi olarak kabul edilir, bunlara bu kanunun 144. maddesi 1), 3), 6), 8), 10), 11), 14) – 17), 23), 25) –29), 31) –34) alt bölümlerinde belirlenmiş ödemeler, ayrıca aşağıdakiler dahil değildir:
    1)    Devletler, devletlerin hükümetleri ve uluslararası kuruluşlar yoluyla verilen grantların para hesabından yapılan ödemeler;
    2)    Kazakistan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı, Kazakistan Cumhuriyeti Hükümetinin belirlediği devlet primleri, burslar;
    3)    Spor müsabakalarında, gösterilerde, yarışmalarda orana girenler için belirlenen parasal mükafatlar;
    4)    Kuruluşlar tasfiye edildiği veya işverenin işi durdurulduğu, personel sayısında kısaltma yapıldığı veya işçi askere çağırıldığı durumlarda özel çalışma anlaşması feshedildiğinde Kazakistan Cumhuriyetinin hukuki akitleri ile belirlenmiş miktarlarda ödenecek tazminatlar;
    5)    Kullanılmamış çalışma izni için işverenin işçilere ödediği tazminatlar;
    6)    Kazakistan Cumhuriyetinin yasalarına uygun biriktirme emeklilik fonuna işçilerin zorunlu emeklilik aidatı.
    2.    Bu Kanunun 315. maddesi 1. bölümü 2) ve 3) alt bölümlerinde belirtilen mükellefler için, mükelleflerin kendileri dahil, işçilerin sayısı sosyal vergilendirme nesnesi olarak kabul edilir.

    Madde 317. Vergi oranları
    1.    Kazakistan Cumhuriyetinin mukim tüzel kişileri, ayrıca Kazakistan Cumhuriyetinde sabit müesseseleri aracılığıyla işini gerçekleştiren mukim olmayanlar, şayet bu maddede başka bir durum öngörülmemiş ise, % 21 oranında sosyal vergi öder.
    2.    Kazakistan Cumhuriyetinin mukim tüzel kişileri, ayrıca Kazakistan Cumhuriyetinde sabit müesseseler aracılığıyla faaliyet gösteren mukim olmayan yabancı idari yönetici, teknik mühendis uzmanları için % 11 oranında sosyal vergi öder.
    3.    Şahsi  girişimciler, özel vergi rejiminden istifade edenler hariç, özel noterler, avukatlar kendisi için 3 aylık hesap göstergesi ve her çalışan için aylık hesap göstergesi miktarında sosyal vergi öder.
    4.    Şahsi  girişimciler, özel vergi rejiminden istifade edenler hariç, özel noterler, avukatlar kendisi için 3 aylık hesap göstergesi ve her çalışan için aylık hesap göstergesi miktarında sosyal vergi öder.
    5.    Özel vergi rejimlerinden istifade eden şahsi girişimciler ve tüzel kişiler için sosyal vergi oranları bu kanunun 374- 384. maddelerinde belirlenmiştir.

    51. VERGİNİN HESAPLANMA VE ÖDENME DÜZENİ

    Madde 318. Sosyal vergiyi hesaplama düzeni
    1.    Sosyal vergiyi ödeme, bu kanunun 316. maddesine uygun belirlenmiş sosyal vergilendirme nesnesine 317. maddede belirlenmiş oranı kullanma ile her ay gerçekleştirilir.
    2.    Özel vergi rejimlerinden istifade eden tüzel kişiler ve şahsi girişimciler, sosyal vergiyi hesaplamayı bu kanunun 374- 390. maddelerinde belirlenen düzen ile gerçekleştirir.

    Madde 319. Sosyal vergiyi ödeme
    1.    Şayet bu Kanunda başka bir durum öngörülmemiş ise, sosyal vergiyi ödeme vergi mükellefinin kayıtlı olduğu yere göre hesap ayından sonra gelen ayın 15’i geciktirilmeden gerçekleştirilir.
    2.    Yapısal alt bölümleri olan sosyal vergi mükellefleri, sosyal vergi ödemeyi bu kanunun 321. maddesinde belirlenmiş düzen ile gerçekleştirir.
    3.    Özel vergi rejimlerinden istifade eden tüzel kişiler ve şahsi girişimciler, sosyal vergi ödemeyi bu kanunun 374 –390. maddelerinde belirlenmiş düzen ile gerçekleştirir

    Madde 320. Devlet müesseselerinin sosyal vergiyi ödeme özellikleri
    1.    Devlet müesseselerinin hesap ayı için hesaplanmış sosyal vergi miktarı, Kazakistan Cumhuriyetinin yasalarına uygun olarak hamilelik ve doğumuna, geçici işgöremezliğe binaen verilen sosyal yardım paraları, erkek çocuğu veya kız çocuğu evlatlığı olan bayanlara (erkeklere) ödenmiş sosyal yardım paralarının miktarı çıkartılarak hesaplanır.
    2.    Bu maddenin 1. bölümünde belirtilmiş sosyal yardım paralarının ödenmiş miktarı, hesap ayının hesaplanmış sosyal vergi miktarını aşmış olduğu durumda, aşılmış miktar müteakip ay değiştirilir.

    Madde 321. Yapısal alt bölümlerle ilgili vergiyi hesaplama ve ödeme düzeni
    1.    Yapısal alt bölümlerle ilgili ödenmesi gereken sosyal vergi miktarı, bu yapısal alt bölümde çalışanların gelirlerine göre hesaplanmış sosyal vergi esas alınarak hesaplanır.
    2.    Tüzel kişiler kendilerinin yapısal alt bölümleri için sosyal vergi ödemeyi, onların bulunduğu yerdeki uygun bütçelere yada Astana, Almatı şehirlerinin uygun bütçelerine, il bütçelerine Kazakistan Cumhuriyeti yasalarında belirlenmiş düzen ile yerine getirir.

    52. VERGİ BEYANNAMESİ

    Madde 322.  Sosyal vergi ile ilgili beyanname ve yapısal alt bölümlere göre sosyal vergi hesabı
    1.    Sosyal vergi ile ilgili beyanname, vergi organlarına 3 aylık hesap dönemini müteakip ayın 15’i geciktirilmeden her 3 ayda bir sunulur.
    2.    Özel vergi rejiminden istifade eden tüzel kişiler ve şahsi girişimciler, sosyal vergi ile ilgili beyannameyi bu Kanunun 374- 390. maddelerinde belirlenmiş düzen ile sunar.
    3.    Yapısal alt bölümleri olan mükellefler, kendilerinin kayıtlı olduğu vergi organlarına yapısal alt bölümlerinin sosyal vergi hesabını ve yapısal alt bölümlerinin kayıtlı olduğu vergi organlarına hesabın kopyalarını, sosyal vergi ile ilgili beyannameyi sunmak için belirlenmiş süreyi geciktirmeden sunmak zorundadır. Yapısal alt bölümler için sosyal vergi Astana, Almatı şehirlerinin uygun bütçelerine veya il bütçelerine ödendiği durumda, hesap kopyaları Astana, Almatı şehrilerinin vergi organlarına veya il vergi organlarına sunulur. Hesap kopyasını vergi mükellefinin kayıtlı olduğu vergi organı tasdik etmesi gerekir.

    BÖLÜM 12. TOPRAK VERGİSİ

    53. GENEL İLKELER

    Madde 323.  Genel ilkeler
    1.    Tüm topraklar vergilendirilmek için kullanım amaçlarına ve aşağıdaki kategorilerin  hangisine ait olduğuna bakılarak incelenilir:
    1)    Tarımda kullanılan topraklar;
    2)    Yerleşim yerleri toprakları;
    3)    Sanayi, taşıt, iletişim, savunma toprakları ve diğer tarım amacıyla kullanılmayan topraklar (bundan sonra – sanayi toprakları);
    4)    Özel korunan doğal alanlı topraklar, sağlık, rekreasyon ve tarihi-kültürel amaçlarla kullanılan topraklar (bundan sonra – özel korunan doğal alanlı topraklar);
    5)    Orman fonu toprakları;
    6)    Su fonu toprakları;
    7)    Yedek topraklar.
    2.    Toprağın hangi kategoriye ait olduğu Kazakistan Cumhuriyetinin toprak hakkındaki yasalarında belirlenir. Yerleşim yerleri toprakları vergilendirilmek amacıyla iki gruba ayrılır:
    1)    Üzerinde bina ve yapıların bulunmadığı yerleşim yeri toprakları;
    2)    Üzerinde bina ve yapıların bulunduğu topraklar;
    3.    Şu kategorideki topraklar vergilendirmeye tabi olmaz:
    1)    Özel korunan doğal alanlı topraklar;
    2)    Orman fonu toprakları;
    3)    Su fonu toprakları;
    4)    Yedek topraklar.
    Bu toprakların (yedek topraklar dışında) devamlı olarak kullanıma verilmesi veya ilk karşılıksız geçici kullanıma verilmesi durumunda, onlar bu Kanunun 336. maddesinde belirlenen düzene göre vergilendirilir.
    4.    Toprak vergilerinin boyutu toprak sahipleri ve kullanıcıların faaliyetlerinin sonucuna bağlı değildir.
    5.    Toprak vergisi şu esaslara göre hesaplanır:
    1)    Mülkiyet hakkı, devamlı toprağı kullanma hakkı ve toprağı geçici olarak karşılıksız kullanma haklarını tasdik eden belgeler;
    2)    Toprak kaynaklarını yönetme yetkili organının her yılın 1 Ocağında sunduğu toprağın sayısal ve kalitesel devlet hesabı verileri.

    Madde 324. Mükellefler
    1.    Toprak vergisinin mükellefleri, aşağıdaki haklarla vergilendirme nesnesine sahip gerçek ve tüzel kişilerdir:
    1)    Mülkiyet hakkı;
    2)    Toprağı devamlı kullanma hakkı;
    3)    Toprağı ilk ve geçici olarak karşılıksız kullanma hakkı.
    2.    Bu maddenin 1. bölümünde belirlenen haklarla vergilendirme nesnesine sahip tüzel kişi yapısal alt bölümleri (bundan sonra – tüzel kişiler), toprak vergisi mükellefi sayılırlar.
    3.    Toprak vergisi mükellefi olmayanlar şunlardır:
    1)    Tek toprak vergisi mükellefleri;
    2)    Sadece devlet bütçesine bağlı kuruluşlar;
    3)    Vergilendirmeleri bu Kanunun 283. Maddesinde belirlenen vergi rejiminin ikinci modeline göre gerçekleştirilen yeraltı kaynaklarını kullanıcılar;
    4)    Cezai hükümleri yerine getirme alanındaki yetkili organ ıslah edici kurumlarının devlet işletmeleri;
    5)    İkinci dünya savaşına  katılanlar ve onlarla eşit kişiler, maluller ve çocukluğundan sakat kişinin anababasından biri – üzerinde konutlar, kendisine ait alanı olan bina ve yapıların bulunduğu araziler için;
    6)    “Kahraman – ana” ünvanına sahip, “Altın alka” küpesiyle ödüllendirilen çok çocuklu anneler, – üzerinde konutlar, kendine ait alanlı bina ve yapıların bulunduğu araziler için;
    7)    Dini birlikler.
    4.    Bu maddenin 3. bölümünün 2), 4) – 7). alt bölümlerinde belirlenen vergi mükellefleri kullanıma  veya kiraya verilen topraklar için vergiden muaf tutulmazlar.

    Madde 325. Çeşitli durumlarda mükellefin belirlenmesi
    1.    Birkaç kişinin ortak mülkiyetinde (kullanımında) olan arazi için, eğer arazinin sahiplik veya kullanım hakkını gösteren belgelerde veya tarafların anlaşmasında başka bir durum öngörülmediyse, bu kişilerin her biri toprak vergisi mükellefi sayılır.
    2.    Mülkiyet hakkı, toprağı devamlı kullanma hakkı ve toprağı ilk ve geçici olarak karşılıksız kullanma haklarını tasdik eden devlet aktinin veya araziyi geçici olarak kullanma sözleşmesinin mevcut olmaması durumunda, araziyi kullanıcının toprak vergisi mükellefi sayılmasının gerekçesi, onun gerçekten araziye sahiplik etmesi ve kullanması olur.

    Madde 326. Vergilendirme nesnesi
    1.    Vergilendirme nesnesi, arazidir (arazinin ortak pay mülkiyetinde olması durumunda – toprak payı).
    2.    Vergilendirme nesnesi olmayanlar şunlardır:
    1)    Yerleşim yerlerindeki genel kullanım arazileri. Üzerinde alanların, caddelerin, geçitlerin, yolların, kıyıların, parkların, bahçelerin, bulvarların, havuzların, plajların, mezarlıkların ve halkın ihtiyaçlarını karşılayacak diğer nesnelerin (su borusu, ısıtma boruları, temizleme tesisleri ve diğer ortak kullanımdaki mühendislik sistemler) bulunduğu veya bulunacağı araziler, yerleşim yerlerindeki genel kullanım arazileridir.
    2)    Genel kullanımdaki devlet otoyollarının kapladığı araziler. Üzerinde şeritler, kavşaklar, yol telleri, yapay tesisler, karayolu ihtiyatları, yol hizmetleri tesisleri ve konutları, kârdan koruma ve dekoratif dikimlerin bulunduğu araziler, genel kullanımdaki devlet otoyollarının kapladığı arazilerdir.
    3)    Kazakistan Cumhuriyeti Hükümetinin kararıyla muhafaza edilen tesislerin bulunduğu araziler.

    Madde 327. Çeşitli durumlarda vergilendirme nesnesini belirleme
    1.    Demiryolu taşıt kuruluşu için vergilendirme nesnesi, belirlenen yasal düzene göre demiryolu taşıt kuruluşuna verilen tesislerin, demiryollarının, şeritlerin, demiryolu istasyonlarının ve garlarının üzerinde bulunduğu arazilerdir.
    2.    Bilançosunda enerji nakil hatları bulunan enerji ve elektriklendirme sistemi kuruluşları için vergilendirme nesneleri, enerji nakil hatlarının direkleri ve istasyonlarının yerleştiği alanlar da dahil olmak üzere belirlenen yasal düzene göre bu kuruluşlara verilen arazilerdir.
    3.    Bilançolarında petrol ve gaz hatları bulunan petrol  ve gaz elde etme ve nakletme faaliyetlerini gerçekleştiren kuruluşlar için vergilendirme nesneleri, petrol ve boru hatlarının yerleştirildiği araziler de dahil olmak üzere belirlenen yasal düzene göre bu kuruluşlara verilen arazilerdir.
    4.    Bilançolarında radyo, telsiz ve telli haberleşme hatları bulunan haberleşme kuruluşu için vergilendirme nesnesi, haberleşme hatlarının direkleri bulunan topraklar dahil olmak üzere belirlenen yasal düzene göre bu kuruluşlara verilen arazilerdir.

    Madde 328. Vergi temeli
    Toprak vergisini belirlemedeki temel arazinin yüzölçümüdür.

    54. VERGİ ORANLARI

    1. Tarımsal amaçla kullanılan topraklarda vergi oranı

    Madde 329. Tarım için kullanılan topraklarda temel vergi oranları
    1.    Tarım için kullanılan topraklarda temel vergi oranları 1 hektar hesabıyla belirlenir ve zeminin kalitesine göre farklılık gösterir.
    2.    Düz normal ve güney kara topraklı, koyu-kestanerengi ve kestanerengi zeminli bozkır ve kuru bozkır bölgelerine, koyu gri (gri-kahverengi), kestane (kahverengi) ve siyah topraklı yamaçlı alanlara, bonitet puanına orantılı olarak toprak vergisinin aşağıdaki temel vergi oranları belirlenir:

    Bonitet puanı    Temel vergi oranı (tenge)    Bonitet puanı    Temel vergi oranı (tenge)
    1    2    3    4
    1
    2
    3
    4
    5
    6
    7
    8
    9
    10    0,48
    0,67
    0,87
    1,06
    1,25
    1,45
    1,68
    1,93
    2,16
    2,41    51
    52
    53
    54
    55
    56
    57
    58
    59
    60    43,42
    44,49
    45,55
    46,65
    47,71
    48,77
    49,83
    50,95
    52,01
    53,07
    11
    12
    13
    14
    15
    16
    17
    18
    19
    20    2,89
    3,09
    3,28
    3,47
    3,67
    3,86
    4,09
    4,34
    4,57
    4,82    61
    62
    63
    64
    65
    66
    67
    68
    69
    70    57,90
    60,63
    63,26
    65,95
    68,61
    71,31
    73,96
    76,66
    79,32
    82,02
    21
    22
    23
    24
    25
    26
    27
    28
    29
    30    5,31
    5,79
    6,27
    6,75
    7,24
    7,72
    8,20
    8,68
    9,17
    9,65    71
    72
    73
    74
    75
    76
    77
    78
    79
    80    86,85
    89,55
    92,19
    94,89
    97,56
    100,26
    102,91
    105,61
    108,27
    110,97
    31
    32
    33
    34
    35
    36
    37
    38
    39
    40    14, 47
    15,54
    16,59
    18,08
    18,76
    19,82
    20,88
    22,00
    23,06
    24,12    81
    82
    83
    84
    85
    86
    87
    88
    89
    90    115,80
    119,02
    122,21
    125,45
    128,67
    131,86
    135,10
    138,32
    141,51
    144,75

    41
    42
    43
    44
    45
    46
    47
    48
    49
    50    28,95
    30,01
    31,07
    32,17
    33,23
    34,29
    35,36
    36,48
    37,54
    38,60    91
    92
    93
    94
    95
    96
    97
    98
    99
    100    149,57
    154,40
    159,22
    164,05
    168,87
    173,70
    178,52
    183,35
    188,17
    193,00
    100’den yukarı    202,65

    3.    Açık-kestanerengi, boz, gri-boz, açık ve normal gri zeminli yarıçöllük, çöllük ve yamaçlı-çöllük topraklara, dağlı-bozkır, dağlı-çayırlı-bozkır, dağlık zeminli dağlı arazilere bonitet puanına orantılı olarak toprak vergisinin aşağıdaki temel vergi oranları belirlenir:

    Bonitet puanı    Temel vergi oranı (tenge)    Bonitet puanı    Temel vergi oranı (tenge)
    1    2    3    4
    1
    2
    3
    4
    5
    6
    7
    8
    9
    10    0,48
    0,54
    0,58
    0,62
    0,67
    0,73
    0,77
    0,81
    0,87
    0,96    51
    52
    53
    54
    55
    56
    57
    58
    59
    60    19,78
    20,26
    20,75
    21,23
    21,71
    22,19
    22,68
    23,16
    23,64
    24,12
    11
    12
    13
    14
    15
    16
    17
    18
    19
    20    145
    1,83
    2,22
    2,55
    2,93
    3,32
    3,71
    4,05
    4,44
    4,82    61
    62
    63
    64
    65
    66
    67
    68
    69
    70    24,61
    25,28
    25,82
    26,44
    27,02
    27,64
    28,22
    28,85
    29,49
    30,07
    21
    22
    23
    24
    25
    26
    27
    28
    29
    30    5,31
    5,79
    6,27
    6,75
    7,24
    7,72
    8,20
    8,68
    9,17
    9,65    71
    72
    73
    74
    75
    76
    77
    78
    79
    80    30,69
    31,27
    31,88
    32,46
    33,09
    33,68
    34,31
    34,93
    35,51
    36,15
    31
    32
    33
    34
    35
    36
    37
    38
    39
    40    10,13
    10,61
    11,09
    11,58
    12,06
    12,54
    13,03
    13,51
    13,99
    14,47    81
    82
    83
    84
    85
    86
    87
    88
    89
    90    36,71
    37,34
    37,92
    38,56
    39,18
    39,76
    40,38
    40,95
    41,59
    42,17
    41
    42
    43
    44
    45
    46
    47
    48
    49
    50    14,96
    15,44
    15,92
    16,40
    16,89
    17,37
    17,85
    18,33
    18,82
    19,30    91
    92
    93
    94
    95
    96
    97
    98
    99
    100    42,18
    43,39
    44,00
    44,62
    45,20
    45,84
    46,38
    47,03
    47,61
    48,25
    100’den yukarı    50,18

    Madde 330. Gerçek kişilere verilen tarımsal amaçlı topraklarda temel vergi oranları
    1.    Kendi ev işini, bahçesini ve yazlığını yapması için gerçek kişilere verilen tarımsal amaçlı topraklarda temel vergi oranları şu ölçülerde belirlenir:
    1)    0,50 hektara kadarki alana – 0,01 hektar için 20 tenge;
    2)    0,50 hektarı aşan alana – 0,01 hektar için 100 tenge.

    Madde 331. Tarımsal amaçla kullanılan ancak tarımsal amaçlı olmayan topraklarda vergi  dereceleri              
    Tarımsal amaçla kullanılan yerleşim yerleri, sanayi, özel korunan doğal alan, orman ve su fonu arazileri, bu Kanunun 338. maddesinin 1. bölümündeki şartlar hesaba katılarak 329. maddesinde belirlenen temel vergi oranlarına göre vergilendirmeye tabi olur.

    2. Yerleşim yerleri topraklarının vergi oranları

    Madde 332. Yerleşim yerleri topraklarının (evin yanındaki alanlar hariç) temel vergi oranları
    Yerleşim yerleri topraklarının (evin yanındaki alanlar hariç) temel vergi oranları bir metre kare hesabıyla şu ölçülerde belirlenir:
    Yerleşim yerinin türü    Üzerinde konut, yapı ve binaların bulunduğu topraklar hariç, yerleşim yerleri topraklarının temel vergi oranları (tenge)    Üzerinde konutların, bina ve yapıların bulunduğu topraklarda temel vergi oranları (tenge)
    Şehirler:        
    Almatı    28,9    0,96
    Astana    19,30    0,96
    Aktau    9,65    0,58
    Aktöbe    6,75    0,58
    Atırau    8,20    0,58
    Taraz    9,17    0,58
    Karagandı    9,65    0,58
    Kızılorda    8,68    0,58
    Kökşetau    5,79    0,58
    Kostanay    6,27    0,58
    Pavlodar    9,65    0,58
    Petropavlosk    5,79    0,58
    Oral    5,79    0,58
    Öskemen    9,65    0,58
    Şımkent    9,17    0,58
    Almatı ili:        
    Il önemindeki şehirler    6,75    0,39
    Bölge önemindeki şehirler    5,79    0,39
    Akmola ili:        
    il önemindeki şehirler    5,79    0,39
    Bölge önemindeki şehirler    5,02    0,39
    il önemindeki diğer şehirler    il merkezi için belirlenen oranın
    % 85’i    0,39
    Bölge önemindeki diğer şehirler    il merkezi için belirlenen oranın
    % 75’i    0,19
    Kasabalar    0,96    0,13
    Köyler    0,48    0,09
    Madde 333. Evin yanındaki alanların temel vergi oranları
    1.    Evin yanındaki alanlar, yerleşim yeri sayılan, üzerinde konut, bina ve yapı bulunmayan, konutların hizmeti için kullanılan toprak parçalarıdır. Evin yanındaki alanlar şu temel vergi oranlarına göre vergilendirilirler:
    1)    Astana, Almatı şehirleri ile il önemindeki şehirler için;
    1-1)    1000 metre kareye kadar olan alanlara – 1 metre kareye 0,20 tenge;
    1-2)    1000 metre kareyi aşan alanlara – 1 metre kareye 6,00 tenge.
    Yerel temsilcilik organlarının kararıyla 1000 metre kareyi aşan arazilerin vergi oranları, 1 metre kare için 6.00’dan 0,20 tengeye kadar indirilebilir.
    2.    Diğer yerleşim yerleri için:
    1)    5000 metre kareye kadar olan alana – 1 metre kare için 0,20 tenge;
    2)    5000 metre kareyi aşan alanlara – 1 metre kare için 1,00 tenge.
    Yerel temsilcilik organlarının kararıyla 5000 metre kareyi aşan arazilerin vergi oranları, 1 metre kare için 1,00 tengeden 0,20 tengeye kadar indirilebilir.

    3. Sanayi topraklarının vergi oranları

    Madde 334. Yerleşim yerlerinin dışında bulunan sanayi topraklarının temel vergi oranları
    1.    Yerleşim yerlerinin dışında bulunan sanayi topraklarının temel vergi oranları, bonitet puanına orantılı olarak bir hektar hesabıyla şu ölçülerde belirlenir:
    Bonitet puanı    Temel vergi oranı (tenge)    Bonitet puanı    Temel vergi oranı (tenge)
    1    2    3    4
    0
    1
    2
    ä
    4
    5
    6
    7
    8
    9
    10    48,25
    91,67
    135,10
    178,52
    221,95
    265,37
    308,80
    352,22
    395,65
    439,07
    482,50    
    51
    52
    53
    54
    55
    56
    57
    58
    59
    60    
    2634,45
    2690,23
    2745,95
    2801,72
    2857,46
    2913,24
    2968,96
    3024,73
    3080,47
    3136,25
    11
    12
    13
    14
    15
    16
    17
    18
    19
    20    530,75
    592,41
    654,08
    715,68
    777,35
    839,01
    900,67
    962,29
    1023,96
    1084,66    61
    62
    63
    64
    65
    66
    67
    68
    69
    70    3188,36
    3247,75
    3325,49
    3364,61
    3423,05
    3489,25
    3539,95
    3598,39
    3656,81
    3715,25
    21
    22
    23
    24
    25
    26
    27
    28
    29
    30    1138,70
    1189,07
    1239,35
    1287,73
    1340,29
    1390,66
    1441,07
    1491,45
    1541,88
    1592,25    71
    72
    73
    74
    75
    76
    77
    78
    79
    80    3769,29
    3829,64
    3890,53
    3951,67
    4012,79
    4073,88
    4135,02
    4196,15
    4257,23
    4319,34
    31
    32
    33
    34
    35
    36
    37
    38
    39
    40    1646,29
    1693,03
    1740,76
    1788,47
    1836,20
    1883,87
    1931,58
    1979,31
    2027,02
    2074,75    81
    82
    83
    84
    85
    86
    87
    88
    89
    90    4371,45
    4432,57
    4493,66
    4554,80
    4615,92
    4677,01
    4738,15
    4799,27
    4860,36
    4921,50
    41
    42
    43
    44
    45
    46
    47
    48
    49
    50    2126,86
    2178,19
    2228,61
    2278,98
    2329,41
    2379,79
    2340,22
    2480,57
    2531,00
    2582,34    91
    92
    93
    94
    95
    96
    97
    98
    99
    100    4975,54
    5054,48
    5134,32
    5214,22
    5294,09
    5373,99
    5453,83
    5533,73
    5613,59
    5693,50
    100’den yukarı    5790,00

    2.    Kazakistan Cumhuriyeti kanunlarına uygun olarak başka toprak kullanıcıları  tarafından geçici şekilde kullanılan arazilerin dışındaki, savunma ihtiyaçları için verilen topraklar bu maddenin 1. bölümünde belirlenen oranlara göre vergilendirmeye tabi olur.
    3.    Savunma ihtiyaçları için verilen, geçici süreyle savunma ihtiyaçları için kullanılmayan ve tarımsal amaçla başka toprak kullanıcılarına verilen araziler, bu Kanunun 338. maddesinin 1. bölümünde şartlar hesaba katılarak 329. maddede belirlenen oranlara göre vergilendirilir.
    4.    Ana demiryolları yoluna dikilen koruma ormanının bulunduğu demiryolu taşıt işletmesinin toprakları, bu Kanunun 338. maddesinin 1. bölümündeki şartlar hesaba katılarak, 329. maddede belirlenen oranlara göre vergilendirmeye tabi olur.

    Madde 335. Yerleşim yerleri sınırlarında yerleşen sanayi topraklarının vergi    oranları
    1.    Yerleşim yerleri sınırlarında yerleşen sanayi arazileri (maden ocakları da dahil) ve onların sıhhi-koruma, teknik ve diğer alanları (bu maddenin 3. bölümünde belirtilen araziler dışında), bu Kanunun 338.maddesinin 1. bölümündeki şartlar hesaba katılarak, 332.maddede belirlenen temel vergi oranlarına göre vergilendirilirler.
    2.    Yerleşim yerleri sınırlarında olan ama halkın yerleştiği alanların dışında yerleşen sanayi arazilerinin (maden ocakları da dahil) ve onların sıhhi-koruma, teknik ve diğer alanlarının (bu maddenin 3. bölümünde belirtilen araziler dışında) temel vergi oranları, yerel temsilcilik organlarının kararıyla azaltılabilir. Sözkonusu toprakların vergi oranındaki azalma, bu Kanunun 338. maddesinin 1. bölümünde belirlenen eksilmeler hesaba  katılarak, temel oranın % 30’unu aşmaması gerekiyor.
    3.    Yerleşim yerleri sınırlarında yerleşen, üzerinde havaalanı olan sanayi toprakları, bu Kanunun 338. maddesinin 1. bölümündeki şartlar hesaba katılarak, 334. maddesinde belirlenen temel vergi oranlarına göre vergilendirmeye tabi olur. Üzerinde havaalanı olan arazilerin dışındaki, yerleşim yerleri sınırlarında yerleşen, üzerinde havalimanları bulunan sanayi toprakları, bu Kanunun 338. maddesinin 1. bölümündeki şartlar hesaba katılarak, 332. maddesinde belirlenen temel vergi oranlarına göre vergilendirmeye tabi olur. Bu Kanunun havaalanı kavramı, hava taşıtlarının kalkması, inmesi, yöneltilmesi, park edilmesi ve bakımının sağlanması için özel olarak hazırlanan ve donatılan alan anlamındadır.

    4. Özel korunan doğal alanların, orman ve su fonu topraklarının vergi oranları

    Madde 336. Özel korunan doğal alanların, orman ve su fonu topraklarının vergi oranları
    1.    Tarımsal amaçla kullanılan  özel korunan doğal alanlar, orman ve su fonu toprakları, bu Kanunun 338. maddesinin 1. bölümündeki şartlar hesaba katılarak, 329. Maddesinde belirlenen vergi oranlarına göre vergilendirilirler.
    2.    Gerçek ve tüzel kişilere tarımsal amacın dışındaki başka amaçlarla kullanılması için verilen özel korunan doğal alanlar, orman ve su toprakları, bu Kanunun 338. maddesinin 1. bölümündeki şartlar hesaba katılarak, 334.maddesinde belirlenen vergi oranlarına göre vergilendirilir.

    5. Üzerinde otoparklar, benzin istasyonları ve pazarların bulunduğu arazilerin vergi oranları

    Madde 337. Üzerinde otoparklar, benzin istasyonları ve pazarların bulunduğu arazilerin vergi oranları
    1.    Bu Kanunun 332. maddesinde belirlenen üzerinde konutların, yapı ve binaların bulunduğu arazilerin dışındaki, üzerinde otoparklar, benzin istasyonları ve pazarların bulunduğu yerleşim yerleri toprakları, on kat artırılmış yerleşim yerleri temel vergi oranlarına göre vergilendirmeye tabi olur. Üzerinde otoparklar, benzin istasyonları ve pazarların bulunduğu diğer kategori arazileri, üzerinde konutların, yapı ve binaların bulunduğu topraklar dışındaki, bu Kanunun 332. maddesindeki yerleşim yerlerine yakın topraklar için belirlenen, on kat artırılmış yerleşim yerleri temel vergi oranlarına göre vergilendirilir. Vergi hesabında temel toprak vergisi oranları kullanılacak olan yerleşim yeri, yerel temsilcilik organınca belirlenir. Yerel temsilcilik organının kararıyla vergi oranları, bu Kanunun 332. maddesinde belirlenenden az olmamak şartlaya eksiltilebilirler.
    2.    Yerel icra organınca belirlenen, üzerinde doğrudan satış yerlerinin bulunduğu pazar alanlarına tahsis edilen yerleşim yerleri arazileri, üzerinde konutlar, bina ve yapıların bulunduğu toprakların dışındaki, on kat artırılmış bu Kanunun 332. maddesinde belirlenen yerleşim yerleri – topraklarının temel vergi oranlarına göre vergilendirilirler. Üzerinde pazar hizmet alanlarının bulunduğu, pazarların geri kalan bölgesi, bu Kanunun 332. maddesine uygun olarak belirlenen oranlara göre vergilendirilirler. Yerel icra organınca belirlenen, üzerinde doğrudan satış yerlerinin bulunduğu pazar alanlarına tahsis edilen diğer kategori arazileri, üzerinde konut, bina ve yapıların bulunduğu topraklar dışındaki, bu Kanunu 332. maddesindeki yerleşim yerlerine yakın topraklar için belirlenen, on kat artırılmış yerleşim yerleri temel vergi oranlarına göre vergilendirilirler. Üzerinde pazar hizmet alanlarının bulunduğu, pazarların geri kalan bölgeleri, bu Kanunun 332. maddesine uygun olarak belirlenen oranlara göre vergilendirmeye tabi olur. Vergi hesabında temel toprak vergisi oranları kullanılacak olan yerleşim yeri, yerel temsilcilik organınca belirlenir. Yerel temsilcilik organı kararıyla vergi oranları, bu Kanunun 332. maddesinde belirlenenden az olmamak şartıyla azaltılabilirler. Bu bölümdeki ilkeler, bu Kanunun 332. maddesinde belirlenen toprak vergi oranlarına göre vergilendirilen hayvan satış pazarları için kullanılmaz.
    3.    Bu maddede belirtilen katsayılar, toprağın otopark, benzin istasyonu ve pazar yerleri olarak gerçekten kullanıldığı andan itibaren kullanılır.

    6. Vergi oranlarının düzeltilmesi

    Madde 338. Temel vergi oranlarının düzeltilmesi
    1.    Yerel temsilcilik organları Kazakistan Cumhuriyeti toprak yasalarına uygun olarak gerçekleştirilen toprakları bölgelere ayırma projeleri (şemaları) esasında, toprak vergisi oranlarını, bu Kanunun 329,330, 332,334. maddelerinde belirlenen toprak vergisi oranlarınin % 50’sinden fazla olmamak şartıyla azaltmaya veya artırmaya yetkilidirler. Bu durumda toprak vergi oranını vergi mükelleflerine şahsi olarak azaltmak veya artırmak yasaktır.
    2.    Vergi hesabında uygun oranlara göre 0,1 katsayısını aşağıdaki mükellefler kullanır:
    1)    Çocuk sağlık kurumları, devlet korunan ormanları (biyosfer dahil) devlet doğal rezevleri, devlet milli doğal parkları, devlet doğal parkları, devlet hayvanat bahçeleri, devlet botanik bahçeleri, devlet dendrolojik parkları;
    2)    Dini birliklerin dışındaki, bu Kanunun 120. maddesinde belirlenen tüzel kişiler;
    3)    Bu Kanunun 121. maddesinde belirlenen tüzel kişiler;
    4)    Esas faaliyet türü orman yangınına karşı düzenleme işleri yangın, orman hastalıkları ve ormana zarar vericilere karşı mücadele, doğal biyolojik kaynakları canlandırma ve ormanın ekolojik potansiyelini artırma işleri olan devlet işletmeleri;
    5)    Balık üretimini canlandırma amacındaki devlet işletmeleri;
    6)    Bilimsel kadrolara not verme işlevini gerçekleştiren devlet işletmesi;
    7)    Psikonevrolojik ve tüberkülöz kurumlarında sağlık-üretim işletmeleri.
    3.    Bu maddenin 2. bölümünde belirlenen toprak vergisi mükelleflerinin arazilerini veya onun bir kısmını (üzerinde bulunan bina, yapı, tesislerle birlikte veya onlarsız) ticari veya başka amaçlarla kullanılması için kiraya vermesi halinde, genel olarak belirlenmiş düzene göre 0,1 katsayısını kullanmadan vergi hesabını yaparlar.

    55. VERGİNİN HESAPLANMA DÜZENİ VE ÖDEME SÜRELERİ

    Madde 339. Verginin genel hesaplanma düzeni ve ödeme süreleri
    1.    Vergi hesaplaması, her araziye göre ayrı vergi temeline uygun vergi oranının kullanılması yoluyla gerçekleştirilir.
    2.    Bu Kanunda başka bir durum öngörülmediyse, toprak vergisi mükellefe arazinin verildiği aydan sonra gelen aydan itibaren hesaplanır.
    3.    Araziyi sahiplenme veya kullanma haklarının sona erdirilmesi halinde, toprak vergisi hesabında araziyi gerçek kullanım süresi baz alınınır.
    4.    Toprak vergisinin bütçeye ödenmesi arazinin bulunduğu yerde yapılır.
    5.    Vergi yılı içerisinde yerleşim yerinin bir kategoriden diğerine değiştirilmesi halinde cari yılda mükelleflerden daha önceki kategori için belirlenen orana göre toprak vergisi alınır. Bir sonraki yıl ise yeni kategori için belirlenen oranlara göre toprak vergisi alınır.
    6.    Bir yerleşim yerinin ortadan kaldırılması ve onun sınırlarının başka bir yerleşim yerine dahil edilmesi durumunda, ortadan kaldırılan yerleşim yeri toprakları için yeni vergi oranları ortadan kaldırmanın gerçekleştiği yıldan sonra gelen yıldan itibaren uygulanır.
    7.    Vergi mükellefi arazisinin bonitet puanının belirlenememesi durumunda, toprak vergisinin boyutu bitişikteki arazilerin bonitet puanına bakılarak tespit edilir.
    8.    Ortak pay mülkiyetinde olan vergilendirme nesnelerinde, vergi arazideki paya orantılı olarak hesaplanır.
    9.    Bütçe ile hesabını özel vergi rejimine göre yapan tüzel kişiler ile tarımsal, ürünler üreten tüzel kişilerin toprak vergisini ödeme düzeni bu Kanunun 385. maddesinde belirlenmiştir.
    10.    Savunma ihtiyaçları için verilen toprakların vergilendirme düzeni Kazakistan Cumhuriyeti Hükümetince belirlenir.

    Madde 340. Tüzel kişilerin vergi hesap düzeni ve ödeme süreleri
    1.    Tüzel kişiler toprak vergisini vergi temeline uygun oranı kullanma yoluyla kendileri hesaplarlar.
    2.    Tüzel kişiler vergi dönemine ait toprak vergisi cari ödemelerini hesaplamak ve ödemek zorundadırlar.
    3.    Cari ödeme tutarları cari yılın en geç 20 Şubat, 20 Mayıs, 20 Ağustos, 20 Kasım tarihlerine kadar ödenmelidir.
    4.    İlk süre için cari ödemenin boyutu daha önceki vergi döneminde ödenen tutarın dörtte biri olarak belirlenir. İkinci, üçüncü ve dördüncü süreler için cari ödemelerin boyutu, daha önceki vergi dönemi için hazırlanan toprak vergisi beyannamesinde belirtilen gerçek vergi yükümlülüğüne bakılarak belirlenir. Bu durumda cari ödeme tutarları, ilk süre için ödenen cari ödeme tutarı hasaba katılarak eşit paylarla ödenir.
    5.    Yıl içerisinde vergi yükümlülüğünün meydana gelmesi halinde, ilk cari ödeme süresi olarak toprak vergisi ile ilgili yükümlülüğün oluştuğu tarihten sonra gelen bu maddenin 3. bölümünde belirlenen süre kabul edilir. Bu Kanunun 324. maddesi 3. bölümü 2), 4). alt bölümlerinde belirlenen tüzel kişilerin vergilendirme nesnelerini kullanıma veya kiraya vermeleri halinde, cari vergi ödemesinin ilk süresi olarak vergilendirme nesnelerinin kullanıma ve kiraya verildiği tarihten sonra gelen süre kabul edilir. Bu durumda cari ödeme tutarları vergi yükümlülüğünün oluştuğu an için belirlenen vergi temeline uygun oranı kullanma yoluyla hasaplanır.
    6.    Vergi yükümlülüğünün son cari ödeme süresinden sonra oluşması durumunda, vergi mükellefleri yükümlülüğün oluştuğu aydan sonra gelen ayın 20’sine kadar vergi tutarını öderler. Bu Kanunun 324. maddesi 3. bölümü 2) ve 4). alt bölümlerinde belirlenen tüzel kişilerin vergilendirme nesnelerini son cari ödeme süresinden sonra kullanıma veya kiraya vermeleri halinde, vergi mükellefleri  vergilendirme nesnelerinin kullanıma veya kiraya verildiği aydan sonra gelen ayın 20’sine kadar vergi tutarını öderler.
    7.    Toprak vergisi ile ilgili yükümlülüğün oluşması durumunda, vergi yükümlüleri yıla ait yükümlülüğün oluştuğu günden sonra 30 gün içerisinde cari ödemeler hesabını yerel vergi organına sunmalıdırlar. Cari ödemeler hesabının şekli ve oluşturulma düzeni yetkili devlet organınca belirlenir.
    8.    Vergi dönemi içerisinde vergilendirme nesnelerinin sahiplik hakkı başkasına verilmesi halinde, vergi tutarı arazinin gerçek satış süresi için hesaplanır. Arazinin sahiplik hakkını veren kişi, toprağa sahiplik ettiği dönem için ödenecek vergi tutarını, hakların devlet kaydı yapılmadan önce veya yapıldığı an bütçeye yatırmalıdır. Bu durumda ilk mükelleften cari yılın 1. Ocak’ından araziyi verdiği ayın başına kadarki süre için hesaplanan vergi tutarı kesilir. Vergi organları tarafından sonraki mükellefe gönderilen toprak vergisi hesabı ile ilgili bildiride araziye sahip olduğu ayın başından itibaren hesaplanan vergi tutarı belirtilir. Toprağa olan hakkın devlet kaydı yapılırken, verginin yıllık tutarı bütçeye taraflardan biriyle (anlaşmaya göre) yatırılabilir. Toprağa olan hakkın devlet kaydı sırasında ödenen vergi daha sonra ikinci kez ödenmez.
    9.    Vergi mükellefi vergi dönemi için beyanname verme süresi başladıktan sonra 10 gün içerisinde son hesabı yapar ve toprak vergisini öder.

    Madde 341. Çeşitli durumlarda vergi hesaplamanın özellikleri
    1.    Birkaç vergi mükellefinin kullandığı üzerinde bina, yapı ve tesislerin bulunduğu araziler için toprak vergisi, her vergi mükellefine kullandığı bina ve yapıların yüzölçümüne orantılı olarak ayrı hesaplanır.
    2.    Bu Kanunun 324. maddesi 3. bölümünün 2) ve 4). alt bölümlerinde belirlenen tüzel kişilerin bina, yapı ve tesisin bir kısmını kiraya vermesi durumunda, toprak vergisi kiraya verilen bina yüzölçümünün sözkonusu arazide bulunan tüm bina, yapı ve tesislerin toplam yüzölçümündeki özgül ağırlığına bağlı olarak hesaplanır.
    3.    Tüzel kişinin konutlara dahil taşınmaz mülkü edinmesi halinde, toprak vergisi bu Kanunun 332. maddesinde belirlenen üzerinde konutların, bina ve yapıların bulunduğu topraklar dışındaki yerleşim yerleri topraklarının temel vergi oranlarına göre hesaplanır.

    Madde 342. Gerçek kişi vergilerinin hesaplanma düzeni ve ödeme süreleri
    1.    Gerçek kişilerin ödeyecekleri toprak vergisinin hesabı, en geç 1 Ağustos’a kadar uygun vergi temeli ve oranından hareketle vergi organları tarafından yapılır. Vergi dönemi içerisinde vergilendirme nesnelerine olan hakkın başkasına verilmesi halinde, vergi tutarı bu Kanunun 340. maddesinin 8. bölümündeki durumlar dikkate alınarak hesaplanır.

    56. VERGİ DÖNEMİ VE VERGİ BEYANNAMESİ

    Madde 343. Vergi dönemi
    1.    Toprak vergisinin hesaplanması ve ödenmesi için vergi dönemi bu Kanunun 136. maddesine göre belirlenir.

    Madde 344. Vergi beyannamesi
    1.    Toprak vergisi beyannamesi, mükellefler (gerçek kişiler ve bütçe ile hesabını özel vergi rejimine göre yapan tarımsal ürün üreticileri tüzel kişiler dışında) tarafından vergilendirme nesnelerinin bulunduğu yerin vergi organlarına, hesap yılından sonraki yılın 31 Mart tarihine kadar sunulur. Bütçe ile hesabını tarımsal ürün üreticileri için hazırlanan özel vergi rejimine göre gerçekleştiren tüzel kişiler, toprak vergisi beyannamesini bu Kanunun 390. maddesinde belirlenen sürede verirler.
    2.    Bu Kanunun 324. maddesinin 3. bölümü 2) ve 4). alt bölümlerinde belirtilen tüzel kişiler, kullanıma veya kiraya verdikleri vergilendirme nesneleri için Kazakistan Cumhuriyeti yasalarında belirlenen düzene göre vergi raporu verirler.

    BÖLÜM 13. TAŞIT ARAÇLARI VERGİSİ

    57. GENEL İLKELER

    Madde 345. Vergi mükellefleri
    1.    Taşıt araçları vergisinin mükellefleri, vergilendirme nesnelerine mülkiyet hakkıyla sahip olan gerçek kişiler ile vergilendirme nesnelerine mülkiyet hakkıyla sahip, onları işletmekle ve çabuk yönetmekle yetkili tüzel kişiler ve onların yapısal alt bölümleridir.
    2.    Taşıt vergisi mükellefi olmayanlar şunlardır:
    1)    Kazakistan Cumhuriyeti Hükümetince belirlenen taşıt ihtiyacı norm sınırları içerisinde tek toprak vergisi mükellefleri ve Kazakistan Cumhuriyeti Hükümetince belirlenen özel tarım araçları için tek toprak vergisi mükellefleri de dahil olmak üzere tarımsal ürün üreticileri;
    2)    Sadece devlet bütçesine bağlı kuruluşlar;
    3)    İkinci Dünya savaşına katılanlar ve onlarla eşit kişiler – vergilendirme nesnesi olan bir oto taşıt aracı için;
    4)    Motorlu koltuk ve otomobile sahip maluller – vergilendirme nesnesi olan bir oto taşıt aracı için;
    5)    Sovyetler Birliği Kahramanları ve Sosyalist Çalışma Kahramanları, “Halk Kahramanı ünvanına sahip kişiler, üç oranlı Şeref nişanı ve “Vatan” nişanıyla ödüllendirilenler, “Altın alka”, “Kümis alka” takısıyla ödüllendirilen “Kahraman ana” ünvanına sahip çok çocuklu anneler, -vergilendirme nesnesi olan bir oto taşıt aracı için:
    6)    Gerçek kişiler – tarımsal birlikten çıkma sonucunda pay olarak edinilen 7 yıl işletme süreli kamyonlar için.

    Madde 346. Vergilendirme nesneleri
    1.    Vergilendirme nesneleri, römorkler  dışındaki devlet kaydına tabi olan ve (veya) yetkili organda kayıtlı olan taşıt araçlarıdır.
    2.    Vergilendirme nesnesi olmayanlar şunlardır:
    1)    40 ton ve üzerinde yük kaldırma kapasiteli dörtnallı damperli kamyonlar;
    2)    Tıbbi ihtisas taşıt araçları.

    58. VERGİ ORANLARI

    Madde 347. Vergi oranları
    1.    Vergi hesabı aylık hesap göstergelerinde belirlenen aşağıdaki oranlara göre yapılır:

    Vergilendirme nesnesi    Vergi oranı (aylık hesap   göstergesi)
    1    2
    1. Motor hacimi (küp sm) şu şekildeki binek otomobiller:
    1100’e kadar
    1100’den 1500’e kadar
    1500’den 2000’e kadar
    2000’den 2500’e kadar
    2500’den 3000’e kadar
    3000’den  4000’  kadar
    4000’den yukarı    
    4,0
    6,0
    7,0
    10,0
    17,0
    22,0
    117,0
    2. Aşağıdaki yük kapasitelerine sahip kamyonlar (römorklar hariç)
    1 tona kadar
    1 tondan 1,5 tona kadar
    1,5 tondan 5 tona kadar
    5 tonun üzerinde

    6,0
    9,0
    12,0
    15,0
    3. Tırtıllı oto ve makineler dışındaki, pnövmatik motorlu oto ve makineler    
    3,0
    4. Otobüsler:
    oturma yeri 12’ye kadar
    oturma yeri 12’den 25’e kadar
    oturma yeri 25’in üzerinde    
    9,0
    14,0
    20,0
    5. Motosikleter, motorollerler, motorlu kızaklar, küçük taşıtlar (motor gücü en az 55 kvt)    
    1,0
    6. Motorlar, gemiler, römorkler, mavnalar, yatlar (beygir gücüne göre motor kuvveti):
    160’a kadar
    160’dan 500’e kadar
    500’den 1000’e kadar
    1000’in üzerinde

    6,0
    18,0
    32,0
    55,0
    7. Uçuş araçları    Kuvvetin her kilovatı için aylık hesap göstergesinden % 4,0

    2.    7 aylık hesap göstergesi oranına göre vergilendirilen motorunun hacmi 1500 küp santimden 2000 küp santime kadar olan, 10 aylık hesap göstergesi oranına göre vergilendirilen motorunun hacmi 2000 küp santimden 2500 küp santime kadar olan, 17 aylık hesap göstergesi oranına göre vergilendirilen motorunun hacimi 2500 küp santimden 3000 küp santime kadar olan, ve 22 aylık hesap göstergesi oranına göre vergilendirilen motorunun hacmi 3000 küp santimden 4000 küp santime kadar olan otomobillerde, belirtilen motor hacimindeki her birim artış için vergi tutarı 7 tenge artmış olur.
    3.    Kullanım süresi 6 yılı aşmış olan otomobillerde, belirlenen vergi ödeme süresinin bitmesine kadar aşağıdaki düzeltilmiş katsayılar kullanılır: BDT ülkelerinde üretilen oto taşıt araçları için: 6 yıldan 15 yıla kadar – 0,3; 15 yıldan 25 yıla kadar – 0,2; 25 yılın üzerinde – 0,1; motor hacmi aşağıdaki boyutlarda olan diğer oto taşıt araçları için: 3000 küp santime kadar – 0,5; 3000 küp santimden 4000 küp santime kadar – 0,7; 4000 küp santim üzerinde – 1,0.
    4.    Kullanım süresi 7 yılı aşmış olan BDT ülkelerinde üretilen kamyon ve özel yük taşıt araçlarında, belirlenen vergi ödeme süresinin bitmesine kadar aşağıdaki düzeltilmiş kat sayılar kullanılır: 7 yıldan 14 yıla kadar – 0,5; 14 yıldan 20 yıla kadar – 0,3; 20 yılın üzerinde – 0,1.
    5.    Kullanım süresine bağlı olarak uçuş araçları vergi oranlarına aşağıdaki düzeltilmiş katsayılar kullanılır: 1 Nisan 1999 y. tarihinden sonra edinilen uçuş araçları için: 5 yıla kadar kullanım süreleri – 1,0; 5 yıldan 15 yıla kadar kullanım süreli – 2,0; 15 yılın üzerinde kullanım süreli – 3,0; 1 Nisan 1999 y. tarihinden önce edinilen uçuş araçları için: 5 yıla kadar kullanım süreli – 1,0; 5 yıldan 15 yıla kadar kullanım süreli – 0,5; 15 yılın üzerinde kullanım süreli – 0,3;
    6.    Taşıt aracının kullanım süresi aracın pasaportunda belirtilen çıkış yılına (hava taşıtının yaz kullanım yöntemine) bakılarak hesaplanır.
    7.    Kullanım süresine bağlı olarak gemelerin vergi oranlarına aşağıdaki düzeltilmiş katsayılar kullanılır: 5 yıla kadar – 1,0; 5 yıldan 10 yıla kadar – 0,5; 10 yıldan 20 yıla kadar – 0,3; 20 yıldan 30 yıla kadar – 0,2; 30 yılın üzerinde – 0,1.

    59. VERGİNİN HESAPLANMA DÜZENİ VE ÖDENME SÜRELERİ

    Madde 348. Verginin hesaplanma düzeni ve ödenme süreleri
    1.    Vergi mükellefleri vergilendirme nesnesi, her taşıt aracına göre vergi oranı ve düzeltilmiş katsayılara bakarak vergi tutarını kendileri hesaplarlar.
    2.    Vergi ödemesi bütçeye vergilendirme nesnelerinin kayıt yerine göre en geç vergi döneminin 1 Temmuz tarihine kadar yapılır. Daha önce Kazakistan Cumhuriyeti sınırlarında yetkili organlara kayıt olmayan taşıt araçlarının edinilmesinde, vergi taşıtın kaydı yapılmadan önce veya yapılma anında ödenir. Vergi tutarı, dönem için yıllık vergi tutarını 12’ye bölme ve vergi dönemi sonuna kadar kalan ay sayısına çarpma yoluyla taşıt aracına sahiplik hakkının oluştuğu aydan itibaren hesaplanır. Tarımsal ürün üreticilerinin özel vergi rejimiyle bütçe hesabını yapan tüzel kişilerin taşıt araçları vergisini ödeme düzeni, bu Kanunun 385-390. Maddelerinde belirlenmiştir.
    3.    Vergi mükellefi – tüzel kişiler vergi dönemi için taşıt araçları vergisi beyannamesinin verilme süresi başladıktan sonra en geç 10 gün içerisinde taşıt araçları vergisi ile ilgili nihai ödemeleri yaparlar.
    4.    Vergi dönemi içerisinde vergilendirme nesnelerinin mülkiyet hakkının başkasına devredilmesi durumunda, vergi tutarı taşıt aracı mülkiyet hakkının kullandığı dönem için hesaplanır. Mülkiyet hakkını devreden kişi taşıt aracı mülkiyet hakkını kullandığı dönem için vergi tutarını bütçeye, vergilendirme nesnesi üzerindeki hakkın devlet kaydı yapılmadan önce veya yapılma anında ödemelidir. Bu durumda ilk mükellefe cari yılın 1 Ocak’ından, taşıt aracını devrettiği ayın başına kadarki süre için hesaplanan vergi tutarı verilir. İkinci mükellefe ise taşıt aracı üzerinde mülkiyet hakkı oluştuğu ayın başından itibaren hesaplanan taşıt araçları vergisi sunulur. Taşıt aracının başkasına verilmesinde yıllık vergi tutarı, taraflardan biri tarafından (anlaşmaya göre) vergilendirme nesnesi üzerindeki hakkın devlet kaydından önce veya kayıt esnasında bütçeye ödenebilir. Taşıt aracının başkasına verilmesinde ödenen yıllık vergi tutarı ikinci kez ödenmez.
    5.    Kişinin vekaletname ile aldığı taşıt aracı için taşıt sahibi adına vergi tutarını ödemesi halinde, taşıt sahibinin o vergi dönemi için vergi yükümlülüğü yerine getirilmiş sayılır.

    60. VERGİ DÖNEMİ VE VERGİ BEYANNAMESİ

    Madde 349. Vergi dönemi
    Taşıt araçları vergisinin hesaplanması ve ödenmesi için vergi dönemi bu Kanunun 136. maddesine göre belirlenir.

    Madde 350. Vergi beyannamesi
    Tüzel kişi – vergi mükellefleri (bütçe ile hesabını tarımsal ürün üreticilerinin özel vergi rejimine göre gerçekleştiren tüzel kişiler dışında) taşıt araçları vergisi ile ilgili beyannamelerini en geç hesap yılından sonraki yılın 31 Mart tarihine kadar vergi organlarına verirler.

    BÖLÜM 14. MÜLK VERGİSİ

    61. TÜZEL KİŞİLERİN VE ŞAHSİ GİRİŞİMCİLERİN MÜLK VERGİSİ

    Madde 351. Vergi mükellefleri
    1.    Aşağıda sıralananlar vergi mükellefleridirler:
    1)    Kazakistan Cumhuriyetinde vergilendirme nesnesinin mülkiyet, işletme veya yönetim hakkına sahip tüzel kişiler (Kazakistan Cumhuriyetinde falliyet gösteren Kazakistan mukimi olmayan tüzel kişiler);
    2)    Kazakistan Cumhuriyetinde vergilendirme nesnesinin mülkiyet hakkına sahip şahsi girişimciler;
    2.    Tüzel kişinin kararına göre onun yapısal alt bölümleri vergi mükellefleri olarak kabul ediliyor. Kazakistan Cumhuriyetinde mukim olmayan tüzel kişiler sadece Kazakistan Cumhuriyetinde bulunan tesislerden dolayı vergi mükellefleridirler.
    3.    Vergi mükellefleri tüzel kişiler için bu maddenin 2.bölümde belirlenen kurallara göre mülk vergilerini hesaplarlar ve öderler.
    4.    Mülk vergisi mükellefleri olmayanlar:
    1)    Kazakistan Cumhuriyeti Hükümetinin belirlediği ihtiyaç sınırları içinde vergilendirme nesnesi üzerinden bir defaya mahsus arazi vergisi ödeyenler. Vergilendirme nesnesi üzerinden ihtiyaç sınırları dışında bir defaya mahsus arazi vergisi ödeyenler mülk vergilerini bu bölümün belirttıği düzen içinde öderler;
    2)    Bu kanunun 283. maddesine göre belirlenen vergi rejiminin ikinci modeline göre vergilendirilen yeraltı kaynakları kulanıcıları.
    3)    Devlet bütçesi kaynaklı kuruluşlar;
    4)    Kazakistan Cumhuriyeti Milli Bankası, onun şubeleri ve temsilcilikleri;
    5)    Cezai müeideleri yerine getirmeye yetkili ıslahevlerıne bağlı devlet kuruluşları;
    6)    Dini kuruluşlar.

    Madde 352. Çeşitli durumlarda vergi mükelleflerinin belirlenmesi
    1.    Mülk sahibinin vergilendirme nesnesini tasarruf veya kiraya vermesi sırasında mülk sahibiyle anlaşmalı olarak kiracı yada tasarufçu vergi mükelefi olabilir. Bu ödeme durumunda kiracı yada tasarruf sahibi tarafından ödenen vergiler mülk sahibinin hesap döneminde vergilendirme nesnesinin vergi mükelefiyetini yerine getirmiş sayılır.
    2.    Eğer vergilendirme nesnesi birkaç kişinin ortaklığında ise her ortak vergi mükellefidir.
    3.    Eğer vergilendirme nesnesi birkaç kişinin ortak kullanımında ise anlaşma sonucu ortaklardan birisi vergi mükelefi olabilir.
    4.    Mali kiralamaya verilen vergi nesneleri üzerinden leasingi alan vergi mükelefidir.

    Madde 353. Vergilendirme nesnesi
    1.    Tüzel kişiler ve bireysel girişimciler için temel fonlar maddi olmayan aktifler ( mevcut konutlardaki tesisler dahil ) vergi nesneleridir.
    2.    Kazakistan Cumhuriyeti muhasebe kontrolü kanunlarına uygun olarak hazırlanan muhasebe kontrolünde belirlenen maddi olmayan tesisler maddi olmayan aktiflerdir.
    3.    Vergilendirme nesnesi olmayanlar:
    1)    Bu kanunun 326 ve 327. maddelerindeki arazi vergisiyle vergilendirilen araziler;
    2)    Bu kanunun 346. maddesindeki motorlu taşıtlar vergisiyle vergilendirilen taşıtlar;
    3)    Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti kararıyla muhafaza edilen temel fonlar;
    4)    Devlet karayolları ve tesisleri, ayırım çizgileri, yolun yapısal unsurları, yol düzenlenmesi ve donanımı, köprüler, yol tabelaları,     üst geçit, yonca yaprağı kavşakları,     tüneller, koruyucu galeriler, yol güvenliğini arttırmayı amaçlayan kuruluş ve yapılar, su akıtma yolları, orman şeritleri, üretim tesisleri binalar, yapılar ve evler.
    5)    Bu Kanunun 138-140. maddeleri ile tesbit edilen yatırım projesi çerçevesi içinde kullanıma tekrar sokulan temel fonlar.

    Madde 354. Vergi temeli
    1.    Tüzel kişiler ve bireysel girirşimcilerin vergi nesnelerinin vergi temeli olarak, muhasebe kontrolü verilerine göre tesbit  edilen, vergilendiren nesnenin yıllık ortalama artan değeri üzerinden hesaplanır.
    2.    Vergilendireme nesnenin yıllık ortalama artan değeri, cari vergi döneminin  her ayın 1’indeki vergilendirme nesnesininin artan değeri ile hesap döneminden sonraki vergi döneminin her ayın 1’ndeki vergilendirme nesnesinin artan değerinin toplamının 13/1 olarak hesaplanıyor.
    3.    Bu kanunun 351.maddesinin 4.bölüm 3)-5) alt bölümlerinde belirlenen tüzel kişilerin vergilendiren nesnesi için, vergi temeli : vergilendirme nesnesinin kirada veya kulanımda olan oranına göre tesbit edilir.

    Madde 355. Vergi oranları
    1.    Tüzel kişiler (bu maddenın 2.bölümünde gösterilenler hariç) şahsi girişimciler vergi nesnelerinin yıllık ortalama değerinin %1 oranında mülk vergisi hesaplıyorlar.
    2.    Aşağıda belirtilen tüzel kişiler vergi nesnelerinin yıllık ortalama değerinin %1 oranında mülk vergisi hesaplıyorlar.
    1)    Bu kanunun 120.maddesinde belirlenen tüzel kişiler (dini kuruluşlar hariç);
    2)    Bu kanunun 121.maddesinde belirlenen tüzel kişiler;
    3)    Kütüphanecilik dalında hizmet göstermeyi esas edinen kuruluşlar;
    4)    Bilimsel kadronun terfi ettirilmesi dalında hizmet gösteren devlet şirketleri;
    5)    Sermayesinin tamamı devlete ait ve devlet bütçesinden finanse edilen çevre koruma amaçlı su barajı, hidromerkez ve su arıtma tesisatları işleten tüzel kişiler.

    Madde 356. Verginin hesaplanma ve ödenme düzeni
    1.    Vergi mükellefi kendisi vergiyi vergi temeline uygun oranda hesaplar.
    2.    Bütçe ile hesaplarını özel vergi rejimine göre tutan ve tarımsal üretimle uğraşan tüzel kişilerin vergi ödemeleri, bu kanunun 385-390 maddelerinde belirtilmiştir.
    3.    Eğer vergilendirme nesnesi birkaç kişinin ortaklığında ise, her vergi mükellefinin mülk vergisi oranı şirkete ortaklığı nisbetinde hesaplanır.
    4.    Vergi mükellefleri uygun vergi oranını vergilendirme nesnesinin yeni vergi dönemi başı itibariyle muhasebe kontrolünün verilerine göre tesbit edilen artan değerine oranlanmasıyla hesaplanan mülk vergilerinin cari ödemelerini vergi dönemi içinde ödemek zorundadırlar.
    5.    Vergiler bütçeye vergilendirme nesnesinin bulunduğu yerde ödenir.
    6.    Verginin cari ödeme miktarı vergi mükellefi tarafından vergi döneminin 20 Şubat, 20 Mayıs, 20 Ağustos ve 20 Kasım tarihlerinden önce eşit paylarda ödenmelidir. Bu kanunun 351.maddesinin 4.bölüm 3)-5) alt bölümlerinde belirlenen yeni oluşan vergi mükellefleri ve tüzel kişilerin cari ödeneklerinin ilk ödeme tarihi: vergi mükellefinin oluşumundan (vergilendirme nesnesinin kullanım yada kiraya verildiği tarih) sonraki tarihtir. Cari ödemelerin son ödeme tarihinden sonra oluşan vergi mükellefleri ve bu kanunun 351.maddesinin 4.bölüm 3)-5) alt bölümlerinde belirlenen tüzel kişiler cari hesaplarının son ödeme tarihinden sonra kullanıma yada kiraya verilen vergi nesnesinin vergi miktarını vergi döneminin başladığı aydan sonraki ayın 20’sini geçirmemek üzere öderler.
    7.    Vergi dönemi içinde elde edilen vergi nesnesine ait mülk vergisinin cari ödemeleri vergi nesnesinin elde edilen tarihindeki vergi oranının vergi temeline uygulanması ile tesbit edilir. Cari ödenekler eşit paylarda bu maddenın altıncı bölümünde gösterilen tarihlerde ödenir, bunun yanında cari ödemelerin ödendiği ilk tarih vergi nesnesinin elde edildiği tarihten sonraki tarihtir. Vergi dönemi içinde kullanımdan çıkan vergi nesneleri için cari hesaplar vergi oranının çıkış tarihinde elden çıkarılan vergi nesnesinin vergi temeline uygulanması ile tesbit edilen vergi miktarı kadar azalır.
    8.    Vergi mükellefi vergi döneminin vergi beyannamesininin son gününden sonraki on günü geçmemek üzere son hesabını yapıp mülk vergisini ödemek zorundadır.

    Madde 357. Çeşitli durumlarda vergi hesaplanması ve ödenmesi
    1.    Şahsi girişimci konut fonunda bulunan binada girişimde bulunduğu takdirde bu binaların vergisi bu kanunun 361-367. maddelerinde belirtildiği oran ve düzende hesaplanır ve ödenir.
    2.    Şahsi girişimci konut fonundan kanunlara uygun olarak çıkarılan binada girişimcilikte bulunduğu takdirde  bu binanın vergileri bu bölümde belirlenen oran ve kurallara uygun olarak hesaaplanır ve ödenir.

    Madde 358. Vergi dönemi
    1.    Mülk vergisisinin hesaplandığı ve ödendiği vergi dönemi  bu kanunun 136. maddesine göre tesbit edilir.
    2.    Bu kanunun 351.maddesinin 4.bölümü 3)-5) alt bölümlerinde belirlenen tüzel kişiler için vergi dönemi vergilendirme nesnesinin kullanımda yada kirada olduğu süre kadardır.

    Madde. 359 Vergi raporu
    1.    Vergi mükellefleri (bütçe ile hesaplarını özel vergi rejimine göre tutan ve tarımsal üretimle uğraşan tüzel kişiler hariç) vergilendirme nesnesinin bulunduğu yerin vergi dairesine cari ödeneklerin hesap miktarını ve beyannamelerini beyan etmek zorundadırlar. Bütçe ile hesaplarını tarımsal ürün üreten tüzel kişiler için hazırlanmış özel vergi rejimine göre tutan tüzel kişilere ait mülk vergisinin vergi raporunun beyan sırası bu kanunun 385-390. maddelerinde tesbit edilmiştir. Bu Kanunun 351.maddesinin 4.bölümü 3)-5) alt bölümlerinde belirlenen tüzel kişiler kiraya yada kullanıma verilen vergi nesnelerine ait vergi raporlarını genel düzenlenmiş kurallara göre beyan ederler.
    2.    Mülk vergisine ait cari ödemelerin hesap miktarı hesap dönemi olan 20 Şubatı geçirmemek üzere sunulmalıdır. Yeni oluşan vergi mükellefleri cari ödemelerinin hesap miktarını vergi kaydına vergi sicilinin yapıldığı aydan sonraki ayın 20’sine kadar göstermek zorundadırlar. Bu kanunun 351.maddesinin 4.bölüm 3)-5) alt bölümlerinde belirlenen tüzel kişiler kiraya yada kullanıma verilen vergi nesneleri  cari ödemeleri hesap miktarını vergi nesnelerinin kiraya veya kullanıma verildiği aydan sonraki ayın en geç 20’sine kadar ibraz etmek zorundadırlar.
    3.    Vergi dönemi içinde elde edilen yada elden çıkarılan vergilendirme nesneleri cari ödeme hesabı, vergilendirme nesnesinin elde edilen yada elden çıkarılış ayından sonraki ayın 20’sini geçirmemek üzere ibraz etmek zorundadırlar.
    4.    Mülkiyet vergisinin beyannamesi hesap yılını takip eden yılın 31 Martını geçirmemek üzere ibraz edilmelidir.

    Madde 360 Kazakistan Cumhuriyeti 23 Kasım 2002 yılı tarihli N358-II kararı ile iptal edilmiştir.

    62. Özel kişi mülküne vergi.

    Madde 361. Vergi mükellefleri
    1.    Vergilendirme nesnesinin mülkiyet hakkına sahip gerçek kişiler vergi mükellefidirler.
    2.    Mülk vergisi mükelefi olmayan gerçek kişiler:
    1)    Askerlik süresince askerlik yapmakta olanlar;
    2)    Sovyetler Birliği kahramanı ünvanı olanlar, sosyalist emek kahramanı ünvanı alanlar, ikinci dünya savaşına katılanlar ve bunlara denk kişiler, “Halk kahramanı” şerefi ile ödüllendirilenler, üç defa Şeref nişanı alanlar ve “Otan” nişanı ile mükafatlandırılanlar, “Kahraman Ana” ünvanı ile şereflendirilen  “Altın-Alka” nişanı alan çok çocuklu anneler I ve II gruba ait özürlüler, ayrı yaşayan emekliler. Diğer bin aylık hesap gösterge sınırları içindeki vergilendirme nesnesi üzerinden. Vergi mükellefleri kullanıma veya kiraya verilmiş vergi nesnelerinin vergilerini bu bölümde gösterildiği gibi hesaplarlar ve öderler.

    Madde 362. Çeşitli durumlarda vergi mükelleflerinin belirlenmesi
    1.    Mülk sahibinin vergilendirme nesnesini tasarruf yada kiraya vermesi sırasında mülk sahibi ile anlaşmalı olarak kiracı yada tasarrufçu vergi mükelefi olabilir. Bu ödeme durumunda kiracı veya tasarruf sahibi tarafından ödenen vergiler mülk sahibinin hesap döneminde vergilendirme nesnesinin vergi mükellefiyetini yerine getirmiş sayılır.
    2.    Eğer vergilendirme nesnesesi birkaç kişinin ortaklığında ise her ortak vergi müellefidir    3. Eğer vergilendirme nesnesesi birkaç kişinin ortak kullanımında ise  anlaşma sonucu ortaklardan birisi vergi mükellefi olabilir.

    Madde 363. Vergilendirme nesnesi
    1.    Mülkiyet hakkına sahip gerçek kişilerin özel girişimlerinde kulanılmayan aşağıda sıralanan vergilendirme nesneleri mülk vergisine tabidir:
    1)    Kazakistan Cumhuriyetinde bulunan evler, yazlık evler, garaj ve diğer yapılar, binalar;
    2)    Kazakistan Cumhuriyetinde bulunan ve inşaatı devam etmekte olan tesisler oturulmaya başlandığı tarihten itibaren vergilendirme nesnesi sayılırlar;

    Madde 364. Vergi temeli
    1.    Gerçek kişilerin vergi temeli olarak vergi nesnesinin her sene 1 Ocak tarihindeki durumuna göre  Kazakistan Cumhuriyeti Hükümetince görevlendirilmiş organ tarafından tesbit edilen değer esas alınıyor.
    2.    Eğer vergi dönemi on iki aydan az bir süreyi kapsıyorsa vergi nesnesinin değeri 12’ye bölünerek ve vergi dönemindeki aylara çarpılarak vergi temeli tesbit edilir.
    3.    Eğer bir gerçek kişi birkaç vergi nesnesinin vergi mükellefi durumunda ise, her vergi nesnesinin vergi temeli ayrı hesaplanır.

    Madde 365. Vergi oranları
    Gerçek kişilerin mülk vergisi vergilendirme nesnesinin değerine bağlı olarak aşağıdaki oranlarla
    hesaplanır:

    1.000.000 tengeye kadar  (1.000.000 tenge dahil)    Vergilendirme nesnesi  değerinin %1
    1.000.000 tenge ile 2.000.000 tenge arası    1,000+1,000,000 tengeyi aşan miktarın %0,15
    2.000.000 tenge ile 3.000.000 tenge arası    2,500+2,000,000 tengeyi aşan miktarın %0,2
    3.000.000 tenge ile 4.000.000 tenge arası    4,500+3,000,000 tengeyi aşan miktarın %0,3
    4.000.000 tenge ile 5.000.000 tenge arası    7,500+4,000,000 tengeyi aşan miktarın %0,4
    5.000.000 tenge ile 6.000.000 tenge arası    11,500+5,000,000 tengeyi aşan miktarın %0,5
    6.000.000 tenge ile 7.000.000 tenge arası    16,500+6,000,000 tengeyi aşan miktarın %0,6
    7.000.000 tenge ile 8.000.000 tenge arası    22,500+7,000,000 tengeyi aşan miktarın %0,7
    8.000.000 tenge ile 9.000.000 tenge arası    29,500+8,000,000 tengeyi aşan miktarın %0,8
    9.000.000 tenge ile 10.000.000 tenge arası    37,500+9,000,000 tengeyi aşan miktarın %0,9
    10.000.000 tengenin üstü    46,500+10,000,000 tengeyi aşan miktarın %1

    Madde 366. Verginin hesaplanma ve ödenme düzeni
    1.    Gerçek kişiye ait vergi nesnesinin vergi hesaplanması vergi mükellefinin ikamet yerinden bağımsız olarak vergi organı tarafından vergi oranının vergi temeline uygulanması ile tesbit edilir ve vergi dönemi olan 1 Ağustosu geçirmemek üzere vergi nesnesinin bulunduğu yerde ödenir.
    2.    Birkaç gerçek kişilerin ortaklığındaki vergi nesnesi için vergi gerçek kişilerin şirkete ortaklığı nisbetinde hesaplanır.
    3.    Eğer birkaç vergi nesnesinin vergi mükellefi tek gerçek kişi ise, bu durumda her vergi nesnesi için vergi miktarı ayrı ayrı hesaplanır.
    4.    Yeni oluşan vergilendirme nesneleri vergi hesaplanması  oluşum yılından sonraki vergi yılında yapılır.
    5.    Vergilendirme nesnesinin yıkımı durumunda vergi miktarının yeniden hesaplanması yetkili organ tarafından verilen yıkım olayını doğrulayan belgeler gösterildiği takdirde yapılır.
    6.    Vergi mükellefine vergi dönemi içinde vergiden muaflık hakkı veildiği takdirde vergi miktarının yeniden hesaplanması hakkın elde edildiği aydan itibaren yapılır.
    7.    Vergiler bütçeye  vergilendirme nesnesinin bulunduğu yerde rapor vergi döneminin 1 Ekimi geçirmemek üzere yapılır.
    8.    Vergi dönemi içinde vergilendirme nesnesinin mülkiyet hakkının devredilmesi durumunda vergi miktarı mülkiyet hakkının kullanıldığı süre için hesaplanır. Vergilendirme nesnesine sahip olduğu süreye ait vergi miktarı hakkı devreden tarafından,  mülkiyet hakkının sicil organına kaydından önce ve kayıt anında bütçeye yapılmalıdır. Hakkı devredene 1 Ocaktan hakkı devrettiği ayın başına kadarki sürenin vergi miktarı hesaplanacak ve ibraz edilecektir. Hakkı devralana da vergi organı tarafından hakkı devraldığı  ayın başından itibaren hesaplanan vergi miktarı ibraz edilir. Verginin yıllık miktarı karşılıklı anlaşma sonucu tarafların biri tarafından vergilendirme nesnesinin mülkiyet hakkının kaydı anında bütçeye devredilir.
    9.    Taşınmaz mülkün kaydı anında ve işlemlerin sırasında (ilk kaydı hariç) Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti tarafından yetkili kılınan organca vergilendirme nesnesinin değeri belirtilmediği durumda vergi önceki vergi döneminde hesaplanan vergi miktarına göre hesaplanır.

    Madde 367. Vergi dönemi
    1.    Tüzel kişilerin mülk vergisinin hesaplandığı ve ödendiği vergi dönemi bu kanunun 136. maddesine göre tesbit edilir.
    2.    Tüzel kişilerin vergilendirme nesnesinin yıkımı durumunda vergi döneminin hesabına yıkımın gerçekleştirildiği ayda dahil edilecektir.

    BÖLÜM 15. ÖZEL VERGİ REJİMLERİ

    63. GENEL İLKELER

    Madde 368. Genel ilkeler
    1.    Özel vergi rejimi aşağıda sıralananlar için geçerlidir:
    1)    Küçük işletmeler;
    2)    Tarım (köy) işletmeleri;
    3)    Tarım ürünleri üreten tüzel kişiler;
    4)    Girişimciliğin çeşitli türlerinde;
    2.    Bir defaya mahsus kupon- özel vergi rejimini kullanma hakkını belgelendiren ve kişisel gelir vergisi üzerinden (ödeme kaynağında kesilen kişisel gelir vergisi hariç) bütçe ile hesabının yapıldığını belgeleyen belgedir.
    3.    Patent- özel vergi rejimini kullanmaya hak veren ve verginin bütçeye ödendiğini gösteren belgeler.
    4.    Belirli özel vergi rejimin kullanılmasını sağlayan patent şekli devlet tarafından yetkilendirilen organca tesbit edilir.
    5.    Patentin kaybolduğunu yada kullanılmaz hale geldiğini vergi mükellefi tarafından beyan edildiği takdirde patentin ikinci nushası verilir. Kullanılmaz hale gelen patent vergi mükellefi tarafından vergi dairesine iade edilir.
    6.    Verilen patentler vergi dairesi tarafından patentlerin kaydı yapılan dergiye kaydı yapılır. Sicil dergisinin şekil ve düzenlenmesi devlet tarafından belirlenen organca yapılır.
    7.    Şahsi girişimcinin sicilinin yapıldığı belgenin patent ve bir kerelik kuponun formları ücretsiz ve sıkı kontrol altında verilir. Başka şahıslara verilmesi yasaktır.

    Madde 369. Özel vergi rejimlerinin kullanım özellikleri
    1.    Bu kanunun 378 ve 385. maddelerine göre durumları tesbit edilmemiş tarım (köy) işletmecilikleriyle  uğraşan ve tarımsal üretim yapan tüzel kişiler küçük işletmeler için hazırlanmış özel vergi rejimine göre bütçeyle hesaplarını tutabilirler.
    2.    Pazardaki satışın bütçeyle hesabı (pazar alanındaki kiralık sabit yerlerde satış yapanlar hariç) bu kanunun 373. maddesinin belirtiği bir defaya mahsus kupon düzeniyle ve küçük işletmeler için yapılan özel vergi rejimine göre yapılmalıdır.
    3.    392. maddenin 1.bölüminde belirlenen şahıslar bütçeyle hesaplarını sadece bu kanunu 391-397. maddelerinde belirlenen girişimciliğin çeşitli türleriyle uğraşanlar için hazırlanan özel vergi rejimine göre yaparlar.

    64. KÜÇÜK İŞ BİRİMLERİ İÇİN ÖZEL VERGİ REJİMİ

    1. Genel İlkeler

    Madde 370. Genel ilkeler
    1.    Bu kanunun amacı için küçük işletmecilikle uğraşan kişiler olarak bu kanunun 371,372,374,376. maddelerinde gösterilen şartlara uygun girişimciler ve tüzel kişiler kabul ediliyor.
    2.    Özel vergi rejimi küçük işletme sahipleri için basitleştirilmiş sosyal vergi veya bireysel gelir vergisini (ödeme kaynağında kesilen kişisel gelir vergisi hariç) hesaplanma ve düzen yöntemi öngörüyor.
    3.    Bunun yanında küçük işletme sahipleri için bu kanunu 77-140,315-322 ve 141-174. maddelerindeki (146-162 maddeleri hariç) belirtilen ve yukarıda sıralanan vergilerin hesaplanma, ödenme ve vergi raporunun ibraz yöntemi uygulanıyor. Bütçeye ödenmesi gereken vergilerin ve bu bölümde belirtilmeyen diğer zorunlu ödeneklerin hesaplanması ödenmesi ve vergi raporunun ibrazı genel kurallara göre yapılır. Bu maddenin 2. bölümünde belirtilen vergi hesaplanmasının basitleştirilmiş düzeni ve vergilendirme nesnesine bu kanunu 375-377. maddelerince belirtilen oranın uygulanması yoluyla yapılır.
    4.    Kazakistan Cumhuriyeti topraklarında ve sınırları dışında vergi dönemi içinde elde edilen her türlü gelirlerden oluşan gelir (gelir kaynağından verginin ödendiğini ispatlayan dökümanlar veya bir defaya mahsus kupon ibraz edildiği takdirde daha önce vergilendirilen gelirler hariç) vergilendirme nesnesidir. Bireysel girişimcinin bu kanunun 163. maddesine uygun olarak kaynağında vergilendirilmeyen mülk geliri ve diğer gelirler vergilendirme nesnesi değildir.
    5.    Bütçe ile hesabını patente göre tutan bireysel girişimci için vergi dönemi- takvim yılı. Bütçe ile hesabını basitleştirilmiş beyannameye göre tutan, küçük işletmecilikle uğraşanlar için vergi dönemi- üç aydır.
    6.    Özel vergi rejimini kullanan  küçük işletmecilikle uğraşan kişilerin birkaş işyeri olması durumunda, bütün işyerlerinin geliri toplanarak hesaplanacaktır.
    7.    Özel vergi rejimini kullanan ve KDV’si mükellefi olan küçük işletme sahibi için vergi dönemi gelirlerine KDV katılmıyor.

    Madde 371. Özel vergi rejimi kullanım şartları
    1.    Küçük işletmecilikle uğraşan kişiler aşağıda sıralananlardan sadece bir tanesini seçerek vergilerini hesaplarlar ,öderler ve vergi raporlarını da bunlara göre yaparlar.
    1)    Genel düzen;
    2)    Bir kerelik kupona göre özel vergi rejimi;
    3)    Patente göre özel vergi rejimi;
    4)    Basitleştirilmiş beyannameye göre özel vergi rejimi; Yukarıda belirtilenler pazardan mal alanları kapsamaz (pazar alanındaki kiralık sabit yerlerde satış yapanlar hariç).
    2.    Vergilerin genel kabul edilen kurallara göre hesaplamaya ve ödemeye geçenler, sadece iki sene geçtikten sonra özel vergi rejimine geçebilirler.
    3.    Özel vergi rejimi aşağıda sıralananları kabul etmez:
    1)    Şubeleri, temsilcilikleri  olan tüzel kişiler;
    2)    Şubeleri ve temsilcilikler;
    3)    Şube kuruluşları bulunan tüzel kişiler ve bağımlı hisse senetli kuruluşlar;
    4)    Farklı yerleşim birimlerinde farklılaştırılmış yapısal alt bölümleri olan vergi mükellefleri.
    4.    Özel vergi rejimi aşağıda sıralanan faaliyetlere uygulanmaz:
    1)    Podaksiz ürünler üretimi;
    2)    Danışmanlık, finans ve muhasebecilik hizmetleri;
    3)    Petrol ürünleri satımı;
    4)    Cam şişeleri toplama ve kabul etme;
    5)    Yeraltı kaynakları kullanma;
    6)    Lisanslı (aşağıdakiler hariç); tıb, doktor ve veterinercilik; yerleşim yerlerinin gazifikasyon işlerinin üretimi ve tamiratı; yangın, koruma alarmları  projelendirme montaj ve teknik hizmeti; itfaiye araçları, yangından  korunma malzemesi üretimi ve satımı; asansörlerin montajı, tamiratı ve teknik hizmeti; dezinfekasiyon, dezinsekasiyon ve deratizasyion ürünleri üretme, hazırlama tekrar işlemden geçirme ve toptan satış  ve bununla ilgili iş ve hizmet türleri; karayollarıyla uluslararası yük ve yolcu taşımacılığı; tedavi araçlarının üretimi ve satımı ; projelendirme-araştırmacılık, bilirkişilik ve inşaat montaj işleri, inşaat malzemesi, ürünleri ve konstürüksiyon ürünleri üretme; alkol ürünlerinin perakende satışı.

    2. Tek kupon esasında özel vergi rejimi

    Madde 372. Genel ilkeler
    1.    Düzenli olmayan faaliyetlerde bulunan özel kişiler bir kerelik kupona göre yapılan özel vergi rejimini uygularlar.
    2.    Bir yıl içerisinde 90 gün süren işler düzenli olmayan iş olarak kabul edilir.

    Madde 373. Tek kupon esasında bütçe ile hesap düzeni
    1.    Faaliyetlerin sayımı, bir kerelik kuponların şekli ve düzeni yetkilendirilmiş devlet organı tarafından yapılır.
    2.    Bir defaya mahsus kuponların fiyatı, yerel temsilcilik organlarınca, işlemin gerçekleştiği yerleşim yeri türü ve şartlarını, gelir getiren objenin kalitesi alanı ve diğer, yapılan işlerin etkililiğine etki eden faktörler hesaba katarak kronometrik gözlemlerin ortalama günlük verileri ve araştırmaları sonucu tesbit edilir.
    3.    Bir kerelik kupona göre peryodik faaliyet gösteren ve ücretli işçi çalıştırmayan özel kişiler sosyal vergiden muaftırlar ve şahsi girişimci olarak devlet sicil dairesine kayıtları yapılmaz.

    3. Patent esaslı özel vergi rejimi

    Madde 374. Genel ilkeler
    1.    Patente göre özel vergi rejimini kullanan bireysel girişimciler aşağıdaki koşullara uygun olmalıdırlar.
    1)    Ücretli işçi çalıştırmayan;
    2)    Şahsi girişimcilikte bulunan;
    3)    Yıllık geliri 1 milyon tengeyi aşmayanlar.
    2.    Patente göre özel vergi rejimini kullanamama durumunun ortaya çıkması durumunda vergi mükellefi dilekçe vererek basitleştirilmiş beyannameye göre özel vergi rejimine geçebilir yada genel kabul edilmiş düzene  göre vergilerini hesaplarlar ve öderler.
    3.    Patent  bireysel girişimciye her takvim yılı için bir aydan az olmamak üzere verilir.
    4.    Şahsi girişimci işini gerçekleştirdiği yerdeki vergi dairesine görevlendirilmiş devlet organı tarafından saptanan koşullara uygun olarak, işin şeklini yerini ve şahsi girişimcilik yaptığını kanıtlayan sicil kaydını dilekçe ile beyan etmesi gerekmektedir. Eğer şahsi girişimci lisans gerektiren işte faaliyet gösteriyorsa, böyle bir faaliyette bulunabilmesi için gerekli olan lisans belgesini göstermek zorundadır. Bu durumda patent lisansın geçerli dönemini geçirmemek üzere verilir.
    5.    Vergi mükellefi faaliyette bulunduğu yerdeki vergi organı patent almak için dilekçeyi göstermezse, vergisinin hesaplanmasını ve ödenmesini genel düzende yapmayı kabul etmesi olarak kabul edilir (dilekçe ile faaliyetini geçici olarak durdurduğunu bildirenler hariç)
    6.    Patentlerin verilmesi vergi organlarınca dilekçenin yapıldığı ve bütçeye patent değerinin, emekli fonlarında emekli primlerinin yatırıldığını ispat eden belgelerin ibraz edilmesinden sonra bir gün içinde yapılır.
    7.    Patent şahsi girişimcinin resmi devlet kayıt belgesi ibraz edilmeden geçersizdir.

    Madde 375. Patent esasında bütçe ile hesap düzeni
    1.    Patent değerin hesaplanması, şahsi girişimci tarafından, beyan edilen gelire % 3 oranındaki oranın uygulanması ile yapılır.
    2.    Patent değeri eşit miktarlarda Patent değeri eşit miktarlarda bireysel gelir ve sosyal vergileri olarak bütçeye yatırılmalıdır.
    3.    Patent süresinin bitiminden önce girişimciliği sona ermesi durumunda yatırılan vergi miktarı tekrar hesaplanmaz ve iade edilmez (şahsi girişimcinin fiil ehliyetine sahip olmayan olarak kabul edilmesi durumu hariç).
    4.    Eğer gerçek gelir, patent alınırken beyan edilen geliri aştığı durumda vergi mükellefi beş iş günü içinde aşan miktarı beyan eder ve bu miktar üzerinden vergilerini öder. Vergi mükellefinin bildirisi üzerine ona eski patent yerine gerçek gelirin gösterildiği  yeni patent verilir. Eğer gerçek gelir, patent alınırken beyan edilen gelirden az olduğu durumda, fazladan yatırılan patent değerinin iadesi vergi mükellefinin bildirisi üzerine vergi organlarınca yapılan kronometrik inceleme sonucu yapılır.

    4. Basitleştirilmiş beyanname esasında özel vergi rejimi

    Madde 376. Genel ilkeler
    1.    Vergi dönemi başlamadan basitleştirilmiş beyannameye göre özel vergi rejimine geçmek için, küçük işletmecilikle uğraşan  tüzel kişiler faaliyetlerini gerçekleştirdikleri yerdeki vergi dairesine devlet organınca tesbit edilen koşullara uygun olarak dilekçe vermelidir.
    2.    Basitleştirilmiş beyannameye göre özel vergi rejimini kullanan küçük işletmecilikle uğraşan kişiler aşağıdaki koşullara uygun olmalıdırlar.
    1)    Bireysel girişimciler için, vergi dönemi içinde çalışan işçi sayısı azami ortalaması 15 kişi olan bireysel girişimcinin buna dahil olduğu iş yerleri; Vergi dönemi için geliri 4.500.0 bin tenge
    2)    Tüzel kişiler için: Vergi döneminde azami ortalama çalışan işçi sayısı 25 kişi, Vergi dönemi için geliri 9.000.0 bin tenge.
    3)    Bu kanunun 2.bölümünde saptanan koşullara uymayanlar veya kendi rızaları ile özel vergi rejiminden çıkan küçük işletmecilikle üğraşan kişilerin dilekçelerine dayanılarak verginin hesaplaması ve ödenmesi hesap dönemini takip eden üç aylık süreden itibaren genel düzene göre hesaplarlar ve öderler. Bu maddenin 2.bölümünün 1. alt bölümünde tesbit edilen şartların değişmesi durumunda (göstergenin yükseltilmesi) tüzel kişi örgütsel- hukuksal şeklini değiştiren tüzel kişi gibi basitleştirilmiş beyanname temelindeki özel vergi rejimini uygulamaya yetkilidir.

    Madde 377. Basitleştirilmiş beyanname esasında bütçe ile hesap düzeni
    1.    Basitleştirilmiş beyannameye göre vergi hesaplanması küçük işletmecilikle uğraşan kişi tarafından bizzat vergi raporunda gösterilen vergi miktarının vergi nesnesine oranlanması ile tesbit edilir.
    2.    Bireysel girişimcinin geliri aşağıda gösterilen oranlamaya tabidir.

    Üç aylık dönemin geliri                     Oran
    1.500.000’ye kadar     Gelir miktarının %4
    1.500.000 tenge ile 3.000.000 tenge arası    60.000+1.500.0 bin tengeyi aşan gelir miktarının %7
    3.000.000 tengenin üstu    165.000+3.000.0 bin tengeyi aşan gelir miktarının %11

    3.    Tüzel kişinin geliri aşağıda gösterilen oranlamaya tabidir.

    Üç aylık dönemin gelirin    Oran
    1.500.000’ye kadar    Gelir miktarının %4
    1.500.000 tenge ile 3.000.000 tenge arası    75.0+1.500.bin tengeyi aşan gelir miktarının %7
    3.000.000 tenge ile 4.500.000 tenge arası    180.0+3.000 bin tengeyi aşan gelir miktarının %9
    4.500.000 tenge ile 6.500.000 tenge arası    315.0+4.500.0 bin tengeyi aşan gelir miktarının %11
    6.500.000 tengenin üstü     535.0+6..500.0 bin tengeyi aşan gelir miktarının %13

    4.    Eğer hesap dönemi itibariyle kiralık işçilerin ortalama aylık ücretleri Kazakistan Cumhuriyeti kanunlarınca tesbit edilen asgari ücretin üç katından az değilse, bu maddenin 2. veya 3.bölümüne uygun olarak vergi döneminde hesaplanan vergi miktarı listedeki her işçi için ödenen vergi miktarının %1.5 oranında azaltılarak düzeltilecektir.
    5.    Gelir bu kanunun 376. maddesinin ikinci bölümünde tesbit edilen limit miktarını aştığı durumunda gelirin limit miktarı ile reel olarak elde edilen gelir üzerinden ayrı ayrı vergi miktarı hesaplanacaktur.Ayrı ayrı hesaplanan iki vergi miktari arasındaki fark bu maddenin 4. bölümünde öngörülen düzeltme yapılmaksızın bütçeye ödenecektir. Bu maddenin 4. bölümünde öngörülen düzeltmeye sadece limit miktarı üzerinden hesaplanan vergi miktarı tabidir.
    6.    Bu kanunun 376. maddesinin ikinci bölümünde tesbit edilen azami ortalama işçi sayısı aşıldığında, bu maddenin 4. bölümünde öngörülen düzeltme sadece bu kanunun 376. maddesinin ikinci bölümünde belirlenen azami ortalama işçi sayısı için geçerlidir.
    7.    Basitleştirilmiş beyannameye her üç ayda bir rapor vergi dönemini takip eden ayın 10’ını geçmemek üzere vergi dairesine ibraz edilecektir.
    8.    Basitleştirilmiş beyannameye göre hesaplanan vergilerin bütçeye  ödenmesi vergi dönemini takip eden ayın 15’ini geçmemek üzere eşit paylarda bireysel gelir vergisi yada sosyal vergi olarak yapılacaktır.
    9.    Basitleştirilmiş beyannamenin ibrazı ve vergilerin ödenmesi Basitleştirilmiş beyannameye göre özel vergi rejimini uygulanma dilekçesinin verildiği yerin vergi dairesine yapılacaktır.

    65. KÖY İŞLETMELERİ İÇİN ÖZEL VERGİ REJİMİ

    Madde 378. Genel ilkeler
    1.    Tarım (köy) işletmeleri için öngörülen özel vergi rejimi bir defaya mahsus arazi vergisini ödeme temelindeki tarım ürünleri üreten, kendi ürettikleri ürünleri tekrar işlemden geçiren ve pazarlayan (aksiz malları üreten, tekrar işlemden geçiren ve pazarlayan faaliyetleri hariç) tarım(köy) işletmeleri faaliyetlerini kapsayanlar için özel bütçeyle hesap düzeni öngörüyor.
    2.    Özel vergi rejimini kullanabilme hakkı tarım (köy) işletmelerine özel mülkiyetinde arsalarının olması yada arsaları kullanabilir hakkının ( ikinci kez kullanabilir hakkı dahil) olmasında verilir.
    3.    Tarım (köy) işletmecilikleriyle uğraşanlar bağımsız olarak özel vergi rejimini yada genel vergi düzenini seçebilirler.
    4.    Tarım (köy) işletmecilikleriyle uğraşanlar  özel vergi rejimin uygulayabilmeleri için 20 şubatı geçirmemek üzere arsanın bulunduğu yerdeki vergi dairesine görevlendirilmiş devlet dairesi tarafından belirlenen koşullara uygun olarak dilekçesini verir. Vergi mükellefleri belirlenen tarihte dilekçesini vermediği durumda bütçe ile hesaplarını genel uygulanan koşullara göre yapmayı kabul etmesidir.
    5.    Vergi nesnesi için vergi rejimi seçildiği dönem içerisinde değiştirilemez.
    6.    Bir defaya mahsus arazi vergisinin vergi dönemi-takvim yılı.

    Madde 379. Özel vergi rejimini kullanım alanları
    1.    Bir defaya mahsus arazi vergisinde özel vergi rejimini kullanan tarım işletmeleri (bundan sonra-bir defaya mahsus arazi vergisi mükellefleri)
    1)    Bu özel vergi rejimin kapsadığı tarım işletmeciliğinden kazanılan bireysel gelir vergisi
    2)    Bu özel vergi rejimin uygulandığı toplam işlem hacminin KDV’sidir
    3)    Bu özel vergi rejimin kapsadığı arazi vergisi
    4)    Kazakistan Cumhuriyeti Hükümetinin belirlediği ihtiyaç normları dahilindeki vergilendirme nesnesinin motorlu taşıtlar vergisi.
    5)    Kazakistan Cumhuriyeti Hükümetinin belirlediği ihtiyaç normları dahilindeki vergilendirme nesnesinin mülk vergisi.
    2.    Bu maddenin 1. bölümünün 2. alt bölümüne uygun KDV mükellefi olmayan bir defaya mahsus arazi vergisi mükellefleri kendi rızalarıyla vergi organına dilekçe vererek bu vergi çeşidine kaydolma hakları vardır.
    3.    Özel vergi rejiminin uygulanmadığı işyerlerinin olması durumunda bir defaya mahsus arazi vergisi mükellefleri ayrı hesapta gelir ve gideri (ücretin hesaplanması dahil) mülk (taşıt araçları dahil) tutarlar ve hesabını yaparlar, vergi raporunda ibraz ederler, genel düzen koşullarına göre bu tür faaliyetlerin ve başka bütçeye ödenmesi gereken ödemeleri yaparlar. Bu bölümün kuralları mülk ve bu kanunun 163.maddesine uygun olarak kaynağında kesilmeyen diğer gelirleri elde ederken uygulanır.

    Madde 380. Tek toprak vergisinin hesaplanma ve ödeme düzeni
    1.    Bir defaya mahsus arazi vergisinin hesaplanmasi için araziye biçilen değer temel alınıyor. Araziye biçilen değerin tesbit edilmesi Kazakistan Cumhuriyeti arazi kanuna göre tesbit edilen şekilde yapılır.
    2.    Bir defaya mahsus arazi vergisinin hesaplanmasi araziye biçilen değere % 0.1 oranın uygulanması yöntemi ile yapılır.
    3.    Bir defaya mahsus arazi vergisinin arazinin bulunduğu yerin bütçesine ödenmesi, iki tarihte yapılır:
    1)    Cari ödeme cari vergi döneminin 20 Ekimini geçmemek üzere ödenir.
    2)    Bir defaya mahsus arazi vergisi hesabının kapatılması ( vergi beyannamesinı hesaba katarak ) gelecek vergi döneminin 20 Martını geçirmemek üzere yapılır. İlk ödeme tarihinde bir defaya mahsus arazi vergisi mükellefleri bir defaya mahsus arazi vergisi toplamının ½ az olmamak üzere cari ödeme öderler, bir önceki dönemde bir defaya mahsus arazi vergisi mükellefleri için vergi beyannamesinde hesaplanan şekilde öderler. 20 ekimden önce oluşan bir defaya mahsus arazi vergisi mükellefleri ve vergi hesaplanma temeli değişen vergi mükellefleri, bir defaya mahsus arazi vergisinin ½ az olmamak üzere cari ödenek öderler. 20 Ekimden sonra oluşan bir defaya mahsus arazi vergisi mükellefleri cari vergi dönemi için yatırılacak toplam vergi miktarını hesap döneminden sonraki yılın 20 Martını geçmemek üzere öderler. Tarım (köy) işletmecilikleri bir defaya mahsus arazi vergisini (vergi nesnesinin değişimini hesaba katarak) araziyi tasarruf hakkıyla reel olarak kullandıkları dönem için hesaplarlar ve öderler.

    Madde 381. Arazileri kiraya vermenin (almanın) vergilendirme özellikleri
    1.    Tarım (köy) işletmesi tarafından araziyi diğer tarım (köy) işletmesine kiraya vermesi durumunda tarafların her biri araziden yola çıkarak bir defaya mahsus arazi vergisini kira anlaşmasında belirlenen arazinin gerçek kullanım süresine göre vergiyi hesaplarlar ve öderler. Kiracının kullanım süresi arazinin kiraya alındığı aydan sonraki ayın başından itibaren başlanır. Bunun yanında  tarım (köy) işletmeleri arazinin kiraya verilmesinden elde edilen gelirin vergisini  genel düzenlenmiş kurallara göre hesaplarlar ve öderler.
    2.    Tarım (köy) işletmesi tarafından araziyi bir defaya mahsus arazi vergisi mükellefi olmayan vergi mükellefine kiraya verilmesi durumunda arazinin bir defaya mahsus arazi vergisini hesaplama ve ödeme mükellefiyeti tarım (köy) işletmesine aittir. Tarım (köy) işletmeleri arazinin kiraya verilmesinden elde edilen gelirin vergisini  genel düzenlenmiş kurallara göre hesaplarlar ve öderler. Bunun yanında böyle bir bir defaya mahsus arazi vergisinin ödenen miktarı vergilendirilecek gelirin tesbiti esnasında kesinti olarak hesaplanır.

    Madde 382. Tek toprak vergisine göre vergi raporu
    1.    Bir defaya mahsus arazi vergisi mükellefleri her sene cari vergi döneminin en geç 15 Mart tarihine kadar arazinin bulunduğu vergi dairesine bir önceki döneme ait bir defaya mahsus arazi vergisi vergi beyannamesini ibraz ederler.
    2.    Bir defaya mahsus arazi vergisi mükellefleri bu vergi rejiminin (ilk vergi döneminde) kullanmaya başladığı ilk senenin 15 martını geçmemek üzere aşağıdaki belgeleri ibraz ederler:
    1)    Cari vergi dönemine ait bir defaya mahsus arazi vergisinin cari hesaplarını;
    2)    Arazi tapusunun noter  veya köydeki yürütme organı tarafından tasdikli  kopyası  ( geçici olarak arsayı kullanabilirlik anlaşması, ikinci kez kullanabilir anlaşması dahil ); Araziyi kullanabilir belgesinin olmaması durumunda, bir defaya mahsus arazi vergisi mükellefleri yerel yürütme organının arsayı kullanabilir kararını ibraz ederler. Gelecekte vergi mükellefi  arsayı kullanabilir belgesi alırken vergi komitesine belgenin noter  veya köydeki yürütme organı tarafından tasdikli kopyasını alındıktan sonra 13 gün içinde sunar.
    3)    Yer kaynakları yönetmeye yetkili organ tarafından verilen, noter  veya köydeki yürütme organı tarafından tasdikli araziye biçilen değer belgesinin kopyasını, belgenin olmaması durumunda araziye biçilen değer yer kaynakları yönetmeye yetkili organ tarafından verilen o bölgedeki 1 hektar  arazinin biçilen değer ortalaması ele alınarak tesbit edilir.
    4)    Gelecek vergi dömeninde sosyal verginin hesaplanabilmesi için lazım olan verilerin gösterilmesi ile yapılacak istihdam hakkındaki bilgiler. Gelecek vergi dönemlerinde bir defaya mahsus arazi vergisi mükellefi,  bir defaya mahsus arazi vergisinin cari ödeneklerinin hesabını ve yukarıda belirtilen dökümanları sadece içindeki veriler değiştiği durumda ibraz eder.
    3.    Bu özel vergi rejimini seçen, yeni oluşan vergi mükellefleri bir defaya mahsus arazi vergisinin cari ödemeler hesabını ve bu maddenin 2. bölümünde gösterilen belgeleri özel vergi rejimini uygulayabilirlik dilekçesi verildikten sonraki 30 takvim günü içerisinde ibraz ederler.
    4.    Kapatılması yada tekrar kurulması durumunda bir defaya mahsus arazi vergisi mükellefi geçen vergi döneminin beyannamesini işyerinin kapatılması yada tekrar kurulması hakkındaki dilekçenin verilmesinden  sonraki 15 günlük süre  içerisinde sunmak zorundadır.

    Madde 383. Çeşitli vergiler ve bütçeye yapılan diğer zorunlu ödemelerin hesaplanma ve
    ödeme düzeni
    1.    Bir defaya mahsus arazi vergisi mükellefleri sosyal vergi miktarını aylık hesap göstergesine % 20 oranınının uygulanmasıyla tarım (köy) işletmesi başkanı ve üyeleri dahil olmak üzere, her işçi için aylık olarak hesaplarlar. Ödeme kaynağında kesilen bireysel gelir vergisinin hesaplanması bu kanunun 153, 155, 158, 160 maddelerine uygun olarak yapılır. Zorunlu emekli primlerin emekli fonlarına hesaplanması Kazakistan Cumhuriyeti emekli yasasının öngördüğü şekilde yapılır. Çevre kirletme ve su kaynakları kullanma parasının hesaplanması bu kanunun 461-465 maddelerinin tesbit ettiği kurallara göre yapılır.
    2.    Ödeme kaynağında kesilen sosyal verginin, bireysel gelir vergisinin, emekli fonlarına hesaplanan zorunlu emekli primlerinin, çevre kirletme ve su kaynakları kullanma parasının hesaplanan miktarın ödenmesi bir defaya mahsus arazi vergisinin ödenmesi için öngörülen sürenin içinde aşağıdaki sırada yapılır:
    1)    Cari vergi döneminin 20 Ekimi aşmamak üzere 1 Ocak’tan  1 Ekim’e kadarki dönemde hesaplanan vergi miktarı yatırılmalıdır.
    2)    Hesap dönemini takip eden vergi döneminin 20 Martı aşmamak üzere 1 Ekimden 31 aralığa  kadarki dönemde hesaplanan vergi miktarı yatırılmalıdır.

    Madde 384. Çeşitli vergiler ve bütçeye yapılan diğer zorunlu ödemeler ile ilgili vergi raporu sunma
    1.    Bir defaya mahsus arazi vergisi mükellefleri, bir defaya mahsus arazi vergisinin beyannamesinin ibraz edilmesi  gereken dönemde aşağıda sıralanan belgeleri göstermek zorundadırlar:
    1)    Sosyal vergi beyannamesini;
    2)    Ödeme kaynağında kesilen kişisel gelir vergisinin hesabını;
    3)    Emekli fonlarına yatırılan zorunlu emekli primlerin hesabını;
    4)    Çevre kirletme ve su kaynakları kullanma parasının beyannamesini.

    66. TARIMSAL ÜRÜN ÜRETİCİLERİ OLAN TÜZEL KİŞİLER İÇİN ÖZEL VERGİ REJİMİ

    Madde 385. Genel ilkeler
    1.    Tarımsal ürün üretimiyle uğraşan tüzel kişiler için özel vergi rejimi bütçe ile patent esasında özel hesap düzenini öngörür ve tüzel kişilerin aşağıdaki faaliyetlerini kapsar:
    1)    Arsa kullanılarak tarım ürünleri üreten, kendi ürettikleri ürünleri tekrar işlemden geçiren ve pazarlayan
    2)    Tarımsal ürünler, hayvancılık, kuş ürünleri üretme (tüm devrelerinde) arıcılık ve bütün  kendileri ürettikleri tekrar işlemden geçirme ve satmakla uğraşanlar.
    2.    Aşağıdakiler tarım ürünleri üreten tüzel kişiler için hazırlanan özel vergi rejimini (bundan sonra özel vergi rejimi)  kullanma hakkına sahip değildir;
    1)    Şubeleri, temsilcilikleri  ve yavru kuruluşları bulunan tüzel kişiler;
    2)    Şubeleri, temsilcilikleri  ve diğer münferit yapısal alt bölümleri bulunan tüzel kişiler;
    3)    Bu özel vergi rejimini uygulayan tüzel kişilerin affilire ettikleri tüzel kişiler
    3.    Podaksiz ürünleri üreten kendi ürettikleri ürünleri tekrar işlemden geçiren ve pazarlayan vergi mükellefleri özel vergi rejimini kullanamazlar.
    4.    Bu maddenin 1. bölümünde belirtilen işlerle uğraşan tüzel kişiler özel vergi rejimini veya genel kurallara göre düzenlenmiş vergilendirme düzenini seçme hakları kendilerine aittir. Seçilen vergilendirme rejimi vergi dönemi içerisinde değiştirilemez.
    5.    Bu özel vergi rejiminin kapsamadığı faaliyet türlerini gerçekleştirirken vergi mükellefleri gelir ve giderlerini (ücretlerin hesaplanması dahil), mülklerin (taşıt araçları ve arsalar dahil) hesaplarını ayrı tutmak zorundadırlar. Vergi mükellefleri bu vergilerin ve bütçeye ödenmesi gereken diğer zorunlu ödeneklerin hesabını ve ödemesini belirlenmiş genel kurallara göre yapmalıdırlar.

    Madde 386. Vergi dönemi
    Patent değerinin hesabına katılan vergilerin hesaplanacağı vergi dönemi bir takvim yılıdır.

    Madde 387. Patent verme düzeni
    1.    Vergi mükellefleri özel vergi rejimini uygulayabilmek için 20 Şubatı geçirmemek üzere arsasının bulunduğu yerdeki vergi dairesine görevlendirilmiş devlet organınca tesbit edilen şekile uygun olarak patent alabilme dilekçesini vermelidir. Vergi mükellefi tarafından belirlenen tarihe kadar dilekçenin verilmediği durumunda, vergisinin hesaplanmasını ve ödenmesini genel uygulanan koşullara göre yapmayı kabul etmiş sayılır.
    2.    Vergi mükelefi özel vergi rejimini uygulamaya başladığı dönemle aynı anda arsasının bulunduğu yerdeki vergi dairesine aşağıda belirtilen dökümanları dilekçe ile birlikte göstermesi gerekmektedir.
    1)    Tüzel kişinin devlet sicil kaydında kayıtlı olduğunu gösteren, noterle tasdiklenmiş belgenin kopyası.
    2)    Araziyi devamlı kullanabilir hakkına sahipliğini gösteren kararnameyi (geçici olarak arsayı kulanabilirlik ikinci kez kullanma anlaşması ) noter veya köydeki yürütme organı tarafından tasdikli kararnamenin kopyası.
    3)    Vergi dönemi başı itibariyle bu kanunun 385.maddesinin 1.bölümünde tesbit edilen faaliyetlerde kullanılan motorlu taşıtlar vergisinin hesaplanması için lazım olan göstergeler gösterilerek mevcut taşıt araçlarının listesini.
    4)    Mülk vergisinin vergilendirme nesnesi olan ve bu kanunun 385. maddesinin 1.bölümünde tesbit edilen, onların vergi dönemi başı itibariyle muhasebe hesaplarındaki kalan değerin gösterilmesi ve mülkiyette , mutemet yönetiminde bulunan nesnelerin işaretlenmesi ile faaliyetlerde kullanılan temel araç ve maddi olmayan aktiflerin listesi;
    5)    Lisansı (lisans gerektiren iş yapıyorsa);
    6)    Vergi mükellefinin önceki üç –beş yıla ait yıllık toplam gelirin ve işverenin belirtilen işçi sayısına gelir olarak ödenen giderleri dahil masrafların tesbiti için lazım olan raporların kopyası ( yeni oluşanlar hariç);
    7)    Görevlendirilmiş devlet organınca tesbit edilen koşullara uygun olarak, vergi mükellefi tarafından oluşturulan patent değerinin hesabı.
    3.    Yukarıda belirtilen dökümanların mevcudiyeti durumunda vergi dairesi beş iş günü içerisinde patenti teslim eder. Gelecek vergi dönemlerinde, vergi mükellefi vergi dairesine patent alma dilekçesini sunarken bu maddenin 2 bölümünün 1)-5) alt bölümlerinde belirlenen belgeleri sadece içindeki bilgiler değiştiği durumda ibraz ederler.
    4.    Yeni oluşan vergi mükellefleri bu özel vergi rejimini kullanmak için kaydı yapıldığı andan itibaren 30 takvim günü içersinde dilekçe verirler.
    5.    Her dönem için ayrı patent verilir.

    Madde 388. Patent değeri hesabına dahil edilen vergilerin hesaplanma düzeni
    1.    Patentin fiyatına korporatif gelir vergisi, sosyal vergi, arazi vergisi, mülk vergisi, motorlu taşıtlar vergisi, KDV (vergi mükellefi KDV mükellefi olarak kayıtlı olduğu durumunda) dahildir.
    2.    Vergi dönemi başında patent fiyatının hesabına dahil olduğu vergi miktarlarının hesaplanması aşağıdaki durumlarda  yapılır:
    1)    İşletme gelir vergisi ve  KDV’sini işletmenin 3-5 yıl önceki gelir ve gider verilerine dayanılarak belirlerken. Yeni oluşan vergi mükellefleri, gelir ve giderlerin göstergesini benzer şirketlerin ortalamasını ele alarak belirlerler; Gelir ve gider göstergelerinin belirlenme düzeni yetkili devlet organı tarafından yapılır.
    2)    Sosyal vergiyi işverenin işçilere bu kanunun 316. maddesinin 1.bölümüne uygun olarak tesbit edilen gelir olarak ödediği giderlerine bu kanunun 317.maddesinde tesbit edilen oranı uygulayarak belirlerken. Bunun yanında işverenin işçilere gelir olarak ödediği giderleri bu işletmedeki geçen yılın ortalama ücretlerine bu sene belirtilen işçi sayısının çarpımıyla tesbit edilir.
    3)    Arazi vergisi, mülk vergisi, motorlu taşıtlar vergisi miktarları genel uygulanan düzende.
    3.    Patent değerinin ödenmesi durumunda bütçeye ödenecek vergi oranı % 80 azalır.
    4.    Bu vergi rejimini kullanan vergi mükellefleri vergi beyannamelerinin ibrazında patent değerinin hesaplamasına dahil vergileri beyan etmeyebilirler, KDV hariç. KDV beyannamesi bu kanunun 247.maddesinde tesbit edilen süre ve düzende ibraz edilmelidir.
    5.    Cari vergi dönemi içersinde patent değerine dahil olan vergilerin kapsadığı, vergi nesnesinin ve (veya) vergi temelinin değişmesi durumunda vergi mükellefleri bu vergilerin miktarlarını tekrar hesaplıyorlar. Böyle bir durumda vergi mükellefleri hesap dönemini takip eden vergi döneminin 15 martını aşmamak üzere vergi dairesine “Patent değerinin hesabı”ndaki değişiklikleri ibraz ederler.

    Madde 389. Vergilerin ödenme düzeni ve süreleri
    Bütçeye patent değerinin hesabına dahil olan vergi miktarlarının ödenmesi 20 Mayıs ve 20 Ekimi geçmemek üzere  dolayısıyla patent değerinin hesabında belirlenen vergi miktarının 1/6 ve1/2 oranlarında ve patent değerinin kalan kısmı gelecek vergi döneminin 20 Martında patent değerinin hesabına dahil vergilerin tekrar hesaplanmasını hesaba katarak yapılmalıdır.

    Madde 390. Patent değeri hesabına dahil edilmeyen çeşitli vergilerin bütçeye yapılan diğer zorunlu ödemelerin hesaplanma ve ödenme özellikleri ve onlarla ilgili vergi raporu sunma
    1.    Ödeme kaynağında kesilen bireysel gelir vergisinin hesaplanması bu kanunun 153, 155, 158, 160 maddelerine uygun olarak yapılır. Zorunlu emekli primlerin emekli fonlarına hesaplanması Kazakistan Cumhuriyeti emekli yasasının öngördüğü şekilde yapılır. Çevre kirletme ve su kaynakları kullanma parasının hesaplanması bu kanunun 461- 465 maddelerinin tesbit ettiği kurallara göre yapılır.
    2.    Ödeme kaynağında kesilen sosyal verginin, bireysel gelir vergisinin, emekli fonlarına hesaplanan zorunlu emekli primlerinin, çevre kirletme ve su kaynakları kullanma parasının hesaplanan miktarın ödenmesi bir defaya mahsus arazi vergisinin ödenmesi için öngörülen sürenin içinde aşağıdaki sırada yapılır:
    1)    Cari vergi döneminin 20 Ekimi aşmamak üzere 1 Ocak’tan  1 Ekim’e kadarki dönemde hesaplanan vergi miktarı yatırılmalıdır.
    2)    Hesap dönemini takip eden vergi döneminin 20 Martı aşmamak üzere 1 Ekimden 31 Aralığa  kadarki dönemde hesaplanan vergi miktarı yatırılmalıdır.
    3.    Tarımsal ürünleri üreten ve özel vergi rejimini kullanan tüzel kişiler 15 Martı geçmemek üzere bir önceki vergi dönemine ait aşağıdaki vergi raporlarını ibraz etmelidirler:
    1)    Su kaynakları kullanma parasının beyannamesini;
    2)    Çevre kirletme parasının beyannamesini;
    4.    Tarımsal üretimle uğraşan ve özel vergi rejimini kullanan tüzel kişiler ödeme kaynağında kesilen bireysel gelir vergisinin hesabını emekli fonlarına hesaplanan zorunlu emekli primlerinin hesaplarını aşağıda öngörülen süre içinde ibraz ederler :
    1)    1 Ocak’tan  1 Ekim’e kadarki dönemde hesaplanan vergi miktarı için cari vergi döneminin 15 Ekimini aşmamak üzere;
    2)    1 Ekimden 31 Aralığa  kadarki dönemde hesaplanan vergi miktarı için hesap dönemini takip eden vergi döneminin 15 Martını aşmamak üzere.
    5.    Bu özel vergi rejiminin kapsadığı faaliyetlere vergi ve diğer patent değerine katılmayan ve bu maddede belirtilmeyen zorunlu ödemelerin raporlarının hesaplanması, ödenmesi ve ibraz edilmesi genel kurallara göre yapılır.

    67. ÇEŞİTLİ GİRİŞİMCİLİK FAALİYETLERİ İÇİN ÖZEL VERGİ REJİMİ

    Madde 391. Bu başlıkta kullanılan esas kavramlar
    1.    Bu başlıkta kullanılan  kavramların anlamları:
    1)    Bilardo masası – bilardo oyununu oynaması için yapılan ve kenarlarında deliği olan veya olmayan özel masa;
    2)    Oyun iş alanı – gelir elde etmek amacıyla talih ve bahis oyunları organize etme  ve gerçekleştirme işi;
    3)    Oyun müessesesi- talih ve bahis oyınlarının oynandığı gazino, totalizator, bukmer büroları,  parasal kazancı olan oyun makinelerinin salonu ve diğer oyun evleri;
    4)    Oyun kulvarı- bowling oynanması için kullanılan özel yol ;
    5)    Oyun masası- talih oyunları oynanması için kendi temsilcileri aracılığıyla müessesenin taraf, organizatör yada gözlemci olarak katıldığı her türlü kazanç elde edildiği oyun müessesindeki özel donatılar;
    6)    Oyun otomatları- özel donatılar (mekanik, elektrik, elektronik ve diğer teknik donatılar) talih oyunları dahil oyun için kullanılan;
    7)    Kart – silindir hacmi küçük olan, tekerleklerin esnek süspansiyon ve diferansiyeli olmayan yarış arabası,  motoru iki zamanlı ve hacmi 250 cm3’ten az , azami hızı 150 km /h
    8)    Kasa – oyun müessesesinde (totalizator veya bukmer bürolarında) özel donatımış mizaların miktarı göze alınarak ödemeye tabi kazanç miktarının hesaplandığı yerdir;
    9)    Loto- özel numaraları (resmi yada başka işaretleri) olan kartlar;
    10)    Bahis-tüzel yada özel kişiler arasında yapılan ve riske dayanan,sonucu gerçekleşip gerçekleşmeyeceği belli olmayan şartlara bağlı  kazanç anlaşmasıdır;
    11)    Nesnelerin hesaplarının tutulduğu belge – devlet dairesince tesbit edilen koşullara uygun olarak vergi nesnelerinin vergi dairelerine kayıtlı olduğunu gösteren dökümandır;
    12)    Sabit nokta- para kazancı elde edilmeyen (bilardo, loto, bowling, kart) oyun otomatları hizmetini sunarak girişimcilik faaliyetinin gerçekleştirildiği yer.

    Madde 392. Genel ilkeler
    1.    Ayrı girişimcilik türleri için, özel vergi rejimi (bundan sonra-özel vergi rejimi) aşağıda sıralanan hizmetleri gösteren bireysel girişimcileri, tüzel kişileri, onların şubelerini, temsilciliklerini ve diğer münferit yapısal alt bölümlerini kapsar;
    1)    Oyun iş alanlarında faaliyet gösterenler;
    2)    Para kazancı elde edilmeyen oyun otomatları;
    3)    Bowling hizmeti;
    4)    Bilardo hizmeti;
    5)    Karting hizmeti;
    6)    Loto oyunu düzenleme.
    2.    Özel vergi rejimi bu maddenin 1.bölümünde belirtilen kişiler (bundan sonra özel vergi rejimi)  için basitleştirilmiş düzen saptamıştır:
    1)    İşletme veya  bireysel gelir vergisi ve  KDV’nin sabit toplam vergi gibi hesaplanması ve ödenmesi;
    2)    Birinci bölümün alt bölümünde belirtildiği gibi vergiye göre beyannamenin hazırlanması ve bir defaya mahsus aksizin  basitleştirilmiş beyannameye göre hazırlanması; Bu düzen kaynağında kesilen bireysel gelir vergisinin hesaplanmasını, ödenmesini ve vergi raporunun sunulmasını ve ödeme kaynağında kesilmeyen  mülk gelirleri veya diğer gelirlerin kapsamaz.
    3.    İşletme (bireysel) gelir vergisi sabit toplam verginin % 30’unu, KDV % 70’ini oluşturuyor.
    4.    Aynı zamanda vergi mükellefleri bu kanunun 255-278 maddelerinde miktarı tesbit edilen aksizi kayıtlı toplam vergiden öderler.
    5.    Bu kanunun 1.bölümünde tesbit edilen faaliyet alanlarından başka, faaliyet alanlarının bulunması durumunda, vergi mükellefleri ayrı hesapta bu faaliyetlerin gelir ve giderlerini tutarlar, korporatif veya  bireysel gelir vergisi, KDV ve aksizi genel uygulanan koşullara göre hesaplarlar ve öderler.
    6.    Bu kanunun 2-4.bölümlerinde tesbit edilmeyen vergiler ve başka ödenmesi gereken ödeneklerin  hesaplanması, ödenmesi ve vergi  raporunun hazırlanması kanunun öngördüğü süre ve düzende yapılmalıdır.
    7.    Bu kanunu 393 maddesinde tesbit edilen oyun müesseselerinde (sabit nokta) kullanılan her çeşit  vergi nesnelerin genel sayısındaki değişiklik, bu kanunun 397.maddesinde tesbit edildiği düzenle zorunlu şekilde vergi dairelerine kaydedilmesi (yeniden kaydedilmesi) gerekir.

    Madde 393. Sabit toplam vergilerin vergilendirme nesneleri
    1.    Sabit toplam vergilerin vergilendirme nesneleri aşağıda sıralananlardır:
    1)    Oyun iş alanlarında faaliyet gösteren vergi mükellefleri için oyun masası, bu müesseseler kendi temsilcileri aracılığıyla bizzat katıldığı talih oyunlarının oynandığı masa; oyun masası, bu müesseseler kendi temsilcileri aracılığıyla düzenleyici yada gözetleyici olduğu talih oyunlarının oynandığı masa; para kazandıran oyun otomatları; müşterek gişe; bükmer bürosu gişesi.
    2)    Para kazancı elde edilmeyen oyun otomatları ile hızmet gösteren vergi mükellefleri için: para kazancı elde edilmeyen oyun otomatları;
    3)    Bowling hizmeti gösteren vergi mükellefleri için: oyun kulvarı;
    4)    Karting hızmeti gösteren vergi mükellefleri için: kart;
    5)    Bilardo hızmeti gösteren vergi mükellefleri için: bilardo masası;
    6)    Loto oyunu düzenleyen vergi mükellefleri için: loto düzenleyici.

    Madde 394. Sabit toplam vergilerin oranları
    Vergilendirme nesnesi biriminin sabit toplam vergi derecelerinin miktarı, mahalli temsil organlarınca vergi dairesi tarafından verilen veriler temel alınarak yapılır ve bir tek yönetim  biriminde bulunan vergi mükellefleri için aynıdır.

    Madde 395. Sabit toplam vergilerin  ve aksizin  hesaplanma ve ödenme düzeni
    1.    Bir takvim yılı için ödenecek sabit toplam vergi, yıllık vergi oranının bu kanunun 393. maddesinde belirtilen her vergilendirme nesnesine uygulanması yoluyla yapılır. Bu kanunun 396. maddesinde belirtilen rapor dönemi için ödenecek sabit toplam vergi, yıllık hesaplanan miktarın 12 ye bölünmesiyle bulunur.
    2.    Aksizin ve sabit toplam vergi miktarının.  bütçeye ödenmesi vergilendirme nesnesinin  bulunduğu yerde  her ?? hesap dönemini takip eden ayın 20’sini geçirmemek üzere yapılmalıdır.
    3.    Vergi mükellefinin oyun müesseseleri (sabit nokta) birkaç ilde (şehirde) olması durumunda, sabit toplam vergi ve aksiz bir mahalde  (şehir mahallesi) bulunan vergi nesneleri için ayrı hesaplanır.
    4.    İşletme vergi dönemine 15 gün kala açılırsa, sabit toplam vergi hesap döneminin tamamı için, işletme vergi dönemini 15 gün geçtikten sonra açılırsa –hesap döneminin yarısı için hesaplanır. Vergilendirme nesnesi vergi döneminin 15′ne kadar faaliyetini durdurduğu durumda sabit toplam vergi yarım aylık, 15’nden sonra durdurduğu durumda sabit toplam vergi bir aylık olarak hesaplanır.

    Madde 396. Vergi dönemi ve vergi beyannamesi
    1.    Aksizin ve sabit toplam vergilerin hesaplandığı ve ödendiği  vergi dönemi takvim ayıdır.
    2.    Vergi mükellefleri vergi nesnesinin bulunduğu yerdeki vergi dairesine sabit toplam vergilerin ve aksizin basitleştirilmiş bir defaya mahsus beyannamesini hesap dönemini takip eden ayın 15’ ine kadar ibraz etmek zorundadırlar.

    Madde 397. Sabit toplam vergi vergilendirme nesnelerinin  kayıt (yeniden kayıt) düzeni
    1.    Vergilendirme nesnesinin kaydının (yeniden kaydının) sabit toplam vergiyle yapılması vergi mükellefinin vergi nesnesinin bulunduğu yerdeki vergi dairesine dilekçe vermesiyle yapılır. Eğer vergi mükellefinin bir yerleşim biriminde birkaç oyun müessesesi (sabit nokta) varsa, vergi nesnelerinin kaydı (yeniden kayıt) vergi mükellefinin isteğine göre, bir  vergi dairesinde yapılabilir.
    2.    Vergi dairesi dilekçede bildirilen verileri temel alarak nesnenin sicil kayıt kartını iki nüshada, vergi dairesi başkanının imzasıyla ve mühürlettirerek hazırlar. Kayıt kartının bir nüshası vergi dairesinde kalır, ikinci nüshası vergi mükellefine verilir. Nesnenin sicil kayıt kartı her oyun müessesesine (sabit nokta) içindeki vergilendirme nesnesi hesaba katılarak ayrı verilir. Oyun müesseseleri (sabit nokta) sicil kayıt kartının orijinaline sahip olmalıdırlar.
    3.    Her vergilendirme nesnesi türünün miktarı değiştiği durumda, vergi mükellefi vergi dairesine kayıt yenileme dilekçesi vermek zorundadır.
    4.    Vergi nesnesinin ve bu nesneyle ilgili diğer nesnelerin vergi dairesinin kaydı (yeniden kayıt) dilekçe verildikten sonra, iki iş günü içerisinde yapılır ve kayıt (yeniden kayıt) sicil dergisine  kaydediliyor.
    5.    Vergi dairesinde kaydı olmayan vergi nesnelerinin  oyun müesseselerinde (sabit nokta) bulunması kesınlikle yasaktır.

    BÖLÜM 16. DİĞER ZORUNLU ÖDEMELER

    68. TÜZEL KİŞİNİN DEVLET RESMİ

    Madde 398. Genel ilkeler
    1.    Tüzel kişinin devlet kayıt resmi (bundan sonra – resmi), tüzel kişinin, onun şube ve temsilciliklerinin oluşturulması ve faaliyetine son verilmesi yeniden kurulması ve onların devlet kayıt belgelerinin (bundan sonra – kayıt) ikinci nüshasını edinmeleri sırasında alınır.
    2.    Kayıt yetkili organ (bundan sonra – kayıt organı) tarafından Kazakistan Cumhuriyeti hukuk kurallarında belirlenen düzene göre gerçekleştirilir.

    Madde 399. Resim mükellefleri
    Resim mükellefleri, Kazakistan Cumhuriyeti hukuk kurallarına uygun olarak kayda tabi olan tüzel kişiler ve onların şubeleri ile temsilcilikleridir.

    Madde 400. Resmin hesaplanma, ödenme ve ödenen tutarın iade edilme düzenleri
    1.    Resmi tutarı Kazakistan Cumhuriyeti Hükümetince belirlenen oranlara göre hesaplanır ve kayıt organına gerekli belgeler sunulmadan önce ödenir.
    2.    Resim tutarı vergi mükellefinin devlet kayıt yerinde bütçeye ödenir.
    3.    Resmi ödemiş olan kişinin devlet kaydı yaptırmaktan, gerekli belgeleri kayıt organına sunmadan önce vazgeçmesi durumlarının dışında, ödenmiş olan resim geri verilmez. İade işlemi, uygun kayıt organlarından alınan, kaydın yapılması için belgelerin sunulmadığını onaylayan belgeyi mükellefin getirmesinden sonra yapılır.

    69. ŞAHSİ GİRİŞİMCİLERİN DEVLET KAYIT RESMİ

    Madde 401. Genel ilkeler
    1.    Şahsi girişimcilerin devlet kayıt resmi (bundan sonra-resim),Kazakistan Cumhuriyeti sınırlarında tüzel kişilik oluşturmadan girişimcilik faaliyetlerde bulunan gerçek kişilerin devlet kaydı sırasında ve onların devlet kayıt belgelerinin (bundan sonra-kayıt) ikinci nüshasını edinmeleri sırasında alınır.
    2.    Kayıt vergi organları (bundan sonra-kayıt organı) tarafından Kazakistan Cumhuriyeti hukuk kurallarında belirlenen düzene göre gerçekleştirilir.

    Madde 402. Resim mükellefleri
    1.    Resim mükellefleri, Kazakistan Cumhuriyeti hukuk kurallarına uygun olarak kayda tabi olan gerçek kişilerdir.
    2.    Köy (çiftlik) işletmeleri, I,II ve III. gruptaki maluller ve tüzel kişilik oluşturmadan girişimcilik faaliyetlerde bulunan yurtdışından gelen Kazaklar Kazakistan Cumhuriyeti vatandaşı olana kadar resim ödemezler.

    Madde 403. Resmin hesaplanma, ödenme ve ödenen tutarın iade edilme düzeni
    1.    Resim tutarı Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti tarafından belirlenen oranlara göre hesaplanır ve kayıt organına gerekli belgeler teslim edilmeden önce ödenir.
    2.    Resim tutarı kayıt işleminin yapıldığı yerde bütçeye ödenir.
    3.    Resim ödemiş olan kişinin devlet kaydı yaptırmaktan, gerekli belgeleri kayıt organına sunmadan önce vazgeçmesi durumlarının dışında, ödenmiş olan resim geri verilmez. İade işlemi, kayıt organlarından alınan, kaydın yapılması için belgelerin sunulmadığını onaylayan belgeyi mükellefin getirmesinden sonra yapılır.

    70. TAŞINMAZ MÜLKE SAHİP OLMA VE ONLARIN ALIŞVERİŞİNİ YAPMA HAKKINDA
    DEVLET KAYIT RESMİ

    Madde 404. Genel ilkeler
    1.    Taşınmaz mülke sahip olma ve onlarla alışveriş yapma hakkında devlet kayıt resmi (bundan sonra-resim), taşınmaz mülke sahip olma ve onlarla alışveriş yapma hakkında devlet kaydı sırasında ve devlet kaydını tasdik eden belgenin ikinci nüshasını edinme sırasında alınır.
    2.    Kayda yetkili organ (bunda sonra-kayıt organı) tarafından Kazakistan Cumhuriyeti hukuk kurallarında belirlenen  düzene göre gerçekleştirilir

    Madde 405. Resim mükellefleri
    1.    Resim mükellefleri taşınmaz mülk ile ilgili eylemler yapan, Kazakistan Cumhuriyeti hukuk kurallarına uygun olarak kayda tabi olan gerçek ve tüzel kişilerdir.
    2.    Resim mükellefi olmayanlar şu şekilde sıralanabilir:
    1)    İkinci Dünya savaşına katılanlar ve onlarla eşit kişiler;
    2)    I veII. gruptaki maluller;
    3)    Ayrı yaşayan emekliler;
    4)    Kazakistan Cumhuriyeti vatandaşlı olana kadar, yurtdışından gelen Kazaklar;
    5)    Devlete kayıt olduktan sonra 3 yıla ait, kadro hazırlama ve eğitim işleriyle uğraşan küçük     girişimciler.

    Madde 406. Resmin hesaplanma, ödenme ve ödenen tutarın iade edilme düzeni
    1.    Resim tutarı Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti tarafından belirlenen oranlara göre hesaplanır ve kayıt organına gerekli belgeler teslim edilmeden önce ödenir.
    2.    Resim tutarı kayıt işleminin yapıldığı yerde bütçeye ödenir.
    3.    Resim ödemiş olan kişinin devlet kaydı yaptırmaktan, gerekli belgeleri kayıt organına sunmadan önce vazgeçmesi durumlarının dışında, ödenmiş olan resim geri verilmez. İade işlemi, kayıt organlarından alınan, kaydın yapılması için belgelerin sunulmadığını onaylayan belgeyi mükellefin getirmesinden sonra yapılır.

    71. Radyoelektronik araçların ve yüksel frekanslı cihazların devlet kayıt resmi

    Madde 407. Genel ilkeler
    1.    Radyoelektronik araçların ve yüksek frekanslı cihazların devlet kayıt resmi (bundan sonra resim), radyoelektronik araçların ve yüksek frekanslı cihazların devlet kaydı sırasında ve devlet kaydını tasdik eden belgenin ikinci nüshasını edinme sırasında alınır.
    2.    Kayıt haberleşme alanındaki yetkili organ (bundan sonra-kayıt organı) tarafından Kazakistan Cumhuriyeti hukuk kurallarında belirlenen düzene göre gerçekleştirilir.

    Madde 408. Mükellefler
    1.    Resim mükellefleri, çıkarları için kayıt organına kayıt işlemlerini yaptıran gerçek ve tüzel kişilerdir.
    2.    Devlet kurumları resim mükellefi değildirler.

    Madde 409. Resmin hesaplanma, ödenme ve ödenen tutarın iade edilme düzeni
    1.    Resim tutarı Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti tarafından belirlenen oranlara göre kayıt organınca hesaplanır.
    2.    Resim tutarı kayıt işleminin yapıldığı yerde kayıt işlemi yapılmadan önce bütçeye ödenir.
    3.    Resmi ödemiş olan kişinin devlet kaydı yaptırmaktan, gerekli belgeleri kayıt organına sunmadan önce vazgeçmesi durumlarının dışında, ödenmiş olan resim geri verilmez. İade işlemi, kayıt organlarından alınan, kaydın yapılması için belgelerin sunulmadığını onaylayan belgeyi mükellefin getirmesinden sonra yapılır.

    72. MEKANİK TAŞIT ARAÇLARININ VE RÖMORKLARIN DEVLET KAYIT RESMİ

    Madde 410. Genel ilkeler
    1.    Mekanik taşıt araçlarının ve römorkların devlet kayıt resmi(bundan sonra-resim), mekanik taşıt araçlarının ve römorkların devlet kaydı (yeniden kaydı) sırasında ve devlet kaydını tasdik eden belgenin ikinci nüshasını edinme sırasında alınır.
    2.    Kayda yetkili organ (bundan sonra-kayıt organı) tarafından Kazakistan Cumhuriyeti hukuk kurallarında belirlenen düzene göre gerçekleştirilir.

    Madde 411. Resim mükellefleri
    Resim mükellefleri mekanik taşıt araçlarını ve römorkları kullanan, kayda tabi olan gerçek ve tüzel kişilerdir.

    Madde 412. Resmin hesaplanma, ödenme ve ödenen tutarın iade edilme düzeni
    1.    Resim tutarı Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti tarafından belirlenen oranlara göre hesaplanır ve kayıt organına gerekli belgeler teslim edilmeden önce ödenir.
    2.    Resim tutarı kayıt işleminin yapıldığı yerde bütçeye ödenir.
    3.    Resim ödemiş olan kişinin devlet kaydı yaptırmaktan, gerekli belgeleri kayıt organına sunmadan önce vazgeçmesi durumlarının dışında, ödenmiş olan resim geri verilmez. İade işlemi, kayıt organlarından alınan, kaydın yapılması için belgelerin sunulmadığını onaylayan belgeyi mükellefin getirmesinden sonra yapılır.

    73. DENİZ, NEHİR GEMİLERİ VE KÜÇÜK ÇAPLI GEMİLERİN DEVLET KAYIT RESMİ

    Madde 413. Genel ilkeler
    1.    Deniz, nehir gemileri ve küçük çaplı gemilerin devlet kayıt resmi (bundan sonra-resim), deniz, nehir gemileri ve küçük çaplı gemilerin devlet kaydı (yeniden kaydı) sırasında ve devlet kaydını tastik eden belgenin ikinci nüshasını edinme sırasında alınır.
    2.    Kayıt taşıt alanındaki yetkili organ (bundan sonra- kayıt organı) tarafından Kazakistan Cumhuriyeti hukuk kurallarında belirlenen  düzene göre gerçekleştirilir.

    Madde 414. Resim mükellefleri
    Resim mükellefleri, gemiye sahip olan, kayda tabi gerçek ve tüzel kişilerdir.

    Madde 415. Resmin hesaplanma, ödenme ve ödenen tutarın iade edilme düzeni
    1.    Resim tutarı Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti tarafından belirlenen oranlara göre hesaplanır ve kayıt organına gerekli belgeler teslim edilmeden önce ödenir.
    2.    Resim tutarı kayıt işleminin yapıldığı yerde bütçeye ödenir.
    3.    Resim ödemiş olan kişinin devlet kaydı yaptırmaktan, gerekli belgeleri kayıt organına sunmadan önce vazgeçmesi durumlarının dışında, ödenmiş olan resim geri verilmez. İade işlemi, kayıt organlarından alınan, kaydın yapılması için belgelerin sunulmadığını onaylayan belgeyi mükellefin getirmesinden sonra yapılır.

    74. SİVİL HAVA TAŞITLARININ DEVLET KAYIT RESMİ

    Madde 416. Genel ilkeler
    1.    Sivil hava taşıtlarının devlet kayıt resmi (bundan sonra-resim), sivil hava taşıtlarının devlet kaydı (yeniden kaydı) sırasında ve devlet kaydını tasdik eden belgenin ikinci nüshasını edinme sırasında alınır.
    2.    Kayıt taşıt alanındaki yetkili organ (bundan sonra-kayıt organı) tarafından Kazakistan Cumhuriyeti hukuk kurallarında belirlenen düzene göre gerçekleştirilir.

    Madde 417. Resim mükellefleri
    Resim mükellefleri sivil hava taşıtına sahip olan, kayda tabi gerçek ve tüzel kişilerdir.

    Madde 418. Resmin hesaplanma, ödenme ve ödenen tutarın iade edilme düzeni
    1.    Resim tutarı Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti tarafından belirlenen oranlara göre hesaplanır ve kayıt organına gerekli belgeler teslim edilmeden önce ödenir.
    2.    Resim tutarı kayıt işleminin yapıldığı yerde bütçeye ödenir.
    3.    Resim ödemiş olan kişinin devlet kaydı yaptırmaktan, gerekli belgeleri kayıt organına sunmadan önce vazgeçmesi durumlarının dışında, ödenmiş olan resim geri verilmez. İade işlemi, kayıt organlarından alınan, kaydın yapılması için belgelerin sunulmadığını onaylayan belgeyi mükellefin getirmesinden sonra yapılır.

    75. TIBBİ ARAÇLARIN DEVLET KAYIT RESMİ

    Madde 419. Genel ilkeler
    1.    Tıbbi araçların devlet kayıt resmi (bundan sonra-resim), Kazakistan Cumhuriyeti yasalarına uygun olarak Kazakistan Cumhuriyetinde kullanılmasına izin verilen tıbbi araçların devlet kaydı (yeniden kaydı) sırasında ve devlet kaydını tasdik eden belgenin ikinci nüshasını edinme sırasında alınır.
    2.    Kayıt tıbbi araçlara kontrol alanında yetkili organ (bundan sonra-kayıt organı) tarafından Kazakistan Cumhuriyeti hukuk kurallarında belirlenen düzene göre gerçekleştirilir.

    Madde 420. Resim mükellefleri
    Resim mükellefleri, kayıt organlarına tıbbi araçlarının kaydını yaptıran gerçek ve tüzel kişilerdir.

    Madde 421. Resim oranları
    Resim oranları Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti tarafından belirlenir.

    Madde 422. Resmin hesaplanma, ödeme ve ödenen tutarın iade edilme düzeni
    1.    Resim tutarı belirlenen oranlara göre hesaplanır ve kayıt organına gerekli belgeler teslim edilmeden önce ödenir.
    2.    Resim tutarı vergi mükellefinin devlet kayıt yerinde bütçeye ödenir.
    3.    Resim ödemiş olan kişinin devlet kaydı yaptırmaktan, gerekli belgeleri kayıt organına sunmadan önce vazgeçmesi durumlarının dışında, ödenmiş olan resim geri verilmez. İade işlemi, kayıt organlarından alınan, kaydın yapılması için belgelerin sunulmadığını onaylayan belgeyi mükellefin getirmesinden sonra yapılır.

    76. TAŞITLARIN KAZAKİSTAN CUMHURİYETİ TOPRAKLARINDAN GEÇME RESMİ

    Madde 423. Genel ilkeler
    1.    Taşıtların Kazakistan Cumhuriyeti topraklarından  geçme resmi (bundan sonra -resim) şu gerekçelere alınır.
    1)    Uluslararası trafikte  yolcu ve yük taşıyan yerli ototaşıt araçlarının Kazakistan Cumhuriyeti topraklarından çıkış yapması;
    2)    Uluslararası trafikte yolcu ve yük taşıyan yabancı ototaşıt araçlarının Kazakistan Cumhuriyeti topraklarına giriş(çıkış) ve transit yapması;
    3)    Yerli ve yabancı iri boyutlu ve (veya) ağır ototaşıt araçlarının Kazakistan Cumhuriyeti topraklarından geçmesi;
    4)    Yerli ve yabancı ototaşıt araçlarının Kazakistan Cumhuriyetinin ücretli devlet karayollarından geçmesi;
    2.    Taşıtların Kazakistan Cumhuriyeti topraklarından, ücretli devlet karayollarından geçmesi, Kazakistan Cumhuriyeti yasalarında başka bir durum öngörülmediyse, taşıt alanındaki yetkili organın verdiği izin belgesiye gerçekleşir. Taşıtların Kazakistan Cumhuriyeti topraklarından geçme ve izin belgelerinin verilme düzenleri Kazakistan Cumhuriyeti Hükümetince belirlenir.

    Madde 424. Resim mükellefleri
    Resim mükellefleri, bu kanunun 423.maddesinin 1.bölümünde belirlenen durumlarda ototaşıt araçlarını Kazakistan Cumhuriyeti topraklarından geçiren gerçek ve tüzel kişilerdir.

    Madde 425. Resmin hesaplanma ve ödenme düzeni
    1.    Resim tutarı Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti tarafından belirlenen oranlara göre hesaplanır ve kayıt organına gerekli belgeler teslim edilmeden önce ödenir. Kazakistan Cumhuriyeti ücretli devlet karayollarının kullanılması halinde resim tutarı bu karayollarda geçiş yapılmadan önce ödenir.
    2.    Resmin bütçeye ödenmesi çeşitli banka işlemlerini  gerçekleştiren banka veya kuruluşlar aracılığıyla veya taşıt alanındaki yetkili organın özel bölümlerinde kati form raporu esasında nakit para ile yapılır. Kati form raporunun şekli ve resim tutarının bütçeye yatırılma düzeni yetkili devlet organının onayıyla Kazakistan Cumhuriyeti Maliye Bakanlığı tarafından belirlenir.
    3.    Resim tutarı izin belgesinin alındığı yerde veya ücretli devlet karayolunun kullanıldığı yerde bütçeye yatırılır.
    4.    Ödenen resim tutarı iade edilmez.

    77. AÇIK ARTIRMA RESMİ

    Madde 426. Genel ilkeler
    Açık artırma resmi (bundan sonra-resim), mülkün (mülkiyet hakkının) açık artırmada satışı sırasındaalınır.

    Madde 427. Resim mükellefleri
    Resim mükellefleri, mülklerini (mülkiyet hakkını) açık artırmada satışa çıkaran gerçek ve tüzel
    kişilerdir.

    Madde 428. Vergilendirme nesnesi
    1.    Vergilendirme nesnesi, açık artırma sonucunda belirlenen mülkün (mülkiyet hakkının), satış değeridir.
    2.    Aşağıdaki açık artırmalarda mülk (mülkiyet hakkı) satış değerleri vergilendirmeye tabi olmazlar:
    1)    Devlet mülkü ve özelleştirme ile ilgili yetkili devlet organının yaptığı açık artırmalar;
    2)    Devlet yararına icra belgelerini zorunlu olarak yerine getirme ile ilgili icrai üretim organlarının yaptığı açık artırmalar;
    3)    İhtisas açık artırmalarında aşağıdaki mülklerin satılmasi:
    1-1)    Vergi organları tarafından yönetimi sınırlandıran mülkler,
    1-2)    Vergi yükümlülüğünü sağlama amacıyla ipotek ettirilen mülkler,
    1-3)    Ve mahkeme kararıyla ek emisyon hisse senetlerinin dağıtımı.
    4)    Aşağıdaki mülklerin satışı yapılan açık artırmalarda:
    1-1)    Mahkeme icra belgeleri esasında devlet yararına el konulan mülkler,
    1-2)    Belirlenen düzene göre sahipsiz olduğu kabul edilen mülkler,
    1-3)    Belirlenen düzene göre devlete geçen mülkler,
    5)    İflas olan işletmelerin kitlesel satıldığı açık artırmalar.

    Madde 429. Resim oranları
    Resim oranı, açık artırma sonucu belirlenen mülklerin (mülkiyet haklarının) satış değerinin %3’ü olarak belirlenir.

    Madde 430. Resim hesaplanma ve ödenme düzeni
    1.    Resim tutarı vergilendirme nesnesi oranını kullanma yoluyla mükellefin kendisi tarafından hesaplanır.
    2.    Resim tutarı icra belgeleri ile ilgili icrai üretim organları tarafından yapılan açık artırmalarda hesaplanması durumunda, bütçeye ödenecek icra yaptırım tutarı kadar vergilendirme nesnesinde düzeltme yapılır.
    3.    Resim ödenmesi açık artırma yapıldıktan sonra en geç 15 takım günü içerisinde gerçekleştirilir.
    4.    Ödenen resim tutarı iade edilmez.

    Madde 431. Vergi beyannamesi
    1.    Resim mükellefleri, açık artırma yapıldıktan sonra en geç 10 takvim günü içerisinde devlet kaydının yapıldığı yerin vergi organlarına, vergi mükellefleri olarak resim beyannamesi verilir.
    2.    Açık artırma düzenleyicileri her üç ayda bir üç aylık dönemde yapılan açık artırmalarla ilgili, hesap döneminden sonraki ayın 15’ine kadar, devlet kaydının yapıldığı yerin vergi organlarına, vergi mükellefleri olarak yetkili devlet organının belirlediği şekle göre bilgi verirler.

    78. DAMGA RESMİ

    Madde 432. Genel ilkeler
    1.    Damga resmi, Kazakistan Cumhuriyetine getirilen emre yazılı senet ile ilgili hak ve yükümlülüklerin oluşması, değişmesi ve sona ermesine yönelik, Kazakistan Cumhuriyetinde ilk eylemleri yapılan ve Kazakistan Cumhuriyetine emre yazılı senet kağıtlarını getiren veya emre yazılı senet kağıtlarını hazırlayan kişilerden alınan poliçe ve emre yazılı senetlerin bundan sonra emre yazılı senetler düzenlenmesi sırasında ödenir.
    2.    Emre yazılı senetten doğan hak, damga resminin ödenmemesi veya tam olarak ödenmemesi durumunda, Kazakistan Cumhuriyeti sınırlarında damga resmi tutarının tümü ödenene kadar durdurulur ve damga resminin tam olarak ödendiğini gösteren ek belge ile damga vergisinin tümü ödendiğinde sözkonusu hak yenilenir.
    3.    Emre yazılı senet kağıdı-emre yazılı senet düzenlemesinde kullanılan belirli düzeyde korumalı damga kağıdı çeşididir. Kazakistan Cumhuriyetine getirilen  ve Kazakistan Cumhuriyetinde yapılan emre yazılı senet kağıtlarının koruma düzeyinin içeriği ve şekline olan talepler Kazakistan Cumhuriyeti Milli Bankası tarafından belirlenir.
    4.    Kazakistan Cumhuriyeti topraklarında emre yazılı senetler normal kağıtlarla da düzenlenebilir.
    5.    Döviz olarak düzenlenen emre yazılı senetin damga resim tutarı ödemenin yapıldığı gün için belirlenen Kazakistan Cumhuriyeti Milli Bankasının resmi kuruna göre belirlenir.

    Madde 433. Damga resmi mükellefleri
    1.    Damga resmi mükellefleri aşağıdaki gerçek ve tüzel kişilerdir:
    1)    Normal kağıt üzerinde düzenlenen emre yazılı senedi verenler;
    2)    K.Cumhuriyetine getirilen emre yazılı senet ile ilgili hak ve yükümlülüklerin oluşması, değişmesi ve sona ermesine yönelik Kazakistan Cumhuriyeti sınırlarında ilk eylemlerini yapanlar;
    3)    Kazakistan Cumhuriyeti sınırlarında emre yazılı senet kağıdı yapımcılarından veya bu kağıdı Kazakistan Cumhuriyeti getirenlerden emre yazılı senet kağıdı alanlar.
    2.    Damga resmi mükellefi olmayanlar şunlardır:
    1)    Kazakistan Cumhuriyeti Milli Bankası ve onun alt bölümleri- Kazakistan Cumhuriyeti dışında düzenlenen ve Kazakistan’a getirilen, hak ve yükümlülüklerin oluşması değişmesi ve sona ermesine yönelik ilk eylemleri yapılan emre yazılı senetlerle ilgili;
    2)    Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti – Kazakistan Cumhuriyeti Hükümetinin belirli programı altında alınan mallar için düzenlenen emre yazılı senetlerle ilgili;
    3)    Kazakistan Cumhuriyeti Maliye Bakanlığı – bu bölümün 2).alt bölümünde öngörülenlerin esasında düzenlenen emre yazılı senetlerle ilgili, eğer bu senetlerin kefili Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti ise.

    Madde 434. Damga resminin oranları
    Damga resminin oranı, eğer bu kanunun 435.maddesinde başka bir durum öngörülmediyse emre yazılı senedin tutarının %0,1’i olarak belirlenir.

    Madde 435. Damga resminin hesaplanma ve ödenme düzeni
    1.    Damga resminin hesaplanmasında  ödenecek emre yazılı senedin 10 bin tenge’yi doldurmayan tutarı tam 10 bin tenge kabul edilir.
    2.    Emre yazılı senedin emre yazılı senet kağıdında düzenlenmesi halinde, eğer senet tutarı 10 bin tengeyi aşmıyorsa damga resmi tam olarak ödenmiş sayılır. Tutarı 10 bin tenge’yi aşan emre yazılı senedin emre yazılı senet kağıdında düzenlenmesi halinde, 10 bin tengelik tutar için damga resmi ödenmiş sayılır. Ödenen tutar ile tam tutar arasındaki farkın damga resmi bütçeye ödenir.
    3.    Emre yazılı senet kağıdı yapımcılar ve onu Kazakistan Cumhuriyetine getirenler, emre yazılı senet kağıdı alanlardan  damga resmi tutarını keserek, kağıdın satılmasından sonraki üç gün içerisinde bütçeye öderler.
    4.    Damga resminin ödenmemesi veya tam olarak ödenmemesi durumunda, onun ödenmesi (ödemenin tamamlanması) emre yazılı senedi veren kişi, alan kişi veya başka kişiler tarafından yapılabilir. Bu durumda damga resmini ödeyen kişi Kazakistan Cumhuriyeti yasalarında belirlenen düzene göre emre yazılı senedi veren kişiden ödediği damga resmi tutarını tazmin etmesini talep edebilir. Bu bölümdeki durum emre yazılı senet kağıdını yapımcılar ve onu Kazakistan Cumhuriyetine getirenlerin emre yazılı senet kağıdı alanlardan damga resmini keserek bütçeye ödemeleri ile ilgili yükümlülüklerini kapsamaz.
    5.    Ödenen damga resmi tutarı iade edilmez

    Madde 436. Vergi dönemi
    Emre yazılı senet kağıdını yapımcıların ve onu Kazakistan Cumhuriyetine getirenlerin kestikleri
    Damga resmi tutarı hakkındaki vergi beyannamesini sunmaları için vergi dönem, takvim ayıdır.

    Madde 437. Vergi beyannamesi
    Vergi beyannamesi, emre yazılı senet kağıdını yapımcılar ve onu Kazakistan Cumhuriyeti topraklarına getirenler tarafından hesap ayından sonraki ayın 10’una kadar sunulur ve cari takvim ayındaki kesilen damga resimleri ile ilgili bilgileri içerir.

    79. ÇEŞİTLİ FAALİYETLERDE BULUNMA HAKKI İÇİN LİSANS RESMİ

    Madde 438. Genel ilkeler
    1.    Çeşitli faaliyetlerde bulunma hakkı için lisans resmi (bundan sonra-resim), Kazakistan Cumhuriyeti yasalarına uygun olarak lisanslandırmaya tabi çeşitli faaliyetlerde bulunma hakkı için lisans (lisansın ikinci nüshası) verme sırasında alınır.
    2.    Lisans, Kazakistan Cumhuriyeti hukuk kurallarında belirlenen düzene uygun olarak yetkili organ (bundan sonra – lisansçı) tarafından verilir.

    Madde 439. Resim mükellefleri
    Resim mükellefleri, lisans alan gerçek ve tüzel kişilerdir.

    Madde 440. Resmin hesaplanma, ödenme ve ödenen tutarın iade edilme düzeni
    1.    Resim tutarı Kazakistan Cumhuriyeti Hükümetince belirlenen oranlara göre hesaplanır ve lisansçıya gerekli belgeler teslim edilmeden önce ödenir.
    2.    Resim tutarı resim mükellefinin devlet kayıt yerinde vergi mükellefi sıfatıyla bütçeye ödenir.
    3.    Resim ödemiş olan kişinin lisans almaktan, gerekli belgeleri lisansçıya sunmadan önce vazgeçmesi durumlarının dışında, ödemiş olan resim geri verilmez. İade işlemi, lisansçıdan alınan, gerekli belgelerin sunulmadığını onaylayan belgeyi mükellefin getirmesinden sonra yapılır.

    80. TELEVİZYON VE RADYO YAYINI YAPAN KURULUŞLARA RADYO FREKANSI
    TAYFINI KULLANMA İZNİ RESMİ

    Madde 441. Genel ilkeler
    1.    Televizyon ve radyo yayını yapan kuruluşlara radyo frekansı tayfını kullanma izni resmi (bundan sonra – resim), haberleşme alanındaki yetkili organ tarafından Kazakistan Cumhuriyetinde televizyon ve radyo yayını yapan kuruluşlara radyo frekansı tayfını kullanma izninin (iznin ikinci hüshasının) verilmesi sırasında alınır. Bu başlıktaki durumlar, haber alanındaki yetkili organın onayıyla haberleşme alanındaki yetkili organ tarafından verilen lisans esasında faaliyet gösteren Kazakistan Cumhuriyetinin televizyon ve radyo yayını yapan kuruluşları için kullanılır.
    2.    İznin verilme düzeni Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti tarafından belirlenir.
    3.    Radyo frekansı tayfı şeritinin (nominaller) bölüştürülmesi Kazakistan Cumhuriyeti yasalarına uygun olarak yarışma esasında yapılabilir. Yarışma esasında yapılan radyo frekansı tayfı şeritinin(nominaller) bölüştürülmesi sırasında alınan tutarlar, bu başlığa uygun olarak ödenecek resmin dışındadır.
    4.    Haberleşme alanındaki yetkili organ her üç aylık dönemde bir, hesap döneminden sonraki ayın 15’ine kadar, vergi mükellefinin kayıtlı olduğu yerin vergi organlarına yetkili devlet organının belirlediği şekilde bilgi verir.

    Madde 442. Resim mükellefleri
    Resim mükellefleri bu Kanunun 441.Maddesinin 1.bölümünde belirtilen televizyon ve radyo yayını yapan kuruluşlardır. Resim mükallefi olmayanlar esas işlevsel görevlerini yerine getirmek için radyo frekansı tayfını kullanma izni alan devlet kuruluşlarıdır.

    Madde 443. Resim oranları
    Resim oranları Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti tarafından belirlenir.

    Madde 444. Resmin hesaplanma, ödenme ve ödenen tutarın iade edilme düzeni
    1.    Resim tutarı Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti tarafından belirlenen oranlara göre hesaplanır ve haberleşme alanındaki yetkili organdan izin alınmadan önce bütçeye ödenir.
    2.    Resim tutarı vergi mükellefinin kayıtlı olduğu yerde bütçeye ödenir.
    3.    Resmi ödemiş olan kişinin izin almaktan, izin için gerekli belgeleri haberleşme alanındaki yetkili organa sunmadan önce vazgeçmesi durumlarının dışında, ödenmiş olan resim geri verilmez. Bu durumda iade işlemi, sözkonusu yetkili organdan alınan, izin için gerekli belgelerin sunulmadığını onaylayan belgeyi mükellefin getirmesinden sonra yapılır.

    81. ARSA KULLANMA ÖDEMESİ

    Madde 445. Genel ilkeler
    1.    Arsa kullanma ödemesi (bundan sonra – ödeme), devlet tarafından ücret esasında geçici olarak kullanıma verilen (kısa) toprak için alınır.
    2.    Toprağın ücret esasında geçici olarak kullanıma verilme düzeni Kazakistan Cumhuriyeti hukuk kurallarında belirlenir.
    3.    Toprak kaynaklarını yönetme ile ilgili yetkili organın bölgesel alt bölümleri her üç ayda bir, hesap döneminden sonraki ayın 15’ine kadar, bulundukları yerin vergi organlarına yetkili devlet organının belirlediği şekilde bilgi verirler.

    Madde 446. Mükellefler
    Ödemenin mükellefleri, toprağı ücret esasında geçici olarak kullanıma alan gerçek ve tüzel kişilerdir.

    Madde 447. Ödeme oranları
    Ödeme oranları Kazakistan Cumhuriyeti toprak yasalarına uygun olarak belirlenir. Ödeme oranları toprak vergisinin oranlarından az olmamalıdır.

    Madde 448. Hesaplanma ve ödeme düzeni
    1.    Ödeme tutarı, toprak kaynaklarını yönetme ile ilgili bölgesel yetkili organla yapılan, toprağı ücret esasında geçici olarak kullanma sözleşmesi esasına göre hesaplanır. Yıllık ödeme tutarları toprak kaynaklarını yönetme ile ilgili bölgesel yetkili organın düzenlediği hesapta belirlenir. Ödeme tutarının hesabı, anlaşma şartlarının ve bu Kanunda belirlenen toprak vergisini hesaplama düzeninin değiştirilmesi durumlarında, toprak kaynaklarını yönetme ile ilgili bölgesel yetkili organ tarafından yeniden incelenir.
    2.    Vergi dönemi için ödenecek ödemenin boyutu, hesapta belirtilen ödeme oranıne ve vergi döneminde toprağı kullanım süresine bakılarak belirlenir.
    3.    Ödemenin boyutu bu Kanuna uygun olarak söz konusu arazi için hesaplanan toprak vergisi tutarından az olmamalıdır.
    4.    Ödeme mükellefleri cari ödeme tutarlarını eşit paylarla cari yılın en geç 20 Şubat, 20 Mayıs, 20 Ağustos  ve 20 Kasım tarihlerine kadarki sürelerde bütçeye ödemelidirler.
    5.    Devletin belirlenen ödeme sürelerinden sonra toprağı ücret esasında geçici olarak kullanıma vermesi durumunda, ilk ödemeyi bütçeye yatırma süresi olarak gelecek (sıradaki) ödeme süresi kabul edilir.
    6.    Devletin son ödeme süresinden sonra toprağı ücret esasında geçici olarak kullanıma vermesi halinde ödeme süresi olarak arazinin verildiği aydan sonraki ayın 20’sine kadar olan süre kabul edilir.
    7.    Toprağı ücret esasında geçici olarak kullanım sözleşmesi süresinin bitmesiyle veya onun vergi dönemi başladıktan sonra feshedilmesiyle, kalan süre için bütçeye ödenecek ödeme tutarı, sözleşme geçerliliğinin sona erdiği günden sonra en geç 15 gün içerisinde ödenir.
    8.    Ödeme tutarı arazinin bulunduğu yerde bütçeye ödenir.
    9.    Söz konusu ödeme ile ilgili geciktirme parası ve cezaları kapatma hesabına fazladan ödenen tutar gelecek ödemelerin hesabına sayılabilir veya vergi mükellefinin dilekçesi üzerine onun banka hesabına yatırılabilir.

    Madde 449. Vergi dönemi
    Toprağı kullanma ödemesinin hesaplanması ve ödenmesi için vergi dönemi bu Kanunun 136.maddesine göre belirlenir.

    Madde 450. Vergi raporu
    1.    Ödenek mükellefleri arazinin bulunduğu yerin vergi organlarına ödeneğin cari ödemeler hesabını ve beyannameyi verirler.
    2.    Cari ödemeler hesabı mükellefler tarafından hesap vergi döneminin 15 Şubat tarihine kadar verilir. Vergi dönemi başladıktan sonra toprağı ücret esasında geçici olarak kullanma sözleşmesi yapan kişiler cari ödemeler hesabını sözleşme yapıldıktan sonraki ayın 15’ine kadar verirler.
    3.    Araziyi kullanma ödemesi ile ilgili beyanname mükellefler tarafından engeç hesap yılından sonraki yılın 31 Mart tarihine kadar sunulur.
    4.    İlk vergi döneminde beyanname ile birlikte toprak kaynaklarını yönetme ile ilgili bölgesel yetkili organ ile yapılan toprağı ücret esasında geçici olarak kullanma sözleşmesinin noter tastikli kopyası verilir. Daha sonraki dönemlerde sözleşmenin noter tastikli kopyası ancak ödeme tutarının veya sözleşme şartlarının değiştirilmesi durumlarında verilir.
    5.    Toprak kaynaklarını yönetme ile ilgili bölgesel yetkili organ ile yapılan toprağı ücret esasında geçici olarak kullanma sözleşmesi geçerlilik süresinin vergi dönemi başladıktan sonra sona ermesi veya onun feshedilmesi halinde, beyanname en geç sözleşme süresinin bitmesinden (feshedilmesinden) sonra 10 güne kadar sunulur.

    82. ÜST SU KAYNAKLARINI KULLANMA ÖDEMESİ

    Madde 451. Genel ilkeler
    1.    Üst su kaynaklarını kullanma ödemesi (bundan sonra – ödeme), üst su kaynaklarından su alınacak veya alınmadan yapılan hertürlü özel su kullanımında alınır.
    2.    Özel su kullanımı, su kaynaklarının yönetimi ile ilgili yetkili organın verdiği izin esasında gerçekleşir. Özel su kullanımının türleri Kazakistan Cumhuriyetinin su ile ilgili yasalarında belirlenir.
    3.    Su kaynaklarının yönetimi ile ilgili bölgesel yetkili organlar, her üç aylık dönemde bir, en geç hesap döneminden sonraki ikinci ayın 1’ine kadar illerin Astana ve Almatı  şehirlerinin vergi komitelerine yetkili devlet organının belirlediği şekilde bilgi verirler.

    Madde 452. Mükellefler
    Ödeme mükellefleri, tesis, teknik araç veya cihazların yardımıyla üst su kaynaklarını kullanan gerçek ve tüzel kişilerdir.

    Madde 453. Vergilendirme nesnesi
    1.    Vergilendirme nesneleri şu şekilde sıralanabilir:
    1)    Üst su kaynaklarından çıkartılan su hacimi;
    2)    Üretilen elektroenerji hacimi;
    3)    Su taşıtı ile yapılan nakliyat hacimi;
    4)    Balık avlama hacimi ve diğer su kullanım hacimleri.
    2.    Ödeme, gemi çekiminsiz ağaç yüzdürme, rekızasyon, kazı aletlerini kullanma, bataklık kurutma, suyun durumu etkileyen tesis ve teknik cihazların kullanımınsız genel su kullanımı durumlarını kapsamaz.

    Madde 454. Ödeme oranları
    1.    Ödeme oranları Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti tarafından belirlenir.
    2.    Çıkartılan su hacimi su kaynaklarının yönetimi ile ilgili yetkili organın belirlediği limiti aşması halinde bu maddenin 1.bölümünde belirlenen ödeme oranları 3 kat artırılır.
    3.    Su nesnelerinin izinsiz kullanımı halinde, bu maddenin 2. bölümünde belirlenen ödeme oranları 5 kat artırılır.

    Madde 455. Hesaplama ve ödeme düzeni
    1.    Ödeme tutarını su kullanım hacimi ve belirlenen oranlara göre mükellefin kendisi belirler.
    2.    Mükellefler (bütçe ile hesabını köy işletmeleri ve tarım ürünleri üreten tüzel kişiler için hazırlanan özel vergi rejimine göre yapan vergi mükelleflerin dışında) her ay, su kullanımı cari ödeme tutarını en geç hesap ayından sonraki ayın 20’sine kadar bütçeye ödemek zorundadırlar.
    3.    Ödemenin son hesabı beyanname verme süresi başladıktan sonra en geç 5 iş günü içerisinde yapılır.
    4.    Ödeme izin belgesinde belirtilen özel su kullanımı yerinde bütçeye ödenir.
    5.    Sözkonusu ödeme ile ilgili geciktirme parası ve cezaları kapatma hesabına fazladan ödenen tutar gelecek ödemelerin hesabına sayılabilir veya vergi mükellefinin dilekçesi üzerine onun banka hesabına yatırabilir.

    Madde 456. Ayrı kategorideki vergi mükellefleri ödemelerinin hesaplanma ve ödeme özellikleri
    1.    Köy işletmeleri ve tarım ürünleri üreten tüzel kişiler için hazırlanan özel vergi rejiminde, Devlet bütçesine ödeme yapan vergi mükellefinin ödemeler tutarını yatırıması aşağıdaki düzende gerçekleştirilmektedir;
    1)    Cari vergi döneminin 1 Ocak ile 1 Ekim arasındaki dönemi için hesaplanan cari ödeme tutarı en geç cari vergi döneminin 20 Ekimine kadar ödenir.
    2)    1 Ekim ile 31 Aralık arasındaki dönem için hesaplanan tutar, hesap döneminden sonraki vergi döneminin en geç 20 Mart tarihine kadar ödenir.
    2.    Sanayi işletmeleri üretim ihtiyaçları için su işletme sistemlerinden aldıkları su için, o suyun başka sanayi işletmesi veya konut işletme hizmetleri sunan kuruluşların su işletme sistemlerinden doğrudan geldiğine bakmaksızın ödeme yaparlar.
    3.    Konut işletme hizmetleri sunan kuruluşlar sanayi işletmelerine verdikleri suyun dışındaki üst su kaynaklarından aldıkları su için bütçeye ödeme yaparlar.
    4.    Gerçek ve tüzel kişiler su basınçlı ve su düzenleyici tesisleri olan su kaynaklarında yük taşıma için ödeme yaparlar.
    5.    Isısal enerji işletmeleri, konut işletme ihtiyaçları olan ısı enerjisi üretimine harcadıkları su için ödeme tutarını, konut işletme hizmetleri sunan kuruluşlar için öngörülen oranlara göre belirlerler.
    6.    Isısal enerji işletmeleri, teknolojik ihtiyaçları olan makineleri soğutmak için (geri dönüşümlü su tüketimi) su alım limiti içerisinde kullandıkları su için ödeme tutarını, konut işletme hizmetleri sunan kuruluşlar için öngörülen oranlara göre belirlerler. Geri dönüşümlü olmayan su tüketiminde ödeme tutarı sanyı işletmeler için belirlenen oranlara göre belirlenir.

    Madde 457. Vergi dönemi
    Üst su kaynaklarının kullanımı ödemesinin hesaplanması ve bütçeye ödenmesi için vergi dönemi bu kanunun 136.Maddesine uygun olarak belirlenir.

    Madde 458. Vergi raporu
    1.    Ödeme yapacak vergi mükellefleri özel su kullanım yerinin vergi organlarına zamanında  beyanname verip, ödemelerini yaparlar.
    2.    Cari ödemeler hesabı bu maddenin 4. bölümünde belirtilenlerin dışındaki mükellefler tarafından her üç aylık dönemde bir, hesap döneminden sonraki ayın 15’ine kadar teslim edilir.
    3.    Beyanname bu maddenin 4.bölümünde belirtilenlerin dışındaki mükellefler tarafından hesap vergi döneminde sonraki yılın 31 Mart tarihine kadar sunulur.
    4.    Bütçe ile hesabını köy işletmeleri ve tarım ürünleri üreten tüzel kişiler için hazırlanan özel vergi rejimine göre yapan vergi mükellefleri ödeme ile ilgili beyannameleri hesap vergi döneminden sonraki yılın 15 Mart tarihine kadar verirler.
    5.    Cari ödemeler hesabı ve beyanname, vergi organlarına sunulmadan önce su kaynaklarının yönetimi ile ilgili yerel yetkili organ tarafından tasdik edilir.

    83. ÇEVRE KİRLETME ÖDEMESİ

    Madde 459. Genel ilkeler
    1.    Çevre kirletme ödemesi(bundan sonra-ödeme), Kazakistan Cumhuriyeti hukuk kurallarında belirlenen özel doğa kullanımı faaliyetlerinin Kazakistan Cumhuriyeti topraklarında gerçekleştirme için alınır.
    2.    Özel doğa kullanım, çevreyi koruma alanının yetkili organı tarafından verilen izin esasında gerçekleştirilir.
    3.    Belirlenen düzene göre düzenlenmiş izin olmadan çevre kirletmek, belirlenen limitin üzerindeki kirletim olarak ele alınır.
    4.    Çevreyi koruma alanının yetkili organları her üç aylık dönemde bir en geç hesap üç aylık döneminden sonraki ikinci ayın 1’ne kadar bulundukları yerin vergi organlarına yetkili devlet organının belirlediği şekilde bilgi verirler.

    Madde 460. Mükellefler
    Ödeme mükellefleri, Kazakistan Cumhuriyeti topraklarında özel doğa kullanımı düzeninde faaliyet gerçekleştiren gerçek ve tüzel kişilerdir.

    Madde 461. Vergilendirme nesnesi
    Vergilendirme nesnesi, limit sınırlarında ve limitin üzerindeki atık hacmi, kirlilik oluşturan madde atıkları (kaza da dahil), üretim ve tüketim artıkları.

    Madde 462. Ödeme oranları
    Ödeme oranları her sene, çevreyi koruma alanının, yetkili organı tarafından düzenlenen hesap esasına göre, yerel temsilcilik organları tarafından belirlenir. Belirlenen limitin üzerindeki çevre kirliliği için çevreyi koruma alanının yetkili organının onayıyla yerel temsilcilik organlarının tasdik ettiği ödeme oranları, 10 kat artırılır.

    Madde 463. Hesaplanma ve ödenme düzeni
    1.    Ödeme tutarını çevre kirliliğine ve belirlenen oranlara bakarak mükellefin kendisi hesaplar.
    2.    Küçük ödeme hacimli kuruluşlar (toplam yıllık kapasitesi 100 aylık hesap göstergesine kadar olan) için ödeme, çevreyi koruma alanındaki bölgesel yetkili organ tarafından çevreyi kirletmenin fidye limiti şeklinde kabul edilir. Fidye limiti izinin düzenlenme sırasında hesap yılı için önceden tam olarak ödenir.
    3.    Ödeme bütçeye izin belgesinde zikredilen çevreyi kirletme kaynağının (nesnesinin) bulunduğu yerde ödenir.
    4.    Çevreyi kirletme için cari ödeme tutarı, bu maddenin 2 ve 6. bölümlerinde belirtilen vergi mükellefleri dışındaki mükellefler tarafından 3 aylık hesap döneminden sonraki ayın 20’sine kadar ödenir.
    5.    Ödemenin son hesabı beyanname verme süresi başladıktan sonraki 5 gün işerisinde yapılır.
    6.    Köy işletmeleri ve tarımsal ürün tüzel kişiler için hazırlanan özel vergi rejimini kullanan vergi mükellefler ödemeyi aşağıdaki şekilde yaparlar:
    1)    Cari vergi döneminin 1 Ocağından 1 Ekimine kadarki dönem için hesaplanan cari ödeme tutarları, en geç cari vergi döneminin 20 Ekimine kadar ödenir.
    2)    1 Ekim – 31Aralık arasındaki süre için hesaplanan tutar hesap döneminden sonraki vergi döneminin 20 Mart tarihine kadar ödenir.
    7.    Sözkonusu ödeme ile ilgili geciktirme parası ve cezaları kapamak için fazladan ödenmiş olan tutar gelecek ödemelerin hesabına aktarılabilir veya vergi mükellefinin dilekçesi üzerine onun banka hesabına aktarılabilir.

    Madde 464. Vergi dönemi
    Çevreyi kirletme ödemesinin hesaplanması ve bütçeyi ödenmesi için vergi dönemi bu Kanunun
    136.Maddesine uygun olarak belirlenir.

    Madde 465. Vergi raporu
    1.    Ödeme mükellefleri çevreyi kirletme nesnelerinin bulunduğu yerin vergi organlarına cari ödemeler hesabı ve beyannameyi verirler.
    2.    Cari ödemeler hesabı, bu maddenin 4.bölümünde belirtilenlerin dışındaki ödeme mükellefleri tarafından her 3 aylık dönemde bir hesap döneminden sonraki ayın 15’ine kadar verilir.
    3.    Çevreyi kirletme ödemesi ile ilgili beyanname, bu maddenin 4.bölümünde belirtilenlerin dışındaki ödeme mükellefleri tarafından hesap vergi döneminden sonraki yılın 31 Mart tarihine kadar verilir.
    4.    Köy işletmeleri ve tarımsal ürün üreten tüzel kişiler için hazırlanan özel vergi rejimini kullanan vergi mükellefleri ödeme beyannamesini hesap vergi döneminden sonraki yılın 15 Mart tarihine kadar verirler.
    5.    Cari ödemeler hesabı ve beyanname vergi organına sunulmadan önce çevreyi koruma ile ilgili bölgesel yetkili organ tarafından tasdik edilir.

    84. HAYVANLARI, DÜNYASINI KULLANMA ÖDEMESİ

    Madde 466. Genel ilkeler
    1.    Hayvanları kullanma ödemesi (bundan sonra – ödeme), doğal ortamda serbest yaşayan hayvanların doğadan alıması için ödettirilir.
    2.    Hayvanları işaretlemek ve halkalamak amacıyla daha sonra doğaya serbest bırakmak üzere yakalanması ödemeyi tabi değildir.
    3.    Ödeme şu kategorideki hayvanlar için belirlenir:
    1)    Avlama nesneleri olan hayvan türleri;
    2)    Balık avlama nesneleri olan hayvan türleri;
    3)    Nadir rastlanan ve yok olma tehlikesi yaşayan hayvan türleri;
    4)    Diğer amaçlarla (avlama ve balık avlama dışında) kullanılan hayvan türleri.
    4.    Avlama ve balık avlama nesneleri kategorisindeki hayvan türlerinin sadece değerli hayvan çeşitleri için ödeme uygulanır. Avlama ve balık avlama nesneleri kategorisindeki değerli hayvan türleri Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti tarafından belirlenir.
    5.    Hayvanlar kullanma, hayvanlar dünyasının idaresi ile ilgili yetkili organın verdiği izinin esasında gerçekleştirilir.
    6.    Nadir rastlanan ve yok edilme tehlikesi altında olan hayvan türleri için kullanım ödemesi, her ayrı durumda Kazakistan Cumhuriyeti Hükümetince bu hayvanları avlama izini verilme sırasında belirlenir. Nadir rastlanan ve yok olma tehlikesi altında olan hayvan türlerinin listesi Kazakistan Cumhuriyeti Hükümetince belirlenir.
    7.    Hayvanlar dünyasının idaresi ile ilgili yetkili organın bölgesel alt bölümleri 3 aylık hesap döneminden sonraki ayın 15’ine kadar illerin, Almatı ve Astana şehirlerinin vergi organlarına yetkili devlet organının belirlediği şekilde bilgi verirler.

    Madde 467. Mükellefler
    Ödeme mükellefleri, hayvanlar dünyasını kullanan gerçek ve tüzel kişilerdir.

    Madde 468. Ödeme oranları
    Ödemenin oranları Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti tarafından belirlenir.

    Madde 469. Hesaplama ve ödeme düzeni
    1.    Ödeme tutarı, ödeme oranına ve hayvanın sayısına (çeşitli su hayvanları için ağırlık) göre belirlenir.
    2.    Ödeme tutarı bütçeye, çeşitli banka işlemlerini gerçekleştiren banka ve kuruluşlar aracılığıyla veya hayvanlar dünyasının idaresi ile ilgili yetkili organın bölgesel alt bölümlerine nakit para ile ödenir
    3.    Hayvanlar dünyasının idaresi ile ilgili yetkili organın bölgesel alt bölümleri nakit para ile ödenen ödemeleri kati rapor formu esasında kabul ederler. Kati rapor formunun şekli ve nakit para ile ödenen ödemelerin bütçeye yatırılma düzeni, Kazakistan Cumhuriyeti Maliye Bakanlığı tarafından yetkili devlet organının onayıyla belirlenir.
    4.    Mükellefler belirlenen oranlara göre ödeme tutarını kendileri hesaplarlar ve hayvanlar dünyasını idaresi ile ilgili yetkili organın bölgesel alt bölümlerinden izin alana kadar öderler.
    5.    Ödemenin bütçeye ödenmesi hayvanlar dünyasını kullanma yerinde geriçekleştirilir.
    6.    Ödenen ödeme tutarları iade edilmez.

    85. ORMANI KULLANMA ÖDEMESİ

    Madde 470. Genel ilkeler
    1.    Ormanı kullanma ödemesi (bundan sonra – ödeme), aşağıdaki orman kullanımı durumlarında alınır:
    1)    Kerestelik ağaç hazırlama;
    2)    Diri dal hazırlama;
    3)    İkinci düzeyli ağaç maddelerinin (kabuklar, ağaç yeşillikleri ve başka) hazırlanması;
    4)    Ağaç suyu hazırlama;
    5)    Tali orman kullanımı (ot biçme ve hayvan otlatma, tıbbi bitki ve teknik hammade hazırlama, yabani meyve, ceviz, mantar, yemiş ve diğer orman gıda ürünlerini toplama, arılık ve kovanlıkları yaygın hale getirme);
    6)    Ormanın kültürel, sıhhı ve ilmi araştırma amacıyla kullanımı;
    7)    Orman fonu arazisinin avcılık işletmesinin ihtiyaçları için kullanılması;
    2.    Ormanı kullanma hakkı, orman işletmesi ve orman sahipleri idaresinin bölgesel yetkili organı tarafından verilen aşağıdaki özel izin belgelerinin esasında verilir:
    1)    Orman fonu arazisini uzun süreyle (50 yıla kadar) kullanma hakkı veren, kira sözleşmeleri;
    2)    Orman kaynaklarını veya orman fonu arazisini sahiplerine kısa süre (bir seneye kadar) için kullanma hakkı veren ağaç kesme bileti, müzekkeresi, orman bileti;
    3.    Ödeme tutarı bütçeye, çeşitli banka işlemlerini gerçekleştiren banka ve kuruluşlar aracılığıyla veya uygun organa kati rapor formu esasında nakit parayla ödenir.Kati rapor formunun şekli ve nakit para ile ödenen ödemelerin bütçeye yatırılma düzeni, Kazakistan Cumhuriyeti Maliye Bakanlığı tarafından yetkili devlet organının onayıyla belirlenir.
    4.    Orman işletmesi ve orman sahipleri idaresinin bölgesel yetkili organları her 3 aylık dönemde bir, hesap döneminden sonraki ikinci ayın 1’ine kadar bulundukları yerin vergi organına, yetkili devlet organının belirlediği şekilde bilgi verirler.

    Madde 471. Mükellefler
    1.    Ödeme mükellefleri, Kazakistan Cumhuriyeti hukuki akitlerinde belirlenen düzene göre ormanı kullanma hakkını alan gerçek ve tüzel kişilerdir (bundan sonra – orman kullanıcıları).
    2.    Ödeme mükellefi olmayanlar şunlardır:
    1)    Orman fonu sahipleri (bundan sonra – orman sahipleri) ve orman kullanıcıları da dahil olmak üzere orman işleten kişiler,- ormanın bakımı için kesimlerde damara indirilen ağaçlar, sıhhi eylemler, orman düzenlemesi ve tüketicilerin kendi güçleriyle hazırladıkları kerestelik ağaçlar da dahil olmak üzere orman işletme eylemleri için;
    2)    Orman kullanıcıları – ilmi araştırma yapmak için ağaç kaynakları, diri dallar, ikinci düzeyli ağaç maddeleri almada. Bu durmunda alınan ürün ilmi araştırma yapmak için gerekli kısmın dışında orman fonu arazisi sahibine aittir. Onun listesi ve hacmi araştırma programı ve metoduna göre belirlenir ve orman işletmesi yönetiminin bölgesel organı ile yapılan anlaşma veya sözleşmede belirtilir.

    Madde 472. Vergilendirme nesnesi
    Vergilendirme nesnesi orman kullanımının hacimi ve (veya) kullanıma verilen orman fonu arazisidir.

    Madde 473. Ödeme oranları
    1.    Bu maddenin 2.alt bölümünde belirtilenlerin dışındaki ödeme oranları, yerel temsilcilik organları tarafından orman işletme yönetimi yetkili organının oluşturduğu hesap esasına göre belirlenir.
    2.    Köke indirilen ağaçlar için temel ödeme oranları Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti tarafından belirlenir. Bunda yerel temsilcilik organları oranı iki kat artırma yetkisine sahiptirler.

    Madde 474. Hesaplanma ve ödenme düzeni
    1.    Ödemenin hesaplanma düzeni ve bütçeye yatırılma süreleri Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti tarafından belirlenir.
    2.    Ödenen tutar geri verilmez.

    86. ÖZEL KORUNAN DOĞAL ALANLARI KULLANMA ÖDEMESİ

    Madde 475. Genel ilkeler
    1.    Özel korunan doğal alanları kullanma ödemesi (bundan sonra – ödeme), Kazakistan Cumhuriyeti özel korunan doğal alanlarının ilmi, kültürel-aydınlatıcı, eğitim, turizm, rekreasyon ve sınırlı işletme amaçlarıyla kullanımı için alınır.
    2.    Özel korunan doğal alanların idaresi, her 3 aylık dönemde bir hesap döneminden sonraki ayın en geç 15’ine kadar bulunduğu yerin organına yetkili devlet organının belirlediği şekilde bilgi verir.

    Madde 476. Mükellefler
    Mükellefler Kazakistan Cumhuriyetinin özel korunan doğal alanlarını kullanan gerçek ve tüzel
    kişilerdir.

    Madde 477. Vergi oranları
    1.    Ülke çapında önem taşıyan özel korunan doğal alanların kullanımı için ödeme oranı Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti tarafından belirlenir.
    2.    Yerel önem taşıyan özel korunan doğal alanların kullanımı için ödeme oranı yerel temsilcilik organları tarafından yerel icra organlarının sunumuyla belirlenir.
    Madde 448. Hesaplanma ve ödeme düzeni
    1.    Ödeme tutarı, toprak kaynaklarını yönetme ile ilgili bölgesel yetkili organla yapılan, toprağı ücret esasında geçici olarak kullanma sözleşmesi esasına göre hesaplanır. Yıllık ödeme tutarları toprak kaynaklarını yönetme ile ilgili bölgesel yetkili organın düzenlediği hesapta belirlenir. Ödeme tutarının hesabı, anlaşma şartlarının ve bu Kanunda belirlenen toprak vergisini hesaplama düzeninin değiştirilmesi durumlarında, toprak kaynaklarını yönetme ile ilgili bölgesel yetkili organ tarafından yeniden incelenir.
    2.    Vergi dönemi için ödenecek ödemenin boyutu, hesapta belirtilen ödeme oranıne ve vergi döneminde toprağı kullanım süresine bakılarak belirlenir.
    3.    Ödemenin boyutu bu Kanuna uygun olarak söz konusu arazi için hesaplanan toprak vergisi tutarından az olmamalıdır.
    4.    Ödeme mükellefleri cari ödeme tutarlarını eşit paylarla cari yılın en geç 20 Şubat, 20 Mayıs, 20 Ağustos  ve 20 Kasım tarihlerine kadarki sürelerde bütçeye ödemelidirler.
    5.    Devletin belirlenen ödeme sürelerinden sonra toprağı ücret esasında geçici olarak kullanıma vermesi durumunda, ilk ödemeyi bütçeye yatırma süresi olarak gelecek (sıradaki) ödeme süresi kabul edilir.
    6.    Devletin son ödeme süresinden sonra toprağı ücret esasında geçici olarak kullanıma vermesi halinde ödeme süresi olarak arazinin verildiği aydan sonraki ayın 20’sine kadar olan süre kabul edilir.
    7.    Toprağı ücret esasında geçici olarak kullanım sözleşmesi süresinin bitmesiyle veya onun vergi dönemi başladıktan sonra feshedilmesiyle, kalan süre için bütçeye ödenecek ödeme tutarı, sözleşme geçerliliğinin sona erdiği günden sonra en geç 15 gün içerisinde ödenir.
    8.    Ödeme tutarı arazinin bulunduğu yerde bütçeye ödenir.
    9.    Söz konusu ödeme ile ilgili geciktirme parası ve cezaları kapatma hesabına fazladan ödenen tutar gelecek ödemelerin hesabına sayılabilir veya vergi mükellefinin dilekçesi üzerine onun banka hesabına yatırılabilir.

    Madde 449. Vergi dönemi
    Toprağı kullanma ödemesinin hesaplanması ve ödenmesi için vergi dönemi bu Kanunun 136.maddesine göre belirlenir.

    Madde 450. Vergi raporu
    1.    Ödenek mükellefleri arazinin bulunduğu yerin vergi organlarına ödeneğin cari ödemeler hesabını ve beyannameyi verirler.
    2.    Cari ödemeler hesabı mükellefler tarafından hesap vergi döneminin 15 Şubat tarihine kadar verilir. Vergi dönemi başladıktan sonra toprağı ücret esasında geçici olarak kullanma sözleşmesi yapan kişiler cari ödemeler hesabını sözleşme yapıldıktan sonraki ayın 15’ine kadar verirler.
    3.    Araziyi kullanma ödemesi ile ilgili beyanname mükellefler tarafından engeç hesap yılından sonraki yılın 31 Mart tarihine kadar sunulur.
    4.    İlk vergi döneminde beyanname ile birlikte toprak kaynaklarını yönetme ile ilgili bölgesel yetkili organ ile yapılan toprağı ücret esasında geçici olarak kullanma sözleşmesinin noter tastikli kopyası verilir. Daha sonraki dönemlerde sözleşmenin noter tastikli kopyası ancak ödeme tutarının veya sözleşme şartlarının değiştirilmesi durumlarında verilir.
    5.    Toprak kaynaklarını yönetme ile ilgili bölgesel yetkili organ ile yapılan toprağı ücret esasında geçici olarak kullanma sözleşmesi geçerlilik süresinin vergi dönemi başladıktan sonra sona ermesi veya onun feshedilmesi halinde, beyanname en geç sözleşme süresinin bitmesinden (feshedilmesinden) sonra 10 güne kadar sunulur.

    82. ÜST SU KAYNAKLARINI KULLANMA ÖDEMESİ

    Madde 451. Genel ilkeler
    1.    Üst su kaynaklarını kullanma ödemesi (bundan sonra – ödeme), üst su kaynaklarından su alınacak veya alınmadan yapılan hertürlü özel su kullanımında alınır.
    2.    Özel su kullanımı, su kaynaklarının yönetimi ile ilgili yetkili organın verdiği izin esasında gerçekleşir. Özel su kullanımının türleri Kazakistan Cumhuriyetinin su ile ilgili yasalarında belirlenir.
    3.    Su kaynaklarının yönetimi ile ilgili bölgesel yetkili organlar, her üç aylık dönemde bir, en geç hesap döneminden sonraki ikinci ayın 1’ine kadar illerin Astana ve Almatı  şehirlerinin vergi komitelerine yetkili devlet organının belirlediği şekilde bilgi verirler.

    Madde 452. Mükellefler
    Ödeme mükellefleri, tesis, teknik araç veya cihazların yardımıyla üst su kaynaklarını kullanan gerçek ve tüzel kişilerdir.

    Madde 453. Vergilendirme nesnesi
    1.    Vergilendirme nesneleri şu şekilde sıralanabilir:
    1)    Üst su kaynaklarından çıkartılan su hacimi;
    2)    Üretilen elektroenerji hacimi;
    3)    Su taşıtı ile yapılan nakliyat hacimi;
    4)    Balık avlama hacimi ve diğer su kullanım hacimleri.
    2.    Ödeme, gemi çekiminsiz ağaç yüzdürme, rekızasyon, kazı aletlerini kullanma, bataklık kurutma, suyun durumu etkileyen tesis ve teknik cihazların kullanımınsız genel su kullanımı durumlarını kapsamaz.

    Madde 454. Ödeme oranları
    1.    Ödeme oranları Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti tarafından belirlenir.
    2.    Çıkartılan su hacimi su kaynaklarının yönetimi ile ilgili yetkili organın belirlediği limiti aşması halinde bu maddenin 1.bölümünde belirlenen ödeme oranları 3 kat artırılır.
    3.    Su nesnelerinin izinsiz kullanımı halinde, bu maddenin 2. bölümünde belirlenen ödeme oranları 5 kat artırılır.

    Madde 455. Hesaplama ve ödeme düzeni
    1.    Ödeme tutarını su kullanım hacimi ve belirlenen oranlara göre mükellefin kendisi belirler.
    2.    Mükellefler (bütçe ile hesabını köy işletmeleri ve tarım ürünleri üreten tüzel kişiler için hazırlanan özel vergi rejimine göre yapan vergi mükelleflerin dışında) her ay, su kullanımı cari ödeme tutarını en geç hesap ayından sonraki ayın 20’sine kadar bütçeye ödemek zorundadırlar.
    3.    Ödemenin son hesabı beyanname verme süresi başladıktan sonra en geç 5 iş günü içerisinde yapılır.
    4.    Ödeme izin belgesinde belirtilen özel su kullanımı yerinde bütçeye ödenir.
    5.    Sözkonusu ödeme ile ilgili geciktirme parası ve cezaları kapatma hesabına fazladan ödenen tutar gelecek ödemelerin hesabına sayılabilir veya vergi mükellefinin dilekçesi üzerine onun banka hesabına yatırabilir.

    Madde 456. Ayrı kategorideki vergi mükellefleri ödemelerinin hesaplanma ve ödeme özellikleri
    1.    Köy işletmeleri ve tarım ürünleri üreten tüzel kişiler için hazırlanan özel vergi rejiminde, Devlet bütçesine ödeme yapan vergi mükellefinin ödemeler tutarını yatırıması aşağıdaki düzende gerçekleştirilmektedir;
    1)    Cari vergi döneminin 1 Ocak ile 1 Ekim arasındaki dönemi için hesaplanan cari ödeme tutarı en geç cari vergi döneminin 20 Ekimine kadar ödenir.
    2)    1 Ekim ile 31 Aralık arasındaki dönem için hesaplanan tutar, hesap döneminden sonraki vergi döneminin en geç 20 Mart tarihine kadar ödenir.
    2.    Sanayi işletmeleri üretim ihtiyaçları için su işletme sistemlerinden aldıkları su için, o suyun başka sanayi işletmesi veya konut işletme hizmetleri sunan kuruluşların su işletme sistemlerinden doğrudan geldiğine bakmaksızın ödeme yaparlar.
    3.    Konut işletme hizmetleri sunan kuruluşlar sanayi işletmelerine verdikleri suyun dışındaki üst su kaynaklarından aldıkları su için bütçeye ödeme yaparlar.
    4.    Gerçek ve tüzel kişiler su basınçlı ve su düzenleyici tesisleri olan su kaynaklarında yük taşıma için ödeme yaparlar.
    5.    Isısal enerji işletmeleri, konut işletme ihtiyaçları olan ısı enerjisi üretimine harcadıkları su için ödeme tutarını, konut işletme hizmetleri sunan kuruluşlar için öngörülen oranlara göre belirlerler.
    6.    Isısal enerji işletmeleri, teknolojik ihtiyaçları olan makineleri soğutmak için (geri dönüşümlü su tüketimi) su alım limiti içerisinde kullandıkları su için ödeme tutarını, konut işletme hizmetleri sunan kuruluşlar için öngörülen oranlara göre belirlerler. Geri dönüşümlü olmayan su tüketiminde ödeme tutarı sanyı işletmeler için belirlenen oranlara göre belirlenir.

    Madde 457. Vergi dönemi
    Üst su kaynaklarının kullanımı ödemesinin hesaplanması ve bütçeye ödenmesi için vergi dönemi bu kanunun 136.Maddesine uygun olarak belirlenir.

    Madde 458. Vergi raporu
    1.    Ödeme yapacak vergi mükellefleri özel su kullanım yerinin vergi organlarına zamanında  beyanname verip, ödemelerini yaparlar.
    2.    Cari ödemeler hesabı bu maddenin 4. bölümünde belirtilenlerin dışındaki mükellefler tarafından her üç aylık dönemde bir, hesap döneminden sonraki ayın 15’ine kadar teslim edilir.
    3.    Beyanname bu maddenin 4.bölümünde belirtilenlerin dışındaki mükellefler tarafından hesap vergi döneminde sonraki yılın 31 Mart tarihine kadar sunulur.
    4.    Bütçe ile hesabını köy işletmeleri ve tarım ürünleri üreten tüzel kişiler için hazırlanan özel vergi rejimine göre yapan vergi mükellefleri ödeme ile ilgili beyannameleri hesap vergi döneminden sonraki yılın 15 Mart tarihine kadar verirler.
    5.    Cari ödemeler hesabı ve beyanname, vergi organlarına sunulmadan önce su kaynaklarının yönetimi ile ilgili yerel yetkili organ tarafından tasdik edilir.

    83. ÇEVRE KİRLETME ÖDEMESİ

    Madde 459. Genel ilkeler
    1.    Çevre kirletme ödemesi(bundan sonra-ödeme), Kazakistan Cumhuriyeti hukuk kurallarında belirlenen özel doğa kullanımı faaliyetlerinin Kazakistan Cumhuriyeti topraklarında gerçekleştirme için alınır.
    2.    Özel doğa kullanım, çevreyi koruma alanının yetkili organı tarafından verilen izin esasında gerçekleştirilir.
    3.    Belirlenen düzene göre düzenlenmiş izin olmadan çevre kirletmek, belirlenen limitin üzerindeki kirletim olarak ele alınır.
    4.    Çevreyi koruma alanının yetkili organları her üç aylık dönemde bir en geç hesap üç aylık döneminden sonraki ikinci ayın 1’ne kadar bulundukları yerin vergi organlarına yetkili devlet organının belirlediği şekilde bilgi verirler.

    Madde 460. Mükellefler
    Ödeme mükellefleri, Kazakistan Cumhuriyeti topraklarında özel doğa kullanımı düzeninde faaliyet gerçekleştiren gerçek ve tüzel kişilerdir.

    Madde 461. Vergilendirme nesnesi
    Vergilendirme nesnesi, limit sınırlarında ve limitin üzerindeki atık hacmi, kirlilik oluşturan madde atıkları (kaza da dahil), üretim ve tüketim artıkları.

    Madde 462. Ödeme oranları
    Ödeme oranları her sene, çevreyi koruma alanının, yetkili organı tarafından düzenlenen hesap esasına göre, yerel temsilcilik organları tarafından belirlenir. Belirlenen limitin üzerindeki çevre kirliliği için çevreyi koruma alanının yetkili organının onayıyla yerel temsilcilik organlarının tasdik ettiği ödeme oranları, 10 kat artırılır.

    Madde 463. Hesaplanma ve ödenme düzeni
    1.    Ödeme tutarını çevre kirliliğine ve belirlenen oranlara bakarak mükellefin kendisi hesaplar.
    2.    Küçük ödeme hacimli kuruluşlar (toplam yıllık kapasitesi 100 aylık hesap göstergesine kadar olan) için ödeme, çevreyi koruma alanındaki bölgesel yetkili organ tarafından çevreyi kirletmenin fidye limiti şeklinde kabul edilir. Fidye limiti izinin düzenlenme sırasında hesap yılı için önceden tam olarak ödenir.
    3.    Ödeme bütçeye izin belgesinde zikredilen çevreyi kirletme kaynağının (nesnesinin) bulunduğu yerde ödenir.
    4.    Çevreyi kirletme için cari ödeme tutarı, bu maddenin 2 ve 6. bölümlerinde belirtilen vergi mükellefleri dışındaki mükellefler tarafından 3 aylık hesap döneminden sonraki ayın 20’sine kadar ödenir.
    5.    Ödemenin son hesabı beyanname verme süresi başladıktan sonraki 5 gün işerisinde yapılır.
    6.    Köy işletmeleri ve tarımsal ürün tüzel kişiler için hazırlanan özel vergi rejimini kullanan vergi mükellefler ödemeyi aşağıdaki şekilde yaparlar:
    1)    Cari vergi döneminin 1 Ocağından 1 Ekimine kadarki dönem için hesaplanan cari ödeme tutarları, en geç cari vergi döneminin 20 Ekimine kadar ödenir.
    2)    1 Ekim – 31Aralık arasındaki süre için hesaplanan tutar hesap döneminden sonraki vergi döneminin 20 Mart tarihine kadar ödenir.
    7.    Sözkonusu ödeme ile ilgili geciktirme parası ve cezaları kapamak için fazladan ödenmiş olan tutar gelecek ödemelerin hesabına aktarılabilir veya vergi mükellefinin dilekçesi üzerine onun banka hesabına aktarılabilir.

    Madde 464. Vergi dönemi
    Çevreyi kirletme ödemesinin hesaplanması ve bütçeyi ödenmesi için vergi dönemi bu Kanunun
    136.Maddesine uygun olarak belirlenir.

    Madde 465. Vergi raporu
    1.    Ödeme mükellefleri çevreyi kirletme nesnelerinin bulunduğu yerin vergi organlarına cari ödemeler hesabı ve beyannameyi verirler.
    2.    Cari ödemeler hesabı, bu maddenin 4.bölümünde belirtilenlerin dışındaki ödeme mükellefleri tarafından her 3 aylık dönemde bir hesap döneminden sonraki ayın 15’ine kadar verilir.
    3.    Çevreyi kirletme ödemesi ile ilgili beyanname, bu maddenin 4.bölümünde belirtilenlerin dışındaki ödeme mükellefleri tarafından hesap vergi döneminden sonraki yılın 31 Mart tarihine kadar verilir.
    4.    Köy işletmeleri ve tarımsal ürün üreten tüzel kişiler için hazırlanan özel vergi rejimini kullanan vergi mükellefleri ödeme beyannamesini hesap vergi döneminden sonraki yılın 15 Mart tarihine kadar verirler.
    5.    Cari ödemeler hesabı ve beyanname vergi organına sunulmadan önce çevreyi koruma ile ilgili bölgesel yetkili organ tarafından tasdik edilir.

    84. HAYVANLARI, DÜNYASINI KULLANMA ÖDEMESİ

    Madde 466. Genel ilkeler
    1.    Hayvanları kullanma ödemesi (bundan sonra – ödeme), doğal ortamda serbest yaşayan hayvanların doğadan alıması için ödettirilir.
    2.    Hayvanları işaretlemek ve halkalamak amacıyla daha sonra doğaya serbest bırakmak üzere yakalanması ödemeyi tabi değildir.
    3.    Ödeme şu kategorideki hayvanlar için belirlenir:
    1)    Avlama nesneleri olan hayvan türleri;
    2)    Balık avlama nesneleri olan hayvan türleri;
    3)    Nadir rastlanan ve yok olma tehlikesi yaşayan hayvan türleri;
    4)    Diğer amaçlarla (avlama ve balık avlama dışında) kullanılan hayvan türleri.
    4.    Avlama ve balık avlama nesneleri kategorisindeki hayvan türlerinin sadece değerli hayvan çeşitleri için ödeme uygulanır. Avlama ve balık avlama nesneleri kategorisindeki değerli hayvan türleri Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti tarafından belirlenir.
    5.    Hayvanlar kullanma, hayvanlar dünyasının idaresi ile ilgili yetkili organın verdiği izinin esasında gerçekleştirilir.
    6.    Nadir rastlanan ve yok edilme tehlikesi altında olan hayvan türleri için kullanım ödemesi, her ayrı durumda Kazakistan Cumhuriyeti Hükümetince bu hayvanları avlama izini verilme sırasında belirlenir. Nadir rastlanan ve yok olma tehlikesi altında olan hayvan türlerinin listesi Kazakistan Cumhuriyeti Hükümetince belirlenir.
    7.    Hayvanlar dünyasının idaresi ile ilgili yetkili organın bölgesel alt bölümleri 3 aylık hesap döneminden sonraki ayın 15’ine kadar illerin, Almatı ve Astana şehirlerinin vergi organlarına yetkili devlet organının belirlediği şekilde bilgi verirler.

    Madde 467. Mükellefler
    Ödeme mükellefleri, hayvanlar dünyasını kullanan gerçek ve tüzel kişilerdir.

    Madde 468. Ödeme oranları
    Ödemenin oranları Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti tarafından belirlenir.

    Madde 469. Hesaplama ve ödeme düzeni
    1.    Ödeme tutarı, ödeme oranına ve hayvanın sayısına (çeşitli su hayvanları için ağırlık) göre belirlenir.
    2.    Ödeme tutarı bütçeye, çeşitli banka işlemlerini gerçekleştiren banka ve kuruluşlar aracılığıyla veya hayvanlar dünyasının idaresi ile ilgili yetkili organın bölgesel alt bölümlerine nakit para ile ödenir
    3.    Hayvanlar dünyasının idaresi ile ilgili yetkili organın bölgesel alt bölümleri nakit para ile ödenen ödemeleri kati rapor formu esasında kabul ederler. Kati rapor formunun şekli ve nakit para ile ödenen ödemelerin bütçeye yatırılma düzeni, Kazakistan Cumhuriyeti Maliye Bakanlığı tarafından yetkili devlet organının onayıyla belirlenir.
    4.    Mükellefler belirlenen oranlara göre ödeme tutarını kendileri hesaplarlar ve hayvanlar dünyasını idaresi ile ilgili yetkili organın bölgesel alt bölümlerinden izin alana kadar öderler.
    5.    Ödemenin bütçeye ödenmesi hayvanlar dünyasını kullanma yerinde geriçekleştirilir.
    6.    Ödenen ödeme tutarları iade edilmez.

    85. ORMANI KULLANMA ÖDEMESİ

    Madde 470. Genel ilkeler
    1.    Ormanı kullanma ödemesi (bundan sonra – ödeme), aşağıdaki orman kullanımı durumlarında alınır:
    1)    Kerestelik ağaç hazırlama;
    2)    Diri dal hazırlama;
    3)    İkinci düzeyli ağaç maddelerinin (kabuklar, ağaç yeşillikleri ve başka) hazırlanması;
    4)    Ağaç suyu hazırlama;
    5)    Tali orman kullanımı (ot biçme ve hayvan otlatma, tıbbi bitki ve teknik hammade hazırlama, yabani meyve, ceviz, mantar, yemiş ve diğer orman gıda ürünlerini toplama, arılık ve kovanlıkları yaygın hale getirme);
    6)    Ormanın kültürel, sıhhı ve ilmi araştırma amacıyla kullanımı;
    7)    Orman fonu arazisinin avcılık işletmesinin ihtiyaçları için kullanılması;
    2.    Ormanı kullanma hakkı, orman işletmesi ve orman sahipleri idaresinin bölgesel yetkili organı tarafından verilen aşağıdaki özel izin belgelerinin esasında verilir:
    1)    Orman fonu arazisini uzun süreyle (50 yıla kadar) kullanma hakkı veren, kira sözleşmeleri;
    2)    Orman kaynaklarını veya orman fonu arazisini sahiplerine kısa süre (bir seneye kadar) için kullanma hakkı veren ağaç kesme bileti, müzekkeresi, orman bileti;
    3.    Ödeme tutarı bütçeye, çeşitli banka işlemlerini gerçekleştiren banka ve kuruluşlar aracılığıyla veya uygun organa kati rapor formu esasında nakit parayla ödenir.Kati rapor formunun şekli ve nakit para ile ödenen ödemelerin bütçeye yatırılma düzeni, Kazakistan Cumhuriyeti Maliye Bakanlığı tarafından yetkili devlet organının onayıyla belirlenir.
    4.    Orman işletmesi ve orman sahipleri idaresinin bölgesel yetkili organları her 3 aylık dönemde bir, hesap döneminden sonraki ikinci ayın 1’ine kadar bulundukları yerin vergi organına, yetkili devlet organının belirlediği şekilde bilgi verirler.

    Madde 471. Mükellefler
    1.    Ödeme mükellefleri, Kazakistan Cumhuriyeti hukuki akitlerinde belirlenen düzene göre ormanı kullanma hakkını alan gerçek ve tüzel kişilerdir (bundan sonra – orman kullanıcıları).
    2.    Ödeme mükellefi olmayanlar şunlardır:
    1)    Orman fonu sahipleri (bundan sonra – orman sahipleri) ve orman kullanıcıları da dahil olmak üzere orman işleten kişiler,- ormanın bakımı için kesimlerde damara indirilen ağaçlar, sıhhi eylemler, orman düzenlemesi ve tüketicilerin kendi güçleriyle hazırladıkları kerestelik ağaçlar da dahil olmak üzere orman işletme eylemleri için;
    2)    Orman kullanıcıları – ilmi araştırma yapmak için ağaç kaynakları, diri dallar, ikinci düzeyli ağaç maddeleri almada. Bu durmunda alınan ürün ilmi araştırma yapmak için gerekli kısmın dışında orman fonu arazisi sahibine aittir. Onun listesi ve hacmi araştırma programı ve metoduna göre belirlenir ve orman işletmesi yönetiminin bölgesel organı ile yapılan anlaşma veya sözleşmede belirtilir.

    Madde 472. Vergilendirme nesnesi
    Vergilendirme nesnesi orman kullanımının hacimi ve (veya) kullanıma verilen orman fonu arazisidir.

    Madde 473. Ödeme oranları
    1.    Bu maddenin 2.alt bölümünde belirtilenlerin dışındaki ödeme oranları, yerel temsilcilik organları tarafından orman işletme yönetimi yetkili organının oluşturduğu hesap esasına göre belirlenir.
    2.    Köke indirilen ağaçlar için temel ödeme oranları Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti tarafından belirlenir. Bunda yerel temsilcilik organları oranı iki kat artırma yetkisine sahiptirler.

    Madde 474. Hesaplanma ve ödenme düzeni
    1.    Ödemenin hesaplanma düzeni ve bütçeye yatırılma süreleri Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti tarafından belirlenir.
    2.    Ödenen tutar geri verilmez.

    86. ÖZEL KORUNAN DOĞAL ALANLARI KULLANMA ÖDEMESİ

    Madde 475. Genel ilkeler
    1.    Özel korunan doğal alanları kullanma ödemesi (bundan sonra – ödeme), Kazakistan Cumhuriyeti özel korunan doğal alanlarının ilmi, kültürel-aydınlatıcı, eğitim, turizm, rekreasyon ve sınırlı işletme amaçlarıyla kullanımı için alınır.
    2.    Özel korunan doğal alanların idaresi, her 3 aylık dönemde bir hesap döneminden sonraki ayın en geç 15’ine kadar bulunduğu yerin organına yetkili devlet organının belirlediği şekilde bilgi verir.

    Madde 476. Mükellefler
    Mükellefler Kazakistan Cumhuriyetinin özel korunan doğal alanlarını kullanan gerçek ve tüzel
    kişilerdir.

    Madde 477. Vergi oranları
    1.    Ülke çapında önem taşıyan özel korunan doğal alanların kullanımı için ödeme oranı Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti tarafından belirlenir.
    2.    Yerel önem taşıyan özel korunan doğal alanların kullanımı için ödeme oranı yerel temsilcilik organları tarafından yerel icra organlarının sunumuyla belirlenir.

    Madde 478. Ödenme düzeni ve süreleri
    1.    Ödeme tutarının bütçeye ödenmesi, özel korunan doğal alanın bulunduğu yerde, çeşitli banka işlemlerini gerçekleştiren banka ve kuruluşlar aracılığıyla veya kontrol – giriş noktalarında veya özel korunan doğal alanların idaresi tarafından belirlenen özel donatılmış yerde kati rapor formu esasında nakit para ile gerçekleştirilir. Kati rapor formunun şekli ve nakit para ile ödenen ödemeleri bütçeye yatırılma düzeni, Kazakistan Cumhuriyeti Maliye Bakanlığı tarafından yetkili devlet organının onayıyla belirlenir.
    2.    Özel korunan doğal alanların mükellefleri tarafından kullanımına, ancak onlarda ödemenin yapıldığını gösteren belgelerin mevcut olması halinde izin verilir.
    3.    Ödenmiş olan ödeme tutarı iade edilmez.

    87. RADYO FREKANSI TAYFINI KULLANMA ÖDEMESİ

    Madde 479. Genel ilkeler
    1.    Radyo frekans tayfını kullanma ödemesi (bundan sonra – ödeme), haberleşme alanının yetkili organı tarafından ayırılan radyo frekans tayfı (bundan sonra – radyo frekans tayfı nomilali) nominali (şerit, genişlik) için alınır.
    2.    Radyo frekans tayfını kullanma yetkisi, haberleşme alanındaki yetkili organın Kazakistan Cumhuriyeti yasalarında belirlenen düzen içerisinde verdiği izin belgeleriyle tasdik edilir.
    3.    Radyo frekans tayfı nominallerinin dağılımı Kazakistan Cumhuriyeti yasalarına uygun olarak yarışma esasında yapılabilir. Bundan yarışma sonucunda kazanan, Kazakistan Cumhuriyeti yasalarında belirlenen düzen ve ölçüde devlet bütçesine bir kerelik ödeme yapar.
    4.    Bu maddenin 3.bölümünde uygun olarak bütçeye ödenecek bir kerelik ödeme tutarı, ödeme hesabından sayılmaz.

    Madde 480. Mükellefler
    1.    Ödemenin mükellefleri belirlenen hukuki akit düzenine göre radyo frekans tayfını kullanma hakkı alan gerçek ve tüzel kişilerdir.
    2.    Ödemenin mükellefi olmayanlar şunlardır:
    1)    Görevli olan esas işlevsel yükümlülüklerini yerine getirme sırasında radyo frekans tayfını kullanan, devlet kurumları;
    2)    Bu Kanunun 442.Maddesinde belirtilen vergi mükellefleri;

    Madde 481. Ödeme oranları
    Yıllık ödeme oranları Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti tarafından belirlenir.

    Madde 482. Hesaplanma ve ödenme düzeni
    1.    Ödemenin hesaplanması izin belgesinde belirtilen teknik parametrelerle uygun şekilde radyo bağlantısı çeşidini ve radyo frekans tayfının kullanıldığı bölgeye bağlı olarak, yıllık oran esasında haberleşme alanının yetkili organı tarafından yapılır.
    2.    Hesap vergi döneminde radyo frekans tayfının kullanım süresi 1 yıldan az olması durumunda ödeme tutarı, 1 yıl için hesaplanan ödeme tutarının 12’ye bölünerek radyo frekans tayfının kullanıldığı ay sayısına çarpılmasıyla belirlenir.
    3.    Haberleşme alanının yetkili organları yıllık ödeme tutarının belirtildiği ihbarnameyi hazırlarlar ve cari hesap döneminin 20 Şubat tarihine kadar mükelleflere gönderirler.
    4.    Radyo frekans tayfını kullanma hakkını onaylayan izin belgesinin bu maddenin 3.bölümünde belirlenen süreden sonra edinilmesi durumunda haberleşme alanının yetkili organı ödeme tutarının belirtildiği ihbarnameyi, vergi mükellefinin radyo frekans tayfını kullanım iznini aldığı aydan sonra gelen ayın 20’sine kadar gönderir.
    5.    Yıllık ödeme tutarı vergi mükellefinin kayıtlı olduğu yerde cari yılın en geç 20 Mart, 20 Haziran, 20 Eylül ve 20 Aralık sürelerine kadar eşit paylarla bütçeye ödenir.
    6.    Radyo frekans tayfını kullanma hakkını onaylayan izin belgesinin bu maddenin 3.bölümünde belirlenen süreden sonra edinilmesi durumunda, ilk ödeme süresi olarak izin belgesinin alındığı tarihten sonra gelen sıradaki süre kabul edilir.
    7.    Vergi döneminin sonucuna göre ödemenin son hesabı beyanname süresi başladıktan sonraki 10 takvim günü içerisinde gerçekleştirilir.
    8.    Söz konusu ödeme ile ilgili geciktirme parası ve cezaları kapamak için fazladan ödenmiş olan tutar, gelecek ödemelerin hesabına aktarılabilir veya vergi mükellefinin dilekçesi üzerine onun banka hesabına aktarılabilir.

    Madde 483. Vergi dönemi
    Ödemeye göre vergi dönemi bu Kanunun 136.maddesine uygun olarak belirlenir.

    Madde 484. Vergi raporu
    1.    Vergi mükellefleri, her sene, kayıtlı oldukları vergi organına kullandıkları radyo frekans tayfı ödemesi ile ilgili cari ödemeler hesabı ve beyanname verirler.
    2.    Cari ödemeler hesabı hesap vergi döneminin 15 Mart tarihine kadar sunulur. Radyo frekans tayfını kullanma hakkını bu Kanunun 482.maddesinin 3.alt bölümünde belirlenen süreden sonra edinilmesi durumunda, vergi mükellefi cari ödemeler hesabına haberleşme alanının yetkili devlet organı tarafından gönderilen ihbarnameyi aldıktan sonraki ayın 15’ine kadar verir.
    3.    Beyanname hesap vergi döneminden sonra gelen yılın en geç 31 Mart tarihine kadar verilir.

    88. GEMİ SU YOLLARINI KULLANMA ÖDEMESİ

    Madde 485. Genel ilkeler
    1.    Gemi su yollarını kullanma ödemesi (bundan sonra – ödeme), Kazakistan Cumhuriyetinin gemi su yollarının kullanımı için alınır.
    2.    Kazakistan Cumhuriyetinin gemi su yollarını kullanma hakkı, taşıt kontrolü meseleleriyle ilgili yetkili organın her takvim yılı için verdiği izin belgeleriyle sağlanır.
    3.    Bu izin belgesinin mevcut olmaması durumunda, ödemenin ödettirilmesi ve bütçeye yatırılması için gerekçe Kazakistan Cumhuriyetinin gemi su yollarını kullanma eylemi olur.
    4.    Taşıt kontrolü meseleleriyle ilgili yetkili organ her ay, bir sonraki ayın 15’ine kadar, vergi organlarına Kazakistan Cumhuriyetinin gemi su yollarını kullanma izin belgesini alan kişiler hakkında yetkili devlet organının belirlediği şekilde bilgi verir.

    Madde 486. Mükellefler
    1.    Ödeme mükellefler, Kazakistan Cumhuriyeti gemi su yollarını kullanan gerçek ve tüzel kişilerdir.
    2.    Devlet kurumları ödeme mükellefi değildirler.

    Madde 487. Ödeme oranları
    Ödeme oranları Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti tarafından belirlenir.

    Madde 488. Hesaplanma ve ödenme düzeni
    1.    Kullanıcılardan alınan gemi su yollarını kullanma ödemesinin boyutu, ödeme oranına ve bir takvim ayı için belirlenen ödeme boyutundan az olmak üzere gemi su yollarınn kullanım süresine bakılarak belirlenir.
    2.    Aylık ödeme tutarının boyutu, hesaplanan yıllık ödeme tutarının cari yıl için taşıt kontrolü meseleleriyle ilgili yetkili organın belirlediği sefer süresine bölünmesiyle belirlenir.
    3.    Cari ay için bütçeye ödenecek ödeme tutarı bir sonraki ayın 20’sine kadar ödenir.
    4.    Ödeme mükellefleri izin belgesini alma sırasındaki taşıt kontrolü meseleleriyle ilgili yetkili organa Kazakistan Cumhuriyeti gemi su yollarının kullanımı için ilk bir aylık ödemenin bütçeye ödendiğini gösteren belge verir.
    5.    Bir kerelik gemi girişinde yabancı gerçek ve tüzel kişilerden izin belgesi alınana kadar aylık oran ölçüsüne göre ödeme alınır. Yabancı kişilerin Kazakistan Cumhuriyeti gemi su yollarında bir aydan fazla bir süreyle kalmaları durumunda, ödeme bu maddede belirlenen düzende bütçeye ödenir.
    6.    Ödeme tutarı gemi su yollarının kullanıldığı yerde bütçeye ödenir
    7.    Ödenen tutar iade edilmez

    89. DIŞARIDA (GÖRÜNÜR YERDE) REKLAM YERLEŞTİRME ÖDEMESİ

    Madde 489. Genel ilkeler
    1.    Dışarıda (görünür yerde) reklam yerleştirme ödemesi (bundan sonra – ödeme), genel kullanımdaki karayollarının kenarlarına ve Kazakistan Cumhuriyeti yerleşim yerlerine poster, stand, ışıklı tablo, bilbord, pankart ve diğer reklam yerleştirme nesnelerini dışarıda (görünür yerde) yerleştirme hakkı için alınır.
    2.    Dışarıda (görünür yerde) reklam nesnesi (bundan sonra – reklam nesnesi) yerleştirme bu şekilde gerçekleşir:
    1)    Reklam nesnesini genel kullanımdaki otoyol kenarında yerleştirilmesi halinde, – otoyol  meseleleriyle ilgili yetkili organın (bundan sonra – yol organı) Kazakistan Cumhuriyeti yasalarında belirlenen düzene göre belli bir süre için verdiği belge esasında;
    2)    Reklam nesnesinin yerleşim yerlerinde yerleştirilmesi halinde, – yerel icra organlarının yerleşim yerlerinde dış (görünür) reklam yerleştirme şartları ve düzenine olan taleplerine uygun olarak verilen izin esasında: Reklam nesnelerinin uygun belgeler olmadan yerleştirilmesi yasaktır.
    3.    Uygun izin belgelerinin mevcut olması durumunda ödemenin ödettirilmesi ve bütçeye ödenmesi için gerekçe, genel kullanımadaki otoyolların kenarında ve yerleşim yerlerinde reklam yerleştirme eylemi olur.
    4.    Yol organları ve yerel icra organları her ay, ayın 15’ine kadar vergi organlarına yetkili devlet organının belirlediği şekilde izin belgesi alan kişiler hakkında bilgi verirler.

    Madde 490. Mükellefler
    1.    Ödeme mükellefleri, reklam nesnelerini yerleştiren gerçek (şahsi girişimciler de dahil) ve tüzel kişilerdir.
    2.    Kendi işlevleriyle ilgili yerleştirdikleri reklam nesneleri için Kazakistan Cumhuriyetinin devlet organları ödeme mükellefi değildirler.

    Madde 491. Ödeme oranları
    1.    Ödeme oranları reklam nesnesinin alanına göre belirlenir:
    1)    Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti tarfından – ülke çapında önem taşıyan genel kullanımdaki otoyolların kenarlarına yerleştirilen reklam nesneleri için;
    2)    Yerel temsilcilik organları tarafından yerel önem taşıyan genel kullanımdaki otoyolların kenarlarına ve yerleşim yerlerine yerleştirilen reklam nesneleri için;

    Madde 492. Hesaplanma ve ödenme düzeni
    1.    Alınan ödeme tutarının boyutu, ödeme oranına ve bir takvim ayı için belirlenen ödeme tutarından az olmamak üzere izin belgesinde belirlenen reklam nesnesini yerleştirme süresine göre belirlenir.
    2.    Alınan ödeme tutarının boyutu, ödeme oranına ve bir takvim ayı için belirlenen ödeme tutarından az olmamak üzere izin belgesinde belirlenen reklam nesnesini yerleştirme süresine göre belirlenir. (her takvim ayı bütçe ödemesi ilgili ayın 20’sini geçmemek şartıyla)
    3.    Ödeme mükellefleri izin belgesini alma sırasında yol organına veya yerel icra organına ilk ay için reklam yerleştirme ödemesinin ödendiğini gösteren belge sunarlar.
    4.    Ödeme tutarı bütçeye reklam nesnesinin yerleştiği yerde ödenir.
    5.    Ödenen tutar geri verilmez.

    90. DEVLET HARCI
    1. Devlet Harcı
    Madde 493. Genel ilkeler
    Devlet harcı – hukuki önem taşıyan eylemler için ve (veya) yetkili devlet organlarının veya göreli kişiler belge vermesinde alınan zorunlu ödemedir.

    Madde 494. Mükellefler
    Devlet harcının mükellefleri, hukuki önem taşıyan eylemleri için ve (veya) belge vermeleri için yetkili devlet organlarına veya görevli kişilere başvuran gerçek ve tüzel kişilerdir.

    Madde 495. Alınma nesneleri
    1.    Devlet harcı şu durumlarda alınır:
    1)    Mahkemeye verilen dava dilekçeleri, özel üretim işleri ile ilgili dilekçe (şikayet), temyiz şikayetleri, mahkemece verilen belge kopyaları (ikinci nüsha) için;
    2)    Noterlik faaliyetler, noter tastikli belgelerin kopyasını (ikinci nüsha) verme işlemleri için;
    3)    Medeni durumların kaydı, medeni durumun kaydı ile ilgili belgelerin kişilere ikinci kez verilmesi ve medeni durumlar kaydının değiştirilmesi, eklenti yapılması ve yenilenmesi ile ilgili belgeler için;
    4)    Yurtdışına çıkma hakkı veren belgelerin düzenlenmesi, Kazakistan Cumhuriyetine diğer ülkelerden kişilerin davet edilmesi ve bu belgelere yapılan değişiklikler için;
    5)    Yabancıların pasaportlarına ve onun yerine geçen belgelerine Kazakistan Cumhuriyetine giriş ve çıkış hakkı veren vizeler için;
    6)    Kazakistan Cumhuriyeti vatandaşlığını alma yeniden oluşturma belgeleri ile Kazakistan Cumhuriyeti vatandaşlığını sona erdirme belgelerini düzenleme için;
    7)    İkamet yerinin kaydı için;
    8)    Verilen avlanma izni için;
    9)    Kazakistan Cumhuriyeti vatandaşlarına verilen pasaport ve kimlik belgeleri için;
    10)    Verilen silah ve kurşunları saklama veya saklama ve taşıma, ulaştırma, Kazakistan Cumhuriyeti topraklarına getirme ve Kazakistan Cumhuriyeti topraklarından çıkarma izni için;
    11)    Sivil silahın (av, pnovmatik ve gazlı aerozollı silahlar dışında) kaydı ve yeniden kaydı için;
    2.    Devlet harcının saptanmış yüzdelik oranlara, eğer başka bir durum bu Kanunda öngörülmediyse, devlet harcının ödendiği gün için Kazakistan Cumhuriyeti hukuk kurallarında belirlenen aylık hesap göstergesi boyutuna bakılarak hesaplanır

    Madde 496. Mahkemelerde devlet harcı tutarı
    1.    Mahkemelere verilen dava dilekçeleri, özel üretim işleri ile ilgili dilekçe (şikayet), temyiz şikayetleri ve mahkemece verilen belge kopyaları (ikinci nüsha) için devlet harcı şu ölçülerde alınır:
    1)    Mülki karakterdeki dava dilekçesinde: gerçek kişiler için – dava tutarın %1’i; tüzel kişiler için – dava tutarın %3’ü;
    2)    Devlet organlarının ve onların görevli kişilerin gerçek kişilerin haklarını kısıtlayıcı haksız eylemlerine olan şikayetlerden, – %30;
    3)    Devlet organlarının ve onların görevli kişilerinin tüzel kişilerin haklarını kısıtlayıcı haksız eylemlerine olan şikayetlerden – % 500;
    4)    Vergi denetimi aktinin bildirisini itiraz etme ile ilgili dava dilekçesinden: şahsi girişimciler ile köy işletmelerinden – bildiride belirtilen geciktirme parası ve cezalar dahil olmak üzere hesaplanan vergi ve bütçeye yapılan diğer ödemeler tutarının % 0,1’i; tüzel kişiler için – bildiride belirtilen geciktirme parası ve cezalar dahil olmak üzere hesaplanır vergi ve bütçeye yapılan diğer ödemeler tutarının % 1’i;
    5)    Nikahın feshedilmesi ile ilgili dava dilekçelerinden – %30. Nikahın feshedilmesi sırasında mülklerin paylaştırılması durumunda harç bu maddenin 1).alt bölümünde uygun olarak davanın fiyatına göre belirlenir;
    6)    Belirlenen düzene göre ruhi hastalık veya aklı yetersizlik sonucu fiili ehliyetine sahip olmayan veya hiç habersiz kayıp olduğu kabul edilen kişilerle veya 3 yıldan fazla süre için hüküm giymiş kişilerle nikahın bozulması sırasında mülklerin paylaştırılması ile ilgili dava dilekçelerinden – bu maddenin 1).altbölümüne göre;
    7)    Konut kiralama sözleşmesinin değiştirilmesi veya bozulması, miras kabul etme süresinin uzatılması ve mülkün tutsaklıktan azad edilmesi ile ilgili dava dilekçeleri ile mülki olmayan karakterdeki veya değerlendirmeye tabi olmayan dava dilekçelerinde – %50;
    8)    Özel üretim işleri ile ilgili dilekçelerden (şikayetlerden) – % 50;
    9)    Mahkeme kararına temyiz dilekçesinden – verilen mülki olmayan karakterdeki dava dilekçesinden alınan devlet harcının % 50’si. Mülki karakterdeki davada – dilekçeyi verenin itiraz ettiği tutara göre hesaplanan devlet harcı boyutundan;
    10)    İcra belgesinin ikinci nüshasının verilmesi meselesi ile ilgili mahkemeye verilen özel şikayetlerden – % 500;
    11)    Mahkeme kararı, hükümü, belirlemeleri ve tarafların ve başka kişilerin isteği üzerine dava ile ilgili diğer belgelerden verilen kopyalar (ikinci nüsha) için – her belge için %10, ve bunun dışında hazırlanan her sayfa için % 3;
    12)    Tüzel kişilerin iflas kabul edilmesi ile ilgili dilekçeden – % 500.
    2.    Hem mülki hem mülki olmayan karakterdeki talepleri içeren dava dilekçeleri için, mülki karakterdeki dava dilekçeleri ile mülki olmayan dava dilekçeleri için belirlenen devlet harcı aynı zamanda alınır.

    Madde 497. Noterlik faaliyetler için devlet harcı oranları
    1.    Noterlik faaliyetler ve noter tastikli belgelerin kopyasını(ikinci nüsha) verme işlemleri için devlet harcı şu ölçülerde alınır:
    1)    Şehirdeki taşınmaz mülkün (arazi, konut, daire, yazlık, garaj, bina ve diğer taşınmaz mülkler) başkasına verme sözleşmesini tastik için:
    1-1)    30 aylık hesap göstergesine kadar olan değerde:
    1-2)    Çocuklara, eşe, anababaya, kardeşlerine, torunlarına – alışveriş değerini % 5’i;
    1-3)    Başka kişilere – alışveriş değerinin % 10’
    1-4)    30 aylık hesap göstergesinin üzerinde olan değerde:
    1-5)    Bocuklara, eşe, anababaya, kardeşlerine, torunlarına -% 500;
    1-6)    Başka kişilere -% 700;
    2)    Kırsal kesimdeki taşınmaz mülkün(arazı, konut, daire, yazlık, bina ve diğer taşınmaz mülkler) başkasına verme sözleşmesini tasdik için:
    1-1)    Eğer taraflardan biri tüzel kişi ise, – % 100;
    1-2)    Çocuklara, eşe, anababaya, kardeşlere, torunlara – % 50;
    1-3)    Diğer kişilere – % 70;
    3)    Ototaşıt araçlarının başkasına verme sözleşmesini tastik için:
    1-1)    Eğer taraflardan biri tüzel kişi ise, – % 700;
    1-2)    Çocuklara, eşe, anababaya, kardeşlere, torunlara – % 200;
    1-3)    Diğer kişilere – % 500;
    4)    Kira, borç, kaparo, lizing, ihale sözleşmeleri nikah kontratları, olarak mülkiyetteki mülkün bölüşümü, miras bırakılan mülkün paylaşımı, nafaka ödeme anlaşmaları, kurucu sözleşmelerini tasdik için – % 500;
    5)    Vasiyetnameyi tasdik için – % 100;
    6)    Miras hakkı ile ilgili verilen belgeler için – verilen her belge için % 100;
    7)    Ortak kullanım hakkıyla mülke sahip olan eşlere ve diğer kişilere ortak kullanım mülkünden pay hakları ile ilgili verilen belge için, – % 100;
    8)    Mülkü kullanma ve yönetme hakkı veren vekaletnameyi tasdik için – % 50;
    9)    Satış hakkı olmaksızın ototaşıt aracını kullanma ve yönetme hakkı veren vakaletnameyi tasdik için – % 100;
    10)    Ototaşıt aracını satma, hediye etme, değiştirme vekaletnamesini tasdik için – % 200;
    11)    Başka vekaletnameleri tasdik için:
    1-1)    Gerçek kişiler için – % 10;
    1-2)    Tüzel kişiler için – % 50;
    12)    Miras mülkünün korunması ile ilgili alınan tedbir için – % 100;
    13)    Deniz protestosu yapımı için – % 50;
    14)    Belgelerden yapılan kopyaların ve alıntıların doğruluğuna şahitlik için (sayfa başı):
    1-1)    Gerçek kişiler için – % 5;
    1-2)    Tüzel kişiler için – % 10;
    15)    Belgelerdeki imzaların doğruluğuna ve bir dilden diğer bir dile çevirilmiş olan belgelerin doğruluğuna şahitlik için(her belge için):
    1-1)    Gerçek kişilere – % 3;
    1-2)    Tüzel kişilere – % 10;
    16)    Gerçek ve tüzel kişilerin dilekçelerini başka gerçek ve tüzel kişilere verme işlemi için – % 20;
    17)    Belgelerin noter tasdikli kopyaların verme için – % 20;
    18)    İkinci nüsha verme için – % 100;
    19)    Bankada hesap açma sırasında imzaların doğruluğuna şahitlik için(her belgeye):
    1-1)    Gerçek kişiler için – % 10;
    1-2)    Tüzel kişiler için – % 50;
    20)    İpotek sözleşmesi tasdik için – % 700;
    21)    Poliçeyi protesto etme ve çekin ödenmediğini tasdik için – % 50;
    22)    Belgelerin ve kıymetli evrakların saklanması için – her aya % 10;
    23)    Kefalet ve garanti sözleşmelerini tasdik için – % 50;
    24)    Kazakistan Cumhuriyetinin diğer hukuk kurallarında öngörülen başka noterlik faaliyetlerinin yapımı için – % 20.

    Madde 498. Medeni durumlar kaydı için devlet harcı oranları
    1.    Medeni durumlar kaydı için, medeni durumun kaydı ile ilgili belgelerin kişilere ikinci kez verilmesi ve doğum, nikah, nikahın bozulması, ölüm kayıtlarının değiştirilmesi, eklenti yapılması ve yenilenmesi ile ilgili belgeler için şu ölçülerde devlet harcı alınır:
    1)    Kazakistan Cumhuriyeti vatandaşlarının doğum, babalığın belirlenmesi ve evlatlık edinme kayıtları için – % 100;
    2)    Nikah kaydı için – % 30;
    3)    Nikahın feshedilmesi kaydı için:
    1-1)    Ergin olmayan çocukları yok eşlerin karşılıklı anlaşmasına göre, – % 200;
    1-2)    Mahkeme kararı esasında – % 150 (eşlerin birinden veya her ikisinden); belirlenen düzene göre hiç habersiz kayıp olduğu kabul edilen veya ruhi hastalık veya akli yetersizlik sonucu fiil ehliyetine sahip olmayan kişilere veya 3 yıldan fazla süreyle hüküm giymiş kişilerle, mahkeme kararı esasında, – %10;
    4)    ).Soyadın, adın veya baba adının, milliyetin ve cinsiyetin değiştirilmesinin kaydı için – % 10; bu gerekçeyle verilen eşin, çocukların her belgesi için – % 10;
    5)    Doğum, nikah, nikahın bozulması, ölüm kayıtlarının değiştirilmesi, ekleme yapılması, düzeltilmesi ve yenilenmesi ile ilgili verilen belgeler için – % 10;
    6)    Medeni durumlar kaydı ile ilgili ikinci kez verilen belgeler için – % 100;
    7)    Yabancı uyruklu kişilerin evlatlık edinme kayıtları için – % 200;
    2.    Ölüm kaydından ve medeni durumlar kaydı sırasında yapılan hatalarla ilgili verilen belgelerden devlet harcı alınmaz.

    Madde 499. Yurtdışına çıkış işlemlerinde, Kazakistan Cumhuriyeti vatandaşlığını alma, yeniden oluşturma veya Kazakistan Cumhuriyeti vatandaşlığının sona ermesinde devlet harcı oranları
    1.    Kazakistan Cumhuriyeti vatandaşlığını edinme ile ilgili eylemlerin yapımında, Kazakistan Cumhuriyeti vatandaşlığının yeniden oluşturulmasında veya sona erdirilmesinde, Kazakistan Cumhuriyeti sınırlarına giriş ve çıkışlarda devlet harcı şu ölçülerde alınır:
    1)    Yabancı uyruklu kişilere ve vatandaşlığı olmayan kişilere aşağıdaki hakları sağlayan vize verme işlemi için:
    1-1)    Kazakistan Cumhuriyetinden çıkış – % 50;
    1-2)    Kazakistan Cumhuriyetine giriş ve Kazakistan Cumhuriyetinden çıkış – % 100;
    2)    Yabancı uyruklu kişilere ve vatandaşlığı olmayan kişilere çok kez sınırı geçme hakkı sağlayan vize verme için – % 200;
    3)    Kazakistan Cumhuriyeti sınırlarında devamlı oturan Kazakistan Cumhuriyeti vatandaşlarının, yabancı uyruklu kişilerin ve vatandaşlığı olmayan kişilerin Kazakistan Cumhuriyetine giriş, çıkış belgelerinde değişiklik yapımı için, – % 100;
    4)    Kazakistan Cumhuriyeti vatandaşlarına, yabancı uyruklu kişilere ve vatandaşlığı olmayan kişilere yurtdışında çağırma belgelerinin verilmesi için – çağırılan her kişiye – % 50;
    5)    Kazakistan Cumhuriyeti vatandaşlığını alma, yeniden oluşturma ve sona erdirme ile ilgili belgeleri düzenleme için – % 100;
    6)    Kazakistan Cumhuriyetine davet ile ilgili kaybedilen veya bozulan belgelerin yerine belge verme için – bu maddenin 1),2),4). alt bölümlerinde uygun olarak belirlenen ölçülerde.

    Madde 500. Diğer eylemlerin yapımı için devlet harcı oranları
    1.    Diğer eylemlerin yapımı için devlet harcı şu ölçülerde alınır:
    1)    İkamet yerinin kaydı için – %10;
    2)    Verilen avlanma izini için – %10;
    3)    Verilen:
    1-1)    Kazakistan Cumhuriyeti vatandaşı pasaportu için – %400;
    1-2)    Kazakistan Cumhuriyeti vatandaşı kimlik belgesi için – %20;
    4)    Verilen:
    1-1)    Silah ve kurşunlarını getirme izini için – %200;
    1-2)    Silah ve kurşunlarını çıkarma izini çin – %200;
    1-3)    Silah ve kurşunlarını edinme izini için – %50;
    1-4)    Silah ve kurşunlarını saklama izini için – %50;
    1-5)    Silah ve kurşunlarını saklama ve taşıma izini için – %100;
    1-6)    Silah ve kurşunlarını ulaştırma izini için – %200;
    1-7)    Silah ve kurşunlarını yeniden kaydetme izini için – %100;
    1-8)    Silah ve kurşunlarını komisyonlu satış izini için – %100;
    5)    Sivil silahın(av, pnövmatik ve gazlı aerozollı silahlar hariç) kayıt ve yeniden kaydı için – %10;
    6)    Kimlik belgelerinde yapılan değişiklikler için – %10;
    7)    Mekanik taşıt araçlarının ve römorkların alış verişi, değiştirilmesi, bağışlanması için:
    1-1)    Mekanik taşıt araçları için – taşıt araçları vergisi ölçüsünde;
    1-2)    Özel ve yazlık römorklarının dışındaki yük kapasitesi 750 kilograma kadar olan römorklar için – %100;
    1-3)    Diğer römorklar için – %500.

    Madde 501. Mahkemelerde devlet harcı ödemekten muaf tutma
    1.    Mahkemelerde devlet harcı ödemekten aşağıdakiler muaf tutulurlar:
    1)    Ücretin ödettirilmesi ve çalışma ile ilgili diğer taleplerle açılan davadaki – davacılar;
    2)    Esere sahiplik hakkı, keşif, icat, rasyonelleştirilme teklifi ve sanayi modelleri hakları ile ilgili davadaki – davacılar;
    3)    Nafaka ödettirilmesi ile ilgili davadaki – davacılar;
    4)    Sakatlayıcı veya başka sağlığa zarar verici zararların ve geçindiren kişinin ölümünün tazmin edilmesi ile ilgili davadaki – davacılar;
    5)    Suç işleme sonucu getirilen maddi zararın tazmin edilmesi ile ilgili davadaki – davacılar;
    6)    Nikahın feshedilmesiyle ilgili temyiz dilekçesinde – gerçek, kişiler;
    7)    Cezai iş ve nafaka işi ileilgili verdikleri belgeler için, – işle ilgisi olmayan gerçek ve tüzel kişiler;
    8)    Kazakistan Cumhuriyetinin doğayi koruma yasalarını ihlal sonucu devlete getirilen zararın tazmin edilmesi ve devlet gelirine ödettirilmesi ile ilgili davadaki – davacılar;
    9)    Okulu bırakan veya okuldan atılmış olan öğrencilere devletin yaptığı bakım giderlerini tazmin ile ilgili davadaki – uzmanlık düzeyi yüksek işçi kadrolarını hazırlamayan mesleki okul ve mesleki liseler;
    10)    Suç işleme sonucu getirilen maddi zararın tazminine itiraz edilen temyiz dilekçesinde – gerçek kişiler;
    11)    Yasalarda öngörülen durumlarda başka kişilerin veya ülkenin haklarını ve çıkarlarının koruma dilekçesiyle mahkemeye başvuran gerçek ve tüzel kişiler;
    12)    Tüm dava ve belgelerde – ikinci dünya savaşına katılanlar ve onlarla eşitlenen kişiler, I ve II. gruptaki malul – davacılar;
    13)    Kazakistan Cumhuriyeti vatandaşlığını alma ile ilgili tüm belge ve işlerde repatriyant (Kazakistan Cumhuriyetine yurtdışındaki dönen kazaklar)- davacılar;
    14)    Mahkemeye aşağıdaki dilekçeleri veren gerçek ve tüzel kişiler:
    1-1)    Üretimin sona erdirilmesi ile ilgili mahkeme belirlemesinin iptal edilmesi veya üretimin sona erdirilmesi ile ilgili mahkem bildirisinin bırakılması veya incelemesiz bırakılması hakkında;
    1-2)    Kararın yerine getirilmesinin ertelenmesi veya taksitlendirilmesi hakkında;
    1-3)    Kararın yerine getirilmesi yöntemi ve düzeni hakkında;
    1-4)    Davanın sağlanması veya bir sağlama çeşidinin başkasıyla değiştirilmesi hakkında;
    1-5)    Mahkeme kararının, belirlemelerinin, hükümünün, tekrar meydana gelen durumlara göre yeniden incelenmesi hakkında;
    1-6)    Mahkeme belirlemeleriyle verilen cezaların artırılması veya azaltılması hakkında;
    1-7)    Atlanılan sürelerin yeniden oluşturulması ile ilgili mahkeme kararının dönmesi hakkında;
    1-8)    Mahkeme icracılarının eylemlerine
    1-9)    Mahkemenin cezaların artırılması veya azaltılması ile ilgili red belirlemelerine özel şikayet;
    1-10)    Mahkeme belirlemelerine başka özel şikayetler;
    1-11)    İdari hukuk ihlalleri ile ilgili işlerdeki karara şikayet;
    1-12)    Mahkemenin gıyabı kararının iptal edilmesi hakkında;
    1-13)    İstinaf ve temyiz şikayetlerine katılma hakkında;
    15)    Tüm davalarda – savcılık organları;
    16)    Üçüncü şahısların çıkarını koruma durumları dışında, yetkili oldukları meselelerle ilgili mahkeme kararına dava ve temyiz getiren – devlet kurumları;
    17)    Yetkili oldukları meselelerle ilgili davada – toplumsal maluller kuruluşları;
    18)    Zorunlu sigorta sözleşmelerinden kaynaklanan davalarda – sigorta ettirenler ve sigortacılar;
    19)    Kanunsuz olarak mahkum etme, kanunsuz olarak hapsetme veya haciz, ıslah edici çalışmalar şeklinde yasadışı idari ödetmelerden gelen zarar ile ilgili anlaşmazlıklarda – davacılar ve davalılar;
    20)    Yetkili oldukları meselelerle ilgili davalarda – Kazakistan Cumhuriyeti Milli Bankası, onun şubeleri ve temsilcilikleri;
    21)    Borç paranın ödettirilmesi ve tasfiye edilmekte olan bankanın borçlularının iflas kabul edilmesi ile ilgili davalarda – zorunlu olarak tasfiye edilmekte olan bankanın tasfiye bilirkişileri.

    Madde 502. Noterlik faaliyetlerin yapımında devlet harcı ödemesinden muaf tutma
    1.    Noterlik faaliyetlerin yapımında devlet harcı ödemesinden muaf tutulanlar şunlardır:
    1)    Devlet yararına yaptıkları vasiyet, mülkü bağışlama sözleşmelerini tasdik ettiren – gerçek kişiler;
    2)    Verdikleri devletin varislik hakkı ile ilgili belgesel (ikinci nüshalar) ve bu belgeyi (ikinic nüshayı) almak için gerekli tüm evraklar için – devlet kurumları;
    3)    Aşağıdaki mülklerin varislik hakkı belgeleri  verilen gerçek kişiler:
    1-1)    Ülke ve toplumun görevini yerine getirme ile ilgili Kazakistan Cumhuriyetini koruma sırasında veya insan hayatını kurtarma, devlet mülkünün ve hukuki düzenin korunması gibi Kazakistan Cumhuriyetinin vatandaşlık borcunu yapma sırasında vefat eden kişilerin mülkleri;
    1-2)    Eğer varis miras bırakan kişinin ölümünden önce onunla en az 3 yıl yaşadıysa ve onun ölümünden sonra da o evde (daire) oturmaya devam ediyorsa, konut(daireler) veya konut-yapı kooparatifindeki pay;
    1-3)    Sigorta sözleşmesine göre sigorta ödemeleri, devlet borç tahvilleri, ücretler, esere sahiplik hakkı, keşit, icat ve ve sanayi modeller için esere sahiplik ücret tutarları;
    1-4)    İtibarı iade edilen kişilerin mülkleri;
    4)    Tüm noter eylemlerinde – ikinci dünya savaşına katılanlar, onlarla eşitlenen kişiler I ve II. gruptaki maluller;
    5)    Kazakistan Cumhuriyeti vatandaşlığını edinme ile ilgili tüm noter eylemleri için – repatryantlar (Kazakistan Cumhuriyetine yurtdışından geri dönen Kazaklar).
    6)    Yetkili oldukları meselelerle  ilgili noter faaliyetleri yapımında – Kazakistan Cumhuriyeti Milli Bankası, onun şubeleri ve temsilcilikleri;
    7)    Tüm noter eylemlerinde –“Kahraman –ana” ünvanlı, “Altın alka”, “Kümüs alka” nişanlarıyla ödüllendirilen çok çocuklu anneler;
    8)    Miras oldukları mülkün belgelerini almada – kronik ruhsal hastalıkları olan, üzerlerinde belirlenen yasal düzene göre himaye koyulan, gerçek kişiler;
    9)    Tüm noter faaliyetleri için – “Gönüllü Kazakistan maluller derneği”, “Kazakistan sağırlar derneği”, “Kazakistan körler derneği” ve onların üretim işletmeleri.

    Madde 503. Medeni hal akitlerinin kaydı sırasında devlet harcı ödemekten muaf tutma
    1.    Medeni hal akitlerinin kaydı sırasında devlet harcı ödemekten muaf tutulanlar şunlardır:
    1)    Doğum belgesinin kaydı ve tekrar verilmesi için – ikinci dünya savaşına katılanlar, maluller, himayeciler (vasiler), devlet kuruluşları ve toplumsal kuruluşlar;
    2)    Medeni hal aktinin kaydı sırasında yapılan hatalarla ilgili doğum, ölüm, babalığı belirlenmesi, evlat edinme kayıtlarının değiştirilmesi, ekleme yapılması ve düzeltilmesinde verilen belgeler için – gerçek kişiler;
    3)    İtibarı iade edilen akrabalarının ölümü ile ilgili tekrardan veya eskisinin yerine verilen belgeler için – gerçek kişiler;
    4)    Evlat edinme ve babalığın belirlenmesi kayıtlarına yapılan değişiklik, ve eklenti için – gerçek kişiler.

    Madde 504. Kazakistan Cumhuriyeti topraklarını zorunlu olarak terkeden kişilerin
    vatandaşlıklarını yeniden oluşturulmasında devlet harcı ödemekten muaf tutulmaları
    Kazakistan Cumhuriyeti vatandaşlığını yeniden oluşturma dileğinde bulunan – kitlesel baskı, zorla kollektifleştirme ve diğer insancıl olmayan eylemler sonucu Kazakistan Cumhuriyeti topraklarını zorunlu olarak terkeden kişiler ve onların çocukları Kazakistan Cumhuriyeti vatandaşlığını yeniden  oluşturmada devlet harcından muaf tutulurlar. Sözkonusu devlet harcından muaf tutulma bir kere sağlanır.

    Madde 505. Kazakistan Cumhuriyetinden çıkış işlerinde devlet harcı ödemekten muaf tutulma
    1.    Kazakistan Cumhuriyetinden çıkış işlemlerinde devlet harcı ödemekten muaf tutulanlar şunlardır:
    1)    Sovyetler Birliği Kahramanları, Sosyalistlik Çalışma Kahramanları, “Altın kıran”, “Halk kahramanı”, “Otan” üç oranlı şeref nişanlarıyla ödüllendirilen kişiler, ikinci dünya savaşı malulleri ve katılımcıları, diğer sakatlar, onlarla eşitlenen kişiler, çocukluğundan beri sakat kişiler, I. gruptaki malul ve onun yanındaki kişi, II. gruptaki maluller, Çernobil faciasında zarar gören kişiler.
    2)    Yurtdışına çıkış belgeleri için – vatandaşlık, ailevi, cezai işlerin sözleşmelerine uygun olarak başka ülkelerin mahkemelerine taraf, şahit ve bilirkişi sıfatıyla çağırılan, gerçek kişiler.

    Madde 506. Başka eylemlerin yapımında devlet harcı ödemekten muaflık
    1.    İkamet yerinin kaydı için aşağıdakiler devlet harcı ödemekten muaf tutulurlar:
    1)    Yaşlı ve maluller için açılan evlerde yaşayan, yaşlılar ve malüller;
    2)    Bakımlarını devlet sağlayan yurtlarda yaşayan, yatılı okul, mesleki okul ve mesleki lise öğrencileri;
    3)    Kazakistan Cumhuriyeti vatandaşlığını alana kadar, repatryantlar (Kazakistan Cumhuriyetine yurtdışında geri dönen Kazaklar).
    2.    Verilen avlanma izini veya izinin süresini uzatma için devlet harcı ödemekten muaf tutulanlar: Av bilimciler, profesyonel avcılar ve kadrodaki avcılar.
    3.    Devlet harcı şu durumlarda alınmaz:
    1)    Yakın akrabalar (anababa, çocuklar, evlat edinenler, evlat edililenler, kardeşler, akraba kardeşler, dedeler, nineler, torunlar), arasında gerçekleştirilen mekanik taşıt araçlarının ve römorkların satış akitlerinde;
    2)    Kazakistan Cumhuriyetinde hazırlanmış olan mekanik taşıt araçlarının ve römorkların satış aktinde;
    3)    Cezai işte açılan sivil davada.

    Madde 507. Devlet harcının ödenme düzeni
    1.    Devlet harcı çeşitli banka işlemlerini gerçekleştiren banka ve kuruluşlar aracılığıyla nakit para ile ödenir.
    2.    Devlet harcı şu durumlarda ödenir:
    1)    Uygun dilekçe (şikayet) veya temyiz şikayet verilmeden önce mahkemede incelenen işlerde ve mahkemece belgelerin kopyalarının verilmesinde;
    2)    Noter eylemlerinin yapımı için ve yetkili organlardan noter markalarının alımında, belgelerin kopyalarını ve ikinci nüshalarını verme işlemleri için.
    3)    Medeni hal akitlerinin devlet kaydı, medeni hal akitlerinin kayıtlarındaki düzeltme ve değişiklikler ve tekrar verilen bu belge için, – verildiğinde;
    4)    Ergin olmayan çocukları yok eşlerin karşılıklı rızasıyla nikahı feshetme devlet kaydı için; aktin kaydı sırasında;
    5)    İkamet yeri kaydı için – uygun belgeler verilmeden önce;
    6)    Kazakistan Cumhuriyeti vatandaşlarına verilen pasaport ve kimlik belgeleri için – uygun belgeler verilmeden önce;
    7)    Verilen avlanma izini için – uygun belgeler verilmeden önce;
    8)    Verilen silah ve kurşunlarının saklama veya saklama ve taşıma, ulaştırma, Kazakistan Cumhuriyeti topraklarına getirme, Kazakistan Cumhuriyeti topraklarından çıkarma izini için uygun belgeler verilmeden önce;
    9)    Sivil silahın(av, pnövmatik ve gazlı aerozollı silahların dışında) kaydı ve yeniden kaydı için uygun belgeler verilmeden önce;
    10)    Kazakistan Cumhuriyetinin vatandaşlığını edinme veya sona erdirme, Kazakistan Cumhuriyetine giriş ve çıkışlar ile ilgili işlerde, – uygun belgeler alınmadan önce;

    Madde 508. Devlet harcının iade edilme düzeni
    1.    Ödenen devlet harcı aşağıdaki durumlarda kısmen veya tamamen iade edilir:
    1)    Davacının kendi taleplerini azaltması durumları dışında, devlet harcının bu Kanunun gerektirdiğinden fazla ölçüde getirilmesi;
    2)    Dilekçenin (şikayetini) geri verilmesi veya kabul edilmesin, noterin veya buna yetkili organların noterlik eylemleri yapmayı reddetmesi;
    3)    Eğer iş mahkemede incelenmeye tabi olmayacaksa işin yapımı sona erdiğinde veya dava incelemesiz bırakıldığında, davacının bu kategorideki işlerde anlaşmazlığı önceden çözme düzenine uymaması durumunda veya davanın fiil ehliyetinden yoksun kişilerce açılmasında;
    4)    Devlet harcını ödemiş olan kişinin hukuki önem taşıyan işi yapmaktan veya belgeyi almaktan, sözkonusu hukuki önem taşıyan işi gerçekleştiren organa başvurmadan önce vazgeçmesi durumunda;
    5)    Kazakistan Cumhuriyeti hukuk kurallarında belirlenen diğer durumlarda;
    2.    Ödenmiş olan devlet harcının iade edilmesi ile ilgili dilekçe, vergi organı tarafından, vergi mükellefinin devlet harcının iade edilmesinin gerekçesi olan uygun organdan aldığı belge ve devlet harcının ödendiğini gösteren belgeyi ibraz etmesinden sonra incelenir. Sözkonusu dilekçe incelenmesi için belgelerin devlet harcının bütçeye ödenmesinden sonraki bir yil içerisinde verilmiş olması gerekir. İade vergi mükellefinin banka hesabına yapılır.

    2. Konsolsluk resmi

    Madde 509. Genel ilkeler
    Konsolosluk resmi Kazakistan Cumhuriyeti diplomatik temsilcilikleri ve konsolosluk kurumları
    tarafından, Kazakistan Cumhuriyetinin vatandaşları ve tüzel kişilerinden, yabancı uyruklu kişilerden,  vatandaşlığı olmayan kişilerden ve yabancı tüzel kişilerden konsolosluk eyleminin yapımı ve hukuki önem taşıyan belgelerin verilme işlemi için alınır.

    Madde 510. Konsolosluk resminin mükellefleri
    Konsolosluk resminin mükellefleri, haklarında konsolosluk eylemleri yapan ve hukuki önem taşıyan belgeler verilen Kazakistan Cumhuriyetinin vatandaşları ve tüzel kişileri, yabancı uyruklu kişiler, vatandaşlığı olmayan kişiler ve yabancı tüzel kişilerdir.

    Madde 511. Konsolosluk resmi
    1.    Konsolosluk resminin temel asgari ve azami ölçü oranları Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti tarafından belirlenir.
    2.    Kazakistan Cumhuriyeti Dış İşler Bakanlığı konsolosluk resminin temel oranlarınin sınırları içerisinde tam oranı belirleme yetkisine sahiptir.

    Madde 512. Gerçekleştirildikleri için konsolosluk resmi alınan eylemler
    1.    Konsolosluk vergisi aşağıdaki konsolosluk eylemlerin yapımı için alınır.
    1)    Hizmet pasaportunun, Kazakistan Cumhuriyeti vatandaşı pasaportunun düzenlenmesi ve Kazakistan Cumhuriyeti vizesinin verilmesi;
    2)    Yurtdışında kalma meseleleriyle ilgili Kazakistan Cumhuriyeti vatandaşları dilekçelerinin düzenlenmesi;
    3)    Kazakistan Cumhuriyeti vatandaşlığı ile ilgili belgelerin düzenlenmesi;
    4)    Medeni hal akitlerinin kaydı;
    5)    Belgelerin istenmesi;
    6)    Belgelerin yasallaştırılması;
    7)    Noter faaliyetlerinin yapımı;
    8)    Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti tarafından belirlenen diğer eylemler.

    Madde 513. Çeşitli durumlarda konsolosluk resmi ödemekten muaflık
    1.    Aşağıdaki durumlarda konsolosluk resmi alınmaz:
    1)    Bu Kanunun 502-506.maddelerinde öngörülen durumlarda;
    2)    Kazakistan Cumhuriyeti ile karşılıklı olarak konsolosluk resmi almama anlaşması yapan ülklerin gerçek ve tüzel kişilerinden;
    3)    Kazakistan Cumhuriyetinin yardım ailevi vatandaşlık ve cezai işlerle ilgili belgeler, nafakalar evlat edinmenin aylık ve maaşı hakkında sözleşmeler yaptığı makamlar ve çeşitli ülkelerin vatandaşlarının talepleri ile ilgili istenilenler için;
    4)    Kazakistan Cumhuriyeti Hükümetince belirlenen diğer durumlarda.

    Madde 514. Konsolosluk resminin ödenme düzeni
    1.    Konsolosluk vergisi konsolosluk eylemi yapılmadan önce ödenir
    2.    Kazakistan Cumhuriyetinin  diplomatik temsilcilikleri ve konsolosluk kurumları mükellef konsolosluk resmini ödedikten sonra konsolosluk eylemini gerçekleştirir.
    3.    Konsolosluk resminin ödenmesi, konsolosluk eyleminin gerçekleştiği ülkenin parasıyla veya herhangi bir konvertibl dövizle yapılabilir.
    4.    Kazakistan Cumhuriyeti topraklarında ABD doları olarak belirlenen konsolosluk resminin ödenmesi, ödemenin yapıldığı anın Kazakistan Cumhuriyeti Milli Bankasının resmi kuruna göre tenge ile yapılır.
    5.    Konsolosluk vergisi şu şekillerde ödenir:
    1)    Kazakistan Cumhuriyeti sınırlarında – konsolosluk eyleminin yapıldığı yerde çeşitli  banka işlemlerini gerçekleştiren banka ve kuruluşlar aracılığıyla veya kati rapor formu esasında konsolosluk kurumlarında nakit para ile bütçeye ödenir;
    2)    Kazakistan Cumhuriyeti sınırlarının dışında – çeşitli banka işlemlerini gerçekleştiren banka ve kuruluşlar aracılığıyla ve kullanım yetkisi olmaksızın diplomatik temsilciliklerin veya konsolosluk kurumlarının özel transit banka hesaplarına yatırma yoluyla veya kati rapor formu esasında konsolosluk kurumlarında nakit para ile ödenir.
    6.    Kati rapor formunun şekli Kazakistan Cumhuriyeti Maliye Bakanlığı tarafından yetkili devlet organının onayıyla belirlenir.
    7.    Yurtdışında nakit para ödenen konsolosluk resminin bütçeye ve diplomatik temsilciliklerin veya konsolosluk, kurumlarının özel (transit) banka hesaplarına yatırılma düzeni, Kazakistan Cumhuriyeti Maliye Bakanlığınca Kazakistan Cumhuriyeti Dış İşler Bakanlığının onayıyla belirlenir.
    8.    Ödenmiş olan konsolosluk resmi iade edilmez.

    91. GÜMRÜK ÖDEMELERİ

    Madde 515. Genel ilkeler
    1.    Gümrük işlerinin yapımı sırasında Kazakistan Cumhuriyetinin gümrük gümrük organları Kazakistan Cumhuriyetinin gümrük yasalarında belirlenen gümrük ödemelerini alırlar.
    2.    Mükellefler, gümrük ödemesinin hesaplanma, ödenme, iade ve kolaylıklar düzeni Kazakistan Cumhuriyeti gümrük yasalarında belirlenir.
    3.    Gümrük ödemelerinin oranı Kazakistan Cumhuriyetinin Hükümeti tarafından belirlenir.

    Madde 516. Gümrük ödemelerinin türleri
    1.    Kazakistan Cumhuriyetinin gümrük sınırlarından mal nakli sırasında ve Kazakistan Cumhuriyeti gümrük yasalarında belirlenen diğer durumlarda aşağıdaki gümrük vergileri ödenir:
    1)    Gümrük vergisi ;
    2)    Gümrük düzenlemesi için gümrük resmi;
    3)    Malın saklanması için gümrük resmi;
    4)    Gümrük refakatı için gümrük resmi;
    5)    Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organlarınca verilen lisans için resim;
    6)    Gümrük düzenlemesi ile ilgili verilen uzman referansı için resim;
    7)    Önceden verilen izin için ödeme.

    BÖLÜM 17. GENEL İLKELER

    92. ESAS İLKELER

    Madde 517. Vergi kontrolü
    1.    Vergi kontrolü; vergi hizmetleri organlarının, vergi mevzuatının uygulanmasına, biriktirme emeklilik fonuna zorunlu emeklilik aidatlarının tam ve zamanında ödenmesine yaptığı kontroldür.
    2.    Vergi kontrolü, aşağıdaki şekilde uygulanır:
    1)    Vergi mükelleflerini kaydetme;
    2)    Vergilendirme nesneleri ve vergilendirmeyle ilgili nesneleri kaydetme
    3)    Bütçeye yapılan tahsilatı kaydetme
    4)    Katma değer vergisi mükelleflerini kaydetme
    5)    Vergi denetimi
    6)    Kamera denetimi
    7)    Vergi mükelleflerinin mali işletme faaliyetlerinin monitoringi
    8)    Hafızalı kasa kontrol makinelerini kullanma kuralları
    9)    Aksize tabi malların çeşitlerinden bazılarını damgalama ve aksiz yerlerini belirleme
    10)    Devlet mülkiyetine geçirilmiş mülkü kaydetme, değerlendirme ve satış düzeninin sağlanmasını denetleme
    11)    Yetkili organları teftiş etme
    3.    Gümrük organları, kendi yetkileri dahilinde Kazakistan Cumhuriyeti’nin gümrük sınırlarından malların geçmesiyle ilgili ödenmesi gereken vergiyi ve bütçeye ödenecek diğer zorunlu ödemeleri tahsil etme ile ilgili vergi kontrolünü bu Kanun’a ve Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük kanunlarına uygun olarak gerçekleştirir.

    Madde 518. Vergi sırrı
    1.    Vergi sırrı, vergi hizmetleri organları tarafından vergi mükellefi hakkında alınan herhangi bilgilerdir. Şu bilgiler hariç:
    1)    Vergi mükelleflerinin kayıt numarası hakkında bilgiler;
    2)    Gerçek kişiler istisna, vergi yılında bütçeye vergi mükellefi (vergi ajanı) ödeyen vergi ve diğer zorunlu ödemelerin miktarı hakkında bilgiler;
    3)    Vergi hukukunu ihlal eden ve suç işleyenleri kanunen takip etme maksadıyla hukuk koruma organlarına; vergi mükellefinin vergi yükümlülüğünü belirleme hakkındaki işleri ve vergi hukukunun ihlali ve cinayetlerle ilgili sorumluluğu tetkik etme esnasında mahkemeye verilen bilgiler;
    4)    Taraflardan biri olan Kazakistan Cumhuriyeti, vergi veya hukuk koruma organları arasındaki karşılıklı işbirliğiyle ilgili uluslararası antlaşmalara (sözleşme), ayrıca Kazakistan Cumhuriyeti’nin uluslararası kuruluşlar ile yaptığı antlaşmalara uygun olarak diğer ülkelerin vergi ve hukuk koruma organlarına, uluslararası kuruluşlara sunulan bilgiler;
    2.    Vergi mükellefiyle ilgili bilgiler, vergi mükellefinin yazılı izni olmadan diğer kişilere verilemez.
    3.    Bu kanunda öngörülen koşullar hariç, vergi hizmetleri organları, oradaki yetkili kişiler vergi sırrını açıklayamaz
    4.    Vergi hizmetleri organların yetkili kişilerinin vergi hizmetleri organlarındaki faaliyetleri esnasında, ayrıca işten ayrıldıktan sonra da vergi sırrı kabul edilen bilgileri açıklamaya hakkı yoktur.
    5.    Vergi sırrı kabul edilen bilgileri içeren dökümanları kaybetme veya onları açıklama durumunda Kazakistan Cumhuriyeti hukuk kurallarına uygun olarak sorumluluk taşır.

    Madde 519. Bütçeye giren vergi gelirlerinin kaydı
    1.    Bütçe tahsilatının kaydını, vergi organları vergi ve bütçeye ödenecek diğer zorunlu ödemelerin, ayrıca geciktirme paraları, cezaların hesaplanması ve miktarına göre vergi yükümlülüklerinin yerine getirilmesini, vergi mükellefinin özel hesabında belirtme yoluyla gerçekleştirir.
    2.    Vergi ve bütçeye ödenecek diğer zorunlu ödemelerin girdisini hesaplama, umumi bütçe sınıflandırılmasıyla uygun gerçekleştirilir.
    3.    Özel hesabı tutma düzenini, yetkili devlet organı belirler.

    93. VERGİ MÜKELLEFLERİNİN KAYDI

    Madde 520. Bu bölümde kullanılan terim ve tanımlar
    1.    Kazakistan Cumhuriyeti vergi mükelleflerinin devlet tescili; vergi ve bütçeye ödenecek diğer zorunlu ödemelerinin hesaplanmasının doğruluğu ve vaktinde ödenmesini kontrol etmeyi yerine getirme maksadıyla yetkili devlet organının gerçekleştirdiği vergi mükelleflerini kaydetmenin resmi bilgiler merkezi sistemidir.
    2.    Vergi mükelleflerinin devlet kaydı; vergi mükellefi hakkındaki bilgilerin Kazakistan Cumhuriyeti vergi mükelleflerinin devlet tesciline geçirilmesidir.
    3.    Vergi mükelleflerinin kayıt numarası; vergi mükellefi olarak onu resmi kayda alma ve Kazakistan Cumhuriyeti vergi mükelleflerinin devlet tesciline hakkındaki bilgileri geçirme esnasında vergi ve bütçeye yapılacak diğer zorunlu ödemelerin bütün çeşitlerince vergi mükelleflerine verilecek umumi numaradır.
    4.    Kayıt tescili; vergi mükellefini vergi organına kaydetme, bunun sonucunda vergi mükellefinin oturduğu yer, vergilendirme nesneleri ve vergilendirmeyle ilgili nesnelerin ona aitliği belirlenir, ayrıca vergi mükellefinin hesap niteliğindeki cari değişiklikleri kaydedilir
    5.    Vergi mükellefinin kimliği; kesin hesap fonu olarak kabul edilen ve vergi mükellefine onu Kazakistan Cumhuriyeti vergi mükelleflerinin devlet tesciline kaydetme esnasında kayıt numarasının verildiği hakkındaki belgedir.

    Madde 521. Vergi mükellefinin devlet tescili
    1.    Kazakistan Cumhuriyeti’nde vergi mükellefinin devlet tescili aşağıdaki şekildedir:
    1)    Yerleştiği yer veya çalıştığı yere göre tüzel kişiler, onların yapısal bölümleri ki, işlerini Kazakistan Cumhuriyeti’nde yapan mukim olmayanlar.
    2)    İkametgah yeri olarak – vergi ve bütçeye ödenecek diğer zorunlu ödemeleri ödeyecek olan mukim gerçek kişiler;
    3)    Kazakistan Cumhuriyeti’nde bulunacağı yere göre – sabit müesseseyle özel girişimcilik yapan mukim olmayan gerçek kişiler;
    4)    Vergilendirme nesnelerinin yerleştiği yere ve (veya tescil yerine) göre – Kazakistan Cumhuriyeti’nde vergilendirme nesnelerine sahip rezident olmayanlar vergi mükellefi olarak devlet tesciline kayıt olması gerekir.
    2.    Vergi mükelleflerinin devlet tescilini yetkili devlet organları gerçekleştirir.
    3.    Vergi mükelleflerini devlet tesciline tutma ve onu gerçekleştirme düzenini Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti belirler.
    4.    Vergi mükellefini devlet tesciline ilk defa kayıt ederken gerçekleştirilebilir ve belirli süre içerisinde kaydı yapılır.

    Madde 522. Vergi mükellefinin devlet kaydını yaptırma süreleri
    1.    Gerçek kişiler, bu Kanun’da öngörülen vergi yükümlülüklerinin başlandığı tarihten itibaren 10 işgünü içerisinde devlet tesciline kaydolması ve vergi mükellefinin kayıt numarasını almak için vergi organına dilekçe vermesi gerekir.
    2.    Tüzel kişiler, onların yapısal alt bölümü Kazakistan Cumhuriyeti’nin adalet organlarında devlet tesciline kaydolduktan itibaren 10 işgünü içerisinde devlet tesciline kaydolmak ve vergi mükellefinin devlet tescili numarasını almak için vergi organına dilekçe vermesi gerekir.

    Madde 523. Vergi mükellefinin kayıt numarası
    1.    Vergi mükelleflerini devlet tesciline kaydetmeyi, yetkili devlet organı vergi mükelleflerinin kayıt numarasını vererek ve vergi mükellefi vergi organına devlet tesciliyle ilgili dilekçe verdikten sonraki 2 işgünü içerisinde ona vergi mükellefinin kimliğini vererek gerçekleştirir.
    2.    Vergi mükellefinin kayıt numarası, vergi mükellefi sunan vergi hesabı belgelerinde, ayrıca vergi yükümlülüklerinin yerine getirilmesiyle diğer belgelerde de gösterilmesi gerekir.
    3.    Vergi mükellefinin kayıt numarasını, vergi organı onun vergi yükümlülükleriyle ilgili gönderilecek vergi mükellefinin bütün belgelerinde gösterilmesi gerekir.
    4.    Vergi mükellefinin kayıt numarasını verme, değiştirme ve iptal etme düzenini yetkili devlet organı belirler.

    Madde 524. Vergi mükellefinin tescil kaydı
    1.    Vergi mükellefinin tescil kaydı, vergi mükellefi vergi organlarında vergi mükelleflerinin devlet tescili işlemleri yapıldıktan sonra gerçekleşir.
    2.    Vergi mükellefi, aşağıdaki durumlarda vergi organlarının tescil kaydına kaydolması gerekir.
    1)    Tüzel kişi, onun yapısal alt bölümü, ayrıca Kazakistan Cumhuriyeti’nde çalışan mukim olmayan tüzel kişi için: tüzel kişinin, onun yapısal alt bölümünün yerleştiği yere göre; işi gerçekleştirme yerine göre; vergilendirme nesneleri ve vergilendirmeyle ilgili nesnelerin yerleştiği yer ve (veya) kayıt yernine göre;
    2)    Gerçek kişi için ikametgah yerine göre; vergilendirme nesnelerinin yerleştiği yer ve (veya) kayıt yerine göre; girişimcilik işini gerçekleştirdiği yere göre;
    3.    Vergi organı, gerçek kişilerin vergilendirme nesnelerinin yerleştiği yerine göre tescil kaydını bu Kanun’un 530.Maddesine uygun olarak vergilendirme nesnelerinin kaydını ve (veya) tescilini yapan yetkili organların vereceği bilgilere göre gerçekleştirir. Bu maddenin maksadı için aşağıdakiler kabul edilir:
    1)    Taşınmaz mülk (toprak) için – onların esas yerleştiği yer
    2)    Taşıt araçları için – taşıt araçlarının devlet tescili yeri, şayet bulunmazsa – mülk sahibinin yerleştiği (ikametgah) yeri vergilendirme nesnesinin yerleştiği yer olarak kabul edilir.
    4.    Özel girişimcilik devlet tescili kimliği olan ve kendi işini tüzel kişilik oluşturmadan yapan gerçek kişi, ikametgah yerine göre tescil kaydına alınması gerekir.
    5.    Yapısal alt bölümü tescil kaydına alma esnasında, bu yapısal alt bölümü kuran vergi mükellefi sıfatındaki tüzel kişinin kayıt numarası, tescil kaydına başvurma dilekçesinde gösterilir.
    6.    Vergi mükelleflerinin tescil kaydına başvurma dilekçesi, vergi organına aşağıdaki şekillerden birine uygun olarak verilir.
    1)    Basma karakteriyle doldurulan dilekçe formu
    2)    Elektronik şekilde basılmış
    3)    Elektronik imzayla tasdiklendirilmiş elektronik fail.
    7.    Mukim tüzel kişi, onun yapısal alt bölümü dilekçe verdiğinde tescil kaydı dilekçesiyle birlikte resmi şekilde tasdiklenmiş tescil kimliğinin, istatistik hesap kartının, kurucu belgelerin bir adet kopyasını teslim eder. Mukim tüzel kişi, onun yapısal alt bölümünün teslim edeceği bilgiler listesi, Kazakistan Cumhuriyeti’nin kanunlarıyla belirlenir.Tescil kaydına alınırken vergi mükellefi sıfatındaki gerçek kişilerin belgelerine onlar hakkındaki şu özel bilgiler dahil olacaktır:
    1)    Soyadı, adı ve baba adı
    2)    Doğum günü, ayı, yılı ve doğum yeri;
    3)    İkametgah adresi;
    4)    Ergenlik çağına ermemiş kimselerin kimliği, Kazakistan Cumhuriyeti İç İşleri Bakanlığı organları tarafından verilen özel kimlik, Kazakistan Cumhuriyeti’ndeki rezident olmayanların pasaport serisi ve numarası.
    8.    Vergi organı, tescil kaydına almayı vergi mükellefi dilekçe verdiği günden itibaren 2 işgünü içerisinde ona tescil kaydını tastikleyen belgeyi vererek gerçekleştirir.
    9.    Tüzel kişi veya gerçek kişi sıfatındaki özel girişimcinin tescil kaydı dilekçesinde belirttiği kayıt bilgileri değiştiği durumda, vergi mükellefi bu bilgileri değiştiği andan itibaren 10 işgünü içerisinde vergi organına duyurması gerekir.
    10.    Özel girişimci sıfatındaki tüzel kişi veya gerçek kişi yerleştiği yerini veya iş yaptığı yerini değiştirdiği durumda, vergi mükellefi 10 işgünü içerisinde yerleştiği yerin veya iş yaptığı yerin değiştiği hakkında tescil kaydında bulunduğu vergi organına duyurmaya ve vergi mükellefinin eski kayıt numarasını koruyarak, yeni yerleştiği yer veya iş yaptığı yere göre tescil kaydına kaydolması gerekir.
    11.    Vergi mükelleflerinin devlet tescili ve tescil kayıt düzenini yetkili devlet organı belirler.
    12.    Vergilendirme nesnelerinin hesap düzenini yetkili devlet organı belirler.

    Madde 525. Vergi mükelleflerinin devlet kaydından çıkarılması
    1.    Vergi mükellefini vergi mükelleflerinin devlet kaydından çıkarma, bu Kanun’un 57, 58.maddesi gereği vergi yükümlülüklerinin durdurulmasına binaen gerçekleştirilir.
    2.    Vergi mükellefini vergi mükelleflerinin devlet kaydından şartlı olarak çıkarma, vergi mükellefininin Kazakistan Cumhuriyeti hukuki akitlerinde belirlenen eylemsiz tüzel kişilik ve özel girişimcilik karakterine uygun olduğu ve vergi borcu olmadığı durumda kayıt numarası korunarak gerçekleştirilir.

    Madde 526. Çeşitli banka işlemlerini gerçekleştiren banka ve kuruluşların vergi yükümlülükleri
    1.    Çeşitli banka işlemlerini gerçekleştiren bankalar veya kuruluşlar aşağıdakilerden sorumludur:
    1)    Vergi mükellefinin (rezident olmayan gerçek kişiler ve yabancı banka-muhabirlerden başka) banka hesaplarını açma esnasında vergi mükellefininin kayıt numarasını dikkate almak, vergi mükellefi sıfatındaki tüzel kişi ve özel girişimciye mezkur hesap numaralarını açma durumunu 3 işgünü içerisinde vergi organlarına duyurmak;
    2)    Bankanın, rezident olmayan gerçek kişilerin banka hesaplarından nakit parayı kabul etmesi ve vermesi esasıyla gerçekleştirilen ödeme belgeleri ve senet hariç, ödeme belgelerinde vergi mükellefinin kayıt numarası konulmadan banka hesapları işlemlerini yapmak;
    3)    Vergi mükellefi kayıt numarasının, ödeme belgelerinin işlemi esnasında kayıt numarasının yapısına göre doğruluğunu kontrol etmek;
    4)    Vergi mükellefinin banka hesabından vergi ve bütçeye ödenecek diğer zorunlu ödemeleri ödemeyle ilgili ödeme vazifesini, müşterinin bankada parası yeterli olduğu durumda ilk iş olarak yapmak zorundadır. Belirli sürede gösterilmeyen vergi ve bütçeye ödenecek diğer zorunlu ödemelerin miktarlarını, geciktirme paralarını, cezaları vergi organlarının yazılı emirlerini aldığı günden itibaren 1 işlem gününden geciktirmeden alınması gereken vergi organlarının kasa emirlerini bu düzenle yerine getirmek;
    5)    Vergi mükellefininin banka heabından parayı silme işlemi yapıldığı gün, vergi ve bütçeye ödenecek diğer zorunlu ödemelerin miktarını Kazakistan Cumhuriyeti Maliye Bakanlığı hazinesi hesabına aktarmak;
    6)    Yazılı emir bulunduğunda, denetlenecek tüzel kişi ve özel girişimcilerin banka hesaplarıyla ilgili yapılacak işlemler için, bu hesaplarda paranın olup olmadığını kontrol etmeye vergi organlarının çalışanlarını göndermek.
    7)    Vergi borcunu ödeme işlemleri dışında, Kazakistan Cumhuriyeti hukuki akitlerinde belirlenen düzen ile vergi organının kararınca vergi mükellefi sıfatındaki tüzel kişi ve özel girişimcinin banka hesabındaki bütün gider işlemlerini durdurmak;
    8)    Banka borç  para alanın borcunu sildiğinde, vergi mükellefi sıfatındaki borçlunun kayıt yerince taahhütlerini silme sonucunda gelirin hasıl olduğu hakkında vergi organına bir ay süre içerisinde haber vermek.

    Madde 527. Mukim olmayan gerçek ve tüzel kişilerin vergi organlarına kaydolma özellikleri
    1.    Vergi mükellefine kayıt numarasının verilmesiyle Kazakistan Cumhuriyeti’nde vergi mükellefinin devlet tescil kaydı, aşağıdaki gibidir:
    1)    Kazakistan Cumhuriyeti’nde devamlı kurumları aracılığıyla özel girişimcilik yapan mukim olmayan gerçek kişiler – bulunduğu yere göre;
    2)    Kazakistan Cumhuriyeti’nde sabit kurum kurarak özel girişimcilik yapan mukim olmayan tüzel kişiler – sabit kurumun yerleştiği yere göre;
    3)    Kazakistan Cumhuriyeti’nde sabit müessese kurmadan özel girişimcilik yapan mukim olmayan tüzel kişiler – iş yaptığı yere göre devlet tesciline kaydolması gerekir.
    2.    Kazakistan Cumhuriyeti’nde sabit müesseseyle özel girişimcilik yapan mukim olmayan özel kişi, Kazakistan Cumhuriyeti’ne geldiği veya özel girişimciliğe başladığı günden itibaren 10 işgünü içerisinde vergi organına kaydolması gerekir. Diğer mukim olmayan gerçek kişiler Kazakistan Cumhuriyeti’nin mukim statüsünü aldığı andan itibaren vergi organına kaydolması gerekir.
    3.    Kazakistan Cumhuriyeti’nde özel girişimcilik yapan mukim olmayan tüzel kişi, iş yapmaya başladığı günden itibaren 10 işgünü içerisinde vergi organına kaydolması gerekir.
    4.    Bu Kanun’un 177.Maddesi 3.bölümü 5.alt bölümüne göre işi, mukim olmayan tüzel kişinin sabit müessesesi olarak ele alınan mukim olmayan gerçek veya tüzel kişi, gereken antlaşmayı (şart, sözleşme) imzaladığı günden itibaren 10 işgünü içerisinde vergi organına  mukim olmayan tüzel kişinin kaydolmasıyla ilgili dilekçe vermesi veya mezkur antlaşma bulunmadığı takdirde mukim olmayan tüzel kişiye, böyle bir işi fiilen başladığı tarihten itibaren 10 işgünü içerisinde vergi mükellefine kayıt numarasını vermeyle ilgili dilekçe vermesi gerekir.
    5.    Kazakistan Cumhuriyeti’nde mukim olmayanın işe başlama tarihi aşağılardan biridir:
    1)    Kontrat yapıldığı tarih (antlaşma, sözleşme)
    1-1)    Kazakistan Cumhuriyeti’nde iş yapılması (hizmet gösterilmesi) üzere;
    1-2)    Kazakistan Cumhuriyeti’nde onun adından eylem yapmaya vekalet vermek üzere;
    1-3)    Kazakistan Cumhuriyeti’nde satış maksadıyla malları satın almak üzere;
    1-4)    Kazakistan Cumhuriyeti’nde müşterek işi (basit ortaklığa katılma) gerçekleştirmek üzere;
    1-5)    Kazakistan Cumhuriyeti’nde işi gerçekleştirme maksadıyla iş (hizmet) edinmek üzere;
    2)    Kazakistan Cumhuriyeti’ndeki gerçek kişiyle vatandaşlık-hukuki nitelik taşıyan özel iş kontratı veya diğer kontrat yaptığı tarih;
    3)    Ofisin açıldığına dair kontrat (satın alma-satma kontratı, mülkü kiralama kontratı) yaptığı tarih Bu bölümün birkaç şartları bulunduğu takdirde Kazakistan Cumhuriyeti’nde işi faaliyete geçirme tarihi olarak mezkur anlaşmalardan (kontrat, sözleşme) birincisinin tarihi kabul edilir.
    4)    Kazakistan Cumhuriyeti’nde gelir kaynaklarından gelir sağlama maksadıyla Kazakistan Cumhuriyeti’ne gelen ve bu maddenin 1.bölümünde belirtilmeyen mukim olmayanlar, işe başlama dilekçesini Kazakistan Cumhuriyeti’ne geldiği günden itibaren 10 işgünü içerisinde vergi organına vermesi gerekir.

    Madde 528. Vergi mükellefinin kayıt yaptırımındaki sorumluluğu
    Vergi mükellefi Kazakistan Cumhuriyeti’nin hukuki akitlerine uygun olarak vergi mükellefinin devlet tesciline kaydolma süresini ihlal etmekten, vergi mükellefine kayıt numarasını verme ve kayıt tescili yapma sırasında verdiği bilgilerin gerçekliğinden, ayrıca vergi raporunda vergi mükellefine kayıt numarası vermenin doğruluğu ve Kazakistan Cumhuriyetinin hukuki akitlerinde belirlenen diğer durumlardan sorumludur.

    Madde 529. Vergi mükelleflerinin kaydını yapmada yetkili organların işbirliği
    1.    Vergi mükelleflerinin kaydını yapma sırasında vergi organları aşağıdaki yetkili yerlerle işbirliği yapar:
    1)    Tüzel kişileri devlet tesciline kaydeden, kaydını yeniden yapan ve tasfiye eden;
    2)    İstatistik işlem yapan;
    3)    Vergilendirme ile ilgili nesneleri ve vergilendirme nesnelerini kaydeden veya tescilini yapan;
    4)    Lisanslar, kimlikler veya izin verme ve kayda alma niteliğindeki diğer belgeleri veren;
    5)    Gerçek kişilerin Kazakistan Cumhuriyetindeki ikametgah yerince tescilini yapan;
    6)    Nüfus kütüğünü tutan;
    7)    Noterlik eylemler yapan;
    8)    Vasilik ve himayelik yapan;
    9)    Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti belirleyen diğer yetkili organlar.

    Madde 530. Vergi organlarının kayıt işlemleri yapmasında yetkili organların yükümlülükleri
    1.    Bu Kanunun 529. maddesinde belirlenen yetkili organlar, yetkili devlet organı belirleyen düzene uygun olarak gerekli bilgilerin uygulanmaya geçirilmesinden itibaren 10 işgünü içerisinde vergilendirme nesneleri ve vergilendirme ile ilgili nesnelerine sahip vergi mükellefleri hakkında bilgileri yerleştiği yerince vergi hizmetleri organlarına vermek zorundadır.
    2.    Vergilendirme nesnelerini ve diğer zorunlu ödemeler yapan nesnelerin kaydını ve (veya) tescilini yapan yetkili organlar, vergi mükellefi, ayrıca vergilendirme nesneleri ve diğer zorunlu ödemeler yapan nesneler hakkındaki bilgileri onların kaydı ve (veya) tescili yapıldığı yerince vergi hizmetleri organlarına yetkili devlet organının belirlediği süre ve şekilde vermek zorundadır.
    3.    Lisanslar, kimlikler veya izin verme ve kayda alma niteliğindeki diğer belgeleri veren yetkili organlar, bu belgeler verildiği (geri alındığı veya tasfiye edildiği) andan itibaren 10 işgünü içerisinde lisans, kimlik veya izin verme ve kayda alma niteliğindeki diğer belgeler verilen (geri alınan veya tasfiye edilen) vergi mükellefleri ile ilgili bilgileri onun yerleştiği yerince vergi hizmetleri organlarına vermek zorundadır.
    4.    Yabancı tüzel kişilerin girişini (çıkışını) kayda tutan yetkili organ, onların girişini (çıkışını) kayda aldıktan sonra geliş maksadını, yerini ve bulunma süresini göstererek, giriş yapan yabancı gerçek kişiler hakkındaki bilgileri 10 işgününü geciktirmeden vergi hizmetleri organına vermek zorundadır.
    5.    Bütçeye zorunlu ödemeleri tahsil etmeyi, vergilendirme nesnelerinin ve vergilendirme ile ilgili nesnelerinin kaydını tutan yetkili organlar, vergi raporunda vergi mükellefinin kayıt numarasını göstermek zorundadır.

    Madde 531. Çeşitli faaliyet türlerini gerçekleştirecek vergi mükelleflerinin kayıt özellikleri
    1.    Vergi mükellefi bu maddede öngörülen  işi yerine getirirken aşağıdaki işlerin başlanması ve durdurulması hakkında vergi organına duyurmak zorundadır:
    1)    Petrol (havacılık hariç) ve dizel yakıtı ile toptan ve perakende satış;
    2)    Alkollü ürün üretimi ve satışı;
    3)    Cam şişelerinin kabulü;
    4)    Piyangolar düzenleme, uygulama ve piyango biletlerinin satışı;
    5)    Kumar işi ticareti.
    2.    Bu maddenin 1. bölümünde zikredilen iş türlerini gerçekleştiren vergi mükellefi vergilendirme nesneleri ve vergilendirme ile ilgili nesneleri girişimcilik işinde kullanmadan önce onları dilekçe ile vergi organına kaydettirmek zorundadır.
    3.    Vergi organı dilekçede belirtilen bilgilere göre nesneleri tescil etme kartından iki adet doldurur ve her ikisini vergi organı başkanının mühürü ve imzasıyla tasdiklendirir. Nesneleri tescil etme kartı; vergilendirme nesneleri ve vergilendirme ile ilgili nesnelerin vergi organlarında kayıt olduğuna dair belgedir. Nesneleri tescil etme kartının bir adedi vergi organında saklı bulunup ikincisi vergi mükellefine verilir. Nesneleri tescil etme kartında zikredilen bilgiler değiştiğinde vergi mükellefi gerekli vergi organına vergilendirme nesneleri ve vergilendirme ile ilgili nesneleri yeniden kaydetmesi için dilekçe verir.
    4.    Şayet bu Kanunda başka bir durum öngörülmemişse, vergi mükellefi vergilendirme nesneleri ve vergilendirme ile ilgili nesneleri kaydetme (yeniden kaydetme) dilekçesini onların yerleştiği yerine göre verir. Vergi organı vergilendirme nesneleri ve vergilendirme ile ilgili nesneleri kaydetmeyi (yeniden kaydetmeyi) dilekçe verildiği günden itibaren  2 işgünü içerisinde yerine getirir ve bu nesneleri tescil etme (yeniden tescil etme ) defterine yazar.
    5.    Vergi organlarına kaydolmamış vergilendirme nesneleri ve vergilendirme ile ilgili nesneleri kullanma, Kazakistan Cumhuriyetinin hukuki akitlerine uygun şekilde sorumluluk taşır.
    6.    Piyangolar düzenleme, uygulama ve piyango biletlerini satma işini gerçekleştiren vergi mükellefi, onları satmadan 10 takvim günü öncesinden piyango biletlerinin her çıkışını vergi organlarına kaydettirmek zorundadır.
    7.    Bu maddenin 1. bölümünde belirtilen çeşitli işleri gerçekleştiren vergi mükelleflerinin tescil kaydını yapma düzenini yetkili devlet organı belirler.

    Madde 532. Katma değer vergisi mükelleflerinin kaydı
    1.    Katma değer vergisi mükelleflerinin kaydını yapma talepleri bu kanunun özel bölümünde belirlenir.
    2.    Katma değer vergisi mükelleflerinin kaydını yapma düzenini yetkili devlet organı belirler.

    94. VERGİ DENETİMİ

    Madde 533. Vergi denetimi kavramı ve türleri
    1.    Vergi denetimi; vergi hizmetleri organları tarafından gerçekleştirilen, Kazakistan Cumhuriyeti vergi kanunlarının uygulanışını denetlemedir. Talimatnamede gösterilen vergi hizmetleri organlarının yetkili kişileri ve vergi mükellefi, vergi denetimine dahil kişilerdir.
    2.    Vergi denetimini vergi hizmetleri organlarından başka kimse yapamaz.
    3.    Vergi denetimi aşağıdaki şekildedir:
    1)    Belge denetimi;
    2)    Yoklama denetimi;
    3)    Kronometre ile ölçme denetimi;
    4.    Belge kontrolü aşağıdaki türlere ayrılır:
    1)    Kompleks denetim; verginin ve bütçeye ödenecek diğer zorunlu ödemelerin bütün çeşitlerince vergi yükümlülüklerinin yerine getirilmesi kontrolüdür.
    2)    Konusal denetim; verginin ve bütçeye ödenecek diğer ödemelerin özel türünce vergi yükümlülüklerinin yerine getirilmesi kontrolüdür.
    3)    Karşı denetim; şayet vergi denetimi yapılırken vergi organında mezkur şahıslarla ilgili vergi mükelleflerinin işlemleri vergi kaydında doğru gösterilmesine ilişkin ek bilgi alma ihtiyacı hasıl olmuşsa, bu durumda üçüncü şahıslara yapılan kontroldür.
    5.    Yoklama denetimi, vergi hizmetleri organları tarfından çeşitli vergi mükelleflerinin Kazakistan Cumhuriyeti kanunlarının çeşitli taleplerini yerine getirmesi ile ilgili konuda yapılır. Özellikle
    1)    Vergi mükelleflerinin vergi organlarına kaydolması
    2)    Hafızalı kasa kontrol makınesının doğru kullanılması
    3)    Lisansların ve diğer izin verme belgelerinin bulunması
    4)    Aksizi yapılan ürünün imalatı, saklanması ve satış kaidesinin gözetilmesi
    6.    Kronometreli inceleme, vergi mükellefinin kesin geliri ve geliri ile ilgili kesin masraflarının belirlenmesi maksadıyla vergi organları tarafından yapılır. Kronometreli inceleme, yetkili devlet organı belirleyen düzenle gerçekleştirilir.
    7.    Vergi denetimini gerçekleştirme, Kazakistan Cumhuriyeti’nin hukuki akitlerinde belirlenen durumlar hariç, vergi mükellefinin işini durduramaz.
    8.    Vergi organı, tüzel kişinin bizzat kendisine yaptığı vergi denetiminden bağımsiz olarak tüzel kişinin yapısal bölümlerini denetlemeye hakkı vardır.

    Madde 534. Vergi denetimi yapmanın devri
    1.    Vergi denetimi aşağıdaki devir ile gerçekleştirilir:
    1)    Kompleks; yılda bir defadan fazla değildir.
    2)    Konusal; verginin ve büyçeye ödenecek diğer zorunlu ödemelerin belirli türünce 6 ayda bir defadan fazla değildir.
    2.    Bu maddenin 1. bölümünde öngörülen sınırlamalar şu durumlarda geçerli değildir:
    1)    Tüzel kişiyi yeniden kurma veya tasfiye etme ve özel girişimcinin işini durdurma ile ilgili yapılacak belge denetimi sırasında, ayrıca vergi mükellefinin dilekçesi gereği katma değer vergisince kayıttan çıkarılması durumunda. Bu durumda denetim, vergi mükellefinin dilekçesi alındıktan sonra 30 takvim günü geciktirilmeden gerçekleştirilmesi gerekir.
    2)    Yeraltı kaynaklarını kullanıcılara has sözleşme süresinin geçmesiyle ilgili gerçekleştirilen belge denetimi sırasında;
    3)    Karşı denetimi gerçekleştirme sırasında;
    4)    Geri iadeye ayrılmış katma değer vergisi miktarının doğruluğuna vergi mükellefinin dilekçesi gereği konusal denetim yapılırken;
    5)    Vergi denetimi tutanağınca duyuruyla ilgili vergi mükellefinin şikayetine bakan organın kararı gereği gerçekleştirilen ek denetimler sırasında;
    6)    Kesin vergi mükellefiyle ilgili yetkili devlet organı başkanının emrine uygun, ayrıca Kazakistan Cumhuriyeti cezai yargılama kanunlarında öngörülen esaslar gereğince, gerçekleştirilen olağanüstü belge denetimi sırasında.

    Madde 535. Vergi denetimi yapma süreleri
    1.    Verilmiş yazılı emirlerde gösterilen vergi denetimlerini gerçekleştirme süresi, şayet bu maddede diğer türlü öngörülmemişse, yazılı emir verildiği andan itibaren 30 işgününü geçmemesi gerekir.
    2.    Vergi organı, yapısal alt bölümü olan tüzel kişiyi vergi denetimi yaparken, vergi denetimi yapmanın süresini 60 işgününe kadar uzatabilir.
    3.    Çeşitli karmaşık problemlerin denetimi sırasında vergi denetimini gerçekleştirmenin süresi, vergi hizmetinin üst organı tarafından yapısal alt bölümü olmayan tüzel kişi için elli işgününe kadar, yapısal alt bölümü olan tüzel kişi için 80 işgününe kadar uzatabilir. Çeşitli karmaşık problemler, vergi hizmeti üst organı tarafından vergi mükellefine sunulan yazılı kararla tasdiklenir.
    4.    Vergi denetimini yapma süresi, belgeleri teslim etme ile ilgili vergi organının taleplerini vergi mükellefine verme zamanı ile vergi denetimi sırasında malumatı istenen belgeleri vergi mükellefinin teslim etmesi aralığındaki devrede, ayrıca vergi organının malumat istemesiyle bilgileri ve belgeleri elde etmesi anında durdurulur.
    5.    Kronometreli incelemenin süresi, yetkili devlet organı belirleyen kronometreli incelemeleri yapma düzenine göre saptanır.

    95. VERGİ DENETİMİ YAPMA SÜRESİ

    Madde 536. Vergi denetimi yapmanın gerekçesi
    1.    Vergi denetimi yapmanın gerekçesi, aşağıdaki bilgileri içeren yazılı emirdir:
    1)    Yazılı emirin vergi organındaki kayıt numarası ve tarihi;
    2)    Yazılı emiri veren vergi  organının adı;
    3)    Vergi mükellefinin tam adı;
    4)    Vergi mükellefinin kayıt numarası;
    5)    Denetim türü;
    6)    Denetleyen kişilerin yetkisi, soyadı, adı, baba adı;
    7)    Denetim yapma süresi;
    8)    Belge denetimi anında denetlenecek vergi dönemi.
    2.    Yoklama denetimi için görev verildiğinde yazılı emirde bölgenin denetlenecek yeri, denetim sırasında vuzuha kavuşacak problemler, ayrıca bu maddenin 3), 4) ve 7) alt bölümleri hariç, 1.bölümde öngörülen bilgiler içerilmesi gerekir.
    3.    Konusal ve karşı denetimler için görev verildiğinde yazılı emirde verginin ve bütçeye ödenecek diğer zorunlu ödemelerin denetleneceği türü gösterilir.
    4.    Yazılı emir, vergi organının birinci başkanı veya onu değiştirecek kişi tarafından imzalanması, vergi organının resmi damgalı mühürüyle tasdiklenmesi ve yetkili devlet organı belirleyen düzene göre özel defterde tutulması gerekir.
    5.    Bu Kanun’un 535.Maddesinde öngörülen denetim süresinin uzatılması durumunda, önceki yazılı emirin kayıt numarası ve tarihi ile ek yazılı emir işlemi yapılır.
    6.    Bir yazılı emire dayanılarak sadece bir defaya mahsus vergi denetimi yapılabilir.

    Madde 537. Vergi denetimi yapmanın başlangıcı
    1.    Vergi mükellefine (vergi ajanına) yazılı emir verildiğinde vergi denetimi başlanmış sayılır.
    2.    Vergi organı tarafından vergi denetimini yapan yetkili kişiler, vergi mükellefine (vergi ajanına) iş kimliklerini göstermeleri gerekir.
    3.    Vergi organları tarafından vergi denetimi yapan yetkili kişi, yoklama denetimi hariç, vergi mükellefine yazılı emrin aslını teslim eder.Vergi mükellefi (vergi ajanı), yazlı emir hakkında bilgi edindiği ve onu teslim aldığına dair yazılı emrin kopyasına işaretler.
    4.    Yoklama denetimi yapılırken vergi mükellefine yazılı emrin aslı bilgi edinmesi için gösterilir.Yazılı emir hakkında bilgi edindiği ve kopyasını aldığına dair aslına işaretler.
    5.    Vergi mükellefinin (vergi ajanının) yazılı emri teslim almayı reddetmesi, vergi denetiminin iptaline gerekçe olamaz.
    6.    Vergi denetimlerini yapma döneminde denetlenecek vergi dönemindeki vergi raporuna vergi mükellefinin değişiklikler ve ilaveler getirmesine müsaade edilmez.

    Madde 538. Vergi hizmetleri organları görevlilerinin vergi denetimi  yapmak için bölgeye veya binaya erişimi
    1.    Vergi mükellefi, vergi hizmetleri organları tarafından vergi denetimi yapan yetkili kişileri gelir edinmek için kullanılan bölgeye veya binaya (oturulan evler hariç) yada vergilendirme nesneleri ve vergilendirme ile ilgili nesnelere girmesine müsaade etmek zorundadır.
    2.    Vergi hizmetleri organı tarafından vergi denetimi yapan yetkili kişilerin, gösterilen bölgelere veya binalara (oturulan evler hariç) girmesine engel çıkarıldığında tutanak tutulur.
    3.    Tutanak vergi organı denetimini yapan yetkili kişiler ve vergi mükellefi (vergi ajanı) imzalar. Mezkur tutanağı imzalamayı reddettiğinde vergi mükellefi (vergi ajanı) reddetme nedenlerini yazılı şekilde açıklamak zorundadır.
    4.    Şayet Kazakistan Cumhuriyeti’nin hukuki akitlerine uygun olarak vergi mükellefinin bölgesine veya binasına özel izinle girmek gerekirse, vergi hizmeti organı görevlilerinde bu izin bulunması gerekir.
    5.    Vergi mükellefi aşağıdaki durumlarda vergi organı görevlilerini vergi denetimi yapması için bölgeye veya binaya girmesine müsaade etmemeye hakkı mevcuttur. Şayet:
    1)    Yazılı emir belirlenmiş düzenle teslim edilmezse veya  işlemi yapılmazsa;
    2)    Yazılı emirde gösterilmiş denetim süresi henüz başlanmamış veya geçmiş ise;
    3)    Bu kişiler yazılı emirde gösterilmemiş ise ;
    4)    Denetlenecek vergi dönemi ile ilgisi bulunmayan belgeler istenmiş ise ;

    Madde 539. Belgelere el koyma
    Belgelere el koyma, Kazakistan Cumhuriyeti’nin hukuki akitlerine uygun olarak yapılır.

    Madde 540. Vergi denetiminin sona ermesi
    1.    Vergi denetimi sona erdikten sonra vergi hizmetleri organı görevlileri aşağıdaki bilgileri göstererek vergi denetiminin tutanağını tutar:
    1)    Vergi denetimi yapılan yer, tutanak yapılan gün;
    2)    Denetim türü;
    3)    Vergi hizmeti organı tarafından vergi denetimi yapan yetkili kişilerin yetkisi, soyadı, adı,  baba adı;
    4)    Vergi mükellefinin soyadı, adı, baba adı veya tam adı.
    5)    Vergi mükellefinin yerliştiği yer, banka bilgileri, ayrıca kayıt numarası
    6)    Vergi mükellefinin vergi raporu ve muhasebecilik raporu, vergi ve bütçeye ödenecek diğer zorunlu ödemeleri ödeme ile ilgili denetimden sorumlu başkan ve yetkili kişilerin soyadı, adı, baba adı
    7)    Önceki yapılmış denetim bilgileri ve daha önce tespit edilmiş Kazakistan Cumhuriyeti vergi kanunlarının  ihlalini giderme ile ilgili alınan tedbirler hakkındaki bilgiler;
    8)    Denetlenecek vergi dönemi ve denetim yapmak için vergi mükellefinin teslim ettiği belgeler ile ilgili bütün bilgiler;
    9)    Kazakistan Cumhuriyeti vergi kanunlarının gerekli normları kaynak gösterilen vergi ihlalinin teferruatlı tasviri;
    10)    Vergi denetiminin sonucu;
    2.    Vergi denetiminin tutanağı vergi mükellefine teslim edildiği gün, vergi denetim süresinin sonu olarak saptanır.
    3.    Vergi denetiminin son bulmasıyla vergi kanunlarının ihlali tespit edilmişse vergi denetimi tutanağında bu durum ile ilgili  işaret işaretlenir.
    4.    Vergi denetimi tutanağına gerekli belgelerin kopyaları, vergi hizmeti organının görevlileri yapılan hesaplar ve vergi denetimi esnasında edinilen diğer malumatlar rabtedilir.
    5.    Vergi denetimi tutanağı en azından iki adet yapılır ve onu vergi denetimi yapan vergi hizmet organı görevlileri imzalar.
    6.    Vergi denetimi tutanağı, vergi denetimi tutanakları  ve duyurularını tescil eden  özel defterde tutulur ve mutlaka numaralanması, iple bağlanması ve vergi hizmeti organının mühürüyle tasdiklenmesi gerekir.
    7.    Vergi denetimi tutanağının bir adeti vergi mükellefine teslim edilir. Vergi mükellefi vergi denetimi tutanağını teslim aldığında, onu aldığına dair işaretlemesi gerekir.

    Madde 541. Vergi denetimi sonucuna göre karar
    1.    Vergi denetimi tutanağında gösterilen sonuçlara esas olan vergi denetiminin sonuçlandırılmasına göre vergi hizmeti organı bu Kanunun 31.maddesine uygun olarak belirlenen sürede vergi mükellefine gönderilen verginin ve bütçeye ödenecek diğer zorunlu ödemelerin hesaplanmış  miktarı, geciktirme paraları ve cezalarla ilgili duyuru çıkarır.
    2.    Verginin ve bütçeye ödenecek diğer zorunlu ödemelerin, geciktirme paralarının ve cezaların hesaplanmış miktarları ile ilgili duyuruyu ve vergi denetimi tutanağını kaydetmeyi, bu maddenin 5.bölümünde belirlenen durum hariç, vergi hizmetleri organı bir tek numara ile gerçekleştirir.
    3.    Verginin ve bütçeye ödenecek diğer zorunlu ödemelerin, geciktirme paralarının ve cezaların hesaplanmış miktarları ile ilgili duyuruda aşağıdaki bilgiler ve malumatlar bulunması gerekir:
    1)    Duyuru ve vergi denetimi tutanağının kayıt numarası ve tarihi;
    2)    Vergi mükellefinin soyadı, adı, baba adı veya tam adı;
    3)    Vergi mükellefinin kayıt numarası;
    4)    Verginin ve bütçeye ödenecek diğer zorunlu ödemelerin geciktirme paralarının ve cezaların hesaplanmış miktarı;
    5)    Ödeme ile ilgili talep ve ödeme süresi;
    6)    Gereken verginin ve bütçeye ödenecek diğer zorunlu ödemelerin, geciktirmeparalarının ve cezaların bilgileri;
    7)    Temyiz etme süresi ve yeri
    4.    Verginin ve bütçeye ödenecek diğer zorunlu ödemelerin, geciktirme paralarının ve cezaların hesaplanmış miktarı ile ilgili duyuruyu teslim alan vergi mükellefi, şayet vergi mükellefi vergi denetimi sonuçlaından şikayet etmezse, onu duyuruda belirlenen sürede yerine getirmesi gerekir.
    5.    Şayet vergi denetiminin sonuçlanmasına göre vergi kanunlarının ihlali tesbit edilmemiş ise, vergi denetimi sonuçlarınca duyuru çıkarılmaz.

    96. KAMERA KONTROLÜ

    Madde 542. Kamera kontrolü kavramı
    1.    Kamera kontrolü; vergi mükelleflerinin sunduğu vergi raporunu ve diğer vergileri tetkik ve tahlil etme esasıyla doğrudan vergi organının gerçekleştirdiği kontroldür.
    2.    Kamera kontrolü, doğrudan vergi organının yerleştiği yere göre yapılır.

    Madde 543. Kamera kontrolü sonucu
    Vergi organı, vergi raporunda hatalar bulduğu, vergi raporunda gösterilen bilgiler arasında çelişkiler bulduğu, ayrıca küçük ölçekli işletme özneleri için öngörülen şartları aşırı kullandığında, bu Kanun’un 31.Maddesince vergi mükellefine kendi hatalarını kendisi kaldırması için, ayrıca vergilendirmenin umumi düzenine geçmesi için duyuru gönderir.

    97. MONİTORİNG

    Madde 544. Vergi mükelleflerinin monitoringi kavramı
    1.    Vergi mükelleflerinin monitoringi, vergi mükelleflerinin kesin vergilendirilecek temelini tesbit etmek ve malların (iş, hizmet) maliyetini oluşturmanın meşruluğunu tahlil etmek, Kazakistan Cumhuriyeti maliye ve döviz kanunlarına, kullanıştaki piyasa fiyatlarına riayet etmek maksadıyla, vergi mükelleflerinin maliye-işletme işini gözetleme sistemini kullanma yoluyla gerçekleştirilir.
    2.    Elektronik monitoringi, bu maddenin 1.bölümünde belirlenen, elektronik imza ile tasdiklenip, elektronik belge şekilinde haber veren monitoring türüdür.
    3.    Vergi mükelleflerinin monitoringi, ülke ve bölge çapında gerçekleştirilir.

    Madde 545. Monitoringe tabi olan vergi mükellefleri
    1.    Ülke monitoringine dahil vergi mükelleflerinin listesini Kazakistan Cumhuriyeti hükümeti belirler.
    2.    Bölge monitoringine dahil vergi mükelleflerinin listesini yetkili devlet organı belirler.
    3.    Monitoringe dahil vergi mükellefleri, yetkili devlet organı tasdikleyen düzen ile vergi raporunu sunar.

    98. HAFIZALI KASA KONTROL MAKİNESI KULLANIMI

    Madde 546. Hafızalı kasa kontrol makinesi kullanımı
    1.    Kazakistan Cumhuriyeti sınırları içerisinde ticaret işlemleri yaparken veya nakit para, banka kredi kartı, çekler ile hizmet verirken tüketici ile parasal hesaplaşma zorunlu olarak hafızalı kasa kontrol makinesinin kullanımı ve tüketicinin eline kontrol fişinin verilmesi ile gerçekleşir. Bu bölümün kuralları aşağıdakilerin parasal hesaplaşmalarında geçerli değildir:
    1)    Özel girişimcilerin (aksizli malları satıcılar hariç): işini küçük ölçekli işletme özneleri için özel vergi rejimi çerçevesinde bir defalık fiş veya patent esasıyla gerçekleştirenler; şayet vergi mükellefinin özel girişimci olarak devlet tesciline kaydolmasından 6 ay geçmemiş ise; işini köy (çiftlik) sahipliği için özel vergi rejimi çerçevesinde gerçekleştirenler;
    2)    Vergi mükelleflerinin: işini bu Kanun’un 391-397.Maddelerinde belirlenen özel vergi rejimi çerçevesinde gerçekleştirenler; makbuz, bilet, fiş, posta ödemeleri işareti veya Kazakistan Cumhuriyeti Maliye Bakanlığının tasdiklediği şekil ile hesaplaşma çeklerine eşitleştirilmiş kesin raporun diğer belgelerini vererek, halka hizmet sunma kısmında gerçekleştirenler;
    3)    Avukatlar.
    2.    Hafızalı kasa kontrol makinesini kullanma düzenini Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti belirler
    3.    Hafızalı kasa kontrol makineleri, malların satışı ve hizmetlerin sunuluşu esnasında tüketiciler ile parasal hesaplaşmayı tescil etmek için kullanılan, haberin her değişimde düzetilmeden kaydedilmesini ve enerjiden bağımsız olarak uzun müddet saklanmasını sağlayan, hafızalı bloku olan elektronik yapılar ve (veya) banka bilgisayar sistemleridir. Yetkili devlet organı, Kazakistan Cumhuriyeti’nin sınırları içerisinde kullanılmasına izin verilmiş olan hafızalı kasa kontrolü makinelerinin devlet listesini onaylar.
    4.    Hafızalı kasa kontrol makinelerinde teknik arızalar olursa veya elektrik olmazsa, müşterilere bu maddenin 1.bölümündeki 2)alt bölümünde öngörülen düzen ile mal çeklerinin kullanılması ve verilmesi müsaadesi verilir.

    Madde 547. Hafızalı kasa kontrol makinelerini kullanmada talep edilenler
    1.    Hafızalı kasa kontrol makinelerini kullanma esnasında aşağıdaki maddeler talep edilir:
    1)    İş başlayana kadar hafızalı kasa kontrol makinelerinin kaydı, işi gerçekleştirme yerindeki vergi organlarında yerine getirilir
    2)    Teknik servise hafızalı kasa kontrol makinelerini yerleştirme yerine getirilir.
    3)    Hafızalı kasa kontrol makinelerinin çekini verme yerine getirilir.
    4)    Hafızalı kasa kontrol makinelerine vergi organlarının girişi sağlanır.

    Madde 548. Hafızalı kasa kontrol makinelerinin kullanım düzenine uyulmasına vergi kontrolü
    1.    Vergi organları:
    1)    Hafızalı kasa kontrol makinelerinin kullanım düzenine uyulması kontrolünü yerine getirir;
    2)    Vergi ve bütçeye ödenecek diğer zorunlu ödemeleri ödeme ile ilgili vergi mükellefinin vergi yükümlülüklerini yerine getirmesi hakkında vergi denetimleri yapıldığında hafızalı kasa kontrol makinelerinin hafızalı blokundaki saklı bilgileri kullanır.

    99. AKSİZE TABİ MALLARIN KONTROLÜ, DEVLET MÜLKİYETİNE ÇEVRİLEN MÜLKLERİN KAYDEDİLME, SAKLANMA, DEĞERLENDİRME VE SATIŞ DÜZENİNE UYULMASI KONTROLÜ VE YETKİLİ ORGANLARI KONTROL ETME

    Madde 549. Aksizli malların kontrolü
    1.    Bira hariç, bu kanun’un 257.Maddesinin 1) – 4) alt bölümlerinde belirlenen mallar, Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti belirleyen düzen ve koşullarda aksiz resmi damgalarıyla ve hesap kontrol damgalarıyla damgalanması gerekir.
    2.    Bu maddenin 1.bölümünde zikredilen aksize tabi malları aksiz resmi pullarıyla ve hesap kontrol damgalarıyla damgalamadan, aksize tabi mallardan imalatçılar ve ithalatçılar sorumluluk taşır.
    3.    Vergi organı yetkili devlet organının belirlediği düzendeki aksize tabi malların çeşitli türlerini damgalama kuralına, aksize tabi malları imal edenlerin uymasını kontrol eder.
    4.    Vergi organı, yetkili devlet organının belirlediği düzendeki aksize tabi malları imal eden vergi mükellefinin bölgesinde aksiz yerlerini belirler.

    Madde 550. Devlet mülkiyetine çevrilen mülklerin kaydedilme, saklanma, değerlendirme ve satış düzenine uyulmasına kontrol
    1.    Vergi organı, devlet mülkiyetine çevrilen mülklerin kaydedilme, saklanma, değerlendirme ve satış düzenine uyulmasına, ayrıca onun satışından bütçeye para girdilerinin tam ve zamanında girmesini kontrol eder.
    2.    Devlet mülkiyetine çevrilen mülkün kaydedilme, saklanma, değerlendirme ve satış düzenini Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti belirler.

    Madde 551. Yetkili organları kontrol etme
    Vergi hizmetleri organları, bütçeye ödenecek diğer zorunlu ödemeleri hesaplamanın doğruluğu, onların tam tahsili ve zamanında havale edilmesi ile ilgili meselelerce yetkili organlara kontrolü gerçekleştirir.

    BÖLÜM 18. VERGİ DENETİMİ SONUÇLARINI VE VERGİ HİZMETLERİ ORGANLARI GÖREVLİLERİNİN EYLEMLERİNİ (EYLEMSİZLİKLERİNİ) TEMYİZ ETME

    100. VERGİ DENETİMİ SONUÇLARINI TEMYİZ ETME DÜZENİ

    Madde 552. Vergi denetimi sonuçları ile ilgili vergi mükellefleri şikayetlerini inceleyen organlar
    1.    Bu kanunda öngörülen kurallara uygun olarak vergi mükellefinin, vergi denetimi tutanağıyla ilgili duyuruya yaptığı şikayetini üst vergi organı yerine getirir.
    2.    Vergi mükellefinin aşağıdaki durumları mahkemeye temyiz ettirme hakkı vardır:
    1)    Vergi denetimi tutanağı ile ilgili duyuruyu, verginin, geciktirme paralarının ve cezaların hesaplanmış miktarı kısmından;
    2)    Vergi denetimi duyurusu ve tutanağını, vergi hizmeti organları görevlilerinin eylemleri (eylemsizlikleri) kısmından;

    Madde 553. Vergi mükellefinin şikayetname verme düzeni
    1.    Vergi mükellefi, vergi denetimi tutanağı ile ilgili duyuruya şikayetnamesini, duyurunun vergi mükellefince teslim alındığı günden itibaren 10 işgünü içerisinde üst vergi organına verir.
    2.    Vergi mükellefi, şikayetnamenin kopyasını vergi denetimini yapan vergi organına göndermesi gerekir.
    3.    Belirlenmiş düzen ile verilmiş vergi mükellefinin şikayetnamesi, vergi organında verildiği gün mutlak kayda geçirilmesi gerekir.
    4.    Üst vergi organına şikayetname vermiş olan vergi mükellefi, bu şikayetname ile ilgili karar çıkarılıncaya kadar, bu şikayetnamesini kendisi yazılı dilekçesi ile geri alabilir. Vergi mükellefi tarafından şikayetnamenin geri alınması durumu, bu maddenin 1. bölümünde belirlenmiş süreye uyulduğu takdirde, onun yeniden şikayetname verme, verme hakkını kaldırma.

    Madde 554. Vergi mükellefi şikayetnamesinin şekli ve içeriği
    1.    Vergi mükellefinin şikayetnamesi yazılı şekilde verilir.
    2.    Şikayetnamede aşağıdaki bilgiler gösterilmiş olması gerekir:
    1)    Vergi mükellefinin şikayetname verdiği gün, ay, yıl;
    2)    Şikayetname verilmiş olan üst vergi organının adı;
    3)    Şikayetname veren kişinin adı, soyadı, baba adı veya tam adı, ikametgah yeri (yerleştiği yer) ve banka bilgileri;
    4)    Vergi mükellefinin kayıt numarası;
    5)    Vergi denetimini yapan vergi organının adı;
    6)    Şikayetname veren kişinin, kendi taleplerini istinat ettiği sebepler ve bu sebepleri ispatlayan deliller;
    7)    Ek belgelerin listesi.
    3.    Şikayetnamede davayı çözmesi için ehemmiyet arzeden diğer bilgiler gösterilebilir.
    4.    Şikayetnameyi dilekçe verici sıfatındaki vergi mükellefi imzalar.
    5.    Şikayetnameye aşağıdaki belgeler ilave edilir:
    1)    Tutanak ve duyurunun kopyası;
    2)    Dilekçe vericinin kendi taleplerini dayadırdığı sebepleri tasdikleyen belgeler;
    3)    Bu işle ilgisi olan diğer belgeler.

    Madde 555. Vergi mükellefi şikayetinin incelenmesi
    1.    Vergi organında şikayetnamenin kaydedilmesinden itibaren 15 işgününü geçmeyen süre içerisinde vergi mükellefinin şikayeti ile ilgili gerekçeli karar çıkarılır.
    2.    Vergi mükellefinin vergi denetimi tutanağı ile ilgili duyuruya yaptığı şikayetnamesini inceleme sonuçlarına göre, üst vergi organı aşağıdaki kararlardan birini çıkarır:
    1)    Vergi denetimi tutanağı ile ilgili şikayet edilen duyuruyu değişikliksiz, şikayetnameyi yetersiz bulmak;
    2)    Vergi denetimi tutanağı ile ilgili şikayet edilen duyuruyu tamamen veya kısmen iptal etmek;

    Madde 556. Üst vergi organı kararının içeriği
    1.    Şikayetnameleri inceleme sonuçları ile ilgili üst vergi organının kararında aşağıdaki bilgiler gösterilmesi gerekir:
    1)    Kararın alındığı vakit ve yer;
    2)    Vergi mükellefinin şikayetnamesini inceleyen vergi organının adı;
    3)    Şikayetname veren vergi mükellefinin soyadı, adı, baba adı veya tam adı;
    4)    Vergi denetimi tutanağı ile ilgili şikayet edilen duyurunun kısaca içeriği;
    5)    Şikayetnamenin esası;
    6)    Şikayetname ile ilgili karar alındığında klavuz edinilen vergi mevzuatı kurallarını kaynak gösteren deliller.

    Madde 557. Şikayetnamenin üst vergi organına verilmesi sonuçları
    1.    Üst vergi organına vergi mükellefinin şikayetname vermesi, vergi denetimi raporu ile ilgili şikayet edilen duyurunun yerine getirilmesini durdurur.
    2.    Vergi denetimi tutanağı ile ilgili duyurunun yerine getirilmesi, üst vergi organının yazılı kararı çıkarılıncaya ve bu kanunun 559. maddesinin 1.bölümünde belirtilen dönem bitinceye kadar durdurulur.
    3.    Vergi denetimi tutanağı ile ilgili duyuru iptal edildiği takdirde, vergi denetimi tutanağı da iptal edilir.

    100-1. Vergi mükellefi şikeyetini inceleme sonucuna göre Karar’ı yeniden inceleme düzeni

    Madde 557-1. Karar’ın yetkili devlet organında yeniden incelenmesi
    1.    İş bu Mevzuat uyarınca, şikayetname inceleme sonucu Karar’ın yeniden incelenmesi yetkili devlet organı tarafınca yapılır.
    2.    Şikayetnameyi inceleme ile ilgili yetkili organın kendi yetkisini gerçekleştirirken, faaliyetine karışılamaz.
    3.    İş bu Mevzuat ile belirlenen ilkeler ve düzende verilen yetkili organ kararı, vergi kurumları için mecburidir.
    Madde 557-2. Devlet yetkili organına temyiz etme süresi ve düzeni
    1.    Vergi mükellefinin yetkili devlet organına şikayet mektubu, mükellefçe şikayet inceleme sonucunu aldıktan sonra beş iş günü içinde verilir veya madde 555 1 fıkrada belirtilen sürede vergi kurumunun üst düzey yönetimi kararı mevcut değilse.
    2.    İş bu maddenin 1 fıkrası ile belirtilen sure, önemli sebeplerden dolayı aşılırsa, vergi mükellefi dilekçesi üzerine yetkili devlet kurumu bu süreyi yeniden verebilir.
    3.    Yetkili devlet kurumuna temyiz şikayet başvurusu Mevzuatın 553 maddesi uyarınca ve iş bu maddenin ilkeleri göz önüne alınarak gerçekleştirilir.
    4.    Vergi mükellefi şikayet bir fotokopisini, üst düzey vergi kurum yönetimine de sunmalıdır.

    Madde 557-3. Devlet yetkili kurumuna yöneltilen şikayet formu ve içeriği
    1.    Devlet yetkili kurumuna yöneltilen temyiz şikayeti iş bu Mevzuatın 554 maddesinin taleplerine form ve içeriği boyunca uymalıdır.
    2.    Yetkili devlet kurumuna yöneltilen temyiz etme şikayetine, vergi mükellefinin şikayetini inceleyen vergi kurumunun kararı da eklenmelidir.

    Madde 557-3. Yetkili devlet kurumuna yöneltilen temyiz etme şikayetini inceleme düzeni
    1.    Yetkili devlet kurumuna, vergi mükellefi tarafından sunulan iş bu Kanunun belirlediği düzende hazırlanan temyiz etme şikayeti, kayıt gününden itibaren on beş iş günü içerisinde, iş bu Kanun 557-8 maddesince öngörülen durumlar dışında, incelenir.
    2.    Şikayet incelemesi sonucunda yetkili devlet kurumu ilgili konu üzerinde yazılı karara alır ve bir nüshasını vergi mükellefine ve diğer nüshayı vergi kurumuna sunar.

    Madde 575-5. Yetkili devlet kurumuna sunulan şikayet boyunca karar alma düzeni

    Şikayet inceleme sonucunda yetkili devlet kurumu yetkilidir:
    1)    Şikayeti temyiz etmemeye.
    2)    Vergi kurumu kararını iptal etmeye.
    3)    Kararı değiştirmeye veya yeni karar vermeye.

    Madde 557-6. Yetkili devlet kurumu karar içeriği
    Yetkili devlet kurumu kararında belirtilmesi gerekenler:
    1)    Karar alınma tarihi ve yeri.
    2)    Şikayet sunan vergi mükellefi tam adı, soyadı ve baba adı veya tam ünvanı.
    3)    Temyiz edilecek vergi kurumu kararının kısa özeti.
    4)    Şikayet özeti.
    5)    Yorumlama ve Kazakistan Cumhuriyeti Vergi Kanunu normalarından yola çıkarak sonuç.

    Madde 557-7. Yetkili devlet kurumuna şikayet sunma sonuçları

    1.    Yetkili devlet kurumuna şikayet sunma, temyiz edilen vergi kurumu kararını yerine getirmeyi, yazılı karar verilinceye kadar durdurur.
    2.   Vergi denetimi bildirisi iptali durumunda, vergi denetim akdi de iptal olunur.

    Madde 557-8. Ek inceleme gerçekleştirme süresi, ve düzeni

    1.    Vergi kurumu organı vergi mükellefi şikayetini incelerken gerekli gördüğünde ek denetim uygulayabilir.
    2.    Ek denetim, iş bu Kanunun belirlediği süre ve düzende gerçekleştirilir.
    3.    Şikayet inceleme süresi ek denetim gerçekleştirme süresi boyunca dururulur.
    4.    Yeterli açıklık ve veri eksikliğinde, artı daha önce incelenen eylem ve evraklarla ilgili sorular meydana geldiğinde, şikayeti inceleyen kurum yeniden denetim kararı verebilir.
    5.    Şikayet boyunca karar, ek denetim sonuçları göz önüne alınarak, verilir.

    Maddeler 558-565 Kazakistan Cumhuriyeti N358-II sayılı 23 Kasım 2002 yılı tarihli Karar’ı ile iptal edilmiştir.

    101. VERGİ HİZMETLERİ ORGANLARI GÖREVLİLERİNİN EYLEMLERİNİ
    (EYLEMSİZLİKLERİNİ) TEMYİZ ETME DÜZENİ

    Madde 566. Temyiz etme hakkı
    Her vergi mükellefinin, üst vergi organına veya mahkemeye vergi hizmetleri organları görevlilerinin eylemlerini (eylemsizliklerini) temyiz etmeye hakkı vardır.

    Madde 567. Temyiz etme düzeni
    Vergi hizmetleri organları görevlilerinin eylemlerine (eylemsizliklerine) Kazakistan Cumhuriyeti
    hukuki akitlerinde öngörülen düzen ile temyiz edilir.

    Madde 568. Vergi hizmetleri organları görevlilerinin vergi yasalarını ihlal etme sorumlulukları
    Vergi hizmeti organlarının vergi yasaları ihlalinden suçlu görevlileri, Kazakistan Cumhuriyeti hukuk kurallarında belirlenen düzen ile sorumluluk taşır.

    Kazakistan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı
    N. Nazarbayev

    12 Haziran 2001 y. tarihli No: 210 – II Kazakistan Cumhuriyeti Kanunu ‘Vergiler ve bütçeye yapılan diğer zorunlu ödemeler hakkındaki Kazakistan Cumhuriyeti Kanununun (Vergi Kanunu) yürürlüğe girmesi hakkında.

    1.    Madde. ‘Vergiler ve bütçeye yapılan diğer zorunlu ödemeler hakkındaki’ Kazakistan Cumhuriyeti Kanunu (Vergi Kanunu) 1 Ocak 2002y. tarihinde yürürlüğe getirilsin.
    2. Madde. 1 Ocak 2002 tarihinden itibaren aşağıdakiler gücünü yitirmiş kabul edilsin:
    1).24 Nisan 1995y. tarihli ‘Vergiler ve bütçeye yapılan diğer zorunlu ödemeler hakkındaki’   KazakistanCumhuriyeti Kanunu (Vergi Kanunu) (Kazakistan Cumhuriyeti Üst Kurul Bordrosu, 1995y., No:6, s.43;No:12, s.88; No:23, s.152; Kazakistan Cumhuriyeti Meclis Bordrosu, 1996y., No:1, s.180, 181; No: 11-12, s.257; No:15, s.281; No: 23-24, s. 416; 1997y., No: 4, s. 51; No:7, s.82; No:10, s. 112; No:11, s.144; No: 12, s.184, 188; No: 13-14, s. 195, 205; No: 20, s. 263; No: 22, s.333; 1998y., No: 4, s. 45; No: 14,s. 197, 201,202; No: 23, s. 425; No: 24, s.436,442,445; 1999y., No: 6, s. 192, 193; No: 20, s. 731; No: 21, s. 786; No: 23, s.928; No: 24, s. 1067; 2000y., No: 3-4, s. 65, 66; No: 10, s. 234; 2001y., No:3, s.16;5 Mayıs 2001y. tarihinde ‘Egemen Kazakistan’ ve 9 Mayıs 2001y. tarihinde ‘Kazahstanskaya pravda’
    gazetelerinde yayınlanan, 3 Mayıs 2001y. tarihli ‘Vergiler ve bütçeye yapılan diğer zorunlu ödemeler hakkındaki Kazakistan Cumhuriyeti Kanununa değişiklikler ve eklemeler getirilmesi hakkındaki’ Kazakistan Cumhuriyeti Kanunu), aşağıdakiler bunun dışındadırlar:
    •    1 Ocak 2003y. tarihinde gücünü kaybedecek olan 57. maddenin 1. bölümü 16), 19), 22) alt bölümleri, 71-1 maddenin 2. bölümü, 179. maddenin 9 ve 10. bölümü;
    •    1 Ocak 2004y. tarihinde gücünü yitirecek olan 34. maddenin 1. bölümü 7) alt bölümü, 57. maddenin 1. bölümü 17) alt bölümü, 61- 1 maddesi;
    •    Aşağıdaki düzeltmelerle 1 Ocak 2004y. tarihine kadar geçerli olan 57. maddenin 1. bölümü 12) alt bölümü:12 topsumsal maluller kurumları ve üretim kuruluşları mal (iş, hizmet) satışı ile ilgili muamelelerde (ticari-aracılık faaliyetlerindeki mal (iş, hizmet) satışı ile ilgili muameler ve aksize tabi mal ve faaliyet türlerinin satışı ve üretimi ile ilgili muameleler dışında), eğer bu kurum ve kuruluşlar aşağıdaki koşullara uyuyorlarsa, KDV’den muaf tutulur:
    •    Maluller bu üretim kuruluşları toplam çalışanlarının en az % 51’ini oluşturuyorsa;
    •    Malullerin ücret giderleri toplam çalışanların ücret giderlerinin en az % 51’ini oluşturuyorsa (duyma, konuşma, görme özürlü özürlü malullerin çalıştığı özel kuruluşlarda – en az %35)’;
    •    Aşağıdaki düzeltmelerle 1 Ocak 2004y. tarihine kadar geçerli olan 57. maddenin 15) alt bölümü:15 kullanımı yetkili devlet organı tarafından onaylanmış olan, okul kitapları, okul yardımcı ders kitapları, okul defterleri, çocuk kitapları ve ortamesleki ve üniversiteler için hazırlanan yardımcı ders kitaplarının üretimi ve (veya) satışı ile ilgili muameleler’;
    •    1 Ocak 2007y. tarihinde gücünü yitirecek olan 197. maddenin 4-1. bölümü.
    2) 31 Aralık 1996y. tarihli ‘Devlet resimleri hakkındaki’ Kazakistan Cumhuriyeti Kanunu (Kazakistan Cumhuriyeti Meclis Bordrosu, 1996y., No:23-24, s. 420; 1998y., No: 23, s.417; 1999y., No: 23, s.932; 3 Mayıs 2001y. tarihinde ‘Egemen Kasakstan’ ve ‘Kazahstanskaya pravda’ gazetelerinde yayınlanan, 25 Nisan 2001y. tarihli Kazakistan Gelişme Bankasının faaliyetleriyle ilgili Kazakistan Cumhuriyetinin bazı hukuki akitlerine eklemeler yapılması hakkındaki’ Kazakistan Cumhuriyeti Kanunu).
    3. Madde. 24 Nisan 1995y. tarihli ‘Vergiler ve bütçeye yapılan diğer zorunlu ödemeler hakkındaki’, 28 Şubat 1997y. tarihli ‘Direk yatırımlara devlet desteği hakkındaki’ Kazakistan Cumhuriyeti Kanunlarına uygun olarak yatırımlarla ilgili yetkili organla yapılan kontratlar esasında sağlanan kolaylıklar, kontratın feshedilmemesi şartıyla, kontratta belirlenen geçerlilik süresince geçerli kalır.
    4. Madde. Kazakistan Cumhuriyetinde geçerli olan normatif hukuki akitler, ‘Vergiler ve bütçeye yapılan diğer zorunlu ödemeler hakkındaki’ Kazakista Cumhuriyeti Kanununa (Vergi Kanunu) uygun hale getirilir.
    5. Madde. 1 Ocak 2004y .tarihine kadar ‘Vergiler ve bütçeye yapılan diğer zorunlu ödemeler hakkındaki’ Kazakistan Cumhuriyeti Kanununun (Vergi Kanunu) 33. maddesinin geçerliliğini devlet bütçesine olan borçların ödenmesini aşağıdaki sıralamaya bağlayarak, durdurmak:
    1)    ödenmeyen kısım tutarı;
    2)    hesaplanıp eklenen geciktirme parası;
    3)    hesaplanıp eklenen cezalar;
    6. Madde. KDV ile ilgili kayıt işlemlerini aşağıdaki düzene koymak:
    1. 1 Ocak 2002y. tarihine kadar vergi organlarına kayıt olan vergi mükellefleri, 1 Şubat 2002y. tarihine kadar ‘Vergiler ve bütçeye yapılan diğer zorunlu ödemeler hakkındaki’ Kazakistan Cumhuriyeti Kanununun (Vergi Kanunu) 208. maddesinde belirlenen talepleri yerine getirmek zorundadırlar.
    2. Vergi organları KDV ile ilgili kayıtlarını yaptırmak için kendilerine başvuran vergi mükelleflerini, ‘Vergiler ve bütçeye yapılan diğer zorunlu ödemeler hakkındaki’ Kazakistan Cumhuriyeti Kanununun (Vergi Kanunu) 209. maddesinde öngörülen KDV ile ilgili kayıt belgelerini verirler. Bu vergi mükellefleri 1 Ocak 2002y. tarihinden itibaren KDV mükellefi kabul edilirler.
    3. Bu maddenin 1. bölümünde belirtilen 1 Şubat 2002y. tarihine kadar KDV ile ilgili kaydını yaptırmak için vergi organlarına başvurmayan vergi mükellefleri, 1 Şubat 2002y. tarihinden itibaren KDV mükellefi olmazlar ve KDV’siz satılan mallara (iş, hizmet) hesap fatura yazarlar. ‘Vergiler ve bütçeye yapılan diğer zorunlu ödemeler hakkındaki’ Kazakistan Cumhuriyeti Kanununun (Vergi Kanunu) 208. maddesinde belirlenen koşulların mevcut olması halinde, KDV ile ilgili kaydını yaptırmayan vergi mükellefleri Kazakistan Cumhuriyeti yasalarına uygun olarak sorumluluk taşırlar.

    Kazakistan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı                N. Nazarbayev

    NOT : Bu kanun KATİAD tarafından Türkçe’ye çevirtilmiş olup, redaksiyonu Dernek Genel Sekreterliği tarafından yapılmıştır. Redaksiyon sırasında cümle yapıları ve yerel deyimler değiştirilmemiştir. Bilgi mahiyetinde olan bu çevirinin Kazakça ve Rusça asılları geçerlidir.
    Kaynak: katiad.kz (Kazakistan Türk İşadamları Derneği) web sitesi

    BAŞA DÖN
    -Kazakistan’daki Genel Vergi Uygulamaları Hakkında Bilgi
    GENEL VERGİ UYGULAMALARI
    Türkiye ile Kazakistan arasında 01.01.1997 tarihinde yürürlüğe giren “Gelir üzerinden alınan vergilerde Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması” bulunmaktadır.
    Vergi Düzenlemeleri iki ayrı grup halinde yapılmakta olup, Doğrudan ve Dolaylı Vergi şeklinde söz konusu düzenlemeler açıklanmaktadır.
    Vergi Düzenlemeleri iki ayrı grup halinde yapılmakta olup, Doğrudan ve Dolaylı Vergi şeklinde söz konusu düzenlemeler açıklanmaktadır.
    DOLAYSIZ VERGİLER
    1-Gelir Vergisi
    İşletme Vergileri
    A-Kazakistan’da Yerleşik Firmalar
    Gelir vergisi; Kurumlar vergisi (gerçek kişi işletmeleri dahil) ve ücret üzerinden alınan vergiler ile Kazakistan’da ikamet etmeyen kişilerin Kazakistan’da elde etmiş oldukları gelirlerinin tahsili şeklinde gruplandırılmaktadır.
    Vergi oranı % 30 olup, toprağın üretim aracı olması durumunda, toprağın kullanımından elde edilen gelirin % 10 kadar bir vergi tahsil edilir.
    Elde edilen gelir ile kanunen düşülebileceği belirtilen giderlerin arasındaki fark, vergiye matrah teşkil etmektedir.
    Ancak; aşağıda belirtilen sektörlerdeki firmalara vergi muafiyeti sağlanmaktadır.
    -Tarımsal üretimin finansmanında faaliyet gösteren firmalar,
    -Üretim ve sabit varlıkların modernizasyonu için verilen 3 yıllık kredilerden elde edilen faiz gelirleri,
    -3 yıldan fazla bir dönem için sabit varlıkların leasing edilmesi işleminden elde edilen faiz gelirleri,
    -K.C. Devletine ait kıymetli evraklardan elde edilen faiz gelirleri.
    B-Yabancı Şirketlerin Daimi Kuruluşlarının Gelirleri
    Yabancı şirketlerin Kazakistan’daki şubelerinin vergilendirilecek gelirleri, Kazakistan toprakları üzerinde elde etmiş oldukları gelirler olup, diğer işletmelere tanınan muafiyetler aynı şekilde şube şeklinde faaliyet gösteren yabancı şirketlere de sağlanmaktadır.
    Diğer taraftan; işletmelerden alınan % 30 gelir vergisi kesintisine ilave olarak % 15’e denk gelen şube kar vergisi uygulaması bulunmaktadır.
    Bu bağlamda; yabancı şirketlerin Kazakistan’daki şubelerinin ödemek durumunda bulundukları efektif vergi oranı % 40,5’e ulaşmaktadır.
    Yeni vergi değişiklikleri ile, Özel Ekonomik Bölgelerde faaliyet gösteren firmalarda vergi oranı % 50, Atrau Limanı Özel Ekonomik bölgesinde faaliyet gösterenlerde % 100 indirimli uygulanmaktadır.
    C-Kişisel Gelirler (Ücretler ile Kazak Vatandaşı Olmayan ve Yerleşik Sayılmayan Kimselerin Gelirleri)
    Yerleşik Kişilerin Gelir Vergileri
    Ücret gelirlerindeki matrah, işverenle yapılan kontrat çerçevesinde işçiye sağlanan ücret ile diğer ödemelerin (ikramiye gibi) toplamıdır.
    Kişisel Vergi uygulamasındaki muafiyetler ise; bireysel olarak elde edilen faiz gelirleri, devlet emeklilik gelirler ile hamilelik ve doğum parası ile işçinin yapmış olduğu iş seyahatlerinden elde ettiği gelirler olarak sıralanabilir.
    Kişisel vergi gelirindeki uygulama artan oranlı olup, aşağıda tabloda gösterilmiştir:

    Vergi mükellefinin vergilendirmeye  tabi geliri    Oran
    yıllık tahmini göstergenin 15 katına kadar    vergilendirmeye tabi gelir tutarının %5’i
    yıllık tahmini göstergenin 15 katından 40 katına kadar    yıllık tahmini göstergenin 15 katı üzerinden alınan vergi tutarı + onu aşan tutarın %8’i
    yıllık tahmini göstergenin 40 katından 200 katına kadar    yıllık tahmini göstergenin 40 katı üzerinden alınan vergi tutarı + onu aşan tutarın %13’ü
    yıllık tahmini göstergenin 200 katından 600 katına kadar    yıllık tahmini göstergenin 200 katı üzerinden alınan vergi tutarı + onu aşan tutarın %15’i
    yıllık tahmini göstergenin 600 katı ve yukarısı    yıllık tahmini göstergenin 600 katı üzerinden alınan vergi tutarı + onu aşan tutarın %20’si
    Yabancı ve Yerleşik Olmayan Kişiler
    Yabancı milliyete sahip, ancak; yerleşik sayılan kimselerin gelir vergisi diğer ülkelerde elde gelirler dikkate alınarak yapılmasına karşın Kazakistan’da yerleşik sayılmayan yabancıların gelir vergisi kesintileri ise sadece Kazakistan toprakları üzerinde elde ettiği gelirlerden sağlanır.
    Ödeme kaynağında gelir vergisinin oranları
    Mukim olmayan kişinin Kazakistan Cumhuriyetindeki kaynaklardan sağladığı ve daimi kuruluşla ilişkili olmayan gelirleri aşağıdaki oranlara göre ödeme kaynağında vergiye tabi tutulmaktadır.

    1) temettüler, müfakatlar ve katılım paylarından sağlanan gelirler    
    % 15
    2) risklerin sigortalanması anlaşmaları sonucu ödenen sigorta primleri    
    % 10
    3) risklerin yeniden sigortalanması anlaşmaları sonucu ödenen sigorta primleri    
    % 5
    4) uluslararası nakliyatlarda taşımacılık hizmetlerinin sunulmasından sağlanan gelirler    
    % 5
    5) bu kanunun 178.maddesinde belirtilmiş gelirler, bu bölümüm 1)-4). alt bölümlerinde gösterilmiş gelirler hariç    
    % 20

    2-Mülkiyet Vergisi
    Bir işletmenin amortismana tabi varlıklarından (taşıt araçları ve arazi hariç) alınan vergiler olup, defter değeri üzerinden % 1 olarak hesaplanmaktadır. Yerleşik kişiler de söz konusu vergi uygulamasına dahildirler.
    Yeni vergi değişiklikleri ile, Özel Ekonomik Bölgelerde faaliyet gösteren firmalarda vergi oranı % 50, Atrau Limanı Özel Ekonomik bölgesinde faaliyet gösterenlerde % 100 indirimli uygulanmaktadır.
    Diğer taraftan; Mülkiyet Vergisindeki muafiyetler şu şekilde sıralanabilir;
    -Devlet ve kar amacı gütmeyen organizasyonların mülkiyetindeki varlıklar
    -Devlet karayolu üzerindeki işletme hakkını haiz organizasyonların mülkyetindeki varlıklar,
    -Yatırım kontratı çerçevesinde vergi mükellefi olan yatırımcılar.
    3-Arazi Vergisi
    İşletmeler (yerleşik olmayanlar dahil olmak üzere), sahip oldukları veya kullandıkları arazi için vergi ödemekle yükümlüdürler. Arazinin kalitesi ve alanına bağlı olarak vergi oranı farklı uygulanmaktadır.
    Yeni vergi değişiklikleri ile, Özel Ekonomik Bölgelerde faaliyet gösteren firmalarda vergi oranı % 50, Atrau Limanı Özel Ekonomik bölgesinde faaliyet gösterenlerde % 100 indirimli uygulanmaktadır.
    4-Taşıt Araçları Vergisi
    Kazakistan Cumhuriyeti’ne kayıtlı olan araçlara uygulanmakta olup, vergi oranı aracın motor hacmine, yaşına ve orijin ülkeye göre değişken olarak uygulanmaktadır.
    Söz konusu vergi uygulaması ile ilgili olarak sağlanan muafiyetler şu şekildedir.;
    -Tarımsal üretim yapan üreticiler
    -40 tonun üzerinde kendi kendine boşaltma yapan araçlar ve diğerleri.
    5-Sosyal Vergi
    Milli ve yabancı şirketlerin şubeleri ile temsilcilik ofisleri, Kazak ve yabancı ulustan istihdam etmiş oldukları kişilere ödemiş olduğu brüt ücret üzerinden ödemek zorunda oldukları vergilerdir.
    Vergi oranları
    Kazakistan Cumhuriyeti’nde mukim olan tüzel kişiler ve Kazakistan Cumhuriyeti’nde yabancı tüzel kişilerin daimi kuruluşu, şubeleri ve temsilcilikleri aracılığıyla faaliyet gerçekleştiren mukim olmayan tüzel kişiler sosyal vergiyi aşağıdaki oranlarda ödemektedirler:

    Çalışanın vergiye tabi geliri    Oran
    yıllık tahmini göstergenin 15 katına kadar    vergiye tabi gelir tutarının %20’si
    yıllık tahmini göstergenin 15 katından 40 katına kadar    yıllık tahmini göstergenin 15 katından alınan vergi tutarı + göstergeyi aşan tutarın %15’i
    yıllık tahmini göstergenin 40 katından 200 katına kadar    yıllık tahmini göstergenin 40 katından alınan vergi tutarı + göstergeyi aşan tutarın %12’si
    yıllık tahmini göstergenin 200 katından 600 katına kadar                                               yıllık tahmini göstergenin 200 katından alınan vergi tutarı + göstergeyi aşan tutarın %9’u
    yıllık tahmini göstergenin 600 katı ve yukarı     yıllık tahmini göstergenin 600 katından alınan vergi tutarı + göstergeyi aşan tutarın %7’si

    Kazakistan Cumhuriyeti’nin mukim tüzel kişileri ve Kazakistan Cumhuriyeti’nde daimi kuruluş, şube ve temsilcilikleri aracılığıyla faaliyet gösteren mukim olmayan kişiler, idari-yönetim ve mühendislik-teknik personelin yabancı uzmanları için sosyal vergi aşağıdaki oranlarda ödemektedirler:

    Çalışanın vergiye tabi geliri    Oran
    yıllık tahmini göstergenin 40 katına kadar    vergiye tabi gelir tutarının %11’i
    yıllık tahmini göstergenin 40 katından 200 katına kadar    yıllık tahmini göstergenin 40 katından alınan vergi tutarı + göstergeyi aşan tutarın %9’u
    yıllık tahmini göstergenin 200 katından 600 katına kadar     yıllık tahmini göstergenin 200 katından alınan vergi tutarı + göstergeyi aşan tutarın %7’si
    yıllık tahmini göstergenin 600 katı ve yukarı    yıllık tahmini göstergenin 600 katından alınan vergi tutarı + göstergeyi aşan tutarın %5’i

    İdari-yönetim ve mühendislik-teknik personelin yabancı uzmanları, Kazakistan Cumhuriyeti Hükümetince belirlenen kotası çerçevesinde istihdam konusunda yetkili organ tarafından verilen yabancı işgücü çalıştırma izni gereğince, işverenin iş faaliyetlerini gerçekleştirmek için yabancı işgücü çalıştırma izni gereğince Kazakistan Cumhuriyeti’ne getirilen yabancı vatandaşlar ve vatandaşlığı olmayan şahıslar, aşağıda söz konusu olan yabancı vatandaşlar ve vatandaşlığı olmayan şahıslar idari-yönetim, mühendislik-teknik personelin yabancı uzmanları arasında yer almaktadır:
    -    yabancı tüzel kişilerin şube ve temsilciliklerinin üst yöneticileri;
    -    Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti ile 50 milyon ABD dolarını aşkın tutarda kontrat bağlayan kuruluşlarının üst yöneticileri ve genel menajerleri;
    -    öncelikli faaliyet türlerinde yatırım faaliyetlerini gerçekleştiren ve yetkili yatırım organı ile kontrat bağlayan, Kazakistan Cumhuriyeti tüzel kişilerinin üst yöneticileri;
    mali kuruluşların üst yöneticileri ve genel menajerleri.

    1.    Özel girişimciler, bazı faaliyet türleri için özel vergi rejimi dışında özel vergi rejiminden istifade edenler hariç, özel noterler, avukatlar kendisi için 3 aylık hesap göstergesi ve her çalışan için 2 aylık hesap göstergesi miktarında sosyal vergi öder.
    2.    İşbu Kanunun 121. maddesinin 2. paragrafındaki şartlara uyan yürüme, işitme, görme engellileri, dilsizlerin çalıştığı özel kuruluşlar, %6.5 oranında sosyal vergi öderler.
    3.    Özel vergi rejimlerinden istifade eden şahsi girişimciler ve tüzel kişiler için sosyal vergi oranları işbu kanunun 374- 384. maddelerinde belirlenmiştir.
    Anılan vergide sağlanan muafiyetler şu şekildedir;
    -Personelin kullanmamış olduğu yıllık izin nedeniyle işveren tarafından verilen telafi edici ücret,
    -İşten ayrılma nedeniyle işçiye ödenen tazminat,
    -İşçiye sağlanan ek mali yardımlar
    -Özel giyimler
    -İşçinin iş seyahati esnasında yapmış olduğu harcamalara karşılık yapılan ödemeler, taşınma için sağlanan yardım ve işçinin ev kirasının şirket tarafından karşılanan kısmı,
    -İş kazası gibi nedenlerle yapılan ödemeler.
    6-Emeklilik Fonu Kesintisi
    Kazakistan Cumhuriyeti Vatandaşlarına verilen ücret üzerinden işveren tarafından hesaplanarak ilgili emeklilik fonuna yatırılır. Vergi oranı % 10 olup, Sosyal vergi kesintisi düşüldükten sonra ulaşılan değer üzerinden hesaplanır.
    Sosyal Vergide sağlanan muafiyetler, emeklilik fonuna yapılacak olan ödemede de sağlanır.
    7-Menkul Kıymet İhraç Ücreti
    Menkul kıymet ihraç kayır Ücreti veya menkul kıymet ihracına yönelik olarak sağlanan belge ücreti menkul kıymet ihracı esnasında ödenir.
    Vergi oranı, ihraç edilen menkul değerinin nominal değerinin binde 1’i olup, ilk ihraç edilmesi halinde nominal değerinin binde 5 olarak uygulanır.
    Devlet kağıtlarının ihracı, bu vergiden muaftır. İhraç ücreti, Kazakistan Cumhuriyeti ulusal Menkul Kıymet Komitesi’ne yatırılır.
    8-Yeraltı Kaynaklarını Kullananların Vergi ve Diğer Ödemeleri
    Yeraltı kaynaklarını kullanan ve işleten şirketler, Vergi Kanunu’nda belirlenmiş olan vergi ödemelerinde bulunur. Ödenecek verginin oranı veya miktarı, ilgili kamu birimleri ile yapılan kontrat çerçevesinde tespit edilir.
    Kazakistan Cumhuriyeti’ne kayıtlı olan araçlara uygulanmakta olup, vergi oranı aracın motor hacmine, yaşına ve orijin ülkeye göre değişken olarak uygulanmaktadır.
    Söz konusu vergi uygulaması ile ilgili olarak sağlanan muafiyetler şu şekildedir.;
    -Tarımsal üretim yapan üreticiler,
    -40 tonun üzerinde kendi kendine boşaltma yapan araçlar ve diğerleri.
    DOLAYLI VERGİLER
    1-Katma Değer vergisi
    İthal edilen mallar ile mal ve hizmetlerin satışında tahsil edilen vergidir. Genel Katma Değer Vergisi Oranı, % 15’dır.
    Ancak; demir ve demir dışı metal artıkları hariç olmak üzere, uluslararası yolcu, hayvan, bagaj ve posta ile diğer işlemler Katma Değer Vergisi uygulamasında 0 oranlı olarak ifade edilmektedir.
    Ayrıca; bina satışı ve leasing’i, arazi kullanım hakkının satışı ile arazi leasingi, K.C. Merkez Bankası tarafından yetki verilmiş bulunan banka ve diğer mali kurumların yürüttükleri finanssal hizmetler ile sigortacılık hizmetleri, jeolojik araştırma işleri, işletme sermayesine yapılan katkılar, yeraltı kaynaklarının kullanımı hakkının devri belli ürünleri ithali gibi işlemler KDV uygulamasından muaf tutulmuştur.
    2-Kazakistan Cumhuriyeti’ne İthal Edilen veya Üretilen Ürünlere Dair Satış Vergisi
    Alkollü içecekler, salmon havyarı, balık, tütün, altın, gümüş ve platin, araç, gazolin (havacılık için kullanılan hariç), dizel yakıt, ham petrol ve kondanse gaz gibi ürünlerin ithali esnasında vergi tahsil edilmekte olup, vergi oranı % 10 ile % 100 arasında değişmektedir.
    Ayrıca; vergi kesintisi Kazak Tengesi veya Euro olarak yapılabilmektedir.
    3-Gümrük Vergisi
    Vergi matrahı, ithal edilen ürünün gümrük değeri üzerinden hesaplanmaktadır. Gümrük değeri ise, ihracatçıya ödenen veya ödenebilecek olan bedel olarak ifade edilmektedir.
    Gümrük değeri, malın navlun bedelini de içermektedir. Bunlar, yükleme ve boşaltma masrafları, satıcı tarafından maruz kalınan diğer harcamalardır.
    İhraç veya ithal edilen ürünün gümrük yükümlülükleri malın gümrüğe intikal etmesi esnasında ya da önceden ödenebilir.
    İthal edilen malın gümrük vergisi oranı % 0 ile % 30 arasında değişmekte olup, Gümrük vergisi kesintisine ilave olarak, binde 2 oranında gümrük muayene ücreti tahsil edilmektedir.
    Gümrük düzenlemeleri, Kazakistan’daki yatırım projelerini yerine getirmek amacıyla belirli kategorilerdeki ekipmanların ve ham maddelerin ithalinde muafiyetler sağlamaktadır.
    Ayrıca; Yabancı Yatırımcılar Yasası uyarınca, işletmede istihdam edilen yabancı personel için getirilen mallar ile yabancı yatırımcılar tarafından işletmede kullanılmak üzere getirilen ekipman, tamamlayıcı parçaları ile yedek parçaların ithalinde gümrük vergisi muafiyeti uygulanmaktadır.

    DİĞER MEVZUAT

    Miktar Kısıtlamaları: İthalatta madde bazında uygulanan bir miktar kısıtlaması bulunmamaktadır. Ancak Mart 1996’da alınan kararlar gereği, Kazakistan’a uyuşturucu, silah ve cephane ithalatı yasaktır. Bu türden malları ithal etme yetkisi sadece Kazakistan Savunma Bakanlığı’na aittir.
    Standartlar: Kazakistan uluslararası standartlardan farklı olan Gosstandart (GOST) Standart sistemini benimsemiştir. İthal edilen pek çok üründe, GOST standartlarına uygunluk aranmaktadır. “Kazakistan Cumhuriyeti GOSSTANDART-Standardizasyon Ajansı”, 01.07. 1994 tarihi itibarıyla Kazakistan için ISO üye organizasyonu olarak tanınmıştır. GOST sisteminde, 19 bölgesel standardizasyon, metroloji ve sertifikalandırma merkezi vardır. Bu merkezler kanunlar çerçevesinde (Tüketici Haklarının Korunmasına dair, Ölçü Birliğinin Sağlanmasına dair, Standardizasyon ve Sertifikalandırma hakkındaki kanunlar) faaliyet gösterirler. 1996 yılında, uluslararası kural ve uygulamalara uygun metroloji metotlarının ülkeye yerleştirilmesini sağlamak üzere, ABD Ulusal Standartlar ve Teknoloji Enstitüsü, Kazak Hükümeti ile bir anlaşma imzalamıştır.
    Fikri ve Sınai Mülkiyet Hakları: Patentler ve ticari markalar konusunda resmi incelemeleri 1992 yılında kurulan “Ulusal Patent Ofisi” yürütmektedir. Ancak Kazakistan, yapmış olduğu uluslararası anlaşmalara ve çıkarmış olduğu kanunlara rağmen, hala fikri ve sınai mülkiyet haklarını koruyucu önlemleri benimsememiştir. Bununla beraber telif hakları ile ilgili 1996 tarihli kanun Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) standartlarına uygundur.
    14.Kasım 1996 tarihli Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti Kararnamesi

    12.06.97. N 960;  08.08.97. N 1240; 26.06.98 .
    N 608;  21.09.98  N 927;  25.02.99. N 177;  30.03.99. N 320;
    25.06.99. N 852;  26.08.99. N 1249;  13.01.00. N 70;
    31.03.00. N 473;  30.06.00 N 994;  19.03.01. N 358;
    29.06.01. N 891;  20.11.01. N 1495;  23.09.02. N 1045;
    7.02.03.tarihli  N 141) Kazakistan Cumhuriyeti Kararları ile değiştirmeler yapılmıştır.

    14 Kasım 1996 tarihli, 1389 No’lu
    K.C. Hükümeti’nin
    Kararnamesine dair EK 1
    Kaynak: katiad.kz (Kazakistan Türk İşadamları Derneği) web sitesi

    BAŞA DÖN
    -Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Kanunu
    11 Nisan 2003 tarihinde 401-II nolu kanun ile değişti.

    KAZAKİSTAN CUMHURİYETİNDEKİ GÜMRÜK İŞLERİ HAKKINDAKİ KAZAKİSTAN CUMHURİYETİ KANUNU

    (20 Temmuz  1995 tarih No:2368)
    (aşağıdaki Kazakistan Cumhuriyeti yasal akitleriyle getirilen değişiklik ve eklemelerle birlikte: 21.12.95 tarihli No:2703 ve 26.01.96 tarihli No:2824 Kazakistan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanının kanun hükmündeki kararnameleri; 22.11.96 tarihli No:47-1; 9.06.97 tarihli No:116-1; 30.06.97 tarihli No:139-1; 15.04.98 tarihli No: 217-1; 22.12.98 tarihli No: 327-1; 16.07.99 tarihli No:426-1; 29.03.2000 tarihli No:42-II; 5.05.2000 tarihli No:48-II; 5.07.2000 tarihli No: 75-II; 13.11.2000 tarihli No:98-II; 5.07.01 tarihli No:223-II Kazakistan Cumhuriyeti Kanunları).

    I.Kısım
    GENEL İLKELER

    1.Bölüm
    KAZAKİSTAN CUMHURİYETİNDE GÜMRÜK İŞLERİ

    1.    Madde. Kazakistan Cumhuriyetinde gümrük işleri
    Kazakistan Cumhuriyetinde gümrük işleri, Kazakistan Cumhuriyetinin gümrük sınırlarından mal ve ulaştırma araçları naklinin düzen ve koşullarını, gümrük ödemeleri ve vergilerinin alınmasını, gümrük düzenlemelerini, gümrük kontrolünü, gümrük politikası gerçekleştirmenin diğer araçlarını ve Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organları faaliyetlerinin hukuki düzen temellerini oluşturur.

    2.    Madde. Kazakistan Cumhuriyetinin gümrük politikası
    Kazakistan Cumhuriyetinde, Kazakistan Cumhuriyetinin iç ve dış politikası bileşiminin kısmı olan, tek gümrük politikası gerçekleştirilir. Gümrük politikası, merkezi organların devlet iktidarını yürütmesine aittir.
    Kazakistan Cumhuriyeti gümrük politikalarının amaçları şunlardır:
    -    Kazakistan piyasasını korumak;
    -    Kazakistan’ın üretici ve tüketicilerini korumak;
    -    ekonominin gelişmesini teşvik etmek;
    -    ekonomide yapısal yeniden kurma yapmaya yardımcı olmak;
    -    rekabeti teşvik etmek ve tekelciliği önlemek;
    -    ihracatı ve ithalatın yerine geçecek üretimi teşvik etmek;
    -    yabancı yatırımı çekmek;
    -    ticari politika meselelerini çözmek;
    -    bu Kanuna ve diğer Kazakistan Cumhuriyeti hukuk akitlerine uygun olarak, Kazakistan Cumhuriyetinin devlet iktidarlı merkezi organları tarafından belirlenen diğer amaçlar.
    -    
    3.    Madde. Kazakistan Cumhuriyetinin gümrük toprakları ve gümrük sınırları.
    Kazakistan Cumhuriyetinin gümrük toprakları, Kazakistan Cumhuriyetinin kara toprakları, sınırındaki sular, iç sular ve onların üzerindeki hava boşluklarından oluşur. Bununla birlikte, Kazakistan Cumhuriyetinin gümrük toprakları, Kazakistan Cumhuriyetinin tekelinde bulunan deniz ekonomi bölgelerindeki, Kazakistan Cumhuriyetinin gümrük yönünden yargı yetkisini tekelinde bulundurduğu adalardan, yapı ve tesislerden oluşur.
    Kazakistan Cumhuriyeti gümrük topraklarında  serbest gümrük bölgeleri ve serbest depolar bulunabilir. Serbest gümrük bölgeleri ve serbest depoların toprakları, Kazakistan Cumhuriyetinin gümrük topraklarının dışındaymış gibi ele alınır. Bu kanunda ve  Kazakistan Cumhuriyetinin diğer yasalarında belirlenen durumlar bunların dışındadır.
    Özel  ekonomi bölgesi topraklarında serbest gümrük bölgesi rejimi geçerlidir. Böyle bir özel ekonomi bölgesi oluşturmanın düzeni, özel ekonomi bölgesi hakkındaki yasalarda belirlenir.
    Kazakistan Cumhuriyeti gümrük topraklarında çevre olarak sınırlandırılmış serbest gümrük bölgeleri ve serbest depolar bulunabilir.
    Kazakistan Cumhuriyeti gümrük topraklarının hadleri ve serbest gümrük bölgelerinin ve serbest depoların çevreleri, gümrük sınırlarıdır.

    4.    Madde. Gümrük işleri ve uluslararası ekonomik entegrasyon.
    Uluslararası ekonomik entegrasyonun gelişmesi ve pekişmesi için Kazakistan Cumhuriyeti uluslararası  hukuk normlarına uygun olarak diğer devletlerle gümrük birliği ve serbest ticaret bölgeleri oluşturur ve gümrük meseleleri üzerinde anlaşmalar yapar.

    5.    Madde. Gümrük yasaları
    Kazakistan Cumhuriyetinde gümrük işleri, bu kanun, Kazakistan Cumhuriyetinin diğer hukuki akitleri ve gümrük işleri ile ilgili normatif hukuki akitler ile düzenlenir.
    Kazakistan Cumhuriyeti hukuki akitlerindeki gümrük işleri meseleleri ile ilgili ilkeler bu Kanundaki ilkelere zıt olmamalıdır. Ve onlar gümrük meselelerinde bu Kanuna değişiklikler ve eklemeler yapıldıktan sonra kullanılır.
    Eğer Kazakistan Cumhuriyetinin onayladığı uluslararası anlaşmada, Kazakistan Cumhuriyetinin gümrük yasalarındakinden başka bir kural belirlenmiş ise, sözkonusu anlaşmadaki kural kullanılır.

    6.    Madde. Gümrük yasalarının zaman olarak geçerliliği
    Bu Kanunda ve Kazakistan Cumhuriyetinin diğer yasalarında öngörülen durumlar dışında, gümrük işlerinde Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organının gümrük amacı için gerekli gümrük bildirisini ve belgelerini kabul ettiği gün geçerli olan, Kazakistan Cumhuriyetinin normatif hukuk akitleri kullanılır
    Bu Kanunda belirlenen talepleri ihlal ederek Kazakistan Cumhuriyeti gümrük sınırlarından mal ve taşıt araçlarının nakline, aşağıdaki sürelerde geçerli gümrük yasaları kullanılır:
    -    Kazakistan Cumhuriyeti gümrük sınırlarından mal ve taşıt araçlarının nakledildiği gün;
    -    eğer naklin gerçekleştiği günü tespit etmek mümkün değil ise, gümrük kanunlarını ihlalin belirlendiği gün.

    2. Bölüm
    GÜMRÜK İŞLERİNİN DÜZENLENMESİ

    7.    Madde. Gümrük işlerinin yönetimi
    Gümrük işlerinin genel yönetimini, Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti ve gümrük işleri meselesi ile ilgili yetkili devlet organı gerçekleştirir.
    Kazakistan Cumhuriyeti’nde gümrük işlerinin doğrudan yönetimini, Kazakistan Cumhuriyeti Merkezi Gümrük Organı gerçekleştirir. Kazakistan Cumhuriyeti Merkezi Gümrük Organı tüzel kişi olup, kendi yetki sınırları içerisinde faaliyette bulunur.
    Kazakistan Cumhuriyeti Merkezi Gümrük Organı hakkındaki ilkeler,  Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti tarafından onaylanır.
    Kazakistan Cumhuriyeti Merkezi Gümrük Organında heyet oluşturulur.
    Kazakistan Cumhuriyeti Merkezi Gümrük Organının yöneticisi, gümrük işleri meseleleri ile ilgili yetkili devlet organının sunmasıyla, Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti tarafından tayin edilir.

    8.    Madde. Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organları
    Hukuk koruma organları olan Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organları, aşağıdakileri içeren tek sistemi oluşturur:
    -    Kazakistan Cumhuriyeti Merkezi Gümrük Organı;
    -    gümrük idaresi;
    -    gümrükler;
    -    gümrük noktaları;
    Gümrük idaresi ve gümrükler, Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti kararıyla oluşturulurlar, yeniden kurulurlar ve tasfiye edilirler ve Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti tarafından onaylanan İlke esasında faaliyet gösterirler.
    Gümrük noktaları, Kazakistan Cumhuriyeti Merkezi Gümrük Organının sunmasıyla, gümrük işleri meseleleriyle ilgili yetkili devlet organı kararıyla oluşturulurlar, yeniden kurulurlar ve tasfiye edilirler ve gümrük işleri meseleleriyle ilgili yetkili devlet organı tarafından onaylanan İlke esasında faaliyet gösterirler.

    9.    Madde. Gümrük organları meselelerinin çözülmesine yardımcı olan kuruluşlar.
    Kazakistan Cumhuriyeti Merkezi Gümrük Organının sunmasıyla gümrük işleri meseleleriyle ilgili yetkili devlet organı, Kazakistan Cumhuriyeti Hükümetine, ilmi-araştırma kurumları, mesleki eğitim sağlayan okullar ve gümrük laboratuarları da dahil olmak üzere, Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organları meselelerinin çözülmesine yardımcı olacak kuruluşların kurulması konusunda teklifte bulunur.
    Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organlarının, gümrük laboratuarlarının, ilmi-araştırma kurumlarının, okulların ve Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organı idaresindeki kuruluşların mülkiyeti, devlet mülküdür.
    Bu maddenin birinci kısmında belirtilen kuruluşlar da dahil olmak üzere devlet mülkiyetindeki öznelerin özelleştirilmesi halinde, sadece gümrük amacıyla kullanılan mülkiyet, ayrılır ve Kazakistan Cumhuriyeti Hükümetinin akitleri ile yasal akitlerde belirlenen düzene uygun olarak Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organlarının bilançosuna verilir.

    10.     Madde. Gümrük işleri ile ilgili normatif hukuk akitleri
    Kazakistan Cumhuriyeti Merkezi Gümrük Organı, kendi yetki sınırları içerisinde gümrük işleri meseleleriyle ilgili yetkili devlet organının onayıyla, gümrük işleri ile ilgili normatif hukuk akitlerini kabul eder. Söz konusu akitler Kazakistan Cumhuriyeti yasalarına uygun olarak devlet kaydına ve yayınlamaya tabidir.

    11.    Madde. Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organlarının esas görevleri
    Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organlarının esas görevleri aşağıdaki gibidir:
    1)    Kazakistan Cumhuriyetinde gümrük politikalarının hazırlanmasına ve uygulanmasına katılmak;
    2)    Kazakistan Cumhuriyeti’nin gümrük ve diğer yasalarına uyulmasını sağlamak, gümrük işlerinin gerçekleştirilmesinde kişi ve kuruluşların yasal hak ve çıkarlarının korunmasını kontrol etmek;
    3)    kendi yetki sınırları içerisinde Kazakistan Cumhuriyeti’nin ekonomik emniyetini ve ekonomik çıkarlarını sağlamak;
    4)    ticari-ekonomik ilişkilerin gümrük düzenleme araçlarını kullanmak;
    5)    gümrük ödemelerini ve vergilerini almak;
    6)    Kazakistan Cumhuriyeti gümrük sınırından nakledilmekte olan malla ilgili tarifesiz düzenleme önlemlerinin hazırlanmasına katılmak;
    7)    Kazakistan Cumhuriyeti gümrük sınırından mal ve taşıt araçlarının naklinde izin verilen düzene uyulmasını sağlamak;
    8)    gümrük işleri alanında kaçakçılık ve suçla, Kazakistan Cumhuriyeti gümrük sınırlarından nakli yapılan malla ilgili gümrük kurallarının ve vergi kanununun ihlali ile mücadele etmek; Kazakistan Cumhuriyeti gümrük sınırlarından uyuşturucu maddelerinin, psikotropik maddelerin, silahların, Kazakistan Cumhuriyeti’ne ve diğer ülkelere ait tarihi, arkeolojik ve sanat eserlerinin, entelektüel mülkiyet öznelerinin, kaybolma tehlikesi yaşayan hayvan ve bitki türlerinin ve onların parçalarının ve diğer malların yasal olmayan şekilde geçmesini önlemek; uluslararası terörle mücadeleye yardım etmek ve Kazakistan Cumhuriyeti hava alanlarında uluslararası havacılık faaliyetlerine yasal olmayan yollarla karışmayı önlemek;
    9)    gümrük kontrolünü ve gümrük düzenlemesini gerçekleştirmek ve bu işlemleri iyileştirmek; Kazakistan Cumhuriyeti gümrük sınırlarındaki mal devrinin hızlanmasını sağlayacak koşullar oluşturmak;
    10)    dış ticaret gümrük istatistiğini ve Kazakistan Cumhuriyeti özel gümrük istatistiğini tutmak;
    11)    dış ekonomik faaliyetlerin mal-terim listesini tutmak;
    12)    Kazakistan Cumhuriyeti’nin dış ekonomik ilişkilerinin ve ilişkiler çerçevesindeki faaliyetlerinin gelişmesine yardımcı olmak;
    13)    devlet güvenliğinin, halkın manevi değerlerinin,  insanların hayat ve sağlığının, doğal çevrenin, hayvan ve bitkilerin ve getirilen malın ülkedeki tüketicilerinin korunma tedbirlerine yardımcı olmak;
    14)    Kazakistan Cumhuriyeti çıkarları için stratejik ve hayati önem taşıyan maddelerin yurtdışına çıkarılmasını kontrol etmek;
    15)    kendi yetki sınırları içerisinde döviz kontrolünü gerçekleştirmek;
    16)    gümrük işleri ile ilgili Kazakistan Cumhuriyeti’nin uluslararası yükümlülüklerinin yerine getirilmesini sağlamak; gümrük işleri ile ilgili Kazakistan Cumhuriyeti’nin uluslararası anlaşmalarının hazırlanmasına katılmak; gümrük işleri meseleleriyle ilgilenen diğer ülkelerin gümrük ve diğer yetkili organlarıyla ve uluslararası kuruluşlarla işbirliği sağlamak;
    17)    gümrük işleri alanında ilmi-araştırma çalışmalarını ve danışmanlık hizmetlerini gerçekleştirmek; gümrük işleri alanında devlet organları ve kuruluşları için uzmanlar hazırlamak, onları yeniden hazırlamak ve uzmanlaştırmak;
    18)    yasalarda belirlenen düzene uygun olarak devlet iktidar organlarına, kuruluşlara ve vatandaşlara gümrük meseleleriyle ilgili bilgi vermek;
    19)    tek mali-ekonomik politikayı gerçekleştirmeye ve gümrük organlarının maddi-teknik ve sosyal temellerini geliştirmeye katılmak;

    12.    Madde. Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organlarının tanıtma bayrağı ve tanıtma işareti
    Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organları ve onların yönetimindeki deniz ve nehir araçları tanıtma bayrağına ve tanıtma işaretine sahiptirler. Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organlarının idaresindeki oto taşıt araçları ile hava araçlarının tanıtma işaretleri vardır.
    Tanıtma bayrağı ve tanıtma işaretinin tasviri ve kullanım şekli Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti tarafından onaylanır.

    13.    Madde. Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organlarının diğer devlet organları, kuruluşları ve kişileriyle işbirliği
    Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organları gümrük işleri meselelerini çözme amacıyla diğer devlet organları, kuruluşları ve kişileriyle işbirliği yaparlar. Devlet organları ve onların görevlileri, Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organlarıyla gümrük işleri meselelerini çözmede işbirliği yapmalıdırlar.
    Kazakistan Cumhuriyeti yasalarına uygun olarak, Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organları kendi yetkileri çerçevesinde diğer devlet organları ve kuruluşlarının bazı eylemlerini kendi kontrolü altında yapılmasını sağlar.
    Gümrük işlerinin genel yönetimine katılmayan devlet organları, Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organlarının yetkileri ile alakalı karar almaya, uygun izin olmadan eylem yapmaya veya görevleri değiştirmeye, ek görev vermeye veya diğer şekilde bu Kanun ilkelerine ve Kazakistan Cumhuriyeti’nin diğer akitlerine uygun olan gümrük organlarının faaliyetlerine karışmaya yetkili değillerdir.

    14.    Madde. Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organlarına hizmetle ilgili ve yaşamsal bina, donatım ve araçların sağlanması
    Gümrük işlemlerinin Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organlarının bulunduğu yerde değil  doğrudan kendi topraklarında yapılmasını isteyen kuruluş ve kişiler, bu işlemler için gerekli hizmetle ilgili ve yaşamsal bina, donatım ve araçları bu organlara karşılıksız kullanıma verirler.

    15.    Madde. Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organlarına arazilerin verilmesi
    Araziler Kazakistan Cumhuriyeti yasalarına uygun olarak gümrük
    amacıyla kullanıma verilir.

    16.    Madde. Gümrük amacıyla Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organlarına devlet organları, kuruluşlar ve kişiler tarafından sağlanan bilgiler
    Kazakistan Cumhuriyeti gümrük yasalarına uygun olarak, Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organlarına devlet organları, kuruluşlar ve kişiler tarafından verilen bilgiler, sadece gümrük amacıyla kullanılır.
    Devlet sırrı, ticari sır ve banka sırrı veya kanunen korunmakta olan sır niteliğindeki bilgiler ve gizli bilgiler ifşa edilemez, Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organlarının yetkili kişileri tarafından şahsi amaçla kullanılamaz, Kazakistan Cumhuriyeti’nin yasal akitlerinde doğrudan öngörülen durumlar dışında üçüncü kişilere ve diğer devlet organlarına verilemez.

    17.    Madde. Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organlarının yabancı ülke organları ile uluslararası kuruluşlarla işbirliği
    Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organları kendi görevlerini yerine getirme sırasında yabancı ülkelerin gümrük ve diğer yetkili organlarıyla ve uluslararası kuruluşlarla işbirliği yaparlar.

    18.    Madde. Bu Kanunda kullanılan esas kavramlar
    Bu Kanunda kullanılan kavramlar şu anlama gelirler:
    1)    “beyannameci” – kendi adından mal ve taşıt araçlarını beyan eden, sunan ve ibraz eden kişi;
    2)    “kişi” – bu Kanun ilkelerinde öngörülen durumlar dışında, yerli ve yabancı tüzel kişi, şahsi girişimci ve gerçek kişiler;
    3)    “yerli kişi” – Kazakistan Cumhuriyeti yasalarına uygun olarak oluşturulan tüzel kişi, onun Kazakistan Cumhuriyeti’nde bulunan şube ve temsilcilikleri, Kazakistan Cumhuriyeti yasalarına uygun olarak Kazakistan Cumhuriyeti’nde kayıtlı olan şahsi girişimci, Kazakistan Cumhuriyeti’nde devamlı ikamet eden gerçek kişiler;
    4)    “yabancı kişi” – bu maddenin 3.bölümünde belirtilmeyen kişi;
    5)    “mal nakleden kişi” – Kazakistan Cumhuriyeti yasalarına uygun olarak, kendi adından mal ile bu Kanunda öngörülen faaliyetleri yapma hakkına sahip malın hamili, satın alıcısı, sahibi veya başka sıfattaki kişi;
    6)    “tarifesiz düzenleme önlemleri” – Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti tarafından belirlenen, bazı malların dışarı çıkarılması ve (veya) dışarıdan getirilmesini devlet tekelinde bulunduran önlemler; malların çıkarılması ve (veya) getirilmesine konulan sayısal sınırlamalar;
    7)    “vergi” – ödenmesi Kazakistan Cumhuriyeti vergi yasalarında öngörülen, ve alınması Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organlarının görevi olan vergiler;
    8)    “nakilci” – mal naklini yapan veya taşıt aracının kullanılmasından sorumlu kişi;
    9)    “Kazakistan Cumhuriyeti gümrük sınırlarından nakil” – posta ile gönderilen uluslararası koliler, boru hattının ve elektrik iletim hatlarının kullanımı da dahil olmak üzere, her türlü yöntemle Kazakistan Cumhuriyeti gümrük sınırlarından mal ve taşıt araçlarının dışarı çıkarılması veya dışarıdan getirilmesi eylemleri. Bu eylemeler şunlardır:
    -    serbest gümrük bölgeleri ve serbest depolardan Kazakistan Cumhuriyeti’nin kalan gümrük topraklarına mal sokulması da dahil olmak üzere, Kazakistan Cumhuriyeti gümrük topraklarına mal ve taşıt araçlarının sokulması – Kazakistan Cumhuriyeti gümrük sınırlarını geçiş;
    -    mal ve taşıt araçlarının Kazakistan Cumhuriyeti gümrük topraklarının dışına veya serbest gümrük bölgelerine veya serbest depolara çıkarılması – gümrük beyannamesi verme;
    9-1) “lizing” konusu – Kazakistan Cumhuriyeti’nin lizing hakkındaki yasalarına uygun olarak belirlenen ve Kazakistan Cumhuriyeti’ne lizing sözleşmesine uygun şekilde getirilen mülk.;
    10)     “ücret” – bilgi verme ve danışmanlık hizmeti sağlama ücreti, önceden alınan kararın ücreti, gümrük açık artırmalarına katılma ücreti;
    11)     “gümrük açık artırması” – mahkeme kararına ve bu Kanunda öngörülen diğer durumlara dayanarak devlet mülkiyetine geçen malların, taşıt araçlarının ve diğer maddelerin gümrük organları tarafından alenen satılması;
    12)     “gümrük kontrolü” – Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organlarının, Kazakistan Cumhuriyeti’nin gümrük işleri ile ilgili yasalarına ve Kazakistan Cumhuriyeti’nin uluslararası anlaşmalarına uyulmasını sağlama tedbirlerinin toplamı ve bununla ilgili Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organlarının yapması gereken kontrol.
    13)     “gümrük işlemleri” –mal ve taşıt araçlarını nakletme amaçlı faaliyetlerin belirli gümrük rejimi altında yapılması ve bu faaliyetlerin bu Kanundaki talep ve ilkelere uygun şekilde tamamlanması;
    14)     “gümrük ödemesi” – gümrük vergisi, gümrük resmi ve bu Kanunda öngörülen Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organlarının kullandığı diğer ödemeler;
    15)    “gümrük rejimi” – Kazakistan Cumhuriyeti’nin gümrük sınırlarından nakli yapılan mal ve taşıt araçlarının statülerini belirleyen, bu kanunda saptanan ilkelerin toplamı;
    16)     “gümrük resmi” – lisans verme resmi, gümrük işlemleri uzmanlık diploması verme resmi, gümrük işlemleri için gümrük resmi, malların saklanması için gümrük resmi, malların gümrük refakat için gümrük resmi;
    17)     “ malın gümrük değeri” – Kazakistan Cumhuriyeti gümrük sınırlarından nakli yapılan malın değeri. Bu değer bu Kanuna uygun olarak aşağıdaki amaçlarla belirlenir:
    -    malın gümrük ödemeleri ve vergilerine tabi tutulması;
    -    gümrük istatistiğinin tutulması;
    -    Kazakistan Cumhuriyeti dış ticaret politikalarına devlet düzenlemelerinin diğer önlemleri alınması;
    18)    “mal” – bu maddenin 21.bölümünde belirtilen taşıt araçlarının dışındaki, taşıt araçları, döviz, döviz kıymetleri, elektrik, ısı ve diğer türdeki enerji de dahil olmak üzere, maddi dünyanın her türlü taşınabilir maddesi;
    19)     “yerli mal” – Kazakistan Cumhuriyeti’nden çıkan veya Kazakistan Cumhuriyeti topraklarında çıkarılan serbest dolaşıma mallar;
    20)     “yabancı mal” – bu maddenin 19.bölümünde belirtilmeyen mallar;
    21)     “taşıt aracı” – konteynır ve diğer taşıt donatımları da dahil olmak üzere, uluslararası yolcu ve mal naklinde kullanılan her türlü araç;
    22)     “gümrük refakatı” – mallara, taşıt araçlarına ve bunların belgelerine Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organları yetkili kişilerinin refakat etmeleri.
    23)     “şartlı olarak çıkarma” – belirli sınırlama, talep ve koşullara mutlak uyulması gereken mal ve taşıt araçlarının çıkarılması;
    24)     “depo kurulması” (her türlü) – gerçekleştirilmesi ayrı, yeni bir tüzel kişilik oluşturmayı gerektirmeyen, belirli gümrük rejimlerindeki faaliyet türü;
    25)     “gümrük işleri meseleleri ile ilgili yetkili devlet organı” – gümrük işlerinin genel yönetimini gerçekleştirmeye yetkili, Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti tarafından belirlenen devlet organı;
    26)     “merkezi gümrük organı” – bu kanuna uygun olarak Kazakistan Cumhuriyeti gümrük işlerini doğrudan idare eden organ;

    II. Kısım
    KAZAKİSTAN CUMHURİYETİ GÜMRÜK SINIRLARINDAN MAL VE TAŞIT ARAÇLARININ NAKLİ

    3. Bölüm
    MAL VE TAŞIT ARAÇLARININ NAKLİNDE ESAS PRENSİPLER

    19.    Madde. Mal ve taşıt araçlarını Kazakistan Cumhuriyeti’ne sokma ve Kazakistan Cumhuriyeti’nden çıkarma hakkı.
    Tüm kişiler eşit şartlarda, mal ve taşıt araçlarını Kazakistan Cumhuriyeti’ne sokma, Kazakistan Cumhuriyeti’nden çıkarma ve bu Kanunda öngörülen düzene uygun olarak dış ekonomik faaliyetler gerçekleştirme hakkına sahiptirler.
    Bu Kanunda ve Kazakistan Cumhuriyeti yasalarında öngörülen durumlar dışında, hiç kimse mal ve taşıt araçlarını Kazakistan Cumhuriyeti’ne sokma ve Kazakistan Cumhuriyeti’nden çıkarma hakkından yoksun edilemez veya hiç kimsenin bu hakkına sınırlama getirilemez.

    20.    Madde. Mal ve taşıt araçlarının Kazakistan Cumhuriyeti’ne sokulması ve Kazakistan Cumhuriyeti’nden çıkarılmasına yasak
    Kazakistan Cumhuriyeti yasal akitleriyle, Kazakistan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanının ve Hükümetinin akitleriyle, Kazakistan Cumhuriyeti’nin uluslararası anlaşmalarıyla, devlet emniyeti, manevi değerler, insanların hayat ve sağlığının korunması, doğal çevrenin, hayvan ve bitkilerin korunması, Kazakistan Cumhuriyeti halkının ve diğer ülkelerin sanat eserlerinin, tarihsel ve arkeolojik değerlerinin korunması, entelektüel mülkiyet özneleri de dahil olmak üzere mülkiyet hakkının, getirilen malın tüketicileri haklarının korunması ve Kazakistan Cumhuriyeti’nin diğer hayati önem taşıyan çıkarlarından hareketle, bazı mal ve taşıt araçlarının Kazakistan Cumhuriyeti’ne sokulmasına ve Kazakistan Cumhuriyeti’nden çıkarılmasına yasak konabilir.
    Kazakistan Cumhuriyeti’ne sokulması veya Kazakistan Cumhuriyeti’nden çıkarılması yasak olan mal ve taşıt araçları, eğer Kazakistan Cumhuriyeti yasalarında  veya Kazakistan Cumhuriyeti’nin uluslararası anlaşmalarında söz konusu mal ve hizmetlere el konulması öngörülmemişse, hemen geldiği yere iade edilir.
    Mal ve taşıt araçlarının iade edilmesi eylemi, nakli yapan kişi veya nakliyeci tarafından kendi hesabından yapılır. Mal ve taşıt araçlarının geri verilmesinin hemen yapılmadığı veya bunun mümkün olmadığı durumlarda, söz konusu mal ve taşıt araçları geçici bir süre için saklanmak üzere Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organlarının depolarına konulur. Depoda saklama ücreti mal nakli yapan kişi veya nakliyeci tarafından ödenir.
    Sokulması ve çıkarılması yasak olan mal ve taşıt araçlarının depoda saklanma süresi en fazla üç gündür. Bu süre bittikten sonra söz konusu malların saklanması, diğer gümrük rejimine bildirilmelidir. Bu mal ve taşıt araçlarının diğer gümrük rejimine bildirilmemesi halinde, bu mal ve hizmetler Kazakistan Cumhuriyeti yasalarında öngörülen düzen ve koşullara uygun olarak devlet mülkiyetine geçer.

    21.    Madde. Mal ve taşıt araçlarının Kazakistan Cumhuriyeti’ne sokulmasına ve Kazakistan Cumhuriyeti’nden çıkarılmasına sınırlama
    Mal ve taşıt araçlarının Kazakistan Cumhuriyeti’ne sokulmasına ve Kazakistan Cumhuriyeti’nden çıkarılmasına Kazakistan Cumhuriyeti yasal akitleriyle, Kazakistan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanının ve Hükümetinin akitleriyle ve Kazakistan Cumhuriyeti’nin uluslararası anlaşmalarıyla sınırlama getirilebilir.
    Böyle bir sınırlama halinde, buna tabi mal ve taşıt araçlarının çıkarılması, Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organları tarafından Kazakistan Cumhuriyeti yasalarında belirlenen taleplere uygun şekilde yapılır.
    Bu maddenin birinci kısmında belirtilen, sınırlama getiren akitler, uygulamaya başlamadan en az otuz gün önce yayınlanmalıdır.
    Mal naklini yapan kişinin veya nakliyecinin Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organları tarafından yapılan sınırlandırmaları sonucunda meydana gelen masrafları tazmin edilmez.

    22.    Madde. Kazakistan Cumhuriyeti gümrük sınırlarından mal ve taşıt araçlarının nakledilme düzeni
    Kazakistan Cumhuriyeti gümrük sınırlarından mal ve taşıt araçlarının nakli, bu Kanunda öngörülen düzende ve gümrük rejimine uygun olarak yapılır.

    22-1. Madde. Gümrük rejimi çeşitleri
    Gümrük yasalarını kullanma amacıyla aşağıdaki gümrük rejimi türleri saptanır:
    1)    serbest dolaşım için mal çıkarılması;
    2)    malın geri ithalatı;
    3)    malın transiti;
    4)    gümrük deposu;
    5)    vergisiz mal mağazası;
    6)    gümrük topraklarında malın işlenmesi;
    7)    gümrük kontrolü altında malın işlenmesi;
    8)    malın geçici olarak çıkarılması ve sokulması;
    9)    serbest gümrük bölgesi;
    10)    serbest depo;
    11)    gümrük toprakları dışında malın işlenmesi;
    12)    malın ihracatı;
    13)    malın geri ihracatı;
    14)    malın imha edilmesi;
    15)    devlet yararına malı reddetme;

    23.    Madde. Mal ve taşıt araçları gümrük rejiminin seçilmesi ve değiştirilmesi
    Eğer bu Kanunda başka bir durum öngörülmemişse, kişi mal ve taşıt aracının niteliğine, sayısına, çıktığı ve geldiği ülkeye, kullanım amacına bağlı olmaksızın, istediği zaman herhangi bir gümrük rejimini seçebilir veya onu diğerine değiştirebilir.

    24.    Madde. Gümrük işlemi ve gümrük kontrolü
    Mal ve taşıt araçları bu Kanunda öngörülen düzen ve koşullara uygun olarak, gümrük işlemine ve gümrük kontrolüne tabi olurlar.

    25.    Madde. Kazakistan Cumhuriyeti gümrük sınırlarını mal ve taşıt araçlarıyla geçme yeri ve zamanı.
    Kazakistan Cumhuriyeti gümrük sınırlarını mal ve taşıt araçlarıyla geçilmesine, Kazakistan Cumhuriyeti yasalarına uygun olarak, Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organlarının çalıştığı zamanlarda ve onların belirlediği yerlerde izin verilir. Mal ve taşıt araçlarının Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organlarının çalışmadığı zamanlarda ve onların belirlemediği yerlerden geçirilmesi, ancak Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organının onayıyla mümkündür.

    26.    Madde. Kazakistan Cumhuriyeti gümrük sınırlarından nakledilen mal ve taşıt araçlarının kullanılması ve (veya) yönetilmesi
    Kazakistan Cumhuriyeti gümrük sınırlarından nakledilen mal ve taşıt araçlarının kullanılması ve yönetilmesi, onların gümrük rejimlerine ve bu Kanuna uygun olarak gerçekleştirilir.

    27.    Madde. Gümrük ödemeleri ve vergileri açısından kolaylıklar sağlanan, şartlı çıkarılan mal ve taşıt araçlarının kullanılması ve (veya) yönetilmesi
    Belirlenen sınırlama, talep veya koşullara uyulması şartıyla gümrük ödemeleri ve vergileri açısından kolaylıklar sağlanan mal ve taşıt araçları şartlı olarak çıkarılır ve sadece amacına uygun olarak kullanılır. Sözkonusu mal ve taşıt araçlarının diğer amaçlarla kullanılmasına ve yönetilmesine, gümrük ödemeleri ve vergileri ödendiği, bununla ilgili gümrük organlarına bildiri yapıldığı  ve bu Kanunda öngörülen diğer talepler yerine getirildiği taktirde izin verilir.
    Bu maddede belirlenen taleplere uyma sorumluluğunu, gümrük işlemleri sırasında şartlı olarak çıkarılan mal ve taşıt araçları kullanımına ve (veya) yönetimine sunulan kişi taşır.
    Beyannameci, şartlı olarak çıkarılan mal ve taşıt araçları kullanımına ve (veya) yönetimine sunulan kişi ile birlikte müteselsil sorumluluk taşır.
    ‘Şartlı olarak çıkarma’ – belirli sınırlama, talep ve koşullara mutlak uyulması gereken mal ve taşıt araçlarının çıkarılması.

    III. Kısım
    MALLARIN GÜMRÜK REJİMLERİ

    4. Bölüm
    SERBEST DOLAŞIM İÇİN MAL ÇIKARMA

    28.    Madde. Serbest dolaşım için mal çıkarma rejiminin kullanımı
    Serbest dolaşım için mal çıkarmanın gümrük rejimi, getirilen malların devamlı kalması veya Kazakistan Cumhuriyeti gümrük topraklarında tüketilebilmeleri için kullanılır.

    29.    Madde. Serbest dolaşım için mal çıkarmanın talepleri
    Serbest dolaşım için mal çıkarma aşağıdaki koşulların yerine getirilmesiyle gerçekleştirilebilir:
    -    bu Kanunda öngörülen gümrük ödemeleri ve vergilerinin ödenmesi;
    -    tarifesiz düzenleme önlemlerine ve döviz kontrolü alnındaki taleplere uyulması;
    -    bu Kanunda ve diğer Kazakistan Cumhuriyeti yasal akitlerinde öngörülen diğer taleplerin yerine getirilmesi;
    -    gümrük işlemlerinin bitirilmesi.

    5. Bölüm
    MALIN GERİ İTHALATI

    30.    Madde. Malın geri ithalatı rejiminin kullanımı
    Malın geri ithalatı – ihracat gümrük rejimi ile Kazakistan Cumhuriyeti gümrük topraklarından çıkarılmış olan yerli malların, bu Kanunun 31.maddesinde belirlenen sürede, gümrük ödemeleri ve vergileri alınmadan, tarifesiz düzenleme önlemleri uygulanmadan geri getirildiği, gümrük rejimi.

    31.    Madde. Malın geri ithalatı talepleri
    Malın geri ithalatı gümrük rejimi altında aşağıdaki malların nakline izin verilir:
    -    ihracat gümrük rejimine uygun olarak Kazakistan Cumhuriyeti topraklarından daha önce çıkarılmış olan mallar;
    -    çıkarıldıktan sonra üç yıl içerisinde Kazakistan Cumhuriyeti gümrük topraklarına sokulan mallar;
    -    normal şartlarda yapılan ulaştırma ve saklama sırasında maldaki doğal yıpranma ve azalma,  kaza veya karşı konulamaz güç durum sonucunda meydana gelen maldaki zedelenme, çıkarma anında belirlenen malın değerini değiştirmeyen, malın iyi saklanmasına yönelik ufak tamirat durumları dışında, çıkarıldıkları andaki durumda olan mallar. Normal şartlarda yapılan ulaştırma ve saklama sırasında malda meydana gelen yıpranma ve azalmanın doğal olup olmadığı, bu mallara ait standartlara göre saptanır. Kaza veya karşı konulamaz güç durum sonucunda meydana gelen mal durumundaki değişiklik, yurtdışında bulunan Kazakistan Cumhuriyeti konsolosluğu tarafından onaylı belgelerle ispatlanmalıdır.
    Çıkarılma tarihi olarak, gümrük beyannamesinin kabul edildiği gün kabul edilir.

    32.    Madde. Mal çıkarmadaki gümrük vergilerinin ve diğer paraların iade edilmesi
    Malın geri ithalatında, geri ithalatı yapan kişiye, Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı mal çıkarıldıktan sonraki üç yıl içerisinde daha önce ödenmiş olan gümrük vergilerini iade eder.
    Malın geri ithalatında, mal nakli yapan kişi, malın çıkarılma sırasında aldığı ödeme şeklindeki tutarı veya diğer kolaylıkların tutarını iade eder.
    Mal nakli yapan kişiden, bu tutarın dışında Kazakistan Cumhuriyeti Milli Bankasının resmi geri finansman oranına göre söz konusu tutarın faizi alınır.
    Bu maddenin ikinci ve üçüncü kısmında öngörülen tutar ve onun faizi, Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organına gümrük ödemeleri için belirlenen düzene uygun olarak ödenir.

    6. Bölüm
    MAL TRANSİTİ

    33.    Madde. Mal transiti gümrük rejiminin kullanımı
    Mal transiti gümrük rejimi, malın Kazakistan Cumhuriyeti gümrük topraklarından gümrük kontrolü altında, yabancı ülke topraklarından gümrük vergi ve resimleri alınmadan ve tarifesiz düzenleme önlemleri kullanılarak nakledilmesi için kullanılır.

    34.    Madde. Mal transiti talepleri
    Kazakistan Cumhuriyeti  gümrük topraklarından transit nakli yapılan mallar aşağıdaki şartlara uygun olmalıdırlar:
    -    normal şartlarda yapılan ulaştırma ve saklanma sırasında meydana gelen doğal yıpranma veya azalma dışında, değişmemiş durumda olmalı ve girişimcilik faaliyetlerde kullanılmamalıdır; yıpranma veya azalmanın doğal olup olmadığı ve ulaştırma ve saklama şartlarının normalliği sözkonusu malların kategorisindeki standartlara göre belirlenir ve eğer var ise Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti tarafından belirlenen transit yoluyla taşınır;
    -    varacağı gümrük organına, gönderildiği gümrük organının taşıt aracının imkanı, belirlenen yol ve diğer ulaştırma şartları dikkate alarak belirlediği sürede ulaşmalıdır. Ancak bu süre bir ayda ikibin kilometre olan belirlenmiş limiti aşmamalıdır.
    Gümrük transit rejiminde, Kazakistan Cumhuriyeti’ne sokulması ve Kazakistan Cumhuriyeti’nden çıkarılması yasak olan malların nakledilmesine izin verilmez.
    Nakliyecinin taşıt aracının gerekli donatımını sağlamaya giden masraflarını Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organları tazmin etmez.

    35.    Madde. Malın transitine izin
    Malın transiti Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organının izniyle yapılır.
    Tarifesiz düzenleme önlemleri kullanılması Kazakistan Cumhuriyeti yasalarında belirlenen mallar ve (veya) Kazakistan Cumhuriyeti gümrük topraklarına serbest dolaşıma çıkması için gümrük vergi ve resimleri alınan mallar aşağıdaki şartlarla transit edilebilir:
    -    gerekli taşıt aracı donatımının Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organının belirlediği taleplerine uymak;
    -    yetkili bankanın garantisi şeklinde veya gereken tutarı Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organına yatırmak suretiyle, gümrük vergi ve resimlerinin ödenmesini güvencelemek;
    -    malın gümrük refakatını yapmak.
    Bunda önceki önlemin kullanılması yoluyla transit taleplerine uyma sağlanamazsa, yukarıda sıralanan önlemlerden sonra gelen her bir önlem kullanılır. Nakliyeci gümrük refakatını kullanmayı seçme hakkına sahiptir.
    Nakliyecinin gerekli taşıt aracı donatımını sağlama ile ilgili meydana gelen masrafları, Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organları tarafından tazmin edilmez.
    Sadece gümrük vergi ve resimlerinin ödenmesini güvencelenme şartıyla transiti yapılabilen malların listesini Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti belirler.

    36.    Madde. Malın ilgili gümrük organlarına verilecek belgeleri
    Malın ilgili gümrük organlarına verilecek belgeleri, ait oldukları mal ile aynı düzende sunulur.

    37.    Madde. Kaza veya karşı koyulamaz güç durum sonucunda kullanılan önlemler
    Kaza veya karşı koyulamaz güç durum halinde mal indirilebilir. Bu durumda nakliyecinin yükümlülükleri şunlardır:
    -    malın korunmasını sağlamak ve herhangi bir izinsiz kullanımını önlemek için tüm tedbirleri almak;
    -    hemen yakındaki Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organına durumu, mal ve taşıt araçlarının bulunduğu yeri bildirmek;
    -    yakındaki Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organına malın taşınmasını veya Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı görevlilerinin malın bulunduğu yere gelmesini sağlamak;
    Karşı koyulamaz güç – söz konusu şartlardaki olağanüstü ve önlenemez olay.
    Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organları nakliyecinin bu maddede öngörülen, aldığı önlemlerle ilgili masraflarını tazmin etmez.

    38.    Madde. Nakliyecinin sorumluluğu
    Malın transiti, nakliyecinin sorumluluğu altında gerçekleşir.
    Malın Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organının izinsiz verilmesi veya onun kaybedilmesi, onun ilgili gümrük organına ulaştırılmaması veya kayıp hakkında bilgi verilmemesi halinde, nakliyeci malın serbest dolaşıma veya ihracata çıkarılması halinde ödenmesi gereken gümrük vergi ve resimlerini ödemelidir. Malın kaza veya karşı koyulamaz güç sonucunda veya yabancı ülke organları veya görevlilerinin Kazakistan Cumhuriyeti yasalarına göre hukuk dışı olan eylemleri sonucunda imha edilmesi, geri dönmeyecek şekilde kaybolması durumları, uygun belgelerin sunulması halinde,  bunun dışında tutulur.

    7. Bölüm
    GÜMRÜK DEPOSU

    39. Madde. Depo gümrük rejiminin kullanımı
    Depo gümrük rejimi, saklama süresi için gümrük vergi ve resimleri alınmadan ve tarifesiz düzenleme önlemleri kullanılmadan getirilen malların ve ihraç edilene kadar gümrük vergilerinin ve tarifesiz düzenleme önlemlerinin uygulanmadığı ihracat edilecek malların gümrük kontrolü altında saklanması için  kullanılır.

    40. Madde. Gümrük depoları ve onların tipleri
    Gümrük deposu olarak, depo gümrük rejimine uygun, mal saklamak için kullanılan özel belirlenmiş ve düzenlenmiş her türlü bina ve yer kabul edilir.
    Gümrük deposu, her türlü kişinin kullanabileceği açık tipte ve sadece belirli kişilerin mallarının saklandığı kapalı tipte olur.
    Kapalı tipteki gümrük depoları, amacına uygun olmadığı gerekçesiyle açık tipteki gümrük deposu olarak kurulabilir.

    41. Madde. Gümrük deposu sahipleri
    Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organları ve yerli kişiler gümrük deposu sahipleri olabilirler. Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organlarının yönetimindeki gümrük depoları, açık tipteki gümrük depolarıdır.

    42. Madde. Gümrük deposu kurma lisansı
    Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organının lisansını aldıktan sonra gümrük deposu kurulabilir.
    Gümrük deposu Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organları tarafından kuruluyor ise, söz konusu lisansın alınmasına gerek yoktur.
    Lisanslandırma ile ilgili ilişkiler, lisanslandırma hakkındaki kanunla düzenlenir.
    Gümrük deposu kurma lisansının geçerliliği, Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organı tarafından durdurulabilir.
    Lisansın geri çağırılması, bununla ilgili lisansı alan kişiye bildiri yapıldıktan itibaren geçerlidir.
    Lisansın durdurulması, durdurma kararı alındığı günden itibaren geçerlidir.
    Lisansın durdurulması halinde, yabancı ülke mallarının depoya yerleştirilmesi, gümrük vergi ve resimlerinin ödenmesiyle ve tarifesiz düzenleme önlemlerinin uygulanmasıyla gerçekleşir. Yerleştirilen yerli mallar için gümrük vergilerinden muaflık veya gümrük resimlerinin iadesi yapılmaz.
    Gümrük organı kurulan ve faal olan gümrük depoları hakkında periyodik olarak yayınlama yapar.

    43. Madde. Gümrük deposu sahiplerinin yükümlülükleri
    Gümrük deposu sahibinin yükümlülükleri şu şekilde sıralanabilir:
    -    Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organının belirlediği, gümrük deposu kurmak için kullanılan bina veya yerin düzenlenmesi taleplerine uymak;
    -    saklanmakta olan malların gümrük deposundan gümrük kontrolsüz alınmamasını sağlamak;
    -    gümrük kontrolünü zorlaştırmamak;
    -    gümrük deposu kurma lisansının koşullarına uymak ve aşağıdaki Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organlarının taleplerini yerine getirmek:
    •    Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı görevlilerinin saklanmakta olan mala girebilmesini sağlamak;
    •    bu görevlilere gümrük kontrolü ve gümrük işlemi için binayı, donatımı ve gümrük deposundaki iletişim araçlarını, karşılıksız olarak sunmak;
    •    Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organının belirlediği düzende, saklanmakta olan mal hakkında ve onların devri hakkında hesap tutmak ve Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organlarına bununla ilgili rapor sunmak;

    44. Madde. Gümrük deposu aracılığıyla dönen malların gümrük vergi ve resimlerinin ödenmesi ile ilgili sorumluluk
    Gümrük deposu aracılığıyla dönen malların gümrük vergi ve resimlerinin ödenmesinden, beyannameci sorumludur. Gümrük deposuna malı saklamak üzere yerleştiren kişi, beyannameci ile birlikte müteselsil sorumluluk taşır.
    Bu kanunun 43.maddesinde belirlenen taleplere uyulmaması halinde, gümrük vergi ve resimlerinin ödenmesinden gümrük deposunun sahibi sorumlu olur.

    45. Madde. Gümrük deposunda saklanacak mallar
    Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti tarafından listesi belirlenen malların dışında, her türlü mal gümrük deposuna yerleştirilebilir.
    Diğer mallara zarar verebilen veya özel saklama şartlarını gerektiren mallar, gümrük depolarına bu malların saklama şartlarına uygun olarak donatılmış şekilde yerleştirilmelidir.

    46. Madde. Malın gümrük deposunda saklanma süresi
    Mallar gümrük depolarında üç yıl süre için saklanabilirler. Gümrük yasalarının taleplerine uymayan bazı kategorideki mal ve kişiler için, Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organlarının belirlediği düzene göre, söz konusu sürenin sınırlandırıldığı durumlar bunun dışındadır.
    Malın gümrük deposunda belirlenen saklama süresinin bitmesiyle, mal diğer gümrük rejimine bildirilmeli veya sahibinin Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı olduğu geçici süre için saklama deposuna yerleştirilmelidir.
    Gümrük rejimini değiştirmeksizin, malın bir gümrük deposundan diğer gümrük deposuna nakli halinde, saklama süresi malın gümrük deposuna ilk yerleştirildiği tarihten başlayarak hesaplanır.

    47. Madde. Gümrük deposunda saklanma sırasında mallara yapılan işlemler
    Gümrük deposuna yerleştirilen mallarla aşağıdaki işlemler yapılabilir:
    -    bu malların korunmasını sağlama ile ilgili;
    -    Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organının izniyle malın satılmaya ve ulaştırmaya hazırlanması ile ilgili: partilere bölme, göndermeleri şekillendirme, cinslere ayırma, ambalajlama, yeniden ambalajlama, işaretleme, yükleme, boşaltma, yeniden yükleme ve diğer işlemler.
    Bu maddede belirtilen işlemlerin listesi ve yapılma düzeni Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organı tarafından belirlenir.

    48. Madde. İhracat gümrük rejimine uygun olarak çıkarılması kararlaştırılan, depo gümrük rejimiyle yerleştirilen malların,  gümrük vergilerinden muaf tutulması veya ödenen tutarların iadesi
    İhracat gümrük rejimine uygun olarak çıkarılacak, depo gümrük rejimiyle yerleştirilen mallar, eğer bu malların çıkarılması sırasında ödemelerde muaflık ve iade öngörüldüyse, gümrük vergilerinden muaf tutulur veya ödenen tutarlar geri verilir. Gümrük vergisinden muaflık veya ödenen tutarların geri verilmesi halinde, mal depo gümrük rejimi altında yerleştirildiği günden itibaren üç ay içerisinde çıkarılmış olmalıdır.
    En geç belirlenen süre içerinde mal Kazakistan Cumhuriyeti gümrük topraklarının dışına çıkarılmış olmalı veya başka gümrük rejimi ile bildirilmelidir.

    49. Madde. Gümrük deposu faaliyetlerini hukuki olarak düzenlemenin özellikleri
    Bu Kanunda öngörülmeyen gümrük deposu faaliyetlerinin özellikleri Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti tarafından belirlenir.

    8. Bölüm
    GÜMRÜKSÜZ TİCARET MAĞAZASI

    50. Madde. Gümrüksüz ticaret mağazası rejiminin kullanımı
    Gümrüksüz ticaret mağazası – Kazakistan Cumhuriyeti gümrük topraklarına getirilen malların, daha sonra Kazakistan Cumhuriyeti gümrük topraklarından çıkarılması şartıyla, gümrük vergi ve resimleri alınmadan  ve tarifesiz düzenleme önlemleri uygulanmadan perakende satıldığı gümrük rejimidir.
    Malların satışı, gümrük kontrolü altında, Kazakistan Cumhuriyeti gümrük topraklarındaki uluslararası hava alanlarında, limanlarda ve sınır geçitlerinde, birde uluslararası nakliyat yapan hava araçları ve deniz gemilerinde yapılır.

    51. Madde. Gümrüksüz ticaret mağazası kurma lisansı
    Gümrüksüz ticaret mağazası, yerli kişiler tarafından Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organlarının belirledikleri yerlerde, Kazakistan Cumhuriyeti Merkezi Gümrük Organından lisans aldıktan sonra kurulabilir.
    Lisanslandırma ile ilgili ilişkiler, lisanslandırma hakkındaki kanunla düzenlenir.
    Gümrüksüz ticaret mağazası kurma lisansının geçerliliği, Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organı tarafından durdurulabilir.
    Lisansın geri çağırılması, bununla ilgili lisansı alan kişiye bildiri yapıldıktan itibaren geçerlidir.
    Lisansın durdurulması, durdurma kararı alındığı günden itibaren geçerlidir.

    51-1. Gümrüksüz ticaret mağazasına yerleştirilecek mallar
    Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti tarafından listesi belirlenen malların dışındaki her türlü mal gümrüksüz ticaret mağazasına yerleştirilebilir.

    52. Madde. Gümrüksüz ticaret mağazası sahibine gümrük talepleri
    Gümrüksüz ticaret mağazası sahibinin yükümlülükleri şunlardır:
    -    gümrüksüz ticaret mağazası kurma ile ilgili Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organının belirlediği, binanın düzenlenmesi taleplerine uymak;
    -    gümrüksüz ticaret mağazasına, gümrük kontrolsüz malların girmesine, satılmasına ve alınmasına izin vermemek;
    -    gümrüksüz ticaret mağazası kurma lisansının şartlarına uymak;
    -    Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organının belirlediği düzende, giren ve satılan mallar hakkında hesap tutmak ve Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organlarına bununla ilgili rapor vermek.
    -    
    53. Madde. Gümrüksüz ticaret mağazası aracılığıyla dönen malların gümrük vergi ve resimlerinin ödenmesi sorumluluğu
    Gümrük vergi ve resimlerinin ödenmesinden gümrüksüz ticaret mağazasının sahibi sorumludur.

    9. Bölüm
    Kazakistan Cumhuriyeti GÜMRÜK TOPRAKLARINDA MALLARIN İŞLENMESİ

    54. Madde. Kazakistan Cumhuriyeti gümrük topraklarında malların işlenmesi rejiminin kullanımı
    Kazakistan Cumhuriyeti gümrük topraklarında malların işlenmesi gümrük rejimi, eğer işleme ürünü Kazakistan Cumhuriyeti gümrük topraklarının dışından ihraç ediliyorsa, yabancı mallara tarifesiz düzenleme önlemlerini uygulamadan ve malı sokma sırasındaki gümrük vergi ve resimlerini iade ederek, Kazakistan Cumhuriyeti gümrük topraklarında işlemek için kullanılır.

    55. Madde. Malların işlenmesi ile ilgili işlemler
    Malların işlenmesi ile ilgili işlemler şunlardan oluşur:
    -    özdeşliğin işlemenin mutlak şartı olduğu durumlarda, getirilen malların işleme ürünü olarak özdeşleşmesini sağlayan niteliğin korunmasıyla birlikte, yabancı malın şahsi niteliğini kaybettiği, mal işlemesi;
    -    getirilen malın esas niteliklerinin korunduğu, montaj, toplama, ve uydurma da dahil olmak üzere başka bir malın hazırlanması;
    -    yeniden onarım da dahil olmak üzere, malın tamiratı;
    -    tamamen veya kısmen kullanılmasıyla işleme sürecini kolaylaştıran, bazı malların kullanılması. Söz konusu işlem bu maddenin 2 ve 3.kısımlarında belirtilen işlemlerin birisiyle aynı zamanda yapılmalıdır.
    -    
    56. Madde. Gümrük topraklarında malın işlenmesi rejimini kullanmanın talepleri
    Kazakistan Cumhuriyeti gümrük topraklarında malın işlenmesi rejiminin kullanılmasına aşağıdaki durumlarda izin verilmez:
    – söz konusu mal, Kazakistan Cumhuriyeti Hükümetinin belirlediği işleme rejimi altına konulması yasak olan mallar listesinde mevcut ise;
    -    işlemede, devamlı üretim döngüsüne bağlı teknolojik sürecin veya tek, Kazakistan Cumhuriyeti topraklarında özdeş ürünlerin üretimi olmayan malların kullanılması dışında, getirilen malın işleme ürünü özdeşliği yoksa. Söz konusu teknolojik sürecin listesi yetkili devlet organı tarafından belirlenen düzene uygun olarak saptanır.
    -    eğer mal işlemesini yapan kişi:
    1)    daha önce getirdiği malı, işleme rejiminin düzenine uygun olarak bitirmemiş ise;
    2)    söz konusu düzeni daha önce birçok kez (iki veya daha fazla) ihlal etmiş ise;
    3)    Kazakistan Cumhuriyeti yasalarında belirlenen düzenine uygun olarak ispatlanan, kaçakçılık belirtileri taşıyan gümrük kurallarını ihlal etmiş ise;
    Malların gümrük topraklarında işlenmesi için yapılması gerekenler aşağıdaki şekilde sıralanabilir:
    -    yerli kişinin işlemenin şartları hakkında yükümlülüklerini belirttiği Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organının belirlediği düzende doldurulan belge sunması;
    -    beyannamecinin seçimine göre getirme sırasındaki gümrük vergi ve resimlerinin ödenmesi veya yetkili banka garantisi ile bu ödemenin güvencelenmesi veya Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organına söz konusu tutarın yatırılması;
    -    bu Kanunda öngörülen diğer taleplerin yerine getirilmesi;
    Yabancı malların işlenmesi ile ilgili işlemlerde, yerli mallar kullanılabilir. Çıkarılması için tarifesiz düzenleme önlemleri ve (veya) gümrük vergileri uygulanan yerli malların kullanılmasına, yetkili devlet organının izniyle müsaade edilir.

    57. Madde. Gümrük topraklarında malı işleme süreleri
    Kazakistan Cumhuriyeti gümrük topraklarında malı işleme süreleri, Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organının saptadığı düzene uygun olarak beyannameci tarafından belirlenir.
    Bu süre malın Kazakistan Cumhuriyeti gümrük sınırlarından nakledildiği günden başlayarak iki yılı geçmemelidir.
    İşleme süresinin uzatılması, malın Kazakistan Cumhuriyeti gümrük sınırlarından nakledildiği günden başlayarak iki yıl sınırları içerisinde olup, beyannameci tarafından, uzatma ihtiyacının gerekçelerini gümrük organına bildirmek suretiyle yapılır.
    İşleme süresinin iki yıldan daha fazla bir süreyle uzatılması, yetkili devlet organının onayıyla, merkezi gümrük organının belirlediği düzende yapılır.
    Kazakistan Cumhuriyeti Hükümetinin listesini belirlediği bazı malların işlenme süreleri yetkili devlet organı tarafından belirlenir.

    58. Madde. Gümrük amacıyla işleme ürünlerinin çıkma sayısı
    İşleme ürünlerinin çıkma sayısı, beyannameci tarafından, getirilen malın işlenmesi ve malın işleme şartlarının yapıldığı işletmenin teknolojik belgeleri esasında belirlenir.
    Kazakistan Cumhuriyeti Hükümetinin listesine göre belirlenen bazı malların işlenmesinde, malın işlenmesi ile ilgili işlemler sonucunda oluşan işleme ürünlerinin mutlak çıkma sayısı, yetkili devlet organı tarafından belirlenir.
    İşleme ürünlerinin çıkma normları ile ilgili anlaşmazlık çıkması halinde, nihai sonucu gümrük laboratuarı verir.

    59. Madde. Getirilme gümrük vergi ve resimlerinin iadesi
    Aşağıdaki şartlarda, ödenen gümrük vergi ve resimleri veya Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organına önceden yatırılan para iade edilir veya yetkili banka garantisinin geçerliliği sona erer. Bu şartlar şu şekilde sıralanabilir:
    -    bu Kanun ilkelerine uyulması;
    -    malın veya işleme ürünlerinin, Kazakistan Cumhuriyeti gümrük topraklarından nakli yapıldıktan sonra iki yıl içerisinde ihracat edilmesi;
    -    getirilen mal veya işleme ürünlerinin gerçekten Kazakistan Cumhuriyeti dışına çıkarıldığının delili.
    İade edilen tutarın faizi hesaba katılmaz.
    Getirilen mal veya işleme ürünlerinin Kazakistan Cumhuriyeti gümrük topraklarında serbest dolaşıma çıkarılması halinde, eğer bu mal ve işleme ürünlerinin gümrük vergileri getirilme sırasında ödenmediyse, gümrük vergi ve resimleri ödenir. Bu tutarın dışında, gümrük vergi ve resimlerinin ödendiği gün geçerli olan Kazakistan Cumhuriyeti Milli Bankasının geri finanse etme resmi oranına göre bu tutarın faizi alınır.
    Bu fayız getirilme gümrük vergi ve resimlerinin ödendiği gün de dahil olmak üzere, malın işleme gümrük rejimi altında bulunduğu süre için hesaplanır.

    60. Madde. Yabancı mal işleme ürünlerinin çıkarma gümrük vergileri ile tarifesiz düzenleme önlemlerini uygulamadan muaf tutulması
    Yabancı mal işleme ürünleri, çıkarma gümrük vergilerinden muaf tutulur. Bu ürünlere tarifesiz düzenleme önlemleri uygulanmaz.

    10. Bölüm
    MALIN GÜMRÜK KONTROLÜ ALTINDA İŞLENMESİ

    61. Madde. Malın gümrük kontrolü altında işlenmesi rejiminin kullanımı
    Malın gümrük kontrolü altında işlenmesi – yabancı malların, daha sonra serbest dolaşıma çıkmasına veya işleme ürünlerinin başka bir gümrük rejimi altında yerleştirilmesine kadar, gümrük vergi ve resimleri alınmadan ve tarifesiz düzenleme önlemleri uygulanmadan Kazakistan Cumhuriyeti gümrük topraklarında, bu kanunda belirlenen düzende, gümrük kontrolü altında işleme için kullanıldığı gümrük rejimidir.

    62. Madde. Malın gümrük kontrolü altında işlenmesi rejiminin kullanımına talepler
    Malın gümrük kontrolü altında işlenmesi, tarifesiz düzenleme önlemlerini uygulamadan kaçmak ve malın çıktığı ülkeyi belirleme kurallarına uymamak için kullanılamaz. Şu durumlarda malın gümrük kontrolü altında işlenmesi rejiminin kullanılmasına izin verilmez:
    -    Kazakistan Cumhuriyeti Hükümetinin belirlediği liste ile, malın işleme rejimi altına alınması yasaklanmışsa;
    -    mal işlenmek için Kazakistan Cumhuriyeti’ne işleme işlemlerini doğrudan yapmayan kişi tarafından getiriliyorsa;
    -    işleme süresi altı ayı aşmışsa;
    -    işleme işlemleri, işlemenin yapılması gereken işletmenin normal teknolojik sürecine uymuyorsa;
    -    malın işlemesini yapan kişi tarafından:
    1)    gümrük yasaları taleplerinin yerine getirilmesi sağlanamaz ise, yani işlenme mal ve ürünlerine el koyulmaması  sağlanamaz ise ve gümrük kontrolü dışında gümrük kontrolü yapmak için şartlar oluşturulamazsa, gümrük organlarının mala ulaşımı, mal hesabı ve işlemleri ve rapor sunma sağlanamazsa;
    2)    daha önce getirilen malların belirlenen işlenme rejimini yapma düzeni ihlal edilerek bitirilmemişse;
    3)    bu düzen daha önce birkaç kez (iki veya daha fazla) ihlal edilmişse;
    4)    Kazakistan Cumhuriyeti yasalarında belirlenen düzene uygun olarak ispatlanan, kaçakçılık belirtileri ile gümrük kuralları ihlal edilmişse;
    Malın işlenmesi için, Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organının belirlediği düzene göre düzenlenen işleme şartları hakkındaki yükümlülüklerin sunulması gerekir.

    63. Madde. Gümrük kontrolü altında malların uygun olarak işlendiği ilkeler
    Gümrük kontrolü altında malların işlenmesi, bu Kanunun 55, 58 ve 63-1.maddeleri ilkeleri kullanılarak gerçekleştirilir.

    63-1. Gümrük vergi ve resimlerinin kullanımı
    Yabancı malların işleme ürünleri çıkarma gümrük vergilerinden muaf tutulur. Bu ürünlere tarifesiz düzenleme önlemleri uygulanmaz.
    Yabancı malların veya onların işleme ürünlerinin Kazakistan Cumhuriyeti gümrük topraklarında serbest dolaşıma çıkarılması sırasında, ödeme günündeki geçerli olan Kazakistan Cumhuriyeti Milli Bankasının 1,5 kat resmi geri finanse etme oranında geciktirme parası hesaba eklenerek, gümrük vergi ve resimleri ödenir.
    Bu geciktirme parası getirilme gümrük vergi ve resimlerinin ödendiği gün de dahil olmak üzere, malın işleme gümrük rejimi altında bulunduğu süre için hesaplanır.

    11. Bölüm
    MALIN GEÇİCİ SÜREYLE GETİRİLMESİ VE ÇIKARILMASI

    64. Madde. Malın geçici olarak getirilmesi ve çıkarılması rejiminin kullanımı
    Malın geçici olarak getirilmesi ve çıkarılması gümrük rejimi, Kazakistan Cumhuriyeti gümrük topraklarında veya onun dışında tamamen veya kısmen gümrük vergi ve resimlerinden muaf tutulan ve tarifesiz düzenleme önlemleri uygulanmayan malların kullanımına izin vermek için kullanılır.

    65. Madde. Malların geçici olarak getirilmesi ve çıkarılmasına talepler
    Geçici olarak getirilen ve çıkarılan mallar, normal ulaştırma, saklama ve kullanım şartlarındaki doğal yıpranma veya azalma dışında, değişmemiş halde iade edilir.
    Geçici süreyle getirilmeyen ve çıkarılmayan mal kategorileri Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti tarafından belirlenir.
    Malların geçici olarak sokulmasına ve çıkarılmasına aşağıdaki şartlarda izin verilir:
    1)    malın çıkarılması (sokulması) hakkındaki yükümlülüklerin sunulması;
    2)    malların özdeşliğinin sağlanması;
    3)    bu Kanunun 68.maddesine uygun olarak gümrük vergi ve resimlerinin ödenmesi;
    4)    geçici olarak getirilen veya çıkarılan malların girişimcilik amaçlarla kullanılmaması;
    Bu altbölümdeki talepler, gümrük vergi ve resimlerinden tamamen muaf olan, geçici süreyle getirilen ve çıkarılan mal ve donatımlarla ilgili değildir.
    Malın geçici olarak getirilmesi ve çıkarılması gümrük rejiminin kapsadığı lizing nesneleri listesi, Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti tarafından onaylanır.

    66. Madde. 16 Temmuz 1999 tarihli No:426-I Kazakistan Cumhuriyeti Kanununa uygun olarak bu Kanunun dışındadır.

    67. Madde. Malların geçici olarak getirilmesi ve çıkarılmasının süreleri
    Malların geçici olarak getirilmesi ve çıkarılmasının süreleri, amaca ve malı sokma ve çıkarmadaki diğer durumlara bakılarak, malı geçici süreyle getiren veya  çıkaran kişi tarafından, Kazakistan Cumhuriyeti gümrük  organının onayıyla belirlenir. Ancak bu süre malın getirildiği veya çıkarıldığı günden itibaren başlayıp, iki yılı geçemez.
    Ayrı kategorideki mallar için, Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organı bu limitten daha kısa veya daha uzun süre belirleyebilir.
    Bu sürelerin değiştirilmesi Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organları tarafından, Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organının belirlediği düzen içerisinde gerçekleştirilir.
    Malların geçici olarak getirilmesi ve çıkarılması sürelerinin uzatılması halinde, gümrük işlemleri için gümrük vergisi alınmaz.
    Kazakistan Cumhuriyeti Hükümetinin onayladığı listeye dahil edilen lizing nesneleri için geçici olarak getirme ve çıkarma süreleri, bu maddede öngörülen sınırlamalar kullanılmadan, lizing sözleşmesi şartlarına uygun olarak belirlenir.
    Lizing nesneleri için geçici olarak getirme ve çıkarma süreleri, bu nesneleri geçici süreyle sokan veya çıkaran kişinin başvurmasıyla, Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organları tarafından, lizing sözleşmesine dahil edilen değişikliklere dayanarak değiştirilir.

    68. Madde. Geçici olarak getirilen ve çıkarılan mallarda gümrük vergi ve resimlerini ödemekten muaflık
    Gümrük vergi ve resimlerinden tamamen muaf tutulan, geçici süreyle getirilen ve çıkarılan malların listesi Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti tarafından tasdik edilir. Kazakistan Cumhuriyeti Hükümetinin onayladığı listeye dahil edilen, geçici süreyle getirilen ve çıkarılan lizing nesneleri de gümrük vergi ve resimlerinden tamamen muaf tutulur.
    Söz konusu listeye dahil edilmeyen mallar, gümrük vergi ve resimlerinden kısmen muaf tutulur. Bu durumda her tam veya tam olmayan ay için, malın serbest dolaşıma çıkarılması veya ihraç edilmesi halindeki ödenmesi gereken tutarın % 3’ü ödenir.
    Kısmen muaf, geçici olarak getirilen ve çıkarılan maldan alınan gümrük vergi ve rejiminin toplam tutarı, malın serbest dolaşıma çıkarılması veya ihraç edilmesi halindeki, sokma veya çıkarma anındaki ödenmesi gereken gümrük vergi ve resmi tutarını aşmamalıdır.
    Bu tutarların eşit olması halinde, malın vergileri ödendiği ve ekonomik politika önlemleri uygulanmayacağı şartıyla, mal serbest dolaşım için çıkarılmış veya ihraç edilmiş sayılır. Vergilerden muaf tutma, Kazakistan Cumhuriyeti’nin vergi yasalarına uygun olarak gerçekleştirilir.

    69. Madde. Belirlenen geçici olarak getirme (çıkarma) sürelerinin bitmesiyle mallarla ilgili eylemler
    Belirlenen süre bitene kadar iade edilmeyen geçici olarak getirilen (çıkarılan) mallar, diğer bir gümrük rejimine bildirilmelidir veya Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organlarının sahibi olduğu geçici süreyle saklama depolarına yerleştirilmelidir.

    70. Madde. Geçici olarak sokulan ve çıkarılan malların iade edilmemesi
    Geçici olarak getirilen ve çıkarılan malların belirlenen sürede iade edilmemesi, kaza veya karşı koyulamaz güç sonucunda malın yok olması veya kaybedilmesi veya malın bulunduğu ülkenin organları veya görevlilerinin hukuk dışı eylemleri sonucu malın kaybedilmesinin delili: geçici olarak çıkarmada – yurtdışındaki Kazakistan Cumhuriyeti konsolosluğu, geçici olarak getirmede – yetkili devlet organı tarafından onaylanması halinde mümkündür.

    12. Bölüm
    SERBEST GÜMRÜK BÖLGESİ VE SERBEST DEPO

    71. Madde. Serbest gümrük bölgesi ve serbest depo gümrük rejimlerinin kullanımı
    Serbest gümrük bölgesi ve serbest depo rejimleri – yabancı malların gümrük vergi ve resimleri alınmadan ve tarifesiz düzenleme önlemleri uygulanmadan, uygun toprak sınırları veya binalarda (yer) yerleştirildiği ve kullanıldığı, yerli malların ise bu Kanunda belirlenen ihracat gümrük rejimine uygun olarak çıkarmada kullanılan şartlarda yerleştirildiği ve kullanıldığı gümrük rejimidir.
    ‘Astana – yeni şehir’ özel ekonomik bölgesi toprağındaki serbest gümrük bölgesi gümrük rejimi – ithal edilen mallardan alınan aksiz vergisinin haricinde, bu maddenin birinci kısmında belirlenen şartlarda kullanılan gümrük rejimidir. Özel ekonomik bölge topraklarında yerleştirilen ve kullanılan ithal edilecek mallar Kazakistan Cumhuriyeti vergi yasalarında belirlenen düzen içerisinde aksiz vergisine tabir tutulurlar.

    72. Madde. Serbest gümrük bölgesi oluşturma
    Topraklarında serbest gümrük bölgesi rejimi geçerli olan, serbest gümrük bölgesi, Kazakistan Cumhuriyeti gümrük işleri ile ilgili yetkili devlet organının ve Kazakistan Cumhuriyeti yerli temsilci ve icra organlarının birlikte sunmasıyla, sanayi ve ticaret Bakanlığı, ekonomi Bakanlığı,  maliye Bakanlığı  ve Kazakistan Cumhuriyeti Milli Bankasının onayıyla, Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti kararıyla oluşturulur.
    Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti, bölge görevinin bu Kanun taleplerine uymadığı gerekçesiyle serbest gümrük bölgesi oluşturma kararını iptal edebilir. Bu kararın iptal edilmesi halinde, serbest gümrük bölgesi altı ay içerisinde tasfiye edilmelidir. Serbest gümrük bölgesi kurma hakkındaki başvurunun incelenme düzeni, ve serbest gümrük bölgesi kurma kararı ve bu kararın iptal edilmesi düzeni Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti tarafından belirlenir.

    73. Madde. Serbest deponun kurulması ve tasfiye edilmesi
    Serbest depolar, Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organından lisans alındıktan sonra kurulabilir.
    Lisanslandırma ile ilgili ilişkiler, lisanslandırma hakkındaki kanunla düzenlenir.
    Serbest depo kurma lisansının geçerliliği Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organı tarafından durdurulabilir.
    Lisansın geri çağırılması, lisans sahibine bununla ilgili duyuru yapıldığı andan itibaren geçerlidir.
    Lisansın durdurulması, durdurma kararı alındığı günden itibaren geçerlidir.
    Lisans geçerliliğinin durdurulması halinde, yabancı malların depoya yerleştirilmesi, gümrük vergi ve resimlerinin ödenmesiyle ve tarifesiz düzenleme önlemlerinin uygulanmasıyla gerçekleşir. Yerleştirilen yerli malların gümrük vergilerinden muaf tutulması veya gümrük vergilerinin iade edilmesi yapılmaz. Gümrük organı kurulan ve faal olan serbest depolar hakkında periyodik olarak yayın yapılmasını sağlar.

    73-1. Madde. Serbest gümrük bölgesine ve serbest depoya yerleştirilmesine izin verilen mallar.
    Serbest gümrük bölgesine işleme ve donatım için kullanılacak malların yerleştirilmesine izin verilir. Serbest depolara işleme (ispirto hariç) ve donatım için kullanılacak malların yerleştirilmesine izin verilir.
    Özel ekonomi bölgesine, eğer bu Kanunda başka bir durum öngörülmediyse, serbest gümrük bölgesi rejimi altında malların yeterli kadar işlenmesi ölçüsüne uygun olan işleme için kullanılan (ispirto hariç) ve donatım mallarının yerleştirilmesine izin verilir.
    Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti serbest gümrük bölgesine yerleştirilmesi yasak olan malların listesini belirleyebilir.

    74. Madde. Serbest gümrük bölgeleri ve serbest gümrük depolarındaki mallarla yapılan işlemler
    Serbest gümrük bölgeleri ve serbest gümrük depolarında aşağıdaki işlemler yapılabilir:
    -    malların sağlam korunması ile ilgili;
    -    malların satışa ve taşınmaya hazırlanması ile ilgili: partilerin bölünmesi, göndermelerin şekillendirilmesi, cinslere ayırım, ambalajlama, yeniden ambalajlama, işaretleme,  yükleme, boşaltma, yeniden boşaltma, ve diğer buna benzer işlemler;
    -    işleme ile ilgili işlemler;
    İşlemlerin listesi Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organı tarafından belirlenir.
    Kazakistan Cumhuriyeti yasalarına uyulmasını sağlama ve gümrük kontrolünü gerçekleştirme amacıyla Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti, serbest gümrük bölgesi ve serbest depolardaki mallarla işlem yapılmasına, malların niteliğinden kaynaklanan bazı yasak ve sınırlamalar koyabilir. Birde serbest gümrük bölgelerinde yapılan bina, yapı ve tesislerle ilgili ek talepler saptayabilir.
    Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organları, Kazakistan Cumhuriyeti gümrük yasaları taleplerine uymayan kişilerin serbest gümrük bölgeleri ve serbest depolardaki mallarla işlem yapmasını yasaklayabilir veya bu kişilerin serbest gümrük bölgeleri ve serbest depolara girme isteğini reddedebilir.
    Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organı, bazı kategorideki malların serbest depolara yerleştirilmesini sınırlama veya yasaklama yetkisine sahiptir.

    75. Madde. Malların serbest gümrük bölgeleri ve serbest depolarda bulunma süreleri
    Malların serbest gümrük bölgeleri ve serbest depolarda bulunma süreleri sınırlandırılmamıştır.

    76. Madde. Serbest gümrük bölgeleri ve serbest gümrük depolarında Kazakistan Cumhuriyeti gümrük yasalarına uyulmasını sağlama önlemleri
    Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organları, serbest gümrük bölgeleri ve serbest depolarda bulunan malların gümrük kontrolünü gerçekleştirirler. Serbest gümrük bölgelerine sokulan , serbest depolara yerleştirilen ve bu bölgeden çıkarılan malların gümrük işlemlerinin gerçekleştirilmesi, Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organının belirlediği düzende yapılır.

    77. Madde. Serbest gümrük bölgeleri ve serbest gümrük depolarında bulunan malların hesabı
    Serbest gümrük bölgelerinde girişimcilik faaliyette bulunan kişiler ve serbest depo sahipleri sokulan, çıkarılan, saklanan, hazırlanan, işlenen, alınan ve satılan malların hesabını tutarlar ve Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organının belirlediği düzen içerisinde, Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organlarına bununla ilgili rapor sunarlar. Serbest gümrük bölgeleri ve serbest depoların sınırlarında bulunan mallardaki her türlü değişiklik kayıt belgelerine yansımalıdır.

    78. Madde. Serbest depo sahiplerine ek talepler
    Sadece yerli kişiler serbest depo sahipleri olabilirler.
    Serbest depo sahibinin yükümlülükleri şunlardır:
    -    serbest depo kurmak için kullanılacak bina veya yerin düzenlenmesinde, Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organının belirlediği taleplere uymak;
    -    depoda bulunan malların gümrük kontrolsüz alınmamasını sağlamak;
    -    gümrük kontrolü yapılmasını zorlaştırmamak;
    -    serbest depo kurma lisansının taleplerine uymak ve Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organları görevlilerinin serbest depodaki mallara girebilmesini sağlamak, gümrük kontrolü ve gümrük işlemlerinin yapılması için bu kişilere binayı, donatımları ve iletişim araçlarını karşılıksız olarak sunmak da dahil olmak üzere, Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organlarının taleplerini yerine getirmek.
    -    
    79. Madde. Gümrük vergi ve resimlerinin alınması ve tarifesiz düzenleme önlemlerinin uygulanması
    Serbest gümrük bölgesine yabancı malların sokulması halinde ve serbest depolara yabancı ve yerli malların yerleştirilmesi durumunda, gümrük vergi ve resimleri alınmaz ve tarifesiz düzenleme önlemleri uygulanmaz. Yabancı malların serbest gümrük bölgelerinden ve serbest depolardan Kazakistan Cumhuriyeti gümrük topraklarının diğer kısmına sokulması halinde, bildirilen gümrük rejiminin şartlarına uygun olarak gümrük vergi ve resimleri alınır ve tarifesiz düzenleme önlemleri uygulanır.
    Yerli malların, serbest gümrük bölgeleri topraklarına Kazakistan Cumhuriyeti gümrük topraklarının diğer kısmından sokulması halinde ve yerli malların, serbest gümrük bölgeleri topraklarından Kazakistan Cumhuriyeti gümrük topraklarının diğer kısmına çıkarılması durumunda, bu Kanunda başka bir durum öngörülmediyse, gümrük vergi ve resimleri alınmaz ve tarifesiz düzenleme önlemleri uygulanmaz.
    Serbest gümrük bölgeleri ve serbest depolardan malın Kazakistan Cumhuriyeti sınırlarının dışına çıkarılması halinde, aşağıdaki mallardan gümrük vergi ve resimleri alınmaz ve tarifesiz düzenleme önlemleri uygulanmaz:
    -    yabancı mallar;
    -    serbest gümrük bölgesi topraklarında ve serbest depolarda üretilen mallar;
    -    serbest gümrük bölgesi topraklarında ve serbest depolarda işlenmeye tabi olan mallar;
    Malların serbest gümrük bölgeleri ve serbest depolardan çıkmış olduğu, çıkış sertifikası ile ispatlanır. Sertifikanın mevcut olmaması halinde, mal aşağıdaki amaçlarla incelenir:
    -    Kazakistan Cumhuriyeti sınırları dışına çıkarılma sırasındaki yerli mal olarak,  çıkarma gümrük vergi ve resimlerinin alınması ve tarifesiz düzenleme önlemlerinin uygulanması amacıyla;
    -    Kazakistan Cumhuriyeti gümrük topraklarının diğer kısımlarına sokulan yabancı mal olarak, sokma gümrük vergi ve resimlerinin alınması ve tarifesiz düzenleme önlemleri alınması amacıyla;
    -    
    80. Madde. İhracat mallarının ihracat gümrük rejimine uygun olarak, gümrük vergilerinden muaf tutulması veya ödenen tutarın iade edilmesi
    İhracat gümrük rejimine uygun olarak, Kazakistan Cumhuriyeti sınırlarının dışına ihraç edilecek olan malların serbest gümrük bölgeleri topraklarına sokulması veya serbest depolara yerleştirilmesi halinde, eğer malın ihracatında muaflık ve iade öngörülmüşse, bu mallar gümrük vergilerinden muaf tutulurlar veya ödenen tutar iade edilir.
    Bu mallar, gümrük vergisinden muaf tutulduktan veya ödenen tutar iade edildikten sonra altı ay içerisinde ihraç edilmelidir.
    Bu mallar en geç yukarıda belirtilen süre içerisinde Kazakistan Cumhuriyeti gümrük sınırlarının dışına çıkarılmış olmalıdırlar veya diğer gümrük rejimine bildirilmelidirler.

    81. Madde. Gümrük vergi ve resimlerini ödemede sorumluluk
    Gümrük vergi ve resimlerinin ödenmesinden, malı serbest gümrük bölgesine sokan veya serbest depoya yerleştiren kişi sorumludur.

    82. Madde. Serbest  deponun yerine getireceği görevleri düzenleme özellikleri
    Bu Kanunun 12.bölümünde öngörülmeyen serbest depo görevlerini düzenleme özellikleri Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti tarafından belirlenir.

    82-1. Madde. ‘Astana – yeni şehir’ özel ekonomi bölgesindeki gümrük düzenleme özellikleri
    ‘Astana – yeni şehir’ özel ekonomi bölgesine, serbest gümrük bölgesi rejimi altında, bu Kanunun 71.maddesinin ikinci kısmında belirtilen şartlarla kullanılan aşağıdaki malların yerleştirilmesine izin verilir:
    -    inşaat için kullanılacak makine ve donatımlar;
    -    özel ekonomi bölgesi topraklarındaki inşaat sürecinde tamamen tüketilen mallar;
    -    proje-gider tahminleri belgelerine uygun olarak inşaat ve tesislerin kullanıma verilmesi için gerekli mal ve donatımlar.
    Serbest gümrük bölgesi rejimi altında daha önce yerleştirilmiş olan yerli malların ‘Astana – yeni şehir’ özel ekonomi bölgesinden Kazakistan Cumhuriyeti’nin diğer gümrük topraklarına çıkarılması halinde, nakli yapan kişi, malı sokma sırasında aldığı ödeme veya diğer kolaylıkların tutarını iade eder .

    13. Bölüm
    GÜMRÜK TOPRAKLARI DIŞINDAKİ MALLARI İŞLEME

    83. Madde. Gümrük toprakları dışındaki malları işleme rejiminin kullanımı
    Gümrük toprakları dışındaki malları işleme rejimi, Kazakistan Cumhuriyeti gümrük toprakları dışındaki yerli malları işlemek ve daha sonra işleme ürünlerini gümrük vergi ve resimlerinden tamamen veya kısmen muaf olarak ve tarifesiz düzenleme önlemleri uygulamadan, Kazakistan Cumhuriyeti gümrük topraklarında serbest dolaşıma çıkarmak için kullanılır.

    84. Madde. Gümrük toprakları dışındaki malları işleme ilgili işlemler
    Gümrük toprakları dışındaki malları işleme sırasında, bu Kanunun 55.maddesinin birinci kısmında belirtilen işlemler yapılabilir. Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti tarafından, Kazakistan Cumhuriyeti gümrük toprakları dışındaki malların işlenmesi ile ilgili bazı işlemlere sınırlama getirilebilir.

    85. Madde. Gümrük toprakları dışındaki malları işleme rejiminin kullanımına talepler
    Gümrük toprakları dışındaki malları işleme rejimi aşağıdaki durumlarda kullanılamaz:
    -    daha önce gümrük vergi ve resimlerinden muaf olarak, sınırlama süresi bitene dek, saptanan sınırlama, talep veya şartlara uyma yükümlülüğü ile serbest dolaşıma çıkarılan mallar için;
    -    eğer malın çıkarılması aşağıdaki taleplere gerekçe oluşturuyorsa:
    1)    sokma gümrük vergi ve resimlerinin iadesi;
    2)    çıkarma sırasında sağlanan ödemelerin alınması;
    -    eğer mal alışveriş kontratına göre işlenmek üzere çıkarılıyorsa;
    -    işleme ürünlerinin değiştirilmesine izin verilen malların tamiri hariç, eğer işleme ürünlerinin çıkarılan malları işleme sonucunda oluştuğunu tespit etmek mümkün değilse;
    -    eğer gümrük toprakları dışındaki malın işlenmesi, Kazakistan Cumhuriyeti sanayisinin işleme alanlarına ciddi zarar getirecekse.  Bu durum Kazakistan Cumhuriyeti Hükümetinin belirlediği durumlarda uygulanır;
    -    eğer malı işleyen (gümrük toprakları dışındaki malı işleme rejimi altına yerleştiren) kişi:
    1)    daha önce sokulan ve (veya) çıkarılan malların işleme rejiminin belirlenen düzenini ihlal ederek, bitirmemişse;
    2)    yukarıda belirtilen düzeni daha önce birkaç (iki ve ikiden fazla) kere ihlal etmişse;
    3)    gümrük kurallarına, Kazakistan Cumhuriyeti yasalarında belirlenen düzene uygun şekilde ispatlanan, kaçakçılık belirtileri taşıyan ihlal yapmışsa.
    Gümrük toprakları dışındaki malları işlemenin talepleri şunlardır:
    -    yerli kişinin, Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organının belirlediği düzene göre düzenlenen işleme şartları ile ilgili yükümlülükler vermesi;
    -    beyannamecinin seçimine göre, çıkarma gümrük vergilerinin ödenmesi veya yetkili bankanın garantisi şeklinde ödemenin güvencelenmesi veya gerekli tutarın Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organlarına yatırılması;
    -    bu Kanunda öngörülen diğer taleplerin yerine getirilmesi.
    -    
    86. Madde. 16 Temmuz 1999y. tarihli No: 426-I Kazakistan Cumhuriyeti Kanununa uygun olarak bu Kanunun dışında kalmıştır.

    87. Madde. Gümrük toprakları dışındaki malların işlenme süreleri
    Gümrük toprakları dışındaki malların işlenme süresi, beyannameci tarafından, Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organının belirlediği düzene göre saptanır. Bu süre, Kazakistan Cumhuriyeti gümrük sınırlarından malın nakledildiği günden itibaren başlayarak, iki yılı aşamaz.
    İşleme süresinin uzatılması, malın Kazakistan Cumhuriyeti gümrük sınırlarından nakledildiği günden başlayarak iki yıl sınırları içerisinde olup, beyannameci tarafından, uzatma ihtiyacının gerekçelerini gümrük organına bildirmek suretiyle yapılır.
    İşleme süresinin iki yıldan daha fazla bir süreyle uzatılması, yetkili devlet organının onayıyla, merkezi gümrük organının belirlediği düzende yapılır.
    Kazakistan Cumhuriyeti Hükümetinin listesini belirlediği bazı malların işlenme süreleri yetkili devlet organı tarafından belirlenir.

    88. Madde. İşleme ürünlerinin gümrük amacıyla çıkma sayısı
    İşleme ürünlerinin çıkma sayısını beyannameci belirler. Kazakistan Cumhuriyeti Hükümetinin listesini belirlediği bazı malların işlenmesinde ise, malın işlenmesi sonucunda oluşan işleme ürünlerinin mutlak çıkma sayısı yetkili devlet organı tarafından belirlenir.

    89. Madde. Çıkarma gümrük vergilerinin iadesi
    Bu Kanun ilkelerine uyma şartıyla, işleme ürünlerinin Kazakistan Cumhuriyeti gümrük topraklarına serbest dolaşıma çıkması halinde, ödenen gümrük vergi ve resimleri veya Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organına önceden yatırılan para iade edilir veya yetkili banka garantisinin geçerliliği sona erer. İade edilen tutarın faizi hesaba katılmaz.
    İşleme ürünlerinin Kazakistan Cumhuriyeti gümrük topraklarına geri getirilmemesi halinde, eğer bu işleme ürünlerinin gümrük vergileri çıkarılma sırasında ödenmediyse, çıkarma gümrük vergi ve resimleri, Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organının belirlediği düzene uygun şekilde ödenir.
    Bu tutarın dışında, çıkarma gümrük vergi ve resimlerinin ödendiği gün geçerli olan Kazakistan Cumhuriyeti Milli Bankasının geri finanse etme resmi oranına göre bu tutarın faizi alınır.
    Bu fayız çıkarma gümrük vergi ve resimlerinin ödendiği gün de dahil olmak üzere, malın işleme gümrük rejimi altında bulunduğu süre için hesaplanır.

    90. Madde. İşleme ürünlerinin getirme gümrük vergi ve resimlerinden muaf tutulması
    İşleme ürünlerinin getirme gümrük vergi ve resimlerinden tamamen veya kısmen muaf tutulması, eğer bu ürünler gümrük toprakları dışındaki malların işlenmesine izin alan kişi tarafından veya onun gümrük brokeri tarafından serbest dolaşım için bildiriliyorsa, mümkündür.
    Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı, işleme amacının yasa veya sözleşme ilkesine göre karşılıksız olarak yapılan, çıkarılan malın tamiratı olduğu kanısına varırsa, getirme gümrük vergi ve resimlerinden tamamen muaflık sağlanır. Serbest dolaşım için ilk çıkarmada eksikliğin hesaba katılması durumu bunun dışındadır. Getirme gümrük vergi ve resimlerinden kısmen muaflık, çıkarılmakta olan malın ücretli tamirinin yapılması ve işleme ile ilgili diğer işlemlerin yapılması halinde sağlanır. Gümrük vergi ve resimlerinin tutarı, işleme ürünlerine kullanılan, tamirat veya işleme değerine çarpılmış orana göre belirlenir.

    91. Madde. İşleme ürünlerinin yabancı mallarla değiştirilmesi
    Malın tamiri amacıyla yapılan işlemenin dışında, işleme ürünlerinin yabancı mallarla değiştirilmesine izin verilmez. Malın tamiri halinde, işleme ürünlerinin değiştirilme düzeni Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organı tarafından belirlenir.

    92. Madde. İmha etme, kayıp, doğal azalma veya yabancı ülke organlarının veya görevlilerinin hukuk dışı eylemleri nedeniyle işlenmek üzere çıkarılan mal veya işleme ürünlerinin dönmemesi
    İşlenmek üzere çıkarılan mal veya işleme ürünlerinin belirlenen sürede iade edilmemesi, kaza veya karşı koyulamaz güç sonucunda malın yok olması veya kaybedilmesi, normal ulaştırma ve saklama şartlarında malın doğal olarak yıpranması veya azalması veya malın bulunduğu ülkenin organları veya görevlilerinin hukuk dışı eylemleri sonucu malın kaybedilmesi durumlarının yurtdışındaki Kazakistan Cumhuriyeti konsolosluğu tarafından onaylanması halinde ve birde gümrük toprakları dışındaki malı işleme gümrük rejiminin ihracat rejimine değiştirilmesi halinde  mümkündür.

    93. Madde. Gümrük toprakları dışındaki malları işleme rejimini değiştirme özellikleri
    Gümrük toprakları dışındaki malları işleme rejimini ihracat rejimine değiştirme halinde, gümrük vergi ve ödemeleri ve tarifesiz düzenleme önlemleri işlenmemiş olan mallara ve işleme ürünlerine uygulanır. Bu değişikliğin gümrük işlemleri şartları ve düzeni, Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organı tarafından belirlenir.

    14. Bölüm
    MAL İHRACATI

    94. Madde. Mal ihracatı rejiminin kullanımı
    Mal ihracatı rejimi, malların Kazakistan Cumhuriyeti gümrük toprakları sınırlarının dışına, devamlı orada bulunması veya tüketilmesi amacıyla çıkarılabilmesi için kullanılır.

    95. Madde. Mal ihracatı sırasındaki talepler
    Malların ihracatı, çıkarma gümrük vergilerinin ve diğer gümrük ödemelerinin ödenmesi, tarifesiz düzenleme önlemlerine uyulması, döviz kontrolü alanındaki talepleri ve bu Kanun ile Kazakistan Cumhuriyeti’nin diğer yasal akitlerinin taleplerini yerine getirmek şartlarıyla yapılır.

    96. Madde. İhracat için çıkarma
    İhracat için çıkarılan mallar, Kazakistan Cumhuriyeti gümrük topraklarının dışına çıkarılmış olmalıdırlar. Bununla birlikte onların hali, normal taşıma ve saklama şartlarındaki doğal yıpranma ve azalmadan kaynaklanan değişiklikler hariç, gümrük beyannamesinin kabul edildiği günkü durumlarıyla aynı olmalıdır.
    İhracat için çıkarılan malların Kazakistan Cumhuriyeti gümrük topraklarının dışına çıkarılmasından, mal naklini yapan kişi sorumludur.
    Kazakistan Cumhuriyeti gümrük topraklarında mal mülkiyet hakkının verilmesi durumunda, malın Kazakistan Cumhuriyeti gümrük toprakları dışına çıkarılmasından, nakliyeci – yerli kişi sorumludur. Malların nakliyeci – yabancı kişi tarafından nakledilmesi halinde, malın ihracatına, malın Kazakistan Cumhuriyeti gümrük topraklarının dışına çıkarılmamış olması veya malın gümrük refakatinin yapılması halinde ödenmesi gereken vergilerin ödeneceği güvencelenmesi şartıyla izin verilir.

    15. Bölüm
    MALIN GERİ İHRACATI

    97. Madde. Malın geri ihracatı rejiminin kullanımı
    Malın geri ihracatı rejimi, yabancı malların Kazakistan Cumhuriyeti gümrük topraklarından bu Kanunun ve Kazakistan Cumhuriyeti yasalarının ilkelerine uygun olarak, gümrük vergisi ve resimleri alınmadan veya getirme gümrük vergileri iade edilerek ve tarifesiz düzenleme önlemleri uygulanmadan geri ihracat edilmesi için kullanılır.

    98. Madde. Malın geri ihracatının şartları
    Kazakistan Cumhuriyeti  gümrük topraklarına sokulma sırasında, mallar Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organına doğrudan ve sadece geri ihracat edilecek mallar olarak beyan edilmişse, sokma gümrük vergi ve resimleri alınmaz ve tarifesiz düzenleme önlemleri uygulanmaz. Bu mallar gümrük beyannamesi verildikten sonra iki ay içerisinde geri ihraç edilmelidir. Belirtilen süre içerisinde malın geri ihraç edilmemesi veya Kazakistan Cumhuriyeti gümrük topraklarında serbest dolaşıma çıkarılması halinde, gümrük vergi ve resimleri, ödeme günündeki Kazakistan Cumhuriyeti Milli Bankasının resmi geri finanse etme oranının 1,5 katı ölçüsünde ceza parası eklenerek ödenir. Bu ceza ödeme günü de dahil olmak üzere malın geri ihracat gümrük rejimi altında bulunduğu süre için hesaplanır.
    Aşağıdaki durumlarda, serbest dolaşım için çıkarılan mallarla ilgili ödemeleri hariç, bu maddenin birinci kısmına uygun olarak ödenen sokma gümrük vergi ve resimleri, malın Kazakistan Cumhuriyeti gümrük toprakları dışına çıkarıldığının ispatlanmasından sonra iade edilir:
    -    geri ihracatı yapılan malların çıkarma sırasındaki hali, normal ulaştırma ve saklama şartlarındaki doğal yıpranma ve azalmadan kaynaklanan değişikler dışında, sokulma anındaki durumları ile aynı ise;
    -    malın geri ihracatı sokulduktan sonra iki yıl içerisinde yapılmışsa;
    -    geri ihracat edilen mallar fayda sağlama amacıyla kullanılmamışsa.
    Geri ihracat mallarının çıkarılması sırasında, çıkarma gümrük vergileri alınmaz ve tarifesiz düzenleme önlemleri uygulanmaz.

    99. Madde. Malların geri ihracatına izin
    Malların geri ihracatına, Kazakistan Cumhuriyeti yasalarında veya Kazakistan Cumhuriyeti’nin uluslararası anlaşmalarında belirlenen durumlarda izin verilir ve bu Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organlarının saptadığı düzende yapılır.
    Aksize tabi malların geri ihracatı, sokma gümrük vergi ve resimlerinin ödeneceğine dair, yetkili bankanın garantisi şeklindeki güvence verilmesi veya Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organına gereken tutarın yatırılması veya gümrük refakatı şartıyla yapılır.
    Sokma gümrük vergi ve resimlerinin ödeme güvencesinin iadesi, malın Kazakistan Cumhuriyeti gümrük topraklarının dışına çıkarıldığı onaylandıktan sonra gerçekleştirilir.

    16. Bölüm
    MALLARIN İMHA EDİLMESİ

    100. Madde. Malların imha edilmesi rejiminin kullanımı
    Malların imha edilmesi rejimi, gümrük vergi ve resimlerini almadan ve tarifesiz düzenleme önlemlerini kullanmadan, malları gümrük kontrolü altında kullanılamaz hale getirme de dahil olmak üzere, malların imha edilmesi için kullanılır.
    Kazakistan Cumhuriyeti Hükümetinin kararına uygun olan aşağıdaki maddelerin dışında, bir eşya veya madde olarak kullanılabilen mallar imha edilmeye tabi olur:
    -    Kazakistan Cumhuriyeti halkının ve diğer ülkelerin sanatsal, tarihi ve arkeolojik değerleri olan eşyalar;
    -    epidemiyi önleme amacıyla hemen imha etmeyi talep eden durumlar dışında, kaybolma tehlikesi yaşayan hayvan ve bitkiler, onların parçaları;
    -    ipotek ilişkisi bitene kadar, gümrük organlarının ipotek olarak aldığı mal ve taşıt araçları;
    -    suç ve gümrük kurallarının ihlali meseleleriyle ilgili olarak el koyulan mal ve taşıt araçları;
    -    haczedilen mal ve taşıt araçları;
    -    mahkeme tarafından müsadere kararı alınan mal ve taşıt araçları;
    Malların imha edilmesine, yetkili devlet organının verdiği imha etme kararının mevcut olması halinde izin verilir.

    101. Madde. Malların imha edilmesi ile ilgili masraflar
    Malların imha edilmesi Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organları için masraf oluşturmamalıdır.

    102. Madde. Mal imhası sonucunda oluşan atıklar
    Mal imhası sonucunda oluşan atıkların daha sonra kullanılabilir olması halinde, imha etme rejimine beyan eden kişi tarafından, ilgili gümrük rejimi altına gümrük kontrolündeki yabancı mal olarak yerleştirilmelidir veya gümrük işleri ile ilgili normatif hukuk akitlerinde öngörülen durumlarda, Kazakistan Cumhuriyeti topraklarında yerli mal olarak kullanılmalıdır.

    17. Bölüm
    DEVLET YARARINA MALDAN VAZGEÇME

    103. Madde. Devlet yararına maldan vazgeçme rejiminin kullanımı
    Devlet yararına maldan vazgeçme – gümrük vergi ve resimleri alınmadan, tarifesiz düzenleme önlemleri uygulanmadan, kişinin devlet yararına maldan vazgeçtiği gümrük rejimidir.

    104. Madde. Maldan vazgeçmenin talepleri
    Devlet yararına maldan vazgeçme, merkezi gümrük organının belirlediği düzende gerçekleştirilir. Devlet yararına maldan vazgeçme rejimi altına yerleştirilmesine izin verilmeyen malların listesini Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti belirler.
    Devlet yararına maldan vazgeçme rejimini seçen kişi,  gümrük işlemleri sona erdikten sonra söz konusu rejimi bir başka rejime değiştiremez.

    105. Madde. Maldan vazgeçme ile ilgili masraflar
    Bu başlıktaki ilkelere uygun olan devlet yararına maldan vazgeçme, Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organları için herhangi bir masraf oluşturmamalıdır.

    IV. Kısım
    ÖZEL VE EK İLKELER

    18. Bölüm
    KAZAKİSTAN CUMHURİYETİ GÜMRÜK SINIRLARINDAN TAŞIT ARAÇLARININ VE BAZI TÜR MALLARIN NAKLİ

    106. Madde. Taşıt araçlarının nakli
    Kazakistan Cumhuriyeti gümrük sınırlarından taşıt araçlarının nakli, taşıt araçları için kullanılan gümrük rejimlerine uygun olarak yapılır.
    Kazakistan Cumhuriyeti gümrük sınırlarından geçmekte olan taşıt araçları ve Kazakistan Cumhuriyeti gümrük sınırlarından bir mal olarak nakledilmekte olan taşıt araçları, Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organlarının belirlediği yerlerde durdurulurlar. Bu talebe uyulmaması durumunda Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organları taşıt araçlarını zorla durdurabilir.
    Bu maddenin ikinci kısmında belirtilen taşıt araçlarının durma süresi, Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı tarafından nakliyeci ile birlikte,  gümrük kontrolü ve gümrük işlemlerinin yapılması için gerekli süre içerisindeki vakit olarak belirlenir.
    Taşıt araçlarının bu maddenin ikinci kısmında belirtilen, durma yerlerinden gönderilmesi, Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organının izniyle yapılır.
    Kazakistan Cumhuriyeti gümrük sınırlarını taşıt araçlarıyla geçme vaktini ve yerini, nakliyeci, Kazakistan Cumhuriyeti’nin ilgili gümrük organıyla anlaşır.

    107. Madde. Kazakistan Cumhuriyeti parasının, Kazakistan Cumhuriyeti parasıyla kıymetli evrakların, dövizin ve diğer döviz kıymetlerinin nakliyatı
    Kazakistan Cumhuriyeti parasının, Kazakistan Cumhuriyeti parasıyla kıymetli evrakların, dövizin ve diğer döviz kıymetlerinin Kazakistan Cumhuriyeti gümrük sınırlarından nakliyatı, Kazakistan Cumhuriyeti döviz yasalarına uygun olarak gerçekleştirilir.

    108. Madde. Gerçek kişilerin yaptığı mal nakli
    Kazakistan Cumhuriyeti Hükümetinin belirlediği norm sınırları içerisinde, mallar, gerçek kişiler tarafından Kazakistan Cumhuriyeti gümrük sınırlarından basitleştirilmiş ve kolaylaştırılmış düzende nakledilebilir.
    Kazakistan Cumhuriyeti Hükümetinin belirlediği kolaylaştırma düzeni, gümrük vergilerinden tam veya kısmen muaflığı, gümrük vergilerinde tek oranın saptanmasını ve tarifesiz gümrük önlemlerinin uygulanmamasını içerebilir.
    Kazakistan Cumhuriyeti yasalarına uygun olarak kaydını yaptıran şahsi girişimci olmayan gerçek kişiler, bu maddenin birinci kısmında öngörülen normların üzerindeki malı, geri ithalat, gümrük deposu, gümrüksüz ticaret mağazası, gümrük topraklarında işleme, gümrük kontrolü altında işleme, serbest gümrük bölgesi, serbest depo, gümrük toprakları dışında işleme, geri ihracat, imha etme gümrük rejimleri altında işlemlerini yaparak,  Kazakistan Cumhuriyeti gümrük topraklarına sokamaz veya Kazakistan Cumhuriyeti gümrük topraklarından çıkaramaz.

    V. Kısım
    GÜMRÜK ÖDEMELERİ

    19. Bölüm
    GENEL İLKELER

    109. Madde. Gümrük ödemeleri ve vergileri
    Kazakistan Cumhuriyeti gümrük sınırlarından mal nakledilmesi sırasında ve bu Kanunda belirlenen diğer durumlarda aşağıdaki gümrük ödemeleri ödenir:
    1)    gümrük vergisi,
    2)    Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organlarının verdiği lisans için alınan resim;
    3)    gümrük işlemleri ile ilgili uzman diplomasının verilmesi için alınan resim;
    4)    gümrük işlemleri için alınan resim;
    5)    malların saklanması için alınan resim;
    6)    malların gümrük refakatı için alınan resim;
    7)    önceden alınan karar için ödeme;
    İthal edilen mallardan katma değer vergisinin ve aksiz vergisinin alınması, gümrük organları tarafından Kazakistan Cumhuriyeti yasal akitlerinde öngörülen düzene uygun olarak yapılır.
    Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organları, Kazakistan Cumhuriyeti yasalarında belirlenen düzen ve şartlara uygun şekilde antidamping, koruma ve tazminat vergilerini alırlar.

    110. Madde. Gümrük vergileri
    Kazakistan Cumhuriyeti gümrük sınırlarından nakledilen mallar, Kazakistan Cumhuriyeti gümrük tarifesine uygun olarak gümrük vergilerine tabi olur.
    Kazakistan Cumhuriyeti gümrük tarifi – Kazakistan Cumhuriyeti gümrük topraklarına sokulan ve bu topraklardan çıkarılan mallara uygulanan, Kazakistan Cumhuriyeti’nin dış ekonomik faaliyetlerinin mal terim listesine uygun olarak sistemleştirilen ve gruplaştırılan, gümrük vergisi oranlarının kitabıdır. Kazakistan Cumhuriyeti’nin dış ekonomik faaliyetlerinin mal terim listesi, Dünya Gümrük Kuruluşu tarafından üye ülkelerin kullanması için hazırlanan, malları kodlama ve tasvir etme armonize edilmiş sistemine temelleştirilmiştir.
    Gümrük vergi oranları tek olup, bu Kanunun 149 ve 150.maddelerinde öngörülen durumlar dışında, Kazakistan Cumhuriyeti gümrük sınırlarından mal nakli yapan kişilere, alışveriş akdinin türüne ve diğer faktörlere bakılmaksızın değiştirilemez.
    Ticari ve politik ilişkilerin en çok kayrılan ülke kuralını öngörmediği ülkelerden çıkan mallara veya çıktığı ülke belli olmayan mallara, bu Kanun esasında belirlenen  sokma gümrük vergisi oranı iki kat artırılır. Bu Kanun ilkelerine uygun olarak Kazakistan Cumhuriyeti tarife kolaylığı (preferansı) sağlama durumları bunun dışındadır.
    Malı sokma ve çıkarma gümrük vergi tarifeleri, Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti tarafından saptanır ve resmi şekilde yayınlandıktan  30 gün sonra gücünde olur.

    111. Madde. 16 Temmuz 1999y. tarihli No:426-I Kazakistan Cumhuriyeti Kanununa uygun olarak bu Kanundan çıkarılmıştır.

    112. Madde. Gümrük ödemeleri oranlarının çeşitleri
    Gümrük ödemeleri oranları aşağıdaki türlere bölünür:
    -    advaloren – vergiye tabi olan malın gümrük değerine göre yüzde şeklinde hesaplanır;
    -    özgül  – belirlenen boyutta vergiye tabi malın birimine göre hesaplanır;
    -    kombine – yukarıda belirtilen gümrük vergilendirme türlerinin ikisini de birleştirir.
    -    
    113-117. Madde. 16 Temmuz 1999y. tarihli No:426-I Kazakistan Cumhuriyeti Kanununa uygun olarak bu Kanundan çıkarılmıştır.

    118. Madde. Gümrük işlemleri için gümrük resimleri
    Kazakistan Cumhuriyeti gümrük sınırlarından mal sıfatında nakli yapılan taşıt araçları, bu Kanunun 108.maddesine uygun olarak nakledilen mallar, refakatı yapılmayan bagaj, uluslararası posta göndermeleri ve yükleri de dahil olmak üzere, nakledilen malların gümrük işlemleri için Kazakistan Cumhuriyeti Hükümetinin belirlediği düzen ve boyutlarda gümrük resmi alınır.
    Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organlarının çalışma zamanının dışında ve yeri belirlenmeyen mal sıfatında nakli yapılan mal ve taşıt araçlarının gümrük işlemleri için, Kazakistan Cumhuriyeti Hükümetinin belirlediği boyutlarda gümrük resmi alınır.

    119. Madde. Malların saklanması için gümrük resmi
    Malların gümrük depolarında ve geçici saklama depolarında saklanması için, depo sahipleri olan Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organları tarafından, Kazakistan Cumhuriyeti Hükümetinin belirlediği ölçüde gümrük resmi alınır.
    Malların gümrük depolarında ve geçici saklama depolarında saklanması için, depo sahipleri olan yerli kişiler tarafından, gümrük işleri ile ilgili yetkili devlet organının onayladığı ölçüde gümrük resmi alınır.

    120. Madde. Malların gümrük refakatı için gümrük resmi
    Malların gümrük refakatı için Kazakistan Cumhuriyeti Hükümetinin belirlediği ölçülerde gümrük resmi alınır.

    20. Bölüm
    GÜMRÜK ÖDEMELERİNİN HESAPLANMASI VE ÖDENMESİ

    121. Madde. Gümrük ödemelerinin hesaplanması için esas
    Bu Kanunun 112.maddesine uygun olarak özgül oranların kullanıldığı gümrük ödemelerinin dışında, gümrük ödemelerinin hesaplanması için esas, mal sıfatında nakli yapılan mal ve taşıt araçlarının gümrük değeridir.

    122. Madde. Gümrük değerinin belirlenme sistemi
    Kazakistan Cumhuriyeti gümrük topraklarının dışına çıkarılan malların gümrük değeri, faturada belirtilen malın fiyatı ile eğer faturaya dahil edilmemiş ise, şu masraflar esasında belirlenir:
    1)    malın havaalanına, limana veya Kazakistan Cumhuriyeti gümrük topraklarından çıkarılacağı diğer bir yere kadar ulaştırılması masrafları:
    -    ulaştırma değeri;
    -    malı yükleme, boşaltma, yeniden yükleme ve aktarma masrafları;
    -    sigorta tutarı;
    2)    satıcının getirdiği masraflar:
    -    komisyon ve broker mükafatları;
    -    eğer dış ekonomik faaliyetlerin mal terim listesine uygun olarak değerlendirilen malla birlikte tek bütün olarak ele alınıyor ise, konteynerlerin veya diğer çok devirli ambalajın değeri;
    -    ambalaj maddesinin ve ambalajla ilgili çalışmanın değeri dahil olmak üzere, ambalaj değeri;
    Kazakistan Cumhuriyeti gümrük topraklarına sokulan malların gümrük değerleri, Tarifeler ve Ticaret Hakkındaki Genel Anlaşmanın (GATT) gümrük değerlendirmedeki genel prensiplerine dayanır.
    Kazakistan Cumhuriyeti gümrük topraklarına sokulan malların gümrük değerlendirmesi sistemini kullanma düzeni, bu Kanunun ilkeleri esasında Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organı tarafından belirlenir.

    123. Madde. Malın gümrük değerinin beyan edilmesi
    Gümrük değeri, Kazakistan Cumhuriyeti gümrük sınırlarını geçme sırasında beyannameci tarafından Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organına beyan edilir.
    Gümrük sınırlarından nakli yapılan malın gümrük değerini beyan etme düzeni ile şartları ve beyannamenin şekli bu Kanuna ve Kazakistan Cumhuriyeti yasalarına uygun olarak Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organı tarafından belirlenir.
    Kazakistan Cumhuriyeti gümrük topraklarına sokulan malın gümrük değerini beyannameci, bu kanunda belirlenen gümrük değerini belirleme yöntemiyle belirler.
    Gümrük değerini belirlemenin doğruluğunu, malın işlemini yapan Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı, bağımsız bilirkişi incelemesini ile malın değerinin onun sayısına ve kalitesine uyumluluğunu kullanarak kontrol eder.

    124. Madde. Malın gümrük değeri hakkındaki bilginin gizliliğini saklama
    Malın gümrük değerini beyan etme sırasında, beyannamecinin beyan ettiği ticari sır niteliğindeki veya gizli bilgi, gümrük organı tarafından sadece gümrük amacıyla kullanılır ve bu Kanunda ve Kazakistan Cumhuriyeti yasalarında öngörülen durumlar haricinde, beyannamecinin izini olmadan, diğer devlet organları da dahil olmak üzere üçüncü kişilere verilemez.

    125. Madde. Beyannamecinin gümrük değeri ile ilgili hak ve yükümlülükleri
    Beyannamecinin hakları aşağıdaki gibidir:
    -    gümrük organlarının şüphe etmesi halinde, gümrük değerinin belirlenmesinde kullanılan bilgilerin doğruluğunu ispatlama;
    -    beyan edilen gümrük değerinin tasrih edilmesinin gerektiği halde, Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organının yaptığı malın gümrük değerlendirmesine uygun olarak gümrük vergi ve resimlerinin ödeneceğini yetkili banka garantisi şeklinde veya Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı mevduatına gereken tutarı yatırma yoluyla güvenceleme şartıyla, beyan edilen malı almak;
    -    gümrük vergi ve resmine tabi olmayan malın beyan edilen gümrük değerinin tasrih edilmesinin gerektiği durumda, gümrük organının belirlediği sürede gerekli belgeleri sunma ile ilgili yükümlülüğü verme şartıyla beyan edilen malı almak;
    -    Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organının malın gümrük değerinin belirlenmesi ile ilgili kararına razı olmama halinde, bu Kanunun 388-395.maddelerinde belirlenen düzene uygun olarak bu kararı temyiz etmek.
    Beyannamecinin yükümlülükleri şunlardır:
    -    gümrük değerini beyan etmek, gümrük değerinin belirlenmesi ile ilgili güvenilir, sayısı belirli ve belgelerle onaylanan bilgileri sunmak;
    -    beyan edilen gümrük değerinin onaylanmasını gerektiren durumlarda, Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organlarının talebi üzerine ona onay için gerekli verileri vermek,
    -    beyan ettiği gümrük değerinin tasrih edilmesi ile ilgili veya Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organına sunulan ek bilgilerle ilgili meydana gelen tüm ek masrafları yüklenmek. Bu durumda üzerinde anlaşılan gümrük değerlendirmesi, malın gümrük işlemi süresinin uzatılması, beyannameci tarafından gümrük vergi ve resimlerinin ödeme süresini erteleme olarak kullanılamaz.
    -    
    126. Madde. Gümrük değerinin belirlenmesi ile ilgili gümrük organının hak ve yükümlülükleri
    Malların gümrük işlemlerini yapan Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organının sahip olduğu haklar aşağıdaki gibidir:
    -    beyannamecinin beyan ettiği malın gümrük değerinin doğruluğu hakkında karar almak;
    -    beyannamecinin beyan ettiği malın gümrük değerinin doğruluğunu onaylayan verilerin mevcut olmaması veya beyanın doğru ve tam olmadığına gerekçe oluşturacak durum mevcut olması halinde, beyan edilen malın gümrük değerini, kendinde bulunan bu Kanuna uygun olarak düzeltilmiş (özdeş veya türdeş mallarla ilgili fiyat politikası da dahil) bilgilere dayanarak, bu Kanunda belirtilen gümrük değerini saptama yöntemlerini kullanarak belirlemek.
    Beyannamecinin yazılı dilekçesi üzerine, Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı, beyannamecinin beyan ettiği malın gümrük değerinin kabul edilmeme nedenini ve kullanılacak malın gümrük değerini belirleme yöntemini açıklamalıdır.

    127. Madde. Gümrük değerini belirleme yöntemleri
    Kazakistan Cumhuriyeti gümrük topraklarına sokulan malların gümrük değerini belirlemede aşağıdaki yöntemler kullanılır:
    -    sokulan malların alışveriş fiyatına göre;
    -    özdeş mal alışveriş fiyatına göre;
    -    türdeş mal alışveriş fiyatına göre;
    -    değer kesintisi yapma;
    -    değer toplama;
    -    yedek.
    Malın gümrük değerini belirlemedeki esas yöntem, sokulan malların alışveriş fiyatına göre belirleme yöntemidir. Esas yöntemin kullanılmasının mümkün olmadığı durumlarda, diğer yöntemlerin hepsi sırayla kullanılır. Bu durumda bir önceki yöntemle gümrük değeri belirlenememesi halinde bir sonraki yöntem kullanılır.
    Beyannamecinin beyanına göre, değer kesintisi yapma ve değer toplama yöntemlerinde sıralama tersinden kullanılır.

    128. Madde. Gümrük değerini sokulan malların alışveriş fiyatına göre belirleme yöntemi
    Kazakistan Cumhuriyeti gümrük topraklarına sokulan malın gümrük değeri, onun için ödenen veya Kazakistan Cumhuriyeti’ne ihracat satışı sırasında ona ödenecek fiyat.
    Gümrük değerinin belirlenmesi sırasında, eğer daha önce dahil olmamış ise, alışveriş fiyatına aşağıdaki masraflar dahil edilir:
    1)    malın havaalanına, limana veya Kazakistan Cumhuriyeti gümrük topraklarına sokulacağı diğer bir yere kadar ulaştırılması masrafları:
    -    ulaştırma değeri;
    -    malı yükleme, boşaltma, yeniden yükleme ve aktarma masrafları;
    -    sigorta tutarı.
    Bu altbölümde belirtilen masraflar, eğer bu masraflar Kazakistan Cumhuriyeti gümrük topraklarına malın sokulmasından sonra yapılmış ise ve bu durum belgelerle onaylanabiliyorsa, alışveriş fiyatından çıkarılabilir.
    2)    satıcının getirdiği masraflar:
    -    mal alış komisyonları dışında, komisyon ve brokerlik mükafatları;
    -    eğer dış ekonomik faaliyetlerin mal terim listesine uygun olarak değerlendirilen malla birlikte tek bütün olarak ele alınıyor ise, konteynerlerin veya diğer çok devirli ambalajın değeri;
    -    ambalaj maddesinin ve ambalajla ilgili çalışmanın değeri dahil olmak üzere, ambalaj değeri;
    3)    değerlendirilen malların çıkarılmasında, üretim ve satış ile ilgili kullanmak için doğrudan veya dolaylı olarak satıcının alıcıya karşılıksız veya indirimli şekilde sunduğu aşağıdaki mal ve hizmetlerin değerinin ilgili kısmı:
    -    hammaddeler, maddeler, detaylar ve değerlendirilen malın kısımları olan diğer yarımamuller ve parçalar; değerlendirilen malın üretiminde kullanılan araçlar, klişeler, şekiller ve diğer benzer nesneler;
    -    değerlendirilen malın üretimi sırasında harcanan maddeler (sıvacı maddeler, yakıtlar v.b.);
    -    değerlendirilen malın üretimi için doğrudan gerekli olan Kazakistan Cumhuriyeti topraklarının dışında yapılan mühendislik işlemeler, deneyimsel konstrüktörlük çalışmalar, dizayn, düzenleme, tasarı ve çizimler;
    4)    değerlendirilen malın satış şartı olarak alıcının doğrudan veya dolaylı olarak yapması gereken, entellektüel mülkiyet öznelerini kullanmanın lisans ve diğer ödemeleri;
    5)    değerlendirilen malın daha sonraki herhangi bir satışından, verilmesinden veya kullanılmasından satıcının elde ettiği doğrudan veya dolaylı geliri kısmının büyüklüğü.
    Çeşitli adlardaki malların bir partide sağlanması halinde, sokulan her malın gümrük değerine dahil edilerek tüm partideki mallar için belirlenen masrafların saptanması, ilgili masrafların değeri hesaplanan büyüklüğe orantılı olarak yapılır.
    Ödemesi yapılmış olan veya yapılacak olan alışveriş fiyatına bu maddede belirtilmeyen masraflar dahil edilemez.
    Aşağıdaki durumlarda, malın gümrük değerini belirlemede, sokulan malların alışveriş fiyatına göre belirleme yöntemi kullanılmaz:
    1)    değerlendirilmekte olan malı satın alıcının yönetmesine veya kullanmasına sınırlandırmalar var ise. Aşağıdaki durumlar bunun dışındadır:
    -    Kazakistan Cumhuriyeti yasal akitlerinde belirlenen sınırlamalar;
    -    malın satılabileceği coğrafik bölgenin sınırlamaları;
    -    malın değerini esaslı şekilde etkilemeyen sınırlamalar.
    2)    alışveriş akdinin satışı veya fiyatı etkisinin hesaplanması mümkün olmayan şartlara uyulmasına bağlı ise;
    3)    beyannamecinin malın gümrük değeri ile ilgili yaptığı beyanda kullanılan veriler belgelerle onaylanmamış ise veya sayısal olarak belirlenmemiş ve güvenilir değilse;
    4)    bu maddenin taleplerine uygun olarak gümrük değerinin belirlenmesi için alışverişe katılanlar karşılıklı birbirlerine bağımlı kişiler olup, alışveriş değeri kabul edilemez. Aşağıdaki belirtilerden birini taşıyan kişiler karşılıklı bağımlı kişilerdir:
    -    alışveriş akdine katılanlardan biri veya katılanlardan birinin görevlisi, aynı zamanda alışveriş akdine katılan diğer kişinin görevlisidir.
    -    alışveriş akdine katılanlar işletme sahiplerindendir;
    -    alışveriş akdine katılanlar çalışma ilişkileriyle bağlıdır;
    -    herhangi bir kişi doğrudan veya dolaylı olarak tüzük sermayesindeki tüm katılımcılar payının veya devirdeki tüm katılımcılara ait hisse senedinin % 5’ine veya daha fazla oy hakkına sahip kısmına sahiptir veya kontrol etmektedir;
    -    alışveriş akdinin her iki katılımcısı doğrudan veya dolaylı olarak üçüncü bir kişinin kontrolü altında bulunmaktadır:
    -    alışveriş akdi katılımcıları birlikte doğrudan veya dolaylı olarak üçüncü bir kişiyi kontrol ediyorlar;
    -    alışveriş akdi katılımcılarından biri doğrudan veya dolaylı olarak diğer katılımcının kontrolü altındadır;
    -    alışveriş akdinin katılımcıları veya onların görevli kişileri yakın akrabadırlar.
    Katılımcıların karşılıklı bağımlılığı, alışveriş akdi fiyatının kabul edilemez sayılması için yeterli gerekçe olamaz. Bu durumda gümrük organının görevlisi alışveriş durumunu incelemelidir. Alışveriş fiyatını karşılıklı bağımlılık etkilemediyse, fiyat malın gümrük değerini belirlemek için kullanılabilir.
    Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organının, katılımcıların karşılıklı bağımlılıkları mal fiyatını etkilediği kanısına varacağı gerekçelere sahip olması durumunda, beyannameciye bununla ilgili (ithalatçının isteği üzerine yazılı şekilde) tavsiye  verilir. Bu durumda beyannameciye, katılımcıların karşılıklı bağımlılığı mal fiyatını etkilemediğini onaylayan ek bilgileri sunma imkanı tanınır.
    Eğer beyannameci  yaklaşık olarak aynı zamanda belirlenen aşağıdaki değerlerle yakın olduğunu ispatlarsa, alışveriş beyannamecinin inisiyatifiyle malın gümrük değerinin belirlenme esası, akdinin değeri kabul edilebilir. Bu değerler şunlardır:
    -    karşılıklı bağımlı olmayan katılımcılar arasındaki özdeş veya türdeş malların Kazakistan Cumhuriyetine ihracatındaki alışveriş değeri;
    -    değerden kesinti yapma yöntemiyle belirlenen özdeş veya türdeş malların gümrük değeri;
    -    değeri toplama yöntemiyle belirlenen özdeş veya türdeş malların gümrük değeri;
    Beyannamecinin karşılaştırma için sunduğu fiyatlar, aşağıdaki farklıklar gözönüne alınarak düzeltilir:
    1)    ticari düzeydeki farklılıklar (toptan, perakende);
    2)    sayıdaki farklar;
    3)    bu maddenin ikinci kısmında sıralanan elemandaki (masraflar) farklılıklar;
    4)    eğer satıcının karşılıklı bağımlı kişi ile yaptığı alışverişte bu masraflar yapılmıyorsa, karşılıklı bağımlı olmayan kişiler arasındaki alışveriş sırasında meydana gelen satıcının diğer masraflarındaki farklar;
    Yukarıda belirtilen durumda malın gümrük değerinin belirlenmesi için alışveriş fiyatı yerine beyannamecinin karşılaştırma için sunduğu özdeş veya türdeş malların fiyatları kullanılamaz.

    129. Madde. Özdeş mal alışveriş fiyatına göre gümrük değerini belirleme yöntemi
    Özdeş mal alışveriş fiyatına göre değerlendirme yöntemini kullanırken, malın gümrük değerini belirleme esası olarak, bu maddede belirtilen şartlara uyma koşuluyla özdeş malların alışveriş fiyatı kabul edilir.
    Buradaki özdeş mallar kavramı, değerlendirilen mallarla aşağıdaki belirtiler de dahil olmak üzere her yönden aynı olan mallar anlamına gelir. Bu belirtiler şunlardır:
    -    fiziksel özellikler;
    -    kalitesi ve piyasadaki namı;
    -    çıktığı ülke;
    Bu madde esasında gümrük değerlendirme yöntemini kullanma sırasında:
    1)    eğer mal değerlendirilmekte olan mallar ile aynı ülkede üretilmemişse, bu mal değerlendirilmekte olan mal ile özdeş sayılmaz;
    2)    değerlendirilmekte olan malın üreticisi tarafından değil, diğer kişi tarafından üretilen mallar, ancak değerlendirilmekte olan malın üreticisinin ürettiği özdeş mallar mevcut değil ise dikkate alınır;
    3)    eğer malın projelendirilmesi, üzerinde yapılan deneyim  ve konstrüktörlük çalışmaları, düzenlenmesi, dizaynı, tasarısı veya çizimleri:
    -    üretim ve Kazakistan Cumhuriyeti’ne ihracat satışına bağlı olarak kullanması için satıcıya satın alıcı tarafından karşılıksız olarak veya indirimli şekilde verilmişse;
    -    Kazakistan Cumhuriyeti’nde yapılmışsa ve buna bağlı olarak, onların değeri, bu Kanunun 128.maddesi ikinci kısmı 3).altbölümünün beşinci paragrafı esasında malın gümrük değerine dahil edilmemişse;
    özdeş sayılmazlar.
    Eğer genel olarak mal bu maddenin taleplerine uyuyorsa, malın dış görünüşünde olan biraz farklılık, malın özdeş mal olarak ele alınmasını reddetme için gerekçe olamaz.
    Eğer mal aşağıdaki şartlara uyuyorsa, özdeş malların alışveriş fiyatı, malın gümrük değerinin belirlenmesinde esas olarak kabul edilir:
    1)    mal Kazakistan Cumhuriyeti topraklarına sokulmak için satılmış ise;
    2)    değerlendirilen malların çıkarılmasından önce doksan gün önce çıkarılmışsa ve değerlendirilen malların çıkarılmasından doksan gün sonra çıkarılmış ise;
    3)    yaklaşık olarak o sayıda ve o ticari düzeyde (toptan, perakende) sokulmuş ise.
    Eğer mal o sayıda ve o ticari düzeyde sokulmamışsa, bu farkların hesaba katıldığı fiyat düzeltmesiyle, başka sayı ve başka ticari düzeyde sokulan özdeş malların değeri kullanılabilir.
    Eğer bu Kanunun 128.maddesi ikinci kısmının 1)altbölümünde belirtilen özdeş mallar için masraflar değeri, mesafe ve taşıt türündeki farklılık yüzünden, değerlendirilen malların bu masrafları değerinden önemli ölçüde farklı ise, özdeş mal alışveriş fiyatına göre belirlenen gümrük değeri buna uygun şekilde düzeltilmelidir.
    Bu maddede öngörülen düzeltmeler, güvenilir ve belgelerle onaylanan bilgilere dayanılarak yapılmalıdır.
    Eğer bu yöntem kullanıldığında özdeş malın birkaç alışveriş fiyatı bulunuyorsa, sokulan malın gümrük değerinin belirlenmesi için onların en düşük olanı kullanılır.

    130. Madde. Türdeş mal alışveriş fiyatına göre gümrük değerini belirleme yöntemi
    Türdeş mal alışveriş fiyatına göre değerlendirme yönteminin kullanılmasında, malın gümrük değerinin belirlenmesine esas olarak, bu maddede belirtilen şartlara uygun şekilde, sokulan mallarla türdeş malların alışveriş fiyatı kabul edilir.
    Burada türdeş mal kavramından, aynı olmasa da, her yönden benzer nitelikleri olan ve benzer öğelerden oluşan, değerlendirilen mallarla aynı görevleri yerine getiren ve dolayısıyla o malın ticari olarak yerini alabilen mallar anlaşılır.
    Malların türdeşliğini belirlemede aşağıdaki belirtilere dikkat edilir:
    -    kalite, ticari markasının varlığı ve piyasadaki namı;
    -    çıktığı ülke;
    Türdeş mal alışveriş fiyatına göre gümrük değerinin belirlenmesi yöntemini kullanmada, bu Kanunun 129.maddesi 4-7.kısımlarındaki ilkeler uygulanır.
    Gümrük değerlendirmesinin bu yöntemini kullanmada:
    1)    eğer değerlendirilen mallarla aynı ülkede üretilmediyseler, mallar değerlendirilen mallarla türdeş sayılmazlar;
    2)    değerlendirilen malların üreticilerinden başka kişiler tarafından üretilen mallar, sadece eğer değerlendirilen malın üreticisi tarafından üretilen türdeş malların mevcut olmaması halinde dikkate alınır;
    3)    eğer malın projelendirilmesi, üzerinde yapılan deneyim  ve konstrüktörlük çalışmaları, düzenlenmesi, dizaynı, tasarısı veya çizimleri:
    -    üretim ve Kazakistan Cumhuriyeti’ne ihracat satışına bağlı olarak kullanması için satıcıya satın alıcı tarafından karşılıksız olarak veya indirimli şekilde verilmişse;
    -    Kazakistan Cumhuriyeti’nde yapılmışsa ve buna bağlı olarak, onların değeri, bu Kanunun 128.maddesi ikinci kısmı 3).altbölümünün beşinci paragrafı esasında malın gümrük değerine dahil edilmemişse;
    türdeş sayılmazlar.

    131. Madde. Değer kesintisi yapma esasında gümrük değerinin belirlenmesi yöntemi.
    Değer kesintisi yapma esasında gümrük değerinin belirlenmesi yöntemi, değerlendirilen özdeş veya türdeş malların ilk halleri değiştirilmeden satılacaksa kullanılır.
    Değer kesintisi yapma yöntemiyle gümrük değerinin belirlenmesinde, değerlendirilen özdeş veya türdeş malların oldukça büyük partilerle, değerlendirilen malın sokulduğu tarihten 90 gün geçmeden satıcı ile karşılıklı bağımlı olmayan alışveriş akdine katılan kişiye satıldığı malın birim fiyatı kabul edilir.
    Bu durumda satış değerlendirilen malın sokulması ile aynı zamanda yapılmalıdır. Satışın bu sürede yapılmaması halinde, değerlendirilen malın sokulmasından sonraki en kısa zamanda yapılmalıdır, ama bu süre 90 günü geçmemelidir.
    Malın birim fiyatından aşağıdaki öğeler kesilir:
    1)    genellikle ödenen veya ödenmesi üzerinde anlaşılan komisyon ücretleri, veya aynı sınıf ve türden olan sokulan malın Kazakistan Cumhuriyeti’nde satılmasına bağlı olarak gelir elde etmek ve genel masrafları kapatmak amacıyla eklenen zamlar;
    2)    malın sokulması veya satılmasına bağlı olarak Kazakistan Cumhuriyeti’nde ödemeye tabi olan sokma vergi, resim, harç ve diğer ödemeleri;
    3)    Kazakistan Cumhuriyeti topraklarında yapılan ulaştırma, sigorta, yükleme ve boşaltma için Kazakistan Cumhuriyeti’nde ödenen normal masraflar.
    Aynı sınıf veya türden olan mallar, sanayiinin belirli dalında üretilen malın grubuna veya kategorisine giren  ve özdeş veya türdeş malları içeren ama onlar tarafından tüketilmeyen mallardır.
    Değerlendirilen, özdeş veya türdeş malların sokulduğu andaki hali ile satılmaması durumunda, beyannamecinin isteği ile işlemden geçen, katma değerin kesildiği malın birim fiyatı,  bu maddenin ikinci ve dördüncü ilkelerine uyularak kullanılabilir.

    132. Madde. Gümrük değerini değer toplama esasında belirleme yöntemi
    Değer toplama esasında gümrük değerinin belirlenmesi yönteminde, esas olarak aşağıdaki toplamalar yoluyla hesaplanan malın fiyatı kabul edilir:
    1)    değerlendirilen malın üretimi ile ilgili olarak üreticinin yüklendiği malzemelerin ve masrafların değeri;
    2)    değerlendirilen mallarla aynı sınıf veya türden olan ihracat ülkesinde üretilen ve Kazakistan Cumhuriyeti’ne getirilen malların satışında normalde fiyata dahil edilen gelir ve genel giderlerin tutarı;
    3)    bu Kanunun 128.maddesi ikinci kısmının 1) altbölümünde sıralanan masrafların tutarları.

    133. Madde. Gümrük değerini belirlemenin yedek yöntemi
    Yedek yöntemi esasında gümrük değeri bu Kanunun 128-132.maddelerinde belirtilen yöntemler kullanılarak, Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organının belirlediği düzende ve malların gümrük değerlendirilmesinin uluslararası prensiplerine uygun olarak belirlenir.
    Yedek yöntemde malın gümrük değerini belirlemek için Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organlarında bulunan bilgiler kullanılır.
    Malın gümrük değerinin yedek yöntemle belirlenmesinde esas olarak şunlar kullanılamaz:
    1)    ihracat ülkesindeki malın iç piyasa fiyatı;
    2)    malın ülkesinden üçüncü ülkelere çıkarıldığı fiyatı;
    3)    Kazakistan Cumhuriyeti iç piyasasındaki yerli malların fiyatı;
    4)    malın keyfi saptanan veya güvenilir şekilde onaylanmayan değeri;
    5)    bu Kanunun 132.maddesinde öngörülmeyen masrafların hesaplanması esasında belirlenen özdeş veya türdeş malların değeri;
    6)    asgari gümrük değeri.
    Gümrük değerinin yedek yöntemle belirlenmesinde, iki alternatif değerin yüksek olanının gümrük amacıyla kullanılmasını öngören sistem esas olarak kabul edilmez.

    134. Madde. Gümrük vergi ve ödemelerinin mükellefleri
    Gümrük ödemelerinin mükellefi, mal naklini yapan kişidir.
    Vergi mükellefleri, Kazakistan Cumhuriyeti vergi kanunlarında belirlenen kişilerdir.

    135. Madde. Gümrük ödemeleri ve vergilerinin ödenme süreleri
    Gümrük ödemeleri ve vergileri, gümrük beyannamesi kabul edilmeden önce veya kabul edildiği gün ödenir.
    Bu Kanunun 138.maddesine uygun olarak malın Kazakistan Cumhuriyeti gümrük sınırlarından nakli halinde, gümrük ödemeleri ve vergileri, gümrük beyannamesinin gümrük organı tarafından kabul edilmesiyle aynı zamanda ödenir.
    Eğer gümrük beyannamesi belirlenen sürelerde verilmezse, gümrük ödemeleri ve vergilerinin ödenme süreleri gümrük beyannamesi verme süresinin bittiği günden itibaren hesaplanır.

    136. Madde. Gümrük ödemeleri ve vergilerini ödeme düzeni
    Gümrük ödemeleri ve vergileri, devlet bütçesine gümrük işleri ile ilgili yetkili devlet organının Kazakistan Cumhuriyeti Maliye Bakanlığı ile birlikte belirlediği düzende ödenir. Gümrük ödemelerinin ve vergilerinin ödenmesi, mükellef tarafından veya mükellefin görevlendirdiği üçüncü kişi tarafından gerçekleştirilebilir.

    137. Madde. Gümrük vergi ve resimlerinin ertelenmesi ve taksitlendirilmesi
    Gümrük işleri ile ilgili yetkili devlet organı tarafından belirlenen düzende, gümrük organları, sanayi işlemeleri için kullanılan ithal hammadde ve malzemelere gümrük vergilerinin ödenmesini erteler veya taksitlendirilir.
    Gümrük vergilerinin ödenmesinin ertelenmesi veya taksitlendirilmesi, gümrük beyannamesinin kabul edildiği günden itibaren üç ayı geçemez. Gümrük organı tarafından gümrük vergilerinin ödenmesine erteleme veya taksitlendirilme sağlanması halinde, gümrük vergisinin ödendiği gün için geçerli olan Kazakistan Cumhuriyeti Milli Bankasının resmi geri finanse etme oranına göre fayız alınır.
    Ödemenin sağlanması, bu Kanunun 138.maddesinde öngörülen düzende yapılır.
    Vergilerin ödenmesinin ertelenmesi, Kazakistan Cumhuriyeti vergi yasalarına uygun olarak sağlanır.

    138. Madde. Gümrük vergi ve resimlerinin ödenmesini sağlama
    Gümrük vergi ve resimlerinin ödenmesini sağlama, yetkili banka garantisi ile veya gerekli tutarın Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organına mevduat olarak yatırılmasıyla, malların ve taşıt araçlarının ipotek ettirilmesi yoluyla yapılır.
    İpotekte, eğer Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı başka bir karar almazsa, ipotek ettirilen mallar ve taşıt araçları ipotek ettiren kişide kalır.
    İpotek ettiren kişi, Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organının onayı olmadan ipotek ettirdiği nesneleri yönlendiremeye yetkili değildir.
    İpotek işleminin yapılması ve ipotek nesnesinin ödettirilmesi isteği, Kazakistan Cumhuriyeti’nin İpotek hakkındaki kanununa uygun olarak yapılır.
    Gümrük vergi ve resimlerinin ödenmesini sağlama olarak , çeşitli banka işlemlerini yapan yetkili banka veya kuruluşun garantisi kullanılabilir.
    Yetkili banka garantisini kullanma düzeni,  Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organı tarafından  belirlenir.
    Garanti şartlarına uyulmaması halinde, gümrük organları, çeşitli banka işlemleri gerçekleştiren banka veya kuruluşların garantilerini kabul etmeyebilir.
    Mevduat olarak, malın serbest dolaşıma çıkması halinde veya  ihracat gümrük rejimine uygun olarak çıkarıldığı halde ödeneceği gümrük vergi ve resminin tutarı yatırılır. Tutarın mevduat olarak saklandığı sürede fayız eklenmez. Gereken tutarın mevduat olarak yatırılması ve onun iade edilmesi düzeni, gümrük işleri ile ilgili yetkili devlet organı tarafından Kazakistan Cumhuriyeti Maliye Bakanlığı ile birlikte belirlenir.

    139. Madde. Gümrük vergi ve resimlerinin ödendiği para birimi
    Gümrük vergi ve resimleri, sadece döviz şeklinde ödenen durumlar dışında, Kazakistan Cumhuriyeti para biriminde ödendiği gibi, kurları Kazakistan Cumhuriyeti Milli Bankasında kote olan döviz olarak ta ödenebilir.
    Dövizin Kazakistan Cumhuriyeti para birimi olarak sayılması, gümrük beyannamesinin kabul edildiği gün için geçerli olan Kazakistan Cumhuriyeti Milli Bankasının kuruna göre yapılır.

    140. Madde. Gümrük ödemelerinin ödetilmesi ve sorumluluk önlemleri
    Gümrük ödemelerini ödeme süresinin bitmesiyle meydana gelen borcu, Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı mükelleflerin hesabından tartışmasız düzende alır.
    Borçlanma süresi için, borcun ödendiği gün için geçerli olan  Kazakistan Cumhuriyeti Milli Bankasının 1.5 kat resmi geri finanse etme oranı boyutunda geciktirme parası alınır. Eklenen gümrük ödemeleri, cezaları ve geciktirme paraları mükellef tarafından ödenir veya bu Kanunun 388-395.maddelerinde belirlenen düzende mükellefe bildirilen günden başlayarak, beş banka günü içerisinde temyiz edilebilir. Bu karar mükellef tarafından belirlenen düzende temyiz edilmemesi halinde, eklenen gümrük ödemeleri, cezaları ve geciktirme paraları mükelleflerin hesabından vergi organınca tartışmasız olarak alınır.
    Gümrük ödemeleri borcu, ona eklenen geciktirme parası ve cezaların kapatılması, Kazakistan Cumhuriyeti vergi kanununda vergi borçlarının ödenmesi için belirlenen sıralanan düzende yapılır.
    Mükellefte ödetilecek para olmaması halinde, mükellefin onayıyla Kazakistan Cumhuriyeti yasalarına uygun olarak mükellefin mülkiyetine başvurulur. Burada mükellefin onayı, mülkiyetin ödetilmesi kararını, duyuru yapıldıktan sonra, bu Kanunun 388-395.maddelerinde belirlenen düzende 5 banka günü içerisinde temyiz etmemesi sayılır. Gümrük ödemelerinden kaçınma halinde, çeşitli banka işlemlerini gerçekleştiren banka ve kuruluşlar için uyması zorunlu olan, ödeme yapılana kadar mükellefin hesabındaki masraf işlemlerini durdurma kararı alınır. Ödetme hakkındaki kararı yerine getirmeme, bu Kanunun 296.maddesine uygun olarak sorumluluk getirir.
    Mükellefin hesabında gümrük ödeme ve geciktirme paraları borcunu kapatacak kadar para bulunmaması halinde, mükellefin mülkiyetini yönetmesine sınırlama getirme kararı alınır.
    Mükellefin hesabından ödenmeyen gümrük ödemeleri ve geciktirme paralarının ödetilmesi, mükellef hesabında masraf işlemlerini durdurma kararının alınması ve mükellefin mülkiyetini yönetmesine sınırlama getirilmesi Kazakistan Cumhuriyeti Hükümetinin belirlediği düzende gerçekleştirilir.
    Gümrük ödemeleri ve vergilerini ödemekten kaçınan kişilere, gümrük vergilerinin ödemede erteleme ve taksitlendirme sağlanmaz.

    21. Bölüm
    MALIN ÇIKTIĞI ÜLKEYİ BELİRLEME

    141. Madde. Malın çıktığı ülkeyi belirleme
    Malın çıktığı ülke, Kazakistan Cumhuriyeti gümrük topraklarına mal sokmayı ve bu topraklardan mal çıkarmayı düzenlemenin tarifeli ve tarifesiz önlemlerini gerçekleştirme amacıyla belirlenir.
    Malın çıktığı ülkeyi belirleme düzeni, bu kanun ilkelerine dayanarak Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organı tarafından belirlenir.
    Malın çıktığı ülke, malın tamamen üretildiği veya bu Kanunda belirlenen kriterlere uygun olarak  yeterli kadar işlemeye tabi olduğu ülkedir.
    Burada malın çıktığı ülke olarak, bir grup ülke, ülkelerin gümrük birlikleri, eğer malın çıktığı ülkeyi tespit etmek için gerekli olursa bölge veya ülkenin bir kısmı anlaşılabilir.
    Bir ülkede tam olarak üretilen mal olarak aşağıdakiler sayılabilir:
    1)    onun topraklarında, veya onun topraklarındaki sularda, veya onun kıta sahanlığında ve eğer ülke tekel hakkına sahip ise deniz içinde  elde edilen yararlı yeraltı kaynakları:
    2)    onun topraklarında yetiştirilen veya toplanan bitkisel ürünler;
    3)    onda doğan ve yetiştirilen diri hayvanlar;
    4)    o ülkede yetiştirilen hayvanlardan, o ülkede elde edilen ürünler;
    5)    onda üretilen avcılık, balıkçılık ve deniz avcılığı ürünleri;
    6)    o ülkenin gemileri veya kiraladığı gemileri tarafından Dünya okyanusunda elde edilen veya üretilen deniz avcılık ürünleri;  
    7)    o ülkede gerçekleştirilen üretimin ve diğer işlemlerin sonucu olan ikincil hammadde ve atıklar;
    7-1) o ülkede gerçekleştirilen üretimin ve diğer işlemlerin sonucu olan, daha sonra sadece ikincil hammadde olarak kullanılabilecek döküntüler;
    8)    o ülkeye ait veya o ülkenin kiraladığı uzay gemileriyle uzayda elde edilen ürünler;
    9)    sadece bu maddenin 1-8.altbölümlerinde belirtilen ürünlerden sözkonusu ülkede üretilen mallar.

    142. Madde. Malın yeterli işlenmesinin ölçütü
    Eğer malın üretimine iki veya daha fazla ülke katılmışsa, malın çıktığı ülke yeterli işlenme ölçütüne uygun olarak belirlenir.
    O ülkede malın yeterli işlenmesinin ölçütü şunlardır:
    1)    malın işlenmesi sonucu oluşan, herhangi bir ilk dört işaret düzeyinde malın terim listesine göre ticari pozisyonundaki (malın sınıflandırma kodundaki) değişiklik;
    2)    malın işlemlerin yapıldığı ülkeden çıkmış sayılabilmesi için yeterli olan veya olmayan, üretim veya teknolojik işlemlerin yapılması; bu durumda yeterli işlenmenin ölçütlerine cevap vermeyenler şunlardır:
    -    saklama veya ulaştırma sırasında malın eksiksiz, tam olmasını sağlama işlemleri;
    -    malın satışa ve taşınmaya hazırlanması işlemleri (partinin bölünmesi, göndermelerin şekillenmesi, cinslere ayırma, yeniden ambalajlama);
    -    basit toplama işlemleri;
    -    oluşan ürünün niteliği onun ilk kuramından önemli ölçüde farketmeyecek şekilde, malların (öğelerin) karışımı;
    3)    advalor payın kuralı- değerin yüzde payı sağlanan mal fiyatının saptanan payına ulaştığı hallerdeki, mal değerindeki değişiklik.
    Somut mallarla ilgili, bu maddenin 2) ve 3) altbölümlerinde belirtilen malın yeterli işlenmesi ölçütleri, Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti tarafından belirlenir.
    Somut mallarla ilgili veya malın çıktığı ülke belirtilmediği durumlarda, eğer herhangi bir ilk dört işaret düzeyinde malın terim listesine göre ticari pozisyonunda (malın sınıflandırma kodundaki) değişiklik olmuşsa, mal yeterli işlenmeye tabi olmuş sayılmasına uygun olarak genel kural uygulanır.

    143. Madde. Malın partilerle sağlanması halinde çıkış ülkesini belirleme
    Ayrılmış veya toplanmamış halde birkaç parti ile sağlanan mallar, üretim veya ulaştırma şartlarına bağlı olarak onların bir parti ile sevk edilmesi mümkün olmadığı durumlarda ve eğer yapılan hata sonucunda parti birkaç partiye bölünmüş ise, malın çıktığı ülkeyi belirlemede, mal beyannamecinin dileği üzerine tek bir mal olarak ele alınmalıdır. Bu kuralın kullanılma şartları şunlardır:
    -    ayrılan veya toplanmamış haldeki malın birkaç partiye bölündüğü hakkında, bunun nedenlerini, mal terim listesindeki mal kodunu belirterek her partinin ayrıntılı özelliklerini, her partiye dahil edilen malın değerini ve çıktığı ülkeyi açıklayarak, Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organına önceden haber vermek;
    -    malın yanlışlıkla birkaç partiye bölündüğünün belgelerle ispatlanması;
    -    tüm partilerin bir ülkeden ve  bir kişi tarafından sağlanması;
    -    tüm partilerin tek bir gümrükten (gümrük noktasından) sokulması;
    -    tüm partilerdeki malın, gümrük beyannamesinin kabul edildiği tarihi altı ay geçmeyen sürede sağlanması veya ilk parti ile ilgili olarak malın sağlanma süresinin bitmesi;

    144. Madde. Malın kökeninin onaylanması
    Malın geldiği ülkenin belgesel onayı, malın kökeni hakkındaki sertifika veya Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organının belirlediği düzende sunulan diğer belgelerdir.
    Malın Kazakistan Cumhuriyeti gümrük topraklarından çıkarılması sırasında yetkili organ tarafından verilen malın kökeni hakkındaki sertifika, ilgili kontratlarda saptanan veya Kazakistan Cumhuriyeti uluslararası yükümlülüklerinde öngörülen durumlarda ibraz edilir.
    Malın Kazakistan Cumhuriyeti gümrük topraklarına sokulması halinde, malın kökeni hakkındaki sertifika sadece aşağıdaki durumlarda ibraz edilir:
    1)    Kazakistan Cumhuriyeti gümrük sınırından nakli yapılan mallarla ilgili gümrük tarife prerefansları verilmesi;
    2)    eğer Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı, malın sokulması tarifesiz düzenleme önlemleriyle düzenlenen ülkelerden malın geldiğini tahmin edebilecek gerekçelere sahip ise;
    3)    eğer bu Kazakistan Cumhuriyeti’nin katıldığı uluslararası anlaşmalarda ve çevreyi koruma, halkın sağlığı, Kazakistanlı tüketicilerin haklarının korunması, toplumsal düzen, devlet emniyeti ve diğer Kazakistan Cumhuriyeti’nin hayati önemdeki çıkarları alanlarındaki Kazakistan Cumhuriyeti kanunlarında öngörülmüşse.
    Diğer durumlarda malın kökeni hakkındaki sertifika talep edilmez.

    145. Madde. Malın kökeni hakkındaki sertifika
    Malın kökeni hakkındaki sertifika, malın ilgili ülkeden geldiğini onaylamalı ve şunları içermelidir:
    1)    göndericinin malın ilgili köken ölçütlerine uygun olduğu hakkındaki yazılı beyanı;
    2)    sertifikayı veren malın çıktığı ülkenin yetkili organının, sertifikadaki bilgilerin gerçek olduğu hakkındaki yazılı onayı;
    Malın kökeni hakkındaki belge, gümrük işlemleri sırasında sunulan gümrük beyannamesi ve diğer belgeler ile birlikte sunulur. Sertifikanın kaybedilmesi halinde, sertifikayı veren organ tarafından tasdik edilen ikinci nüsha kabul edilir.
    Malın kökeni hakkındaki sertifika veya sertifikadaki bilgiler hakkında şüphe oluşması halinde, Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı, ek veya detaylı bilgi isteyerek sertifikayı veren organlara veya malın geldiği ülkenin yetkili kuruluşlarına başvurabilir.
    Gerektiği gibi düzenlenen sertifika veya istenilen bilgiler sunulana kadar mal o ülkeden gelmiş sayılmaz. Kazakistan Cumhuriyeti Başbakanının emrine uygun olarak,  malın kökeni hakkındaki sertifikanın verilmesi ve onaylanması 1 Aralık 1998 yılından itibaren Kazakistan Cumhuriyeti Standartlaştırma, Metroloji Ve Sertifikalandırma Komitesi (MeiT RK) tarafından yapılır.

    146. Madde. Malın kökeni nedeniyle, malın çıkarılmasına ret için gerekçeler
    Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı, malın Kazakistan Cumhuriyeti gümrük sınırından çıkarılmasını, Kazakistan Cumhuriyeti’nin katıldığı uluslararası anlaşmalara veya Kazakistan Cumhuriyeti yasalarına uygun olarak malın çıkarılmadığı ülkeden geldiği kanısına varacak yeterli gerekçenin mevcut olması halinde reddedebilir. Bu gerekçeler beyannameciye yazılı şekilde sunulur. Gereken şekilde düzenlenen malın kökeni hakkındaki sertifikanın veya bilgilerin sunulmaması, malın Kazakistan Cumhuriyeti gümrük sınırından çıkarılmasına ret için gerekçe değildir.

    147. Madde. Malın geldiği ülkeyi belirleme ile ilgili ek ilkeler
    Gümrük işlemi yapıldığı tarihten sonra en geç bir sene içerisinde kökeni ile ilgili gereken onayın alınması şartıyla, mallara preferans rejimi uygulanabilir. Malların geldiği ülke belirlenirken, onların üretiminde kullanılan enerji, makine, donatım ve aletler hesaba katılmaz.
    Aşağıdakiler ithal edilen malla aynı ülkeden gelmiş sayılırlar:
    -    eğer  malın kullanım amacına ve normal donatım sayısına uygun olarak malla birlikte ithal ediliyorsa ve satılıyorsa, o malın yedek parçaları, aletleri ve onun parçaları;
    -    eğer ithal edilen mal ile aynı ticari pozisyonda sınıflandırılıyorlarsa, ithal malın  kaplı olduğu ambalaj maddeleri ve konteynerleri.
    Kazakistan Cumhuriyeti gümrük topraklarına üçüncü ülkelerden sokulan malların ve Kazakistan Cumhuriyeti topraklarında bulunan serbest gümrük bölgelerine ve serbest depolara sokulan malların kökenini belirleme özelliği, Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organı tarafından belirlenir.

    22. Bölüm
    TARİFE KOLAYLIKLAR VE TARİFE PREFERANSLARI

    148. Madde. Gümrük ödemelerinde kolaylıklar
    Mallarla ilgili gümrük ödemelerinde kolaylıklar, bu Kanuna değişiklik ve ekleme getirme şeklinde sunulur ve bu Kanunun 149 ve 150.maddelerinde öngörülen durumlar dışında şahsi karakter taşıyamaz.
    Kazakistan Cumhuriyeti’nin diğer normatif hukuk akitleriyle gümrük ödemelerinde kolaylık sağlanması yasaktır.
    Burada gümrük ödemelerinde kolaylıklar kavramı, Kazakistan Cumhuriyeti gümrük sınırlarından nakli yapılan mallarla ilgili gümrük ödemelerinden muaflık ve gümrük vergilerindeki indirim şeklindeki kolaylıklar anlamındadır.

    149. Madde. Gümrük ödemelerinden muaflık
    Gümrük vergilerinden aşağıdakiler muaf tutulurlar:
    1)    düzenli şekilde uluslararası yük, bagaj ve yolcu nakli yapan taşıt araçları ile yolda, aradaki duraklarda kullanmak için gerekli veya sözkonusu araçlardaki kazaları (arızaları) gidermek için Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti tarafından belirlenen norm sınırları içerisinde yurtdışında alınan maddi-teknik donatım ve tesisatlar, yakıt, yiyecekler;
    2)    gümrük işlemleri için alınan gümrük resmi dışında, Kazakistanlı işletmenin üretim faaliyetini sağlamak için Kazakistan Cumhuriyeti gümrük topraklarının dışına çıkarılan maddi-teknik donatım ve tesisat nesneleri, yakıt, yiyecekler ve diğer mülkler, Kazakistan Cumhuriyeti Hükümetinin belirlediği normlar içerisinde deniz avcılığı yapan Kazakistan gemileri veya Kazakistanlı işletmeler tarafından kiralanan gemiler ve Kazakistan Cumhuriyeti topraklarına getirilen onların av ürünleri;
    3)    milli para birimi, yabancı döviz (nümismatik amaçla kullanılanların dışında) ve Kazakistan Cumhuriyeti yasalarına uygun kıymetli evraklar;
    4)    aksize tabi malların dışındaki, Kazakistan Cumhuriyeti gümrük topraklarına sokulan veya Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti tarafından belirlenen düzende yardım olarak  bu topraklardan çıkarılan mallar;
    5)    aksize tabi malların dışındaki, Kazakistan Cumhuriyeti gümrük topraklarına sokulan ve bu toprakların dışına çıkarılan teknik yardım da dahil olmak üzere devlet, hükümet, uluslararası kuruluşlar kanallarıyla hayır amacıyla yapılan karşılıksız yardımlar;
    6)    gümrük işlemleri için alınan gümrük resimleri dışındaki, Kazakistan Cumhuriyeti’nin yabancı yatırımlar hakkındaki kanununa uygun olarak gümrük vergilerinden muaf tutulan mallar;
    7)    Kazakistan Cumhuriyeti Milli Bankasının kendi ihtiyaçları için getirdiği mallar;
    8)    gümrük ödemelerinden muaf tutmayı öngören gümrük rejimleri çerçevesinde Kazakistan Cumhuriyeti gümrük sınırından nakledilen mallar;
    9)    Kazakistan Cumhuriyeti Hükümetinin belirlediği vergisiz nakil normları içerisinde, gerçek kişiler tarafından Kazakistan Cumhuriyeti gümrük sınırlarından nakledilen mallar;
    10)    aksize tabi malların dışındaki, devlet dış borçları hesabından alınan mallar;
    11)    Kazakistan Cumhuriyeti topraklarında dağıtmak için getirilen yabancı ülke piyangoları;
    12)    vergi resimleri hariç, petrol işlemleri yapmayı öngören Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti veya yetkili organı tarafından yapılan kontrata, uygun olarak yerli ve yabancı yeraltı kaynaklarını kullanıcıların kendi ihtiyaçları için Kazakistan Cumhuriyeti gümrük topraklarına soktukları, Kazakistan Cumhuriyeti Hükümetinin belirlediği mallar;
    13)    yabancı diplomatik ve ona eşit temsilciliklerin resmi olarak kullanmak için getirdikleri ve bu temsilciliklerin onlarla birlikte yaşayan aile üyeleri de dahil olmak üzere diplomatik ve idari-teknik personellerinin kişisel kullanımları için getirilen, Kazakistan Cumhuriyeti’nin onayladığı uluslararası anlaşmalara uygun olarak muaf olan mallar;
    14)    devlet, hükümetler ve uluslararası kuruluşlar kanalıyla sağlanan grantlardan alınan, vergi kanununa uygun olarak belirlenen mallar;
    15)    listesi Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti tarafından belirlenen, toplumun emniyetini sağlama amacıyla Kazakistan Cumhuriyeti’nin uluslararası yükümlülüklerini yerine getirmesi için yapılan barışçıl veya diğer öğrenim çerçevesinde Kazakistan Cumhuriyeti gümrük topraklarına sokulan veya bu topraklardan çıkarılan mallar;
    Yatırım projesinin gerçekleştirilmesi için gerekli donatımın, hammaddenin ve malzemelerin (ispirto, alkol ve tütün ürünleri ile işlenmeden satmak için ithal edilen mallar hariç) ithalatı, Kazakistan Cumhuriyeti yatırım ve yatırımcılar Acentesi ile yapılan kontrata uygun olarak gümrük vergilerinden tamamen veya kısmen muaf tutulabilirler.
    Denetim ve metrolojik terfi amacıyla getirilen normatif belgeler, ayarlar, ölçü aletleri ve standart örnekler gümrük vergi ve resimlerinden, özel nakil izini vermekten muaf tutulurlar.

    150. Madde. Tarife preferansları
    Kazakistan Cumhuriyeti’nin diğer ülkelerle ticari-politik ilişkilerinde, Kazakistan Cumhuriyeti gümrük tarifeleri oranlarında vergi muaflığı, vergi oranlarının indirilmesi veya aşağıda belirtilen malların preferanslı sokulmasına (çıkarılmasına) kota koyma şeklindeki preferanslar saptanabilir:
    -    Kazakistan Cumhuriyeti ile gümrük birliğinde olan veya serbest ticaret bölgesi kuran veya bu şekildeki birlik (bölge) oluşturma hazırlığı içerisinde olan ülkelerden gelen mallar;
    -    Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti tarafından periyodik olarak en ez beş yılda bir incelenen, milli preferans sisteminden yararlanan gelişmekte olan ülkelerden gelen mallar;
    -    sınıra yakın bölgelerde ticaret için dolaşıma çıkan mallar.
    Tarife preferansları Kazakistan Cumhuriyeti gümrük tarifeleri kurulunun teklifi esasında, sadece Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti kararıyla verilir.

    151. Madde. Ödenen gümrük ödemeleri ve vergilerinin iadesi
    Eğer ödenen gümrük ödemesinin tutarı hesaplanan tutarı aşıyorsa, Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı:
    1)    mükellefin onayıyla fazlalığı daha sonraki ödemeler hesabına yatırır;
    2)    mükellefin yazılı haldeki dilekçesi üzerine, dilekçe verildikten sonraki yirmi gün içerisinde fazla ödenen tutarı iade eder.
    Fazla ödenen vergileri iadesi, Kazakistan Cumhuriyeti vergi yasasına uygun olarak yapılır.
    Bu kanunda belirlenen gümrük rejimleri taleplerine uygun şekilde gümrük vergi ve resimlerinin ödeneceğine dair güvence olarak yatırılan gümrük vergi ve resimlerinin iadesi, en geç, Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organının mükellefin yazılı şekildeki dilekçesi ile sözkonusu tutarın hesaplanıp mevduat hesabına yatırıldığını gösteren belgelerin kopyasını aldığı günden sonra gelen banka günü içerisinde yapılır.
    Gümrük ödemelerinin ve vergilerinin iade edilmesinde faizler ödenmez.
    Vergilerin ödeneceğine dair güvence olarak yatırılan gümrük ödemelerinin ve vergilerinin iade edilme düzeni, gümrük işleri ile ilgili yetkili devlet organı ile Kazakistan Cumhuriyeti Maliye Bakanlığının onayıyla, Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organı  tarafından belirlenir.
    Gerekçesiz alınan tutarların mahkeme kararıyla mükellefe iadesi, üç gün içerisinde, tutarın alındığı andan sonraki her gün için, o gün için geçerli olan Kazakistan Cumhuriyeti Milli Bankasının 1,5 kat resmi geri finanse etme oranı boyutunda geciktirme parası eklenerek yapılır.

    151-1. Madde. Zamanaşımı
    Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organlarının gümrük ödemelerinin ödenmesi veya ödenmeyen gümrük ödemelerini ödetme hakkındaki taleplerinin ve mükelleflerin iade veya fazla ödenen tutarların hesaplanması hakkındaki taleplerinin zamanaşımı süresi 5 yıldır.

    152. Madde. Gümrük ödemeleri ve vergilerinin ödenmesinin kontrolü
    Alınması gümrük organlarının yükümlülüğü olan gümrük ödemeleri ve vergilerinin hesaplanmasının ve zamanında bütçeye yatırılmasının kontrolü, Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organları tarafından gerçekleştirilir.

    VI. Kısım
    GÜMRÜK İŞLEMLERİ

    23. Bölüm
    GENEL İLKELER

    153. Madde. Gümrük işlemlerinin yapılma düzeni
    Gümrük işlemleri, bu Kanunda, Kazakistan Cumhuriyeti Hükümetinin akitlerinde ve gümrük işleri normatif hukuki akitlerinde belirlenen düzende yapılır.

    154. Madde. Gümrük işlemlerinin yapılma yeri ve zamanı
    Gümrük işlemleri, Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organının belirlediği düzende saptanan yerlerde, bölgelerde ve Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organının çalıştığı zamanlarda yapılır.
    Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organının onayıyla, gümrük işlemleri, ilgili kişinin isteği üzerine onun hesabından, diğer yerlerde ve Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organının çalışma zamanının dışında yapılabilir.
    Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organı, ayrı kategorideki mal ve taşıt araçlarının gümrük işlemleri sadece belirli Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organlarında yapılabilir şeklinde karar alma yetkisine sahiptir.

    155. Madde. Yetkili kişilerin ve onların temsilcilerinin gümrük işlemlerine katılması
    Mal ve taşıt araçları ile ilgili yetkili kişiler ve onların temsilcileri gümrük işlemlerine katılabilirler.
    Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organının talebi üzerine bu maddenin birinci kısmında belirtilen kişiler ve onların temsilcileri gümrük işlemlerine katılmak ve bu işlemlerin yapılmasında Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organlarının görevlilerine yardım etmek zorundadırlar.

    156. Madde. Gümrük işlemlerinin yapıldığı dil
    Gümrük amacıyla belgelerin doldurulması da dahil olmak üzere gümrük işlemleri kazakça veya Rusça olarak yapılır.

    157. Madde. Gümrük işlemleri ve diğer devlet organlarının kontrolü
    Kazakistan Cumhuriyeti yasalarında öngörülen durumlarda Kazakistan Cumhuriyeti gümrük sınırından nakli yapılan mal ve taşıt araçlarının gümrük işlemleri, ancak veterinerlik, fitosıhhi, ekolojik ve diğer türlü devlet kontrolleri yapıldıktan sonra sona erebilir.

    158. Madde. Gümrük işlemleri sona ermemiş olan mal ve taşıt araçlarını kullanma ve onları yönetme
    Bu Kanunda ve gümrük işleri ile ilgili normatif hukuk akitlerinde öngörülen durumların dışında, hiç kimse gümrük işlemleri tamamlanmamış olan mal ve taşıt araçlarını kullanma ve yönetme hakkına sahip değildir. Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organı gümrük işlemleri tamamlanmamış olan mal ve taşıt araçlarının kullanılması ve yönetilmesine şartlar ve sınırlamalar getirme yetkisine sahiptir.

    159. Madde. 16 Temmuz 1999y. tarihli No:426-I Kazakistan Cumhuriyeti Kanununa uygun olarak çıkarılmıştır.

    160. Madde. Gümrük işlemlerinin basitleştirilmiş düzeni
    Acil mal sağlama hallerinde (doğal afet, kaza, felaket durumlarında gerekli mallar, canlı hayvanlar, çabuk bozulan mallar, radyoaktifli maddeler, basın amaçlı haber ve malzemeler) gümrük işlemleri basitleştirilmiş düzende yapılır. Acil mal sağlamadaki gümrük işlemlerinin basitleştirilmiş şekli ve onun kullanıldığı durumlar Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organı tarafından belirlenir.

    161. Madde. Gümrük işlemleri için gerekli, mal ve taşıt araçlarının yüklenmesi ve diğer işlemleri
    Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organının talep etmesi üzerine nakli yapan kişi, nakliyeci, depo sahibi ve mal ve taşıt araçları ile ilgili yetkili diğer kişi ulaştırma, tartma veya diğer şekilde sayı ölçme, yükleme, boşaltma, yeniden yükleme, zedelenen ambalajları düzeltme, gümrük işlemi yapılacak mal ve taşıt araçlarının ambalajını veya yeni ambalajını açma ve bu mal ve taşıt araçlarının bulunduğu bina, hacim ve diğer yerlerin açılması işlemlerini yapmak zorundadır.
    Diğer durumlarda, eğer mal ve taşıt araçlarının gümrük işlemleri tamamlanmamış ise, bu maddenin birinci kısmında belirtilen işlemler ancak Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organının izniyle yapılabilir.
    Mal ve taşıt araçlarının yüklenmesi ve diğer işlemleri Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı için herhangi bir ek masraf getirmemelidir.

    162. Madde. Gümrük işlemi amacıyla mallardan numune ve örnek alınması
    Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organları gümrük işlemi yapma amacıyla mallardan numune ve örnek almaya ve gümrük laboratuvarları ile birlikte onları incelemeye yetkilidirler.
    Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organının izniyle gümrük kontrolü altındaki mallardan, birde o mal ile ilgili yetkili kişiler, onların temsilcileri ve diğer devlet kontrol organları numune ve örnek alabilirler. Numune ve örnekler inceleme imkanını sağlayabilecek en az sayıda alınırlar.
    Gümrük kontrolü altındaki mallardan, numune ve örnek alma hakkında Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organının belirlediği şekilde akit düzenlenir.
    Mallarla ilgili yetkili kişiler ve onların temsilcileri, Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organının ve diğer devlet kontrol organlarının görevlileri maldan numune alırken orada bulunabilirler. Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organlarının görevlileri diğer devlet kontrol organları ve malla ilgili yetkili kişiler ve onların temsilcileri maldan numune alırken orada bulunurlar. Malla ilgili yetkili kişiler ve onların temsilcileri, maldan numune alınırken Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organının görevlilerine yardım etmelidirler. Bu yardıma numune ve örnek alma için gerekli yükleme ve diğer işlemleri kendi hesabından yapma da dahildir.
    Mallarla ilgili yetkili kişilerin ve onların temsilcilerinin mal sunulduktan sonra 10 gün içerisinde gelmemeleri halinde ve ertelenemez durumlarda Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı mallardan numune ve örnek alabilirler.
    Mallarla ilgili yetkili kişiler ve onların temsilcileri numune ve örnek olarak alınan mallara yapılan inceleme sonuçlarını öğrenme hakkına sahiptirler.
    Diğer devlet kontrol organlarının malların numune ve örneklerine yaptıkları incelemenin sonuçları, Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organlarına bildirilmelidir.
    Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organları mallardan numune ve örnek alınmasından kaynaklanan herhangi bir zararları tazmin etmez. Mallardan alınan numune ve örneklerin incelenmesinden kaynaklanan Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organlarının  ve gümrük laboratuvarlarının masrafları, bu incelemenin yetkili kişinin inisiyatifiyle yapılması durumunun dışında, yetkili kişi tarafından tazmin edilmez.
    Mallardan numune ve örnek alma düzeni, onların incelenme düzeni ve süreleri ve onları yönetme Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organı tarafından belirlenir.

    24. Bölüm
    ÖN İŞLEMLER

    163. Madde. Ön işlemlerin esas kullanım amacı
    Ön işlemlere, esas gümrük işlemlerinden ve mal ve taşıt araçlarının belirli gümrük rejimi altında nakledilmesinden önce yapılan gümrük işi ile ilgili bütün eylemler dahildir.
    Ön işlemler, esas gümrük işlemlerini ve mal ve taşıt araçlarını belirli gümrük rejimi altında nakletmeyi kolaylaştırmak ve hızlandırmak içindir.
    Ön işlemlerde, Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organları yasak olan mal ve taşıt araçlarının Kazakistan Cumhuriyeti’ne sokulmasına ve Kazakistan Cumhuriyeti’nden çıkarılmasına izin vermemeye ve gümrük amacıyla mal ve taşıt araçlarının özdeştirilmesine yönelik ön gümrük işlemlerini yaparlar.

    164. Madde. Kazakistan Cumhuriyeti gümrük sınırından geçme veya Kazakistan Cumhuriyeti gümrük topraklarının dışına mal ve taşıt araçlarını çıkarma niyeti hakkında Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organlarına bildiri yapma.
    Mal ve taşıt araçlarının Kazakistan Cumhuriyeti gümrük topraklarına sokulmasında ve mal ve taşıt araçlarının serbest gümrük bölgelerinden ve serbest depolardan Kazakistan Cumhuriyeti gümrük topraklarının diğer kısımlarına getirilmesinde, nakliyeci Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organını Kazakistan Cumhuriyeti gümrük sınırını geçme hakkında bilgilendirir.
    Mal ve taşıt araçlarının Kazakistan Cumhuriyeti gümrük topraklarının dışına çıkarılmasında, nakli yapan kişi Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organına mal ve taşıt araçlarını dışarı çıkarma niyetini bildirir. Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı bu bildiriyi kaydeder ve daha sonraki gümrük işlemlerinin yapılması için mal ve taşıt araçlarının gitmesi gereken yeri ve zamanı belirler. Eğer nakli yapan kişi bu bildiriyi yapmazsa, bu yükümlülük nakliyeciye yüklenir.
    Bu maddedeki ilkeler, Kazakistan Cumhuriyeti topraklarında bulunan liman ve havaalanlarında durmadan, Kazakistan Cumhuriyeti gümrük topraklarından geçen deniz, nehir gemileri ve hava taşıtları için uygulanmaz.

    165. Madde. Mal ve taşıt araçlarının, onların belgelerinin Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organının belirlediği yere ulaştırılması
    Bu Kanunun 164.maddesinde belirtilen bildiriyi sunduktan sonra, nakliyeci malları, taşıt araçlarını ve onların belgelerini ambalajlarında veya durumlarında, doğal yıpranma veya normal taşıma ve saklama şartlarında meydana gelen zedelenme dışında, herhangi bir değişiklik yapmadan, girişimcilik amaçla kullanmadan Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organının belirlediği yere ulaştırır. Malların, taşıt araçlarının ve onların belgelerinin ulaştırması, Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organının taşıt araçlarının imkanına göre normal ulaştırma süresine, belirlenen yola ve taşımanın diğer şartlarına göre belirlediği sürede yapılmalıdır. Fakat bu süre  iki bin kilometre için bir ay olan limiti aşmamalıdır.
    Eğer Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı, nakliyecinin veya onun taşıt aracının bu Kanundaki ilkelere uymayı garanti edemeyeceği kanısına varacak gerekçelere sahip ise, malların ve onların belgelerinin nakli, taşıt araçlarının gerektiği gibi donatılması ve gümrük refakati şartıyla yapılabileceğini veya mal ve taşıt araçları naklinin bu Kanunda ve gümrük işleri ile ilgili normatif hukuk akitlerinde belirlenen düzende gümrük nakliyecisi tarafından yapılabileceğini belirleyebilir.
    Taşıt aracının gerektiği gibi donatılmasından veya mal ve belgelerinin gümrük nakliyecisi tarafından naklinden kaynaklanan nakliyeci giderlerini Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı tazmin etmez.
    Yukarıda belirtilen araçların kullanılamaması durumlarında, malın ve onun belgelerinin nakline, gereken tutarın mevduat olarak yatırılması da dahil olmak üzere, gümrük vergi ve resimlerinin ödeneceğini güvenceleme halinde izin verilir.

    166. Madde. Kaza veya karşı koyulamaz güç durum sonucunda alınan önlemler
    Eğer nakliyeci malların, taşıt araçlarının ve onların belgelerinin ulaştırmasında, bu Kanunun 165.maddesinde öngörülen kaza ve karşı koyulamaz güç durumlar sonucu yükümlülüğünü yerine getiremiyorsa, o mal ve taşıt araçlarını korumak ve herhangi bir izinsiz kullanımı önlemek için tüm tedbirleri almalıdır. Nakliyeci hemen yakınlardaki Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organına durumu, mal ve taşıt araçlarının bulunduğu yeri bildirmelidir. Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı bu durumda, gümrük kontrolünü sağlamak için hangi önlemlerin alınması gerektiğini belirler.
    Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı bu maddede öngörülen önlemleri uygulama ile ilgili nakliyecinin masraflarını tazmin etmez.
    Bu maddedeki ilkeler, bu Kanunun 164.maddesinin üçüncü kısmında belirtilen deniz, nehir gemileri veya hava taşıt araçlarının Kazakistan Cumhuriyeti topraklarında zorunlu mola verdiği veya bindirme yaptığı durumlarda da uygulanır.

    167. Madde. Mal ve taşıt araçlarının gittiği yerde ibraz edilmesi
    Mal ve taşıt araçları gittiği yerde ibraz edilir ve belgeleri Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organına verilir. İbraz mal ve taşıt araçları geldikten sonra bir gün içerisinde mal ve taşıt araçlarının geldiği hakkındaki bildiri şeklinde yapılır.
    Mal ibraz edildikten sonra, malla ilgili yetkili kişiler ve onların temsilcileri  Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organının izniyle, gümrük işlemi amacıyla maldan numune ve örnek alabilirler.
    Mal ve taşıt araçlarının gözetimsiz bırakılması, park yerinin değişmesi, malların boşaltılması ve yeniden yüklenmesi, malların ilk bulundukları yerin değiştirilmesi, yolcuların indirilmesi, ambalajların açılması, malların ambalajlanması veya yeniden ambalajlanması, identifikasyon araçlarının çekilmesi veya imha edilmesi işlemlerinin yapılması sadece Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organının izniyle gerçekleştirilebilir.
    Nakliyecinin bu maddenin üçüncü bölümündeki ilkeleri ihlali, eğer o, yolcu ve taşıt aracı mürettebatının hayatına ve sağlığına tehlike, yok olma tehlikesi, kaybetme veya mal ve taşıt araçlarının ciddi şekilde zedelenmesi tehlikeleri mevcut olduğunu ispatlayabilirse, sorumluluk getirmez. Yukarıda belirtilen ilkelerin ihlaline, yol açan durumları nakliyeci geciktirmeden Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organına bildirir.
    Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı istediği zaman bu maddenin üçüncü kısmında öngörülen eylemlerin hemen yapılmasını veya bu organın belirlediği sürede onları yerine getirilmesini talep etmeye yetkilidir.
    Nakliyecinin bu maddedeki ilkelerde öngörülen eylemler veya durumlar sonucunda meydana gelen ek masrafları, Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı tarafından tazmin edilmez.

    168. Madde. Kısa beyanname
    Mal ve taşıt araçlarının belirli gümrük rejimi altında yerleştirilmesine kadar kısa beyanname alınabilir. Kısa beyannamenin şekli ve onun içermesi gereken bilgilerin listesi Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organı tarafından belirlenir. Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organının izniyle kısa beyanname olarak, Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı görevlilerinin bildiği yabancı dilde düzenlenenler de dahil olmak üzere taşıt belgeleri, ticari belgeler ve diğer belgeler kullanılabilir. Bunun için bu belgeler kısa beyannamelerde bulunması gereken bilgileri içermelidir.
    Kısa beyannameyi nakliyeci mal ve taşıt araçları ile birlikte sunar veya Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organının izniyle, mal ve taşıt araçlarının ibraz edilmesinden sonraki işgünü içerisinde sunar.
    Eğer mallar belirtilen süre içerisinde belirli gümrük rejimi altında yerleştirilirse, kısa beyanname verilmez. Nakliyeci tarafından özel olarak kısa beyanname vermekle yetkilendirilen kişinin olmaması halinde, gümrük amacıyla bu kişi, taşıt aracını yöneten kaptan, sürücü veya diğer gerçek kişi kabul edilir.

    169. Madde. Ön işlemlerde Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organları önündeki sorumluluk
    Mal ve taşıt araçlarının belirli bir gümrük rejimi altında yerleştirilmesine kadar, Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı önünde gümrük ödemeleri ve vergilerinin ödenmesi de dahil olmak üzere, bu mal ve taşıt araçları için nakliyeci sorumludur. Bu kanun 164.maddesinin ikinci kısmında belirtilen mallarla ilgili durumlar, malların geçici saklama deposuna yerleştirilmesi ve bu Kanunda öngörülen diğer durumlar bunun dışındadır.

    25. Bölüm
    GEÇİCİ SAKLAMA

    170. Madde. Geçici saklama
    Mal ve taşıt araçları, Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organına sunulduğu andan onların çıkarılmasına veya seçilen gümrük rejimine uygun şekilde kişinin yönetimine verilene kadar, gümrük kontrolü altında geçici olarak saklanır.

    171. Madde. Geçici saklama yeri
    Mal ve taşıt araçlarının geçici olarak saklanması, bunun için özel olarak ayrılan ve donatılan binalarda, açık alanlarda, taşıt araçlarında veya gümrük kontrolü bölgesindeki diğer yerlerde (geçici saklama deposu, gümrük deposu, serbest depo) yapılır. Mal ve taşıt araçlarının geçici saklanma yeri ve prosedürü gümrük işleri ile ilgili yetkili devlet organının malların kullanım amacına ve gümrük işlemi süresine göre belirlediği düzende saptanır.

    172. Madde. Geçici saklama deposu kurma lisansı
    Geçici saklama depoları, Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organından ilgili lisans alındıktan sonra kurulabilir. Eğer geçici saklama deposu Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı tarafından kuruluyorsa, sözkonusu lisansın alınması gerekmez. Lisanslandırma ile ilgili ilişkiler, lisanslandırma hakkındaki kanunla düzenlenir. Geçici saklama deposu kurma lisansının geçerliliği, Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organı tarafından durdurulabilir.
    Lisansın geri alınması, lisans sahibinin bunun hakkında bilgilendirildiği günden itibaren geçerlidir.
    Lisansın durdurulması, durdurma kararının alındığı tarihten itibaren geçerli olur.
    Lisans geçerliliğinin durdurulmasında, yabancı malların depoya yerleştirilmesi, gümrük vergi ve resimlerinin ödenmesiyle ve tarifesiz düzenleme önlemlerinin uygulanmasıyla yapılır.
    Gümrük organı, kurulan ve faal olan geçici saklama depoları hakkındaki bilgilerin periyodik olarak yayınlanmasını sağlar.

    173. Madde. Geçici saklama depolarının tipleri
    Geçici saklama depoları, her türlü kişilerin kullanabileceği açık tipte ve sadece belirli kişilerin mal saklayabilecekleri kapalı tipte olur.
    Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organlarının kurduğu geçici saklama depoları, açık tipteki depolardır.
    Kapalı tipteki geçici saklama depoları, sadece eğer açık tipteki depoların kurulması amaca uygun olmadığı konusunda yeterli gerekçeler mevcut ise kurulurlar.

    174. Madde. Geçici saklama deposuna yerleştirilmesi olanaklı olan mallar
    Geçici saklama deposuna her türlü mal yerleştirilebilir. Diğer mallara zarar verebilen veya özel saklama şartlarını gerektiren mallar, depoda saklamanın özel şartlarına uygun olarak özel donatımlara konulmalıdır.

    175. Madde. Mal ve taşıt araçlarını geçici saklama deposuna yerleştirmek için gerekli belgeler
    Mal ve taşıt araçlarının geçici saklama deposuna yerleştirilmesinde, Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organlarına mal ve taşıt araçlarının identifikasyonu için yeterli belgeler ibraz edilmelidir.

    176. Madde. Geçici saklama deposu sahibinin yükümlülükleri
    Geçici saklama deposu sahibinin yükümlülükleri şunlardır:
    -    depoyu, gümrük kontrolünü sağlamak için gerekli şekilde donatmak;
    -    saklanmakta olan mal ve taşıt araçlarının gümrük kontrolü dışında çıkarılmasına yol vermemek;
    -    gümrük kontrolünün yapılmasını zorlaştırmamak;
    -    Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organının belirlediği düzende gelen, saklanan ve çıkarılan mal ve taşıt araçlarının hesabını tutmak ve bununla ilgili Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organına rapor sunmak;
    -    saklanan mal ve taşıt araçlarına üçüncü kişilerin girmemesini sağlamak;
    -    gerektiği durumlarda depoyu ikisinden biri Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organının yönetiminde olan, iki kapamaçlı aletle donatmak;
    -    geçici saklama deposu kurma lisansının şartlarına ve Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı görevlilerinin istedikleri zaman saklanan mal ve taşıt araçlarına ulaşabilmesini sağlama ve gümrük kontrolü ile gümrük işlemlerinin yapılması için onlara binayı, donatımları ve haberleşme araçlarını karşılıksız olarak sağlama da dahil olmak üzere, Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organlarının taleplerine uymak;
    -    
    176-1. Madde. Geçici saklama yerlerine talepler
    Geçici saklama yerlerine talepler Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organı tarafından belirlenir.
    Eğer geçici saklama yeri gümrük deposunun veya serbest deponun kısmı ise, mal ve taşıt araçlarının geçici olarak saklanmasında kullanılan bu kısım tecrit edilmelidir, Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organının belirlediği durumlarda ise ayrı giriş yoluyla donatılmalıdır.

    177. Madde. Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organlarının geçici saklama depoları ile ilgili ek hakları
    Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organı, gümrük işleri ile ilgili yetkili devlet organının onayıyla, sadece Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organlarının sahibi olduğu geçici saklama depolarında saklanabilen malların listesini belirler.

    178. Madde. Geçici saklama depolarında bulunan mallarla ilgili gümrük ödemeleri ile vergilerinin ödenmesi sorumluluğu
    Geçici saklama depolarında bulunan mallarla ilgili gümrük ödemeleri ile vergilerinin ödenmesi sorumluluğunu, bu maddenin ikinci kısmında öngörülen durumlar dışında depo sahibi taşır.
    Eğer depo sahibi Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı ise, mallarla ilgili gümrük ödemeleri ile vergilerinin ödenmesi sorumluluğunu, mal ve taşıt araçlarını depoya yerleştiren kişi taşır, bu kişinin mevcut olmaması halinde, mal ve taşıt araçlarının sahibi sorumlu olur.

    179. Madde. Geçici saklama süresi
    Geçici saklama süresi, Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı tarafından gümrük beyannamesi verme için gerekli süreye, malın niteliğine ve kullanılan taşıt aracına göre belirlenir. Belirlenen sürenin uzatılması, Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı tarafından gümrük beyannamesi vermemeye veya gümrük işlemlerinin yapılması için gerekli belgelerin mevcut olmamasına bağlı olarak gerçekleştirilebilir. Mal ve taşıt araçlarının geçici saklama deposunda bulunma süresinin – toplamı iki ayı, bu Kanunun diğer maddelerinde öngörülen durumlarda ise, – onlarda belirtilen süreleri geçemez.
    Mal ve taşıt araçlarının gümrük veya serbest depolarda geçici olarak saklanma süresi bu maddenin ikinci kısmına uygun olarak belirlenir.

    180. Madde. Geçici olarak saklanmakta olan mallarla işlemler
    Geçici saklama deposu sahibi, mallarla ilgili yetkiye sahip diğer kişi ve onların temsilcileri geçici saklama deposunda bulunan malları bakabilirler, ölçebilirler ve gümrük organının izniyle mallardan numune ve örnek alabilirler. Geçici olarak saklanmakta olan mallar, zedelenen ambalajların düzeltilmesi de dahil olmak üzere, malların durumunun korunması için gerekli işlemlere tabi tutulabilir.

    26. Bölüm
    GÜMRÜK BROKERİ

    181. Madde. Gümrük brokeri (aracısı)
    Gümrük brokeri, Kazakistan Cumhuriyeti yasalarına uygun olarak kurulan, Kazakistan Cumhuriyeti’nde bulunan, Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organından gümrük brokeri olarak faaliyet yapma lisansını alan ve kendi kadrosunda Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organının uzmanlık diplomasına sahip gümrük işlemleri uzmanını bulunduran tüzel kişi olabilir. Gümrük brokeri kendi faaliyetlerini Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti tarafından onaylanan bu Kanuna ve ilkelere uygun olarak gerçekleştirir.
    Gümrük brokeri ile temsil edilen kişi arasındaki karşılıklı ilişki, sözleşme esasında kurulur.

    182. Madde. Gümrük brokeri olarak faaliyet yapma lisansı
    Tüzel kişi, Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organından gümrük brokeri olarak faaliyet yapma lisansını aldıktan sonra faaliyetlerine başlayabilir. Lisanslandırma ile ilgili ilişkiler lisanslandırma hakkındaki yasalarla düzenlenir. Gümrük brokeri olarak faaliyet yapma lisansının geçerliliği Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organı tarafından durdurulabilir.
    Lisansın geri alınması, bunun hakkında lisans sahibine duyuru yapıldığı tarihten itibaren geçerlidir.
    Lisansın durdurulması, durdurma kararının alındığı günden itibaren geçerli olur.
    Gümrük organı gümrük brokerleri listesinin periyodik  olarak yayınlanmasını sağlar.

    183. Madde. Gümrük brokerinin hak ve yükümlülükleri
    Gümrük brokeri, kendi adından gümrük işlemlerini yapma ve gümrük brokeri hakkındaki ilkelere uygun olarak, gümrük işleri alanında temsil edilen kişinin talimatıyla ve onun hesabından diğer aracılık görevleri yerine getirme hakkına sahiptir.
    Gümrük brokerinin hak ve yükümlülükleri, tüm gümrük brokerleri için tektir. Eğer bu Kanunda başka bir durum öngörülmediyse, bazı gümrük brokerleri için ayrı kolaylık, istisnai hak ve diğer avantajlar sağlamak yasaktır.
    Gümrük kontrolü ve gümrük işlemlerini yaparken gümrük brokeri, tüm yükümlülükleri yerine getirir ve Kazakistan Cumhuriyeti gümrük sınırından malı kendi nakletmiş gibi sorumluluk taşır.

    184. Madde. Gümrük brokerinin kaydı
    Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organı brokerlerin kaydını yapar ve onun periyodik olarak yayınlanmasını sağlar.

    185. Madde. Gümrük işlemleri uzmanı
    Gümrük brokeri adına gümrük işlemlerini yapma hakkına, Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organının uzmanlık diploması iyesi, uzman sahiptir.
    Bu maddenin birinci kısmında belirtilen  uzmanın gümrük brokeri adına gümrük işlemlerini yapmasında, eğer gümrük brokeri tersini iddia etmezse, uzman gümrük brokeri tarafından bunu yapmaya yetkilendirilmiş sayılır. Gümrük brokeri, Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı önünde, uzmanın gümrük işlemleri ile ilgili yükümlülüklerini sınırlandıramaz. Uzmanlık diploması hakkındaki dilekçenin incelenmesi ile diplomanın verilme düzeni ve gümrük işlemleri uzmanlarına koyulan talepler, Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organı tarafından belirlenir. Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organı gümrük işlemleri uzmanlarının sicil kaydını yapar. Aşağıdaki durumlarda gümrük işlemleri uzmanının uzmanlık diploması Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organı tarafından geri alınabilir:
    1)    diploma, diplomanın verilmesi kararının alınmasına ciddi şekilde etki eden, beyannamecinin sunduğu tam olmayan veya güvenilir olmayan bilgiler esasında verilmiş ise;
    2)    uzman Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organlarının önündeki kendi yükümlülüklerini yerine getirmemiş ise;
    3)    uzman gümrük yasalarının taleplerini ihlal etmişse veya yerine getirmemiş ise;
    4)    uzman Kazakistan Cumhuriyeti suç yasalarında öngörülen şekilde suçlu bulunursa ve bu Kanunda öngörülen hukukları ihlal etmişse;
    5)    uzman temsil edilen kişiye ticari sır ve gizli bilgileri hukuk dışı kullanma da dahil olmak üzere, yasal olmayan şekilde ciddi zarar verirse;
    6)    gümrük işlemleri sırasında Kazakistan Cumhuriyeti kanununun gümrük ödemeleri ve vergileri ile ilgili kısmını ihlal etmişse;
    Geri alınma, uzmanlık diploması sahibine bunun hakkında resmi bildiri yapıldığı tarihten itibaren geçerlidir. Dilekçe verenin eksik veya asıl olmayan bilgileri esasında verilen uzmanlık diplomaları bunun dışındadır. Bu diplomaların geri alınması, uzmanlık diplomasının verildiği tarihten itibaren geçerlidir. Uzmanlık diplomasının tekrar verilmesi konusundaki dilekçe, diplomanın geri alındığı tarihten  6 ay sonra, geri alınmasına neden olan sebeplerin giderilmesi şartıyla incelenir. Uzmanın gümrük işlemleri ile ilgili uzmanlık diplomasının geçerliliği, eğer diploma verilme düzenine uygun olmayan şekilde verildiyse veya uzmanın gümrük işlemleri ile ilgili kendi yükümlülüklerini dürüst şekilde yapmadığına şüphe edecek yeterli kadar gerekçe mevcut ise, durdurulur.
    Durdurma, durdurma hakkındaki kararın alındığı tarihten itibaren geçerlidir.
    Gümrük brokerinin iflasının kabul edilmesi halinde, onda çalışan uzmanların uzmanlık diplomaları Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organının belirlediği düzende yeniden kayda tabi tutulur.
    Uzmanlık diplomasının geçerliliği Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı tarafından iki aylık bir süreye kadar durdurulabilir.
    Gümrük işlerinin hukuki düzenlenmesinde esaslı değişikliklerin olması halinde, uzman bir ay içerisinde kendi bilgilerinin yeni taleplere uygunluğunu ispatlamalıdır. Bu şarta uyulmaması halinde Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı uzmanlık diplomasının geçerliliğini, şart yerine getirilene kadar durdurur. Ama bu durdurma en fazla iki ay süre için yapılır. Bu süre içerisinde uzmanın kendi bilgilerinin uygunluğunu ispatlamaması halinde, Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organı diplomayı geri alır. Gümrük işlerinin hukuki düzenlenmesinde esaslı değişiklikler olduğu hakkındaki kararı, Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organı alır.
    Uzmanlık diplomasını geri alma, geçersiz sayma veya geçerliliğini durdurma kararları, bu Kanunun 388-395.maddelerine uygun olarak temyiz edilebilir.

    186. Madde. Uzmanlık diploması  ve lisans verme için alınan resim
    Gümrük brokeri olarak faaliyet yapma hakkı veren lisansın ve gümrük işlemleri uzmanı uzmanlık diplomasının verilmesi için, Kazakistan Cumhuriyeti vergi kanununda belirlenen düzen ve ölçülerde resim alınır.
    Gümrük brokeri olarak faaliyet yapma hakkı veren lisansın ve gümrük işlemleri uzmanı uzmanlık diplomasının geri alınması veya geçerliliğinin durdurulması hallerinde, lisans veya diplomanın verilmesi sırasında ödenen resim iade edilmez.

    187. Madde. Gümrük brokerinin ve onun çalışanlarının temsil edilen kişiden alınan bilgilerle bağlantısı
    Gümrük brokerinin ve onun çalışanlarının temsil edilen kişiden gümrük amacıyla aldığı bilgiler, sadece bu amaçla kullanılabilir. Temsil edilen kişinin haklarına ve kanunen korunan çıkarlarına hukuk dışı zarar verilmesine izin verilmez.  Ticari sır, banka sırrı veya kanunen korunan diğer sırlar ve temsil edilen kişinin gizli bilgilerini oluşturan bilgiler ifşa edilemez, gümrük brokeri ve onun çalışanları tarafından şahsi amaçla kullanılamaz, üçüncü kişilere ve Kazakistan Cumhuriyeti hukuki akitlerinde direk öngörülen durumların dışında devlet organlarına (Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organları hariç) verilemez.

    27. Bölüm
    GÜMRÜK NAKLİYECİSİ

    188. Madde. Gümrük nakliyecisi
    Kazakistan Cumhuriyeti yasalarına uygun olarak kurulan ve Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organından gümrük nakliyecisi olarak faaliyet yapma lisansını alan tüzel kişi, gümrük nakliyecisi olabilir. Gümrük nakliyecisi kendi faaliyetlerini bu Kanuna ve Kazakistan Cumhuriyeti yasalarına uygun olarak gerçekleştirir.
    Gümrük nakliyecilerinin ilgilenen kişilerle karşılıklı ilişkileri sözleşme esasında kurulur.
    Lisanslandırma ile ilgili ilişkiler, lisanslandırma hakkındaki kanunla düzenlenir.
    Gümrük nakliyecisi olarak faaliyet yapma lisansının geçerliliği, Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organı tarafından durdurulabilir. Lisansın geri alınması, geri alınma hakkında lisans sahibine duyuru yapıldığı günden itibaren geçerlidir. Lisansın durdurulması, durdurma kararının alındığı günden itibaren geçerlidir.

    189. Madde. 16 Temmuz 1999y. tarihli No: 426-I Kazakistan Cumhuriyeti Kanununa uygun şekilde bundan çıkarılmıştır.

    190. Madde. Gümrük nakliyecilerinin kaydı ve onlar hakkında bilgi sunma
    Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı, gümrük organının faaliyet bölgesinde bu görevleri yapma niyetindeki gümrük nakliyecilerinin kaydını yapar. Kayıt gümrük nakliyecisinin beyanı esasında yapılır.

    191. Madde. Gümrük nakliyecisinin ve onun çalışanlarının malı ve onun belgelerini gönderen kişiden aldıkları bilgilerle bağlantısı
    Malı ve onun belgelerini gönderen kişiden alınan ticari sır, banka sırrı veya kanunen korunan diğer sırlar ve gizli bilgiler ifşa edilmemelidir, gümrük nakliyecisi ve onun çalışanları tarafından kendi amaçları doğrultusunda kullanılmamalıdır, üçüncü kişilere  ve Kazakistan Cumhuriyeti yasalarında öngörülen durumların dışında devlet organlarına (gümrük organları hariç) verilmemelidir.

    28. Bölüm
    BEYAN ETME

    192. Madde. Mal ve taşıt araçlarını beyan etme
    Kazakistan Cumhuriyeti gümrük sınırından nakledilen mal ve taşıt araçları, gümrük rejimleri değiştirilen mal ve taşıt araçları, ve diğer mal ve taşıt araçları Kazakistan Cumhuriyeti gümrük yasalarında belirlenen durumlarda, Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organına beyan edilmeye tabidir.

    193. Madde. Beyan etme şekli
    Beyan etme, mal ve taşıt araçları hakkındaki tam bilgilerin, onların gümrük rejimi ve gümrük amacı için gerekli olan diğer bilgilerin belirlenen şekilde (yazılı, sözlü, verilerin elektronik veya diğer şekilde verilmesi yoluyla) beyan edilmesi yoluyla yapılır.

    194. Madde. Beyan etme yeri
    Mallar gümrük işlemlerinin yapıldığı Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organına beyan edilir.
    Malları taşıyan taşıt araçları bu maddenin üçüncü kısmında öngörülen durumların dışında, mallarla birlikte beyan edilir.
    Deniz, nehir gemileri ve hava taşıt araçları, Kazakistan Cumhuriyeti gümrük topraklarına geliş liman veya havaalanlarında veya Kazakistan Cumhuriyeti gümrük topraklarından gönderme liman veya havaalanlarında beyan edilirler. Yük almamış ve yolcu taşıyan taşıt araçları Kazakistan Cumhuriyeti gümrük sınırını geçme sırasında beyan edilir.

    195. Madde. Gümrük beyannamesi verme süreleri
    Gümrük beyannamesi verme süresi, mal ve taşıt araçlarının Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organına sunulduğu tarihten sonra gelen 15 günü geçemez.
    Malların bu Kanunun 108.maddesine uygun olarak gerçek kişiler tarafından nakledilmesi halinde, beyanname sunulan mallarla aynı zamanda verilir.
    Kazakistan Cumhuriyeti gümrük sınırını geçmekte olan yük almamış ve yolcu taşıyan taşıt araçları, Kazakistan Cumhuriyeti gümrük sınırını geçme sırasında doğrudan beyan edilir.
    Bu maddede belirtilen süreler, Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organının izniyle, Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organının belirlediği düzende uzatılabilir.

    196. Madde. Beyannameci
    Mal ve taşıt araçlarını nakleden kişi veya gümrük brokeri beyannameci olabilir. Malların bu Kanun 108.maddesine uygun olarak gerçek kişiler tarafından nakledilmesi halinde ve Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organının belirlediği diğer durumların dışında, beyannameci sadece yerli kişi olabilir.

    197. Madde. Beyannamecinin hak ve yükümlülükleri
    Beyannameci, bu Kanunda öngörülen diğer hakların dışında, gümrük kontrolü altında gümrük beyannamesi vermeden önce mal ve taşıt araçlarını bakma ve ölçme, Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organının izniyle mallardan numune ve örnek alma hakkında sahiptir. Malların numune ve örnekleri için ayrı gümrük beyannamesi, mallarla ilgili verilen beyannamenin onları da kapsaması şartıyla sunulmaz.
    Beyannamecinin kim olduğuna bakılmaksızın, ister mal ve taşıt araçlarını nakleden kişi, ister nakliyeci veya mal ve taşıt araçlarını nakleden kişiyle arasındaki anlaşmaya göre mal ve taşıt araçlarını beyan eden kişi, beyannameci tüm yükümlülüklerini yerine getirir ve bu Kanunda öngörülen sorumlukları tam olarak üzerinde taşır. Bununla birlikte mal ve taşıt araçlarını beyan etme sırasında beyannameci şunları yapmalıdır:
    -    mal ve taşıt araçlarını bu Kanuna uygun olarak beyan etmek;
    -    Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organının talep etmesi üzerine, beyan edilen mal ve taşıt araçlarını ibraz etmek;
    -    Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organına gümrük amacı için gerekli belge ve ek bilgileri sunmak;
    -    gümrük ödemelerini ve vergilerini ödemek;
    -    Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organlarına, talep edilen yükleme ve diğer işlemlerin yapılması da dahil olmak üzere, gümrük işlemlerinin yapılmasında yardım etmek;

    198. Madde. Gümrük amacı için gerekli belgeler ve ek bilgiler
    Gümrük beyannamesi verme işlemini, esasında beyannamenin doldurulduğu aşağıdaki bilgileri onaylayan belgelerin Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organına sunulması takip etmelidir:
    -    gümrük işlemine tabi olan mal ve taşıt araçlarının mülkiyet hakkı (yönetme ve kullanma hakkı);
    -    beyannamecinin kendi adından gümrük beyannamesi sunma yetkisi;
    -    malların nakledildiğinin delili;
    -    malların gümrük değeri ve kökeni;
    -    gümrük ödemeleri ile vergilerinin ödenmesi ve (veya) tarife kolaylıkları veya tarife preferansları, vergi ödemelerinde kolaylıklar sağlanması için gerekçeler;
    -    mutlak olarak talep edilen standartlara uygunluk;
    -    yetkili devlet organlarından ilgili izinler ve Kazakistan Cumhuriyeti yasalarında ve (veya) Kazakistan Cumhuriyeti’nin uluslararası anlaşmalarında öngörülen durumlarda diğer belgeler.
    Gerekli belgelerin listesi, bu Kanunda belirlenen gümrük rejimlerinin taleplerine uygun olarak Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organı tarafından belirlenir ve mutlak olarak yayınlanır.
    Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı beyannamede ve gümrük amacı için sunulan belgelerde bulunan bilgileri kontrol etme amacıyla, Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organının yöneticisinin yazılı izniyle ek bilgileri talep edebilir.
    Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı eksik olan belgelerin ve bilgilerin sunulması için süre tanıyabilir. Ek belgelerin talep edilmesi, beyannamenin kabul edilmesini ve malların çıkarılmasını reddetmek için gerekçe olamaz.
    Gümrük amacı için gerekli gümrük beyannamesi ve belgelerini verme tarihi, Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organının görevlisinin şahsi mührüyle, Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organının belirlediği şekilde düzenlenen belgelerin yazısında belirlenir ve onaylanır. Onaylandıktan sonra yazılan belgeler beyannameciye iade edilir.
    Belgelerin düzenlenmesinde hata olması ve (veya) beyannameciye iade edilen yazıya ek belgelerin eklenmesi gerektiğinde, Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organının görevlisi tarafından onaylanan uygun yazı yazılır.

    199. Madde. Gümrük beyannamesi kabul etme
    Sunulan gümrük beyannamesi Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı tarafından kabul edilir. Gümrük beyannamesini kabul etme, Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organı tarafından belirlenen düzende düzenlenir.
    Gümrük organı tarafından kabul edilen gümrük beyannamesi düzenlendiği andan itibaren hukuki güce sahip belge sayılır. Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı gümrük beyannamesini kabul etmeyi reddedemez.
    Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organı tarafından belirlenen düzeni ihlal ederek düzenlenen gümrük beyannamesine göre mal ve taşıt araçlarının çıkarılmasından, Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organının görevlisi sorumlu olur.

    200. Madde. Gümrük beyannamesinde değişiklik ve eklemeler
    Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organının izniyle, gümrük beyannamesinde belirtilen bilgilerde, beyannameci tarafından değişiklik veya eklemeler yapılabilir, sunulmuş olan beyanname ise geri alınabilir. Bu değişiklik, ekleme ve geri almalar, gümrük beyannamesinin denetimi bitene kadar veya mal ve taşıt araçlarının bakılması başlayana kadar veya Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organının beyannamede belirtilen bilgilerin asıl olmadığını tespit etmesine kadar yapılabilir. Gümrük beyannamesindeki değişiklik veya eklemeler onun geçerlilik alanını genişletemez veya daraltamaz.
    Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organının görevlileri kendi inisiyatifleriyle, başka kişilerin görevlendirmesi veya ricasıyla yazılı gümrük beyannamesi dolduramazlar veya gümrük beyannamesine dahil edilmesi Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organın yetkisinde olan bilgilerin dışında, gümrük beyannamesinde belirtilen bilgilere değişiklik ve ekleme yapamazlar. Makine ile işlenmek için kullanılan kodlanmış bilgilere yapılan değişiklik ve eklemeler de, eğer bu bilgiler beyannamede kodlanmamış şekilde mevcut ise, bunun dışındadır. Gümrük beyannamesinin geri alınması halinde, yeni beyannamenin sunulması genel belirlenen düzende yapılır.
    Gümrük beyannamesine değişiklik ve ekleme yapma ve onu geri alma düzeni, Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organı tarafından belirlenir.

    201. Madde. Geçici veya tam olmayan beyanname
    Eğer beyannameci bazı özel nedenlerden dolayı tam beyanname sunamıyorsa, Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı, Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organının belirlediği düzende, geçici veya tam olmayan beyanname verilmesine izin verebilir. Ancak bunun için geçici veya tam olmayan gümrük beyannamesi gümrük amacı için gerekli esas bilgileri içermelidir ve eksik olan bilgiler Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organının belirlediği sürelerde sunulmalıdır.

    202. Madde. Periyodik ve ön beyan
    Aynı mal ve taşıt araçlarının aynı kişi tarafından nakledilmesi halinde, Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı belirli zaman içerisinde Kazakistan Cumhuriyeti gümrük sınırından nakli yapılan tüm mal ve taşıt araçları için tek gümrük beyannamesi sunulmasına izin verebilir. Beyannamecinin mal gelmeden en fazla otuz gün önce Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organına başvuru yapması halinde, malların ön beyanı prosedürü uygulanır.
    Malların periyodik ve ön beyanının düzeni Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organı tarafından belirlenir.

    VII. Kısım
    GÜMRÜK KONTROLÜ

    29. Bölüm
    GENEL İLKELER

    203. Madde. Gümrük kontrolünün  ve onun şeklinin yapılması
    Gümrük kontrolü, Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organlarının görevlileri tarafından, gümrük amacı için gerekli belge ve bilgileri kontrol etme, mal ve taşıt araçlarının gümrük yoklaması, gümrük kontrolünün istisnai şekli olarak şahsi yoklama, mal ve taşıt araçlarının hesabı, gerçek kişilerin ve görevlilerin sözlü sorgulaması, hesap ve rapor sisteminin denetimi, geçici saklama depo binalarının, gümrük depolarının, serbest depoların, serbest gümrük bölge tesislerinin, gümrük ticaret mağazalarının ve gümrük kontrolüne tabi mal ile taşıt araçlarının bulunabileceği diğer yerlerin alanlarının ve binalarının bakımı şeklinde veya yapılması Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organlarının görevi olan diğer eylemler şeklinde veya bu Kanunda ve Kazakistan Cumhuriyeti’nin gümrük işleri ile ilgili yasalarında öngörülen diğer şekillerde yapılır.
    Gümrük kontrolü yapılırken, insan hayatına ve sağlığına, hayvanlara ve bitkilere zararlı olmayan ve kişilere, mal ile taşıt araçlarına ziyan getirmeyen teknik araçlar kullanılabilir.
    Gümrük kontrolü yapmanın kuralları, gümrük işleri ile ilgili yetkili devlet organının onayıyla Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organı tarafından belirlenir.

    204. Madde. Gümrük kontrolü bölgeleri
    Gümrük işlemlerinin yapıldığı yerlerde, Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organlarının bulunduğu yerlerde ve Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organının belirlediği diğer yerlerde gümrük kontrolünün yapılması amacıyla gümrük kontrolü bölgeleri kurulur.
    Gümrük kontrolü bölgelerinin oluşturulma ve belirlenme düzeni, Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organı tarafından belirlenir. Bu bölgelerde üretim ve diğer ticari faaliyetlerin yapımı ve bu bölgelerin sınırından malların, taşıtların ve yabancı ülke organlarının görevlileri de dahil olmak üzere kişilerin nakli, Kazakistan Cumhuriyeti yasal akitlerinde öngörülen durumların dışında, sadece Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organının izniyle ve onun kontrolü altında yapılabilir. Bu durumlarda gümrük kontrolü bölgesine girmeye, Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organına ön bildiri yapılmasıyla izin verilir.
    205. Madde. Gümrük kontrolü için gerekli belgeler ve bilgiler
    Kazakistan Cumhuriyeti gümrük sınırlarından mal ve taşıt araçlarını nakleden veya yapılmasını Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organının kontrol ettiği işleri gerçekleştiren kişiler, bu organlara gümrük kontrolü için gerekli belge ve bilgileri sunmalıdırlar. Belge ve bilgilerin sunulma düzenini Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organı belirler.
    Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organları gümrük kontrolü yapmak için çeşitli banka işlemlerini yapan banka ve kuruluşlardan Kazakistan Cumhuriyeti gümrük sınırından mal ve taşıt araçlarını nakleden kişinin, gümrük brokerinin veya Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organının  kontrol etmesi gereken faaliyetleri yapan diğer kişilerin hesabının durumu ve yaptığı işlemler hakkına bilgi alabilir.
    Kazakistan Cumhuriyeti’nin hukuk koruma organları, vergi ve diğer kontrol organları kendi inisiyatifleriyle veya Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organlarının istemesiyle bu organlara gümrük kontrolü için gerekli mevcut bilgileri bildirirler.
    Gümrük kontrolü için gerekli belgeler, gümrük organları, mal nakli yapan kişiler, gümrük brokerleri ve Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organlarının kontrolü altındaki faaliyetleri yapan diğer kişiler tarafından en az beş yıl saklanır.

    206. Madde. Gümrük kontrolünün yapılmasına yardım etmeleri için uzmanların ve bilirkişilerin çekilmesi
    Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organları, Kazakistan Cumhuriyeti yasalarına uygun olarak gümrük kontrolünün yapılmasına yardım etmeleri için hukuk koruma ve kontrol organlarının uzmanlarını, herhangi bir devletin ve sözleşme esasında devletin olmayan tüzel kişileri ve bilirkişileri çekebilir.
    Devlet organlarında ve devlet tüzel kişilerinde çalışan uzmanların ve bilirkişilerin çalışma yerlerinde aylık maaşları saklanır. Uzmanların ve bilirkişilerin çekilmesi ile ilgili yol, bina kirası, günlük harçlık ve çalışma ücreti de dahil olmak üzere masraflar, eğer bu işlerin yapılması devlet organlarında, devlet tüzel kişilerinde çalışan uzman ve bilirkişilerin yükümlülükleri değil ise, bu Kanunda belirlenen durumların dışında, Kazakistan Cumhuriyeti Hükümetinin belirlediği düzene uygun olarak Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organları tarafından karşılanır.
    Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organının gümrük kontrolünün yapılmasına yardım etmeleri için uzman veya bilirkişi çekilmesi hakkındaki talebi, bu uzman veya bilirkişinin çalıştığı devlet organı ile devlet tüzel kişi yöneticisi için zorunludur.

    207. Madde. Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı görevlilerinin gümrük kontrolü yapmak için alana ve binaya girmeleri
    Gerektiği şekilde düzenlenen yazının olması halinde, Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organları görevlileri gümrük kontrolü yapma amacıyla, kontrole tabi mal ve taşıt araçlarının, gümrük kontrolüne gerekli belgelerin bulunduğu veya Kazakistan Cumhuriyeti yasal akitlerinde ve Kazakistan Cumhuriyeti’nin uluslararası anlaşmalarında öngörülen durumlar dışında, Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organlarının kontrol ettiği diğer faaliyetlerin yapıldığı her türlü kişilerin toprak ve binalarına girebilirler.

    208. Madde. Malların, taşıt araçlarının, binaların ve diğer yerlerin identifikasyonu
    Gümrük kontrolüne tabi mal ve taşıt araçlarının bulunduğu veya bulunabileceği taşıt araçları, binalar ve diğer yerlere, Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organının kontrolüne tabi faaliyetlerin yapıldığı yerlere ve gümrük kontrolü altındaki mal ve taşıt araçlarına, Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organların tarafından identifakasyon yapılabilir.
    İdentifikasyon, damga, mühür koyma, rakam, harf ve diğer şekildeki işaretlemelerin, identifikasyon işaretinin yapılması, klişe vurulması, numune ve örnek alınması, malların tasviri, çizimlerinin yapılması, kapsamlı resimlerinin ve şekillerinin yapılması, mala refakat eden belgelerin ve diğer belgelerin kullanılması ve diğer yöntemlerle gerçekleştirilir.
    İdentifikasyon araçları, mal ve taşıt araçları için yokolma, kaybolma veya önemli ölçüde zedelenme tehlikesi sözkonusu olduğu durumlar dışında, sadece Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organları tarafından veya onun izniyle değiştirilebilir, sökülebilir veya imha edilebilir. Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organına identifikasyon araçlarının değiştirildiği, söküldüğü veya imha edildiği hakkında hemen haber verilir ve sözkonusu tehlikelerin ispatları sunulur.
    Ürünün identifasyonu, ürün sertifikasının o türdeki ürünlerden istenilen taleplere uygunluğunun belirlenme prosedürleridir.

    209. Madde. Gümrük amacıyla mali ve dış ekonomik faaliyetlerin denetimi
    Kazakistan Cumhuriyeti yasalarına ve Kazakistan Cumhuriyeti’nin uluslararası anlaşmalarına uyulmasını sağlamak amacıyla, kontrol yapma yetkisine sahip Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organları Kazakistan Cumhuriyeti yasalarının ve Kazakistan Cumhuriyeti’nin uluslararası anlaşmalarının ihlal edildiği veya tam olarak uyulmadığını tahmin edecek gerekçelerin olması halinde, gümrükler ve Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organları kendi yetkileri çerçevesinde Kazakistan Cumhuriyeti gümrük sınırından mal ve taşıt araçlarını nakleden kişilerin, gümrük brokerlerinin, veya Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organlarının kontrolüne tabi faaliyetleri gerçekleştiren diğer kişilerin mali ve dış ekonomik faaliyetlerini kontrol edebilirler.
    Mali ve dış ekonomik faaliyetlerin kontrolü sırasında Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organları görevlileri dış ekonomik faaliyetler ile ilgili, Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organlarının  gümrük işleriyle ve göreviyle bağlantısı olan her türlü bilgi ve belgelerin (banka belgeleri de dahil) karşılıksız olarak sunulmasını talep etme, görevlilerden ve diğer çalışanlardan bilgi, yazılı ve sözlü ifade alma, binayı damgalama, Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organının belirlediği şekilde oluşturulan akde göre eğer onlar başka yerde kontrol edilecekse belgelere el koyma yetkilerine sahiptir. El koyulan belgeler Kazakistan Cumhuriyeti yasalarında belirlenen sürede geri verilmelidir. Gerektiği hallerde Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı görevlileri tarafından belgeler ve bilgilerle tanışmak için yer ve zaman belirlenebilir. Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı görevlilerinin kontrol sırasındaki eylemleri, mali ve dış ekonomik faaliyetleri denetlenmekte olan kişiye zarar getirmemelidir. Denetim sonuçları o kişiye geciktirmeden bildirilmelidir. Denetim sonucunda elde edilen tüm bilgi gizli olup, bu Kanunun 16.maddesi ilkelerindeki eylemler ifşa edilmez.

    210. Madde. Gümrük kontrolünün seçilebilirliği
    Gümrük kontrolü yapma sırasında Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organları, onun Kazakistan Cumhuriyeti yasalarına ve Kazakistan Cumhuriyeti’nin uluslararası anlaşmalarına uyulmasını sağlamak için yeterli olan şeklini kullanırlar. Gümrük kontrolünün diğer şekillerinin kullanılmaması veya onlardan muaflık, kişilerin bu Kanun ilkelerine, Kazakistan Cumhuriyeti yasalarına ve Kazakistan Cumhuriyeti’nin uluslararası anlaşmalarına uyma yükümlülüğünden muaf olduğu anlamına gelmez.
    Gerektiği hallerde Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı 211.maddede belirtilen durumlar dışında bu Kanunda adı geçen gümrük kontrolü şekillerinin tümünü kullanabilirler.

    211. Madde. Gümrük kontrolünün belirli şekillerinden muaflık
    Kazakistan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanının, Kazakistan Cumhuriyeti Devlet sekreterinin, Kazakistan Cumhuriyeti Başbakanının, Kazakistan Cumhuriyeti Senato Meclisi Başkanının, Kazakistan Cumhuriyeti Meclisi Başkanının ve onlarla birlikte olan aile üyelerinin şahsi bagajları gümrük bakımına tabi değildir. Kazakistan Cumhuriyeti Senat ve Meclis milletvekillerinin, Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti üyelerinin, Kazakistan Cumhuriyeti Baş savcısının, Kazakistan Cumhuriyeti Anayasa Kurulu Başkanının, Kazakistan Cumhuriyeti Yüksek mahkeme Başkanının, Kazakistan Cumhuriyeti yüksek Hakem mahkemesi Başkanının, Kazakistan Cumhuriyeti Milli Bankası Başkanının şahsi bagajları eğer bu şahıslar Kazakistan Cumhuriyeti gümrük sınırını kendi milletvekillik veya işi icabı geçiyorsa gümrük yoklamasından muaf tutulur. Eğer Kazakistan Cumhuriyeti yasal akitlerinde başka bir durum öngörülmediyse, kendi yönüyle giden yabancı askeri gemiler, savaş ve askeri-taşıt hava araçları ve askeri makineler gümrük bakımından muaf tutulur.

    212. Madde. Şahsi bakım
    Gümrük kontrolünün şekli olarak şahsi bakım, gümrük organı, gümrük idaresi ve Kazakistan Cumhuriyeti gümrüğü başkanının veya onların yardımcılarının kararıyla, Kazakistan Cumhuriyeti gümrük sınırından geçmekte olan veya gümrük kontrolü bölgesinde veya uluslararası havaalanının transit bölgesinde bulunan gerçek kişinin yanında Kazakistan Cumhuriyeti yasalarını ve Kazakistan Cumhuriyeti’nin uluslararası anlaşmalarını ihlal eden nesneleri sakladığını tahmin edecek gerekçelerin mevcut olması halinde, yapılır. Bakım yapma kararı yazılı şekilde oluşturulur ve Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organı tarafından belirlenen düzende düzenlenir.
    Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı görevlisi bakıma başlamadan önce gerçek kişiye Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı başkanının veya onun yardımcısının şahsi bakım yapma hakkındaki kararını ibraz etmelidir ve gerçek kişiyi hak ve yükümlülükleriyle tanıştırarak, sakladığı malları gönüllü şekilde vermesini teklif etmelidir.
    Şahsi bakımı yapılan gerçek kişilerin sahip olduğu haklar şunlardır:
    -    şahsi bakım başlamadan önce bakımın yapılma düzeni ve şahsi bakım yapma kararıyla tanışmak;
    -    Kazakistan Cumhuriyeti yasaları veya Kazakistan Cumhuriyeti’nin uluslararası anlaşmalarını ihlal eden nesnelerden olan yanında sakladığı malları gönüllü şekilde teslim etmek;
    -    şahsi  bakımı yapan Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı görevlilerinin çalışma düzeni hakkında mutlak olarak tutanağa dahil edilen beyan yapmak;
    -    şahsi bakım sonuçlarıyla ve süreçteki belgelerle tanışmak;
    -    şahsi bakımı yapan Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı görevlilerinin eylemlerini bu Kanunun XV kısmına uygun olarak temyiz etmek;
    -    avukat hizmetlerinden yararlanmak.
    Şahsi bakım, bakılan kişiyle aynı cinsiyetten olan Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı görevlileri tarafından, yine aynı cinsiyetten olan iki şahidin katılımıyla sıhhi-hijyenik taleplere uygun ayrılmış binada yapılır. Bu binaya diğer gerçek kişilerin girmesine izin verilmez ve onların yapılmakta olan şahsi bakımı seyretmesi yasaktır. Bakımı yapılan kişinin vücut organlarının incelenmesini sadece tıp işçisi yapar.
    Yapılan şahsi bakım hakkında Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organının belirlediği şekilde tutanak hazırlanır. Tutanak şahsi bakımı yapan Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı görevlisi tarafından, bakımı yapılan gerçek kişi tarafından, şahitlerce ve tıbbi incelemenin yapılması halinde, tıp işçisi tarafından imzalanır. Bakımı yapılan gerçek kişi bu tutanakta beyan yapabilir.

    30. Bölüm
    Kazakistan Cumhuriyeti GÜMRÜK SINIRINDAN NAKLİ YAPILAN MAL VE TAŞIT ARAÇLARININ GÜMRÜK KONTROLÜ İLE İLGİLİ EK İLKELER

    213. Madde. Gümrük kontrolüne tabi mal ve taşıt araçları
    Bu Kanunun 211.maddesinde öngörülen durumlar dışında, Kazakistan Cumhuriyeti gümrük sınırından nakli yapılan mal ve taşıt araçlarının tümü gümrük kontrolüne tabidir. Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organları, taşıt araçlarını zorlayıcı şekilde durdurma yetkisine sahiptir ve Kazakistan Cumhuriyeti gümrük topraklarını Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organının izni olmadan terk eden deniz, nehir gemileri ile hava taşıt araçlarını zorlayıcı şekilde geri getirebilir. Diğer ülkelerin topraklarında bulunan yabancı gemiler bunun dışındadır.

    214. Madde. Gümrük kontrolü altında olma süresi
    Mal ve taşıt araçları gümrük rejimine uygun olarak, gümrük kontrolünün başından sonuna kadar gümrük kontrolü altında olur. Mal sokma halinde gümrük kontrolü, mal ve taşıt araçlarıyla Kazakistan Cumhuriyeti gümrük sınırını geçme anında başlar ve mal ve taşıt araçlarının Kazakistan Cumhuriyeti topraklarına serbest dolaşıma çıkarılmasıyla veya Kazakistan Cumhuriyeti gümrük sınırını tekrar geri geçmesiyle sona erer.
    Mal çıkarma halinde gümrük kontrolü, gümrük beyannamesini kabul etme anından itibaren başlar ve malın Kazakistan Cumhuriyeti gümrük sınırından çıktığı anda sona erer.

    215. Madde. Mal ve taşıt araçlarının çıkarılmasından sonraki gümrük kontrolü
    Mal ve taşıt araçlarının çıkarılmış olmasına bakılmaksızın, eğer Kazakistan Cumhuriyeti yasalarının ve Kazakistan Cumhuriyeti’nin uluslararası anlaşmalarının ihlal edildiğini tahmin edecek yeterli gerekçeler mevcut ise, bu mal ve taşıt araçlarına istendiği zaman gümrük kontrolü yapılabilir.
    Bu durumda Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organları mal ve taşıt araçlarının mevcudiyetini kontrol etme, tekrar gümrük bakımını yapma, gümrük beyannamesindeki bilgileri yeniden gözden geçirme, ticari belgeleri ve sözkonusu malın ticari ve dış ekonomik işlemleri ile ilgili bilgileri kontrol etme yetkisine sahiptirler. Kontrol beyannamecinin, bu işlemlerle doğrudan veya dolaylı olarak bağlantısı olan diğer kişinin veya gerekli belgelere sahip kişinin bulunduğu yerde yapılabilir. Kanunları ihlal durumunun tespit edilmesi halinde, kişi bu Kanun ilkelerine uygun olarak sorumluluk taşır.

    216. Madde. Gümrük beyannamesi ile belgelerini kontrol edilme ve mal ve taşıt araçlarının bakım süreleri
    Malların önceden beyan edilmesi halinde, gümrük beyannamesi ve belgelerinin kontrolü Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı tarafından gümrük beyannamesi ve gümrük amacı için gerekli tüm belgelerin kabul edildiği tarihten sonra en geç üç gün içerisinde gerçekleştirilir. Bu sürenin on güne kadar uzatılmasına Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı yöneticisinin yazılı şekildeki kararıyla izin verilir.

    217. Madde. Beyannamecinin, mal ve taşıt araçları ile ilgili yetkiye sahip diğer kişilerin ve onların temsilcilerinin mal ve taşıt araçlarının bakımına katılması
    Beyannameci, mal ve taşıt araçları ile ilgili yetkiye sahip diğer kişiler ve onların temsilcileri kendi inisiyatifleriyle mal ve taşıt araçlarının bakımına katılabilirler. Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı görevlilerinin talep etmesi halinde bu kişiler bakıma katılarak Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı görevlilerine gerekli yardımda bulunmalıdırlar. Nakliyeci tarafından özel olarak yetkilendirilen temsilcinin olmaması halinde gümrük amacı için bu kişi, taşıt aracının sürücüsü kabul edilir.
    Aşağıdaki durumlarda Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı mal ve taşıt araçlarının bakımını beyannamecinin, mal ve taşıt araçları ile ilgili yetkiye sahip diğer kişilerin ve onların temsilcilerinin katılımsız yapabilir:
    -    sözkonusu kişilerin mal ve taşıt araçları sunulduktan sonraki on gün içerisinde gelmemeleri halinde;
    -    devlet güvenliğine, insan hayatına ve sağlığına, hayvan ve bitkilere, doğal çevreye, Kazakistan Cumhuriyeti halkının tarihi ve arkeolojik değerlerine tehlikenin mevcut olması halinde ve diğer ertelenemez durumlarda;
    -    malların uluslararası posta ile gönderilmesi halinde;
    -    gümrük rejimini ihlal edecek şekilde mal ve taşıt araçlarının Kazakistan Cumhuriyeti gümrük topraklarında bırakılması;
    Yukarıda belirtilen durumlarda mal ve taşıt araçlarının bakımı şahitlerin katılımıyla yapılır ve Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organının onayladığı şekilde gümrük bakım akdi düzenlenir.

    218. Madde. Gümrük kontrolü altında bulunan mal ve taşıt araçlarının envanterinin yapılması
    Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organları istedikleri herhangi bir zaman gümrük kontrolü altında bulunan mal ve taşıt araçlarının, gümrük ödemeleri ve vergileri ödenmemiş olan malların veya gümrük ödemeleri ve vergilerinde kolaylık sağlanmış olan malların envanterini yapabilirler.

    218-1. Entelektüel mülk nesnelerini içeren malların Kazakistan Cumhuriyeti’ne sokulmasına ve Kazakistan Cumhuriyeti’nden çıkarılmasına sınırlamalar
    Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organının entelektüel mülk nesnelerini içeren mallar kaydına dahil edilen, entelektüel mülk nesnelerini içeren malların Kazakistan Cumhuriyeti’ne sokulması ve Kazakistan Cumhuriyeti’nden çıkarılması, Kazakistan Cumhuriyeti yasalarına veya Kazakistan Cumhuriyeti’nin onayladığı uluslararası anlaşmalara uygun olarak, bu Kanunun ve diğer Kazakistan Cumhuriyeti normatif hukuk akitlerinin entelektüel mülk nesneleri için belirlediği düzende yapılır.

    218-2. Entelektüel mülk nesnelerini içeren malların kaydı hakkındaki beyan
    Malın Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organlarının entelektüel mülk nesnelerini içeren mallar kaydına dahil edilmesi, entelektüel mülk nesnesi hak sahibinin dilekçesine göre gerçekleştirilir. Dilekçenin verilme, incelenme ve kayda dahil edilme düzeni, entelektüel ve sanayi mülk nesnelerinin korunması meseleleri ile ilgili yetkili devlet organının onayıyla, Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organı tarafından belirlenir. Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organı entelektüel mülk nesnelerini içeren malların kaydını tutar ve onun periyodik olarak yayınlanmasını sağlar. Entelektüel mülk nesnesini içeren malların kaydının silinmesi aşağıdaki şekillerde yapılır:
    1)    entelektüel mülk nesnesi hak sahibinin dilekçesi vermesiyle;
    2)    entelektüel mülk nesnelerini içeren malın kayda geçirilmesi sırasında doğru olmayan bilgilerin sunulması halinde;
    3)    dilekçede belirtilen bilgilerdeki değişiklik hakkında belirlenen sürede bildiri yapılmaması halinde;
    4)    entelektüel mülk nesnesi hakkının geçerliliği sona ermesi halinde.
    Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organı, entelektüel mülk nesnesini içeren malın kayıttan çıkarıldığı hakkında hak sahibine geciktirmeden haber verir. Entelektüel mülk nesnelerine olan hakkının geçersiz kalması halinde, hak sahibi bunu Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organına bildirmelidir.

    218-3. Madde. Entellektüel mülk nesnelerini içeren malların çıkarılmasını durdurma
    Eğer Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı, mallardan dilekçe veren kişinin entelektüel mülk nesneleri hakkını ihlal eden belirtileri tespit ederse,  Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organının kaydına dahil edilen entelektüel mülk nesnelerini içeren malların çıkarılmasını durdurur.
    Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı en geç, entelektüel mülk nesnelerini içeren malların çıkarılmasını durdurma kararı alındığı günden sonra gelen işgünü içerisinde, hak sahibine ve beyannameciye durdurma hakkındaki kararı ve onun nedenlerini bildirir. Birde, beyannameciye hak sahibinin adını ve adresini, hak sahibine ise beyannamecinin adını ve adresini bildirir. Entelektüel mülk nesnelerini içeren malların çıkarılması durdurulması halinde, hak sahibi durdurma hakkındaki bildiriyi aldıktan sonra üç işgünü içerisinde beyannamecinin mal çıkışının durdurulmasından kaynaklanan zararını tazmin etmeye yetecek ölçüdeki ödeme tutarını güvence olarak yatırmalıdır. Belirtilen bu ölçü Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı tarafından Kazakistan Cumhuriyeti yasalarında belirlenen düzende belirlenir.

    218-4. Madde. Entellektüel mülkiyet hakkını koruma amacıyla gümrük işlemlerinin durdurulma süreleri
    Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organları entelektüel mülkiyet nesnelerini içeren malların çıkarılmasını on işgününe kadar olan bir süreyle durdurabilir.
    Kazakistan Cumhuriyeti yasalarında veya Kazakistan Cumhuriyeti’nin uluslararası anlaşmalarında belirlenen düzende, bu süre Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı tarafından ek on işgününe uzatılabilir.
    Bu sürenin bitmesiyle Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı, hak sahibine önceden bildiri yaparak, Kazakistan Cumhuriyeti gümrük yasalarında belirlenen diğer taleplerin yerine getirilmesi şartıyla, eğer beyannameci tarafından malların sokulması veya çıkarılması ile ilgili entelektüel mülkiyet haklarının ihlali hakkında mahkemeye dava açma delilleri sunulmadıysa, malların çıkarılmasına koyulan sınırlamayı kaldırır. Entelektüel mülkiyet nesnelerini içeren mal çıkarılmasının durdurulduğu süre içerisinde mahkemeye dava açılması halinde, Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organları dava talepleri hakkındaki mahkeme kararı açıklanana kadar malları çıkaramaz.
    Sanayi örnekleri, patentler, integral mikroşema topolojileri ve keşfedilmeyen bilgileri dahil eden malların çıkarılması, beyannamecinin hak sabibi çıkarlarını korumak için en az bir aylık bir süre için gerekli güvenceyi sunması halinde gerçekleştirilir. Güvencenin türü ve boyutu Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı tarafından Kazakistan Cumhuriyeti yasalarında belirlenen düzende saptanır.

    218-5. Madde. Önlem almama veya entellektüel mülkiyet hakkını koruma ile ilgili talepleri ihlalin sorumluluğu
    Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı bu Kanunun 218-2 – 218-4 maddelerinde öngörülen önlemleri almadığı için veya bu Kanunda ve diğer Kazakistan Cumhuriyeti normatif hukuk akitlerinde belirlenen talepleri ihlal eden malların çıkarılmasını durdurmaktan, Kazakistan Cumhuriyeti yasalarına uygun olarak sorumluluk taşır.

    VIII.Kısım
    DÖVİZ KONTROLÜ

    31. Bölüm
    Kazakistan Cumhuriyeti GÜMRÜK ORGANLARININ DÖVİZ KONTROLÜLÜNÜ GERÇEKLEŞTİRMESİ

    219. Madde. Döviz kontrolü organı olarak Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı
    Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organları, Kazakistan Cumhuriyeti’nin döviz kontrol organlarıdırlar. Bununla birlikte döviz kontrolü organları olarak Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organları, ihracatçıların/ithalatçıların dış ekonomik işlemlerini kontrol eder ve her üç aylık dönemde bir, hesap döneminden sonra gelen ayın 15’inde ‘Kazakistan Cumhuriyeti’nde ihracat-ithalat ve döviz kontrolünün düzenlenmesi hakkındaki’ Talimatta öngörülen şekilde Gümrük komitesine değeri beş bin ABD dolarına kadar olan tutardaki kontratlar hakkında bilgi verirler. Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organı, döviz kontrolü alanındaki Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organlarının yetki sınırları içerisinde, diğer gümrük organlarının döviz kontrolü yapmadaki görevlerini ve yetkilerini belirler.

    220. Madde. Döviz kontrolü alanındaki Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organlarının yetkileri
    Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organları serbest gümrük bölgeleri ve serbest depo çevresinden mal ve taşıt araçlarının nakledilmesiyle ilgili döviz kıymetleri ve döviz işlemleri dışında, Kazakistan Cumhuriyeti gümrük sınırından nakil yapan kişilerin döviz kontrolünü yapar.

    221. Madde. Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organlarının döviz kontrolünü gerçekleştirmesi
    Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organlarının yaptığı döviz kontrolü, gümrük kontrolünün bir parçasıdır.
    Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organları, gümrük kontrolünü Kazakistan Cumhuriyeti döviz yasalarına ve bu Kanundaki ilkelere uygun olarak gerçekleştirir.

    222. Madde. Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organlarının gümrük kontrolü yapma sırasında açığa çıkarttığı hukuk ihlali için sorumluluk
    Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organlarının gümrük kontrolü yapma sırasında açığa çıkarttığı, gümrük kurallarını veya Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organlarının normal faaliyetlerini bozan hukuk ihlalleri şeklindeki Kazakistan Cumhuriyeti döviz yasalarını ihlal durumu için, bununla ilgili kişiler bu Kanuna uygun olarak sorumluluk taşır. Diğer durumlarda, Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı tarafında açığa çıkarılan Kazakistan Cumhuriyeti döviz yasalarını ihlal durumu için sorumluluk Kazakistan Cumhuriyeti yasalarına uygun olarak başlar.

    IX. Kısım
    AYRI KATEGORİDEKİ YABANCI KİŞİLERE SAĞLANAN GÜMRÜK KOLAYLIKLARI

    32. Bölüm
    YABANCI DEVLETLERİN TEMSİLCİLİKLERİNE VE ONUN ÇALIŞANLARINA SAĞLANAN GÜMRÜK KOLAYLIKLARI

    223. Madde. Yabancı devletlerin diplomatik temsilciliklerine sağlanan gümrük kolaylıkları
    Kazakistan Cumhuriyeti topraklarında bulunan yabancı devletlerin diplomatik temsilcilikleri, Kazakistan Cumhuriyeti gümrük sınırından nakil yapmanın belirlenen düzenine uygun şekilde, Kazakistan Cumhuriyeti yasalarında belirlenen, malların saklanması, Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organının çalışma zamanının ve bunun için özel ayrılmış yerin dışında yapılan gümrük işlemleri için yapılan ödemeler haricindeki, gümrük ödemelerinden muaf tutulan temsilciliklerin resmi şekilde kullanacağı malları Kazakistan Cumhuriyeti topraklarına getirebilirler ve Kazakistan Cumhuriyeti topraklarından çıkarabilirler.

    224. Madde. Yabancı devletin diplomatik temsilciliği başkanına ve diplomatik temsilciliğin personellerine sağlanan gümrük kolaylıkları
    Yabancı devletin diplomatik temsilciliği başkanı ile diplomatik temsilciliğin personelleri ve onlarla birlikte yaşayan onların aile üyeleri, Kazakistan Cumhuriyeti gümrük sınırından nakil yapmanın belirlenen düzenine uygun şekilde, Kazakistan Cumhuriyeti yasalarında belirlenen, malların saklanması, Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organının çalışma zamanının ve bunun için özel ayrılmış yerin dışında yapılan gümrük işlemleri için yapılan ödemeler haricindeki, gümrük ödemelerinden muaf tutulan, ilk kullanıcı olarak edinilen mallar da dahil olmak üzere şahsi kullanım için kullanılacak malları Kazakistan Cumhuriyeti’ne getirebilirler ve Kazakistan Cumhuriyeti gümrük topraklarından çıkarabilirler. Yabancı devletin diplomatik temsilciliği başkanının, diplomatik temsilciliğin personellerinin ve onlarla birlikte yaşayan aile üyelerinin şahsi bagajı, eğer bu bagajın şahsi kullanım için olmayan malları  veya Kazakistan Cumhuriyeti yasalarında sokulması ve çıkarılması yasak olan malları veya karantina ve diğer özel kurallarla düzenlenen malları içerdiğini tahmin edecek ciddi gerekçeler mevcut değilse, bakımdan muaf tutulur. Bu şekildeki bakım sadece diplomatik ajanın veya onun yetkili temsilcisinin katılımıyla yapılmalıdır.

    225. Madde. Yabancı devletin diplomatik temsilciliğinin idari-teknik personellerine sağlanan gümrük kolaylıkları
    Yabancı devletin diplomatik temsilciliğinin idari-teknik personeli ve onlarla birlikte yaşayan onların aile üyeleri, eğer bu personeller  ve onların aile üyeleri Kazakistan Cumhuriyeti’nde devamlı oturmuyorlarsa, eğer bunlar Kazakistan Cumhuriyeti yasalarında öngörülmüş ise, malların saklanması, Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organının çalışma zamanının ve bunun için özel ayrılmış yerin dışında yapılan gümrük işlemleri için yapılan ödemeler haricindeki, gümrük ödemelerinden muaf tutulan, ilk kullanıcı olarak edinilen malları Kazakistan Cumhuriyeti’ne getirebilirler.

    226. Madde. Yabancı devletin diplomatik temsilciliğinin personel üyelerine sağlanan gümrük kolaylıklarının idari-teknik ve hizmet personelini kapsaması
    Kazakistan Cumhuriyeti’nin yabancı devletlerle yaptığı özel anlaşma esasında yabancı devletin diplomatik temsilciliğinin personel üyelerine sağlanan gümrük kolaylıkları, her devletle aradaki karşılıklı ilişkiye göre, o temsilciliğin idari-teknik ve hizmet personelini ve onların Kazakistan Cumhuriyeti’nde devamlı yaşamayan aile üyelerini kapsayabilir.

    227. Madde. Yabancı devletin konsolosluk temsilciliklerine ve onların personellerine gümrük kolaylıkları sağlama
    Yabancı devletin konsolosluk temsilciliklerine, konsolosluk temsilciliği başkanı da dahil olmak üzere konsolosluk görevlilerine, konsolosluk çalışanlarına ve onların ailelerine bu Kanunda yabancı devlet diplomatik temsilcilikleri için veya onların ilgili personelleri için öngörülen gümrük kolaylıkları sağlanır. Kazakistan Cumhuriyeti’nin yabancı devletlerle yaptığı özel anlaşma esasında yabancı devletin konsolosluk temsilciliğinin personel üyelerini ve onların Kazakistan Cumhuriyeti’nde devamlı yaşamayan ailelerini, her devletle aradaki karşılıklı ilişkiye göre, bu Kanunun  yabancı devletin diplomatik temsilciliğinin ilgili personellerine sağladığı gümrük kolaylıkları kapsayabilir.

    228. Madde. Yabancı devletin diplomatik postası ve konsolosluk valizinin Kazakistan Cumhuriyeti gümrük sınırından nakli
    Yabancı devletin diplomatik  postası ve konsolosluk valizinin (belgeler) Kazakistan Cumhuriyeti gümrük sınırından nakli, durdurulmaya ve açılmaya tabi değildir. Konsolosluk belgelerinin bu maddenin üçüncü kısmında belirtilmeyen nesneleri içerdiğini tahmin edecek gerekçelerin mevcut olması halinde, Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı konsolosluk valizinin, Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organları görevlilerinin de katılımıyla temsil edilen devletin yetkili kişileri tarafından açılmasını talep edebilir. Konsolosluk valizinin açılması talebi reddedilirse, valiz geldiği yere geri gönderilir. Diplomatik postayı ve konsolosluk valizini oluşturan tüm yerler onların niteliklerini belli eden dış işaret taşımalıdırlar. Diplomatik posta, sadece diplomatik belgeler ile resmi kullanım amaçlı malları içermelidir. Konsolosluk valizi ise, sadece resmi kullanım amaçlı resmi muhabirlik bilgilerini ve belgelerini içerebilir.

    33. Bölüm
    DİĞER YABANCI KİŞİLERE SAĞLANAN GÜMRÜK KOLAYLIKLARI

    229. Madde. Yabancı diplomatik ve konsolosluk kuryelerine sağlanan gümrük kolaylıkları
    Yabancı diplomatik ve konsolosluk kuryeleri, karşılıklı gümrük bakımının esasına göre malların saklanması, Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organının çalışma zamanının ve bunun için özel ayrılmış yerin dışında yapılan gümrük işlemleri için yapılan ödemeler haricindeki, gümrük ödemelerinden muaf tutulan şahsi kullanacakları malları Kazakistan Cumhuriyeti’ne getirebilirler ve Kazakistan Cumhuriyeti’nden çıkarabilirler.

    230. Madde. Yabancı devlet heyeti temsilcilerine ve üyelerine sağlanan gümrük kolaylıkları
    Yabancı devlet temsilcilerine, meclis üyelerine hükümet heyetine ve devletlerarası görüşmelere ve uluslararası konferanslarla toplantılara katılmak için ve diğer resmi görevlerle Kazakistan Cumhuriyeti’ne gelen yabancı devlet heyeti çalışanlarına ve onların birlikte yaşayan aile üyelerine karşılıklı ilişkiler esasında, bu Kanunda diplomatik temsilciliğin personeli için öngörülen gümrük kolaylıkları sağlanır.

    231. Madde. Kazakistan Cumhuriyeti gümrük topraklarından transit olarak geçen yabancı ülke diplomatik personellerine, konsolosluk görevlilerine, temsilcilerine ve heyet üyelerine sağlanan gümrük kolaylıkları
    Kazakistan Cumhuriyeti gümrük topraklarından transit olarak geçen yabancı ülke temsilciliklerinin diplomatik personeli üyelerine, konsolosluk görevlilerine, onların ailelerine ve bu Kanunun 230.maddesinde belirtilen kişilere bu Kanunda temsilciliğin diplomatik personelleri için öngörülen gümrük kolaylıkları sağlanır.

    232. Madde. Beynelmilel hükümetler arası kuruluşlara, onların yanındaki yabancı devlet temsilciliklerine ve onların personellerine sağlanan gümrük kolaylıkları
    Beynelmilel hükümetler arası kuruluşlara, onların yanındaki yabancı devlet temsilciliklerine, bu temsilcilik ve kuruluşların personellerine ve onların ailelerine sağlanan gümrük kolaylıkları, Kazakistan Cumhuriyeti tarafından onaylanan ilgili uluslararası anlaşmalarla belirlenir.

    X. Kısım
    DIŞ EKONOMİK FAALİYETLERİN GÜMRÜK İSTATİSTİĞİNİN VE MAL TERİM LİSTESİNİN TUTULMASI

    34. Bölüm
    GÜMRÜK İSTATİSTİĞİNİN TUTULMASI

    233. Madde. Dış ticaretin gümrük istatistiği
    Devlet iktidarının üst organlarına Kazakistan Cumhuriyeti dış ticaretinin durumu, gümrük ödemelerinin ve vergilerinin devlet bütçesine girmesinin kontrolü, döviz kontrolü, Kazakistan Cumhuriyeti dış ticareti durumunun ve gelişmesinin analizi ve cari ödemeler bilançosu ve bir bütün olarak ekonomisi hakkında bilgi sağlamak amacıyla, Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organları Kazakistan Cumhuriyeti gümrük sınırlarından nakledilen mallar hakkındaki  bilgileri toplar, işler ve gümrük istatistiğini sunar ve yayınlar. Kazakistan Cumhuriyeti dış ticaretinin gümrük istatistiği, bu Kanunun ilkelerine ve Kazakistan Cumhuriyeti yasalarına uygun olarak tutulur.
    Gümrük istatistiklerinin tutulmasında, uluslararası verilerin karşılaştırmasını ve Kazakistan Cumhuriyeti’nde kullanılan devlet istatistik verilerinin kıyaslanmasını sağlayan metodoloji kullanılır.

    234. Madde. Özel gümrük istatistiği
    Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organlarına yüklenmiş olan diğer meselelerin çözülmesini sağlama amacıyla, bu organlar Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organının belirlediği düzende özel gümrük istatistiğini tutarlar.

    235. Madde. İstatistiksel amaçla kullanılan belgeler ve bilgiler
    İstatistiksel amaçlı belgeler ve bilgiler bu Kanunun gümrük işlemlerinin ve gümrük kontrolünün yapılması hakkındaki ilkelerine uygun olarak sunulur.
    İstatistiksel amaçla sunulan bilgiler gizli olup, bu Kanunun 16.maddesi ilkelerinin geçerliliğini kapsar.

    236. Madde. Gümrük istatistiklerinin tutulması ile ilgili hukuk ihlallerinin sorumluluğu
    Aynı zamanda gümrük kurallarını veya Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organlarının normal faaliyetlerini bozan hukuk ihlali olan, gümrük istatistiklerinin tutulması ile ilgili hukuk ihlalleri için kişiler bu Kanuna uygun olarak sorumluluk taşırlar.

    35. Bölüm
    DIŞ EKONOMİK FAALİYETLERİN  MAL TERİM LİSTESİNİN TUTULMASI

    237. Madde. Dış ekonomik faaliyetlerin mal terim listesinin tutulması
    Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organı dış ekonomik faaliyetlerin mal terim listesini tutar, yani:
    -    dış ekonomik faaliyetlerin mal terim listesinin uluslararası esasındaki ve bu esasın açıklaması ile ilgili uluslararası ve diğer kararlardaki değişiklikler ile eklemeleri takip etmeyi sağlar;
    -    dış ekonomik faaliyetlerin mal terim listesini onun uluslararası esasına uygun hale getirir;
    -    dış ekonomik faaliyetlerin mal terim listesinin yayınlanmasını sağlar;
    -    dış ekonomik faaliyetlerin mal terim listesinin açıklanması ile ilgili kararlar hazırlar, onaylar ve onun yayınlanmasını sağlar;
    -    dış ekonomik faaliyetlerin mal terim listesini tutmak için gerekli diğer görevleri yerine getirir.
    -    
    238. Madde. Malların sınıflandırılması
    Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organları malları sınıflandırır, yani onlar somut malları dış ekonomik faaliyetlerin mal terim listesinde belirlenen pozisyonlarını belirler.

    239. Madde. Dış ekonomik faaliyetlerin mal terim listesi alanındaki Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organının ek yetkileri
    Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organı:
    -    gümrük meseleleriyle yani mal terim listesinin uluslararası esaslarının hazırlanması, değiştirilmesi, ekleme yapılması, açıklanması ve kullanılmasıyla uğraşan uluslararası kuruluşlarda Kazakistan tarafını temsil eder;
    -    dış ekonomik faaliyetlerin mal terim listesinin hazırlanması, değiştirilmesi ve ekleme yapılması hakkındaki tekliflerin hazırlanmasına katılır.

    XI. Kısım
    GÜMRÜK İŞLERİ ALANINDAKİ SUÇLAR. Kazakistan Cumhuriyeti GÜMRÜK ORGANLARININ İLKSORUŞTURMA, ÇABUK VE ETKİLİ ARAMA FAALİYETLERİ

    36. Bölüm
    GÜMRÜK İŞLERİ ALANINDAKİ SUÇLAR. İLKSORUŞTURMA ORGANI OLARAK Kazakistan Cumhuriyeti GÜMRÜK ORGANLARI

    240 ve 241.Maddeler 16 Temmuz 1999y. tarihli No: 426-I Kazakistan Cumhuriyeti Kanununa uygun olarak bunun dışına çıkarılmıştır.

    242. Madde. Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organının ilk soruşturma yapması
    Suç belirtilerinin mevcut olması halinde, Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organlarının yetkili olduğu ilk soruşturma yapılır. Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı Kazakistan Cumhuriyeti’nin cezai-duruşma yasalarının normlarına dayanarak, cezai dava açar ve derhal suç belirtilerinin saptanması, sağlamlaştırması ve onu yapan kişilerin bulunması ile ilgili arama eylemleri yapar.

    37. Madde
    Kazakistan Cumhuriyeti GÜMRÜK ORGANLARININ ÇABUK VE ETKİLİ ARAMA FAALİYETLERİ

    243. Madde. Çabuk ve etkili arama faaliyetlerini gerçekleştiren organ olarak Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organları
    Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organları, Kazakistan Cumhuriyeti yasalarına göre suç olduğu kabul edilen hukuk dışı eylemleri hazırlayan, yapan ve yapmakta olan kişilerin tespit edilmesi amacıyla, çabuk ve etkili arama eylemlerini yapar. Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı bu eylemlerle ilgili soruşturma yapmaya yetkilidir. Bu işlemler gümrük organlarının kendi güvenliklerinin sağlanması için ve gümrük meseleleriyle ilgili uluslararası anlaşmalara uygun olarak, uluslararası gümrük kuruluşlarının, yabancı devlet gümrük organlarının ve diğer yetkili organların talepleri için gerçekleştirilir.

    244. Madde. Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organlarının çabuk ve etkili arama eylemlerini gerçekleştirmeleri
    Gümrük organları çabuk ve etkili arama faaliyetlerini ‘Kazakistan Cumhuriyeti’ndeki çabuk ve etkili arama faaliyetleri hakkındaki’ Kazakistan Cumhuriyeti Kanununa uygun olarak gerçekleştirir.

    245. Madde. Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organlarının kendi güvenliklerini sağlayan çabuk ve etkili arama etkinlikleri
    Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organlarının kendi güvenliklerini sağlayan çabuk ve etkili arama etkinlikleri, Kazakistan Cumhuriyeti yasalarında öngörülen düzende yapılır.

    39.    Bölüm
    KONTROL EDİLEN MAL SAĞLAMALARI

    246. Madde. Uyuşturucu maddelerine, psikotrop maddelere ve diğer nesnelere ‘kontrol edilen mal sağlamaları’ metodunun kullanılması
    Uyuşturuşu, psikotrop maddelerin ve diğer  nesnelerin uluslararası kanunsuz dolaşımını kesmek ve ona katılan kişileri açığa çıkarmak amacıyla, Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organları ve diğer yetkili organları, her ayrı olayda yabancı devletlerin gümrük organları ve diğer yetkili organlarıyla aradaki anlaşmaları veya Kazakistan Cumhuriyeti’nin uluslararası anlaşmaları esasında ‘kontrol edilen mal sağlamaları’ metodunu kullanır, yani uyuşturucu ve psikotrop maddelerin Kazakistan Cumhuriyeti’ne getirilmesine, Kazakistan Cumhuriyeti’nden çıkarılmasına veya transit olarak geçmesine kendi kontrolü altında izin verir.
    ‘Kontrol edilen mal sağlaması’ metodu, suç yapma aracı veya aletleri veya suç işleme yoluyla edinilen nesneler yahut kaçakçılık nesneleri olan diğer nesneler için de kullanılabilir.
    Kontrol edilen mal sağlaması, devlet toprakları sınırlarında yapılan uyuşturucu ile psikotrop maddelerin, onlara benzer maddelerin kanunsuz nakliyatı ile ilgili de kullanılabilir.
    ‘Kontrol edilen mal sağlaması’ metodunu kullanma kararının alınması halinde, eğer uyuşturucu ile psikotrop maddelerin, ve diğer nesnelerin varacağı yer yabancı bir devlet ise, Kazakistan Cumhuriyeti’nde cezai dava açılmaz.
    ‘Kontrol edilen mal sağlaması’ metodunu kullanma kararı, Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organı tarafından, Kazakistan Cumhuriyeti milli emniyet Komitesi ile birlikte alınır. Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı alınan kararı derhal Kazakistan Cumhuriyeti Baş savcılığına bildirir.

    247. Madde. ‘Kontrol edilen mal sağlaması’ metodunu kullanma sırasında el koyulan parasal araçların ve mülklerin yönlendirilmesi
    ‘Kontrol edilen mal sağlaması’ metodunu kullanma sırasında Kazakistan Cumhuriyeti mahkemelerinin ve yabancı devletlerin suç davalarında el koydukları parasal araçlar ve malların satılmasından elde edilen paralar, organları arasındaki ayrı anlaşmalara göre, bu metodun kullanılmasına gümrük organları ve diğer yetkili organları katılan devletler arasında paylaşılır.

    XII. Kısım
    GÜMRÜK KURALLARININ İHLALİ VE BUNUN GETİRDİĞİ SORUMLULUK. GÜMRÜK KURALLARININ İHLALİ HAKKINDAKİ DURUŞMALAR VE ONLARIN İNCELENMESİ

    XII. Kısım idari hukuk ihlalleri hakkındaki Kazakistan Cumhuriyeti’nin yeni Kanunu yürürlüğe getirilene kadar geçerli olmuştur (bkz 16.07.99y. No:426-I Kazakistan Cumhuriyeti Kanunu).

    XIII. Kısım
    BİLGİ VERME VE DANIŞMANLIK YAPMA. ÖN KARARLAR

    52. Bölüm
    GÜMRÜK MESELELERİYLE İLGİLİ KİŞİLERE BİLGİ VERME VE DANIŞMANLIK YAPMA

    372. Madde. Alınan karar, eylem veya eylemsizlik nedenleri hakkında bilgi alma
    Hakkında Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organının karar aldığı, Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı görevlilerinin eylem yaptığı kişiler ve hakkında kararın alınmadığı veya iki aylık sürede talep ettiği eylemin yapılmadığı kişiler sözkonusu gümrük organına taleplerle başvurabilirler.
    Talep bir aylık sürede Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı tarafından incelenir.
    Yazılı şekildeki talebin sunulması halinde, buna cevap da yazılı şekilde verilmelidir.

    373. Madde. Gümrük işleri ile ilgili normatif hukuk akitlerinin yayınlanması
    Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organı, kabul ettiği gümrük işleri ile ilgili normatif hukuk akitlerini Kazakistan Cumhuriyeti yasalarına uygun olarak yayınlanmasını sağlar.

    374. Madde. Yürürlükteki akitler hakkındaki bilgiler
    Akdin adı, konusu ve akdin yayınlandığı basım da dahil olmak üzere bu Kanunun 373.maddesinde belirtilen yürürlükteki akitler hakkındaki bilgiler, ilgilenen herkese gümrük organları tarafından bedava olarak sunulur.
    Yapılmasını kontrol etmek Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organının görevi olan, Kazakistan Cumhuriyeti gümrük ve diğer yasalarının esas ilkeleri hakkındaki kısa bilgiler, genel olarak herkesin ulaşabileceği Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organlarının bulunduğu yerlerde tanışmak için sunulur.

    375. Madde. Gümrük işleri ile ilgili danışmanlık yapma
    Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organları, gümrük laboratuvarları, Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organının ilmi araştırma kurumları ve okulları, Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organının belirlediği düzende gümrük işleri ile ilgili danışmanlık yaparlar.

    53. Bölüm
    ÖN KARARLAR

    376. Madde. Ön kararların alınması
    Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organı, gümrük idaresi ve Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organlarının belirlediği Kazakistan Cumhuriyeti’nin ayrı gümrükleri ilgili kişinin talebi üzerine sınıflandırmaya, gümrük değerine, somut bir malla veya somut ekonomik işlemle ilgili malın çıktığı ülkeye bağlı ön karar alır.
    Alınan ön karar için Kazakistan Cumhuriyeti Hükümetinin belirlediği ölçüde ödeme alınır.

    377. Madde. Ön karar alınması hakkındaki talep
    Ön kararın alınmasını isteyen kişi, Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organına bu Kanunun 376.maddesinde belirtilen yazılı talebi gönderir.
    Ön kararın alınması için talep edilen bilgilerin hacmi, Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organı tarafından belirlenir.
    Ön kararın incelenme düzeni ve ilgilenen tarafa verilme süresi Kazakistan Cumhuriyeti yasal akitlerine ve bu Kanuna uygun olarak belirlenir.
    Talep dilekçesinin belirlenen taleplere uymadığı takdirde, ön kararın alınmaz.
    Ön karar, yasalara aykırı olan  ve belirsiz karakterdeki alışveriş akitleri için veya meseleler için verilmez.
    Ön karar veya ön kararın alınmasına ret kararı, Kazakistan Cumhuriyeti yasalarında belirlenen düzende temyiz edilebilir.

    378. Madde. Ön kararın hukuki anlamı
    Ön karar Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organları için zorunludur.
    Eğer esasında ön kararın alınmış olduğu şartlar değişmezse, Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organlarının ön kararı aşağıdaki süreler için hukuki güçte olur:
    -    malın kökeni ile ilgili – üç yıl;
    -    diğer meselelerle ilgili – bir yıl.

    379. Madde. Ön kararın gücünü kaybetmesi, geri alınması, değiştirilmesi veya durdurulması
    Kazakistan Cumhuriyeti’nin üst gümrük organları, Kazakistan Cumhuriyeti’nin alt gümrük organlarının aldıkları ön kararı geri alma, değiştirme veya durdurma yetkisine sahiptirler.
    Yukarda belirtilen durumda ön kararı alacak kişiye, geri alınma, değiştirilme, durdurulma,  gücünü kaybetme veya daha önce verilen kararın geçersiz sayılması nedenlerinin açıklandığı yazılı şekildeki bildiri gönderilir.
    Ön kararın geri alınması, değiştirilmesi veya durdurulması kararı, Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı bu kararla ilgili dilekçe veren kişiye resmi olarak bildiri yaptıktan sonra gücünde olur.
    Kazakistan Cumhuriyeti yasalarındaki değişiklik sonucunda, alınmış olan ön kararın yürürlükteki yasalara aykırı hale gelmesi halinde, Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organının kararı, Kazakistan Cumhuriyeti’nin yeni yasal akitleri gücüne kavuştuğu andan itibaren gücünü kaybetmiş sayılır.
    Dilekçe veren kişinin doğru olmayan bilgileri sunduğu anlaşılması halinde ön karar geçersiz kabul edilir.

    379-1. Madde. Ön kararların açıklığı
    Gizli olan bilgilerin dışındaki Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organları tarafından alınan ön kararlar yayınlanmaya ve gerçek veya tüzel kişilerin hak, serbestlik ve yükümlülükleri ile ilgili ilgi duyan herkese gösterilmeye tabidir.

    XIV. Kısım
    MAL VE TAŞIT ARAÇLARININ YÖNLENDİRİLMESİ VE GÜMRÜK FAALİYETLERİNDEN ELDE EDİLEN ARAÇLARIN KULLANIMI

    54. Bölüm
    MAL VE TAŞIT ARAÇLARININ YÖNLENDİRİLMESİ

    380. Madde. Devlet mülküne çevrilmesi
    Gümrük işleri alanında suç işleri ile ilgili el koyulan ve kişinin devlet yararına vazgeçtiği mal ve taşıt araçları da dahil olmak üzere, bu Kanuna ve Kazakistan Cumhuriyeti yasalarına uygun olarak müsadere edilen mal, taşıt araçları ve diğer nesneler devlet mülküne çevrilir.
    Mal ve taşıt araçlarının devlet mülküne çevrilmesinin düzeni bu Kanuna ve Kazakistan Cumhuriyeti yasalarına uygun olarak belirlenir.

    381. Madde. Devlet mülküne çevrilen malların, taşıt araçlarının ve diğer nesnelerin yönlendirilmesi
    Eğer Kazakistan Cumhuriyeti yasal akitlerinde, Kazakistan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı ile Kazakistan Cumhuriyeti Hükümetinin akitlerinde başka bir durum öngörülmediyse, devlet mülküne çevrilen mallar, taşıt araçları ve diğer nesneler düzeni ve şartları Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti tarafından belirlenen açık artırmalarda satılır.

    382. Madde. Gümrük organlarının malların, taşıt araçlarının ve diğer nesnelerin satılması ile ilgili masraflarını karşılamayan tutarların ödettirilmesi
    Eğer malların, taşıt araçlarının ve diğer nesnelerin satılmasından elde edilen tutar, Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organlarının   devlet mülküne çevrilen malların ulaştırılması, saklanması ve satışı ile doğrudan ilgili masraflarını kapatamıyorsa, eksik olan kısım beyannameciye veya gümrük ödemelerinden sorumlu olan diğer kişiye mahkeme düzeninde ödettirilir.

    383. Madde. Satılmayan veya satışa tabi olmayan malların, taşıt araçlarının ve diğer nesnelerin yönlendirilmesi
    Satışa tabi olmayan devlet mülküne çevrilen malların, taşıt araçlarının ve diğer nesnelerin listesi Kazakistan Cumhuriyeti yasalarında belirlenir.
    Satılmayan veya gümrük açık artırmalarında, mal borsalarında veya ticari işletme ve kurumlar aracılığıyla satışa tabi olmayan devlet mülküne çevrilen malların, taşıt araçlarının ve diğer nesnelerin yönlendirilmesi düzeni Kazakistan Cumhuriyeti yasalarında belirlenir.
    384. Madde. Gümrük ödemeleri ile vergilerinin alınmasından ve gümrük faaliyetlerinden elde edilen araçların kullanılması
    Gümrük ödemeleri ile vergilerinden alınan, bu Kanuna ve gümrük işleri alanındaki suçlar ve bu Kanunda öngörülen gümrük kurallarının ihlalleri ve cezaları hakkındaki Kazakistan Cumhuriyeti yasalarına uygun olarak devlet mülküne çevrilen malların, taşıt araçlarının ve diğer nesnelerin satılmasından elde edilen araçlar, lisansın verilmesi için alınan gümrük vergi, resim, harçları dışında, tamamen Devlet bütçesine girerler.

    XV. Kısım
    Kazakistan Cumhuriyeti GÜMRÜK ORGANLARI VE ONLARIN GÖREVLİLERİ KARARLARININ, EYLEMLERİNİN VEYA EYLEMSİZLİKLERİNİN TEMYİZ EDİLMESİ VE İNCELENMESİ

    55. Bölüm
    TEMYİZ HAKKINDAKİ GENEL İLKELER

    XV. Kısım idari hukuk ihlalleri hakkındaki Kazakistan Cumhuriyeti’nin yeni Kanunu yürürlüğe getirilene kadar geçerli olmuştur (bknz 16.07.99y. No:426-I Kazakistan Cumhuriyeti Kanunu).

    XVI. Kısım
    Kazakistan Cumhuriyeti GÜMRÜK ORGANLARININ GÖREVLİLERİ
    58. Bölüm
    Kazakistan Cumhuriyeti GÜMRÜK ORGANLARI GÖREVLİLERİNİN HUKUKİ STATÜSÜ

    397. Madde. Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organlarının görevlileri
    Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organlarının görevlileri, kendi çalışma ve ahlaki nitelikleriyle, tahsil düzey ile ve sağlık durumuyla Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organlarına yüklenen yükümlülükleri yapabilecek kabiliyette olan, fiil ehliyetine sahip Kazakistan Cumhuriyeti vatandaşları olabilirler.
    Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organına işe alma sırasında, üç aydan bir yıla kadar deneme süresi verilir.
    Kazakistan Cumhuriyeti Silahlı Kuvvetlerinden, Kazakistan Cumhuriyeti milli güvenlik komitesinden, Kazakistan Cumhuriyeti İç İşler Bakanlığından ve Kazakistan Cumhuriyeti savcılık organlarından yaşı veya sağlık durumu nedeniyle emekli olan kişiler gümrük organlarına işe alınmaz.
    Görevli kişiler, Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organlarında hizmet ederler ve Kazakistan Cumhuriyeti Hükümetinin onayladığı Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organları görevlilerinin hizmet etmeleri hakkındaki İlkelerde belirlenen düzende sınavlı terfiye tabi olurlar. Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organları görevlilerine aşağıdaki özel rütbeler verilir:
    •    alt yönetici kadrosu:
    -    gümrük hizmetleri gediklisi;
    -    gümrük hizmetleri üst gediklisi;
    •    orta yönetici kadrosu:
    -    gümrük hizmetleri asteğmeni;
    -    gümrük hizmetleri teğmeni;
    -    gümrük hizmetleri üsteğmeni;
    -    gümrük hizmetleri yüzbaşısı;
    •    yüksek yönetici kadrosu:
    -    gümrük hizmetleri binbaşısı;
    -    gümrük hizmetleri yarbayı;
    -    gümrük hizmetleri albayı;
    •    üst yönetici kadrosu:
    -    gümrük hizmetleri tuğgenerali;
    -    gümrük hizmetleri tümgenerali.
    Üst yönetici kadrosunun özel rütbeleri Kazakistan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı tarafından verilir.
    Alt, orta ve yüksek yönetici kadrosunun özel rütbeleri, Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organının yöneticisi tarafından Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı görevlilerinin hizmetlerini yapmaları hakkındaki İlkelere uygun olarak belirlenir.
    Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organları görevlilerine giymeleri için üniforma belirlenir. Üniformanın şekli Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti tarafından, onu giyme kuralı ise gümrük işleri ile ilgili yetkili devlet organı tarafından belirlenir.
    Üniforma karşılıksız olarak verilir.
    Bu maddenin dördüncü, beşinci, altıncı, yedinci ve sekizinci ilkeleri gümrük laboratuvarlarının yöneticilerine ve uzmanlarına, Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organının ilmi araştırma kurumlarında ve okullarındaki yönetici ve uzmanlara, profesör-öğretmenlik kadrosundaki kişilere de uygulanır.

    398. Madde. Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organları görevlilerinin kendi yükümlülüklerini gerektiği gibi yerine getirmeleri garantisi
    Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organları görevlileri kendi görevlerini yerine getirmeleri sırasında hükümeti temsil ederler.
    Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organları görevlileri kendi görevlerini yerine getirmeleri sırasında sadece Kazakistan Cumhuriyeti yasal ve diğer akitlerine ve Kazakistan Cumhuriyeti’nin uluslararası anlaşmalarına dayanır, ve sadece dolaysız başkanların emrinde olur.
    Herhangi bir şekildeki devlet organlarına, politik ve toplumsal kuruluşlara, medyaya, diğer tüzel kişilere, onların görevlilerine ve diğer çalışanlarına, şahsi girişimcilere ve gerçek kişilere Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organının veya onun görevlisinin aldığı kararı veya yaptığı eylemi etkilemek amacıyla, kanunsuz şekilde baskı yapılmasına veya karışılmasına izin verilmez.
    Kesin olarak kanunları ihlal eden emir ve talimat alması halinde, Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı görevlileri yasalara göre hareket etmelidirler.
    Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organlarında siyasi amaçlı politik partilerin, toplumsal birliklerin kurulmasına ve faaliyet etmesine izin verilmez. Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organları görevlileri kendi işlerinde siyasi partilerin ve toplumsal birliklerin kararlarına bağlı değillerdir.
    Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı görevlilerinin, aracılar aracılığıyla da dahil olmak üzere girişimcilik faaliyetle uğraşmaları, gümrük meselelerinde üçüncü kişilerin güvendiği kişi olmaları, ilmi ve öğretmenlik işleri dışında birliktelik şartıyla her türlü ücretli işi yapmaları, kişisel hak niteliğindeki sözleşmelere göre gümrükle ilgili işleri yapmaları, kendi görevlerinden yararlanarak kişilere Kazakistan Cumhuriyeti yasalarında öngörülmeyen herhangi bir yardım etmeleri ve bunun için ücret, hizmet ve kolaylık  kazanmaları, şahsen veya temsilcileri aracılığıyla ekonomik işlerle uğraşan kişilerin yönetimine katılmaları yasaktır.
    Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organları görevlilerinin grev düzenlemeleri ve onlara katılmaları yasaktır. Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı görevlilerine hakaret etme, tehdit etme, karşılık gösterme, hayatına, sağlığına ve mülküne tecavüz etme bu Kanuna ve Kazakistan Cumhuriyeti yasalarına uygun olarak sorumluluk getirir.
    Kazakistan Cumhuriyeti gümrük görevlilerinin kendi görevlerini yerine getirmelerine bağlı hayatlarının, sağlıklarının, haysiyetlerinin, mülklerinin ve aile üyelerinin suç tecavüzlerinden korunması Kazakistan Cumhuriyeti yasalarında öngörülür.

    399. Madde. Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı görevlilerinin yasal emirleri veya taleplerinin yerine getirilme zorunluluğu
    Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı görevlilerinin yasal emirleri veya talepleri yerine getirmede, devlet organlarına, kişilere, görevlilere ve diğer çalışanlara zorunludur.
    Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı görevlisinin yasal emirleri veya taleplerine uymama ve onun görevini yerine getirmesini engelleyen diğer eylemler, bu Kanunda öngörülen sorumlulukları beraberinde getirir.

    59. Bölüm
    ZORLAYICI ÖNLEMLERİN, ÖZEL ARAÇLARIN VE SİLAHLARIN KULLANILMASI

    400. Madde. Zorlayıcı önlemlerin, özel araçların ve silahların kullanılmasının sınırları ve şartları
    Tıbbi incelemeden geçen Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı görevlileri, bu Kanunda öngörülen durumlarda ve düzende zorlayıcı önlemleri, özel araçları ve silahları kullanmaya yetkilidirler.
    Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı görevlileri, zorlayıcı önlemlerin, özel araçların ve silahların kullanılmasını gerektiren durumlar için özel hazırlıktan ve bu durumlara yararlıklarını kontrol eden periyodik denetimlerden geçmelidirler.
    Zorlayıcı önlemlerin, özel araçların ve silahların kullanılması halinde Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı görevlilerinin yükümlülükleri aşağıdaki gibidir:
    -    onları kullanma niyetini bildirerek ikaz etmek, bununla kendi talebinin yerine getirilmesi için yeterli süre tanımak. Zorlayıcı önlemlerin, özel araçların ve silahların kullanmasını geciktirme onun kendi hayatına ve sağlığına tehlike oluşturabileceği veya diğer ağır sonuçlara neden olabileceği, savaş makinelerini ve taşıt araçlarını kullanarak aniden silahlı saldırı halinde veya böyle bir ikazın yersiz ve olanaksız olduğu diğer durumlar bunun dışındadır;
    -        vücudundan yaralanan kişilere tıbbi ilk yardım sağlamak  ve Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı başkanına veya onun yardımcısına derhal olayı bildirmek;
    -    kanun ihlali tehlikesinin niteliğine, düzeyine, onu yapan kişilere ve engellere göre, tehlikenin giderilmesi sırasındaki her türlü zararın asgari olmasına gayret etmek;
    Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı Başkanı veya onun yardımcısı, tüm ölüm olayları ile yaralama olaylarını derhal savcılığa bildirmelidir.
    Yetkiyi aşan zorlayıcı önlemlerin, özel araçların ve silahların kullanımı, Kazakistan Cumhuriyeti yasalarında belirlenen sorumlulukları beraberinde getirir.

    401. Madde. Zorlayıcı önlemlerin kullanımı
    Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı görevlileri, hukuk ihlallerini önlemek için, onu yapan kişileri tutuklamak için, gösterilen karşılığı aşmak için, kanuni emir veya taleplere uyulmasını sağlamak için, gümrük kontrolü altındaki mal ve taşıt araçlarının saklandığı bina ve topraklara girilmesine izin vermemek için ve bu Kanunda ve Kazakistan Cumhuriyeti yasalarında öngörülen görevlerinin yapılmasını engelleyen diğer eylemleri önlemek için zorlayıcı önlemleri kullanabilirler.

    402. Madde. Özel araçların kullanılması
    Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı görevlileri kelepçe, cop, göz yaşartıcı nesne, etkiyi çeken ışıklı sesli aletler, binanın açılmasında ve taşıtın zorlayıcı şekilde durdurulmasında kullanılan teçhizatlar, su fışkırtma aleti, güreş tekniklerini, iş için kullanılan hayvanları ve kurşun geçirmez arabaları ve diğer özel taşıt araçlarını kullanabilirler:
    1)    kişilere, Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı çalışanlarına, toplumsal düzeni koruma ve suçlarla mücadele etme ile ilgili kendi görevini ve toplumsal borcunu yerine getiren kişilere yapılan saldırıları durdurmak ve rehinleri kurtarmak için;
    2)     Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organlarına ait veya onların kullandığı binalara, yapılara, tesislere, taşıt araçlarına ve gümrük kontrolü altındaki mal ve taşıt araçlarına yapılan saldırıları durdurmak için ve ele geçirilmesi halinde onları kurtarmak için;
    3)    eğer kanunları ihlal eden kişiler emirlere uymazsa, karşılık gösterirlerse, kendilerine veya çevredekilere zarar verebilecekse, onları durdurmak için ve Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı hizmet binasına getirmek için;
    4)    Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı görevlilerine fiziksel karşılık gösterenler için;
    5)    sürücüsü Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı görevlilerinin durma talebine uymayan taşıt araçlarının durdurulması için;
    6)    Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı görevlilerinin görevlerini yerine getirmelerini kasten engelleyen diğer durumlarda;
    Özel araçları bayanlara, sakatlık belirtileri taşıyan  ve küçük yaştaki kişilere karşı kullanmak yasaktır. İnsanların hayat ve sağlıklarına tehlike oluşturacak şekildeki onların grup şeklinde saldırı düzenlemeleri ve silahla karşılık göstermeleri bunun dışındadır.
    Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı görevlilerinin  kullandıkları özel araçların listesini Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti belirler.

    403. Madde. Silah taşıma, saklama ve kullanma
    Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı görevlileri görevlerini yerine getirme sırasında silah taşımaya, saklamaya ve kullanmaya yetkili olurlar.
    Silah ihlalin karakterini, ihlal edenin şahsı, somut durum hesaba katılarak, ve sadece bu Kanunda belirlenen sınırlarda ve şartlarda kullanılır.
    Silah taşımaya, saklamaya ve kullanmaya yetkili Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı görevlilerinin kategorileri, Kazakistan Cumhuriyeti Hükümetinin onayıyla Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organı tarafından belirlenir.
    Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organlarından kullanılan silahların ve onların kurşunları çeşidinin listesi Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti tarafından belirlenir.
    Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organı ve Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organları görevlileri silahı kaybetmekten, özensiz şekilde saklamaktan, silahı koruma ile ilgili görevini gerektiği gibi yapmamaktan Kazakistan Cumhuriyeti yasalarına uygun olarak sorumlu olurlar.

    404. Madde. Silahın kullanılması
    Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı görevlileri son çare olarak aşağıdaki durumlarda silah kullanmaya yetkilidirler:
    1)    vatandaşların suç saldırısından korumak ve rehinleri kurtarmak için;
    2)    Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı çalışanlarına ve onların ailelerine yapılan silahlı veya grup şeklindeki saldırıyı durdurmak için;
    3)    Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organına ait veya onun kullandığı binaya, yapıya, tesise ve taşıt araçlarına, gümrük kontrolü altındaki mal ve taşıt araçlarına yapılan saldırıları durdurmak için;
    4)    silahla karşılık gösteren veya ağır suç yapmış olan kişinin ve silahı teslim etme hakkındaki yasal talebe uymayan silahlı kişinin yakalanması için;
    5)    Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı görevlilerinin birkaç kez durmasını talep ettiği halde sürücüsü buna uymayan, ve bununla kişilerin hayat ve sağlıklarına tehdit oluşturan taşıt araçlarını zedeleme yoluyla durdurmak için;
    6)    hayvanların saldırısından korunmak için;
    7)    silah kullanma hakkında ikaz etmek, alarm vermek ve yardıma çağırmak için.
    Silahları bayanlara, sakatlık belirtileri taşıyan  ve küçük yaştaki kişilere karşı kullanmak yasaktır. İnsanların hayat ve sağlıklarına tehlike oluşturacak şekildeki onların grup şeklinde saldırı düzenlemeleri ve silahla karşılık göstermeleri bunun dışındadır.
    Silahın kullanıldığı tüm durumlarda Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı görevlileri, çevredeki insanların güvenliğini sağlamak için, yaralananlara tıbbi ilkyardım vermek için ve savcılığa bildiri yapmak için tüm gerekli önlemleri almakla yükümlüdürler.

    60. Bölüm
    KAZAKİSTAN CUMHURİYETİ GÖREVLİLERİNİN FİNANSE EDİLMESİ, SOSYAL KORUNMASI VE ONLARA MADDİ-TEKNİK ARAÇLARIN SAĞLANMASI

    405. Madde. Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organlarının finanse edilmesi ve onlara maddi-teknik araçların sağlanması
    Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organlarının finanse edilmesi ve onlara maddi-teknik araçların sağlanması devlet bütçesi hesabından yapılır.

    406. Madde. Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı görevlilerinin ölümü, sakatlanması veya sağlığının bozulması hallerinde ödenek ödenmesi ve maddi zararın tazmin edilmesi
    Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı görevlisinin kendi görevini yapması ile ilgili olayda ölümü halinde, ölenin ailesine, onun Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organındaki görevine göre on yıllık geçinebileceği kadar maktu para yardımı yapılır.
    Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı görevlisinin kendi görevini yapması ile ilgili olayda çalışmaya devam edemeyecek şekilde sakatlanması veya diğer şekilde sağlığını bozması halinde, ona aşağıdaki ölçülerde maktu para yardımı yapılır:
    -    birinci veya ikinci gruptaki sakatlara – beş yıllık parasal geçindirme;
    -    üçüncü gruptaki sakatlara – iki yıllık parasal geçindirme;
    -    sakatlığın olmadığı çalışma kabiliyetini yitirme durumunun tespit edilmesi halinde – 6 aylık parasal geçindirme.
    Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı görevlilerinin kendi görevlerini yapma ile ilgili olayda sakatlanmaları veya diğer şekilde sağlıklarını bozmalarından kaynaklanan zararları (ölüm halinde ailesine) tazmin etmek için aylık olarak ödenen ödenekler ve sağlığın bozulması ile ilgili ek masrafların tazminatları Kazakistan Cumhuriyeti yasalarında belirlenen düzen ve şartlarda gerçekleştirilir.
    Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı görevlilerinin kendi görevlerini yapmalarına bağlı olarak, onun mülküne veya onun yakın akrabasına yapılan zararlar tam olarak tazmin edilir.
    Ödeneklerin ödenmesi ve mülke getirilen zararların tazmin edilmesi, Kazakistan Cumhuriyeti devlet bütçesi kaynaklarından karşılanır.
    Bu maddede belirtilen yıllık parasal geçindirme tutarının hesaplanma ve ödenme düzeni, Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti tarafından belirlenir.

    407. Madde. Kazakistan Cumhuriyeti gümrük görevlilerinin zorunlu devlet şahsi sigortası
    Kazakistan Cumhuriyeti gümrük görevlileri, Kazakistan Cumhuriyeti devlet bütçesi kaynaklarının hesabından zorunlu devlet şahsi sigortasına tabidirler.    
    Sigorta tutarları aşağıdaki durumlarda ödenir:
    1)    görevlinin Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organındaki hizmeti döneminde veya işten ayrıldıktan sonraki bir yıl içerisinde görevini yapması ile ilgili olayda yaralanma, diğer vücut zedelenmeleri, hastalık sonucunda ölümü halinde, onun varislerine (miras hakkı hakkındaki belgenin ibraz edilmesiyle):
    -    yıllık parasal geçindirmenin 10 katı boyutunda;
    2)    sigortalıda Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organındaki hizmeti döneminde veya işten ayrılmasından sonraki bir yıl içerisinde görevini yapmasından kaynaklanan sakatlığın tespit edilmesi halinde:
    -    birinci gruptaki sakatlara – yıllık parasal geçindirmenin 5 katı boyutunda;
    -    ikinci gruptaki sakatlara – yıllık parasal geçindirmenin 3 katı boyutunda;
    -    üçüncü gruptaki sakatlara – yıllık parasal geçindirmenin 1 katı boyutunda;
    3)    kendi görevini yapmasına bağlı olarak sigortalıda, sakatlığın olmadığı ağır vücut zedelenmesi halinde – üç aylık parasal geçindirme boyutunda, orta veya hafif vücut yaralanması halinde – bir aylık parasal geçindirme boyutunda.
    Bu çeşit sigortalamadaki sigorta tutarı, diğer tür sigorta ödemelerinden ve zarar tazminatı ödemelerinden bağımsız olarak ödenir.
    Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı görevlisinin yıllık parasal geçindirmesi, onun Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organındaki son görevine göre belirlenir ve o kişinin o yıldaki alması gereken parasal ödeme türünün tümü buna dahil edilir.

    408. Madde. Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı görevlilerinin elde ettikleri gelirlerin gelir vergisine tabi olması
    Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı görevlilerinin kendi yükümlülüklerini yapmaları ile ilgili elde ettikleri gelirlerinin gelir vergisine tabı olması düzeni ve şartları, Kazakistan Cumhuriyeti vergi yasalarına göre belirlenir.

    409. Madde. Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı görevlilerinin izinleri
    Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı görevlilerine, her yıl dinlenme yerine gidiş ve dönüş zamanının dışında 30 işgünü süreli izin verilir.Yüksek dağlı yerlerde ve Kazakistan Cumhuriyeti Hükümetinin belirlediği ağır ve elverişsiz iklim şartlarına sahip yerlerde hizmet yapan görevlilere 45 günlük izin sağlanır.
    Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı görevlilerine aşağıdaki hallerde ek ücretli izin sağlanır:
    -    bu organlarda 10 yıl çalıştıktan sonra – 5 takım günü süreli izin;
    -    bu organlarda 15 yıl çalıştıktan sonra – 10 takım günü süreli izin;
    -    bu organlarda 20 yıl çalıştıktan sonra – 15 takım günü süreli izin.

    410. Madde. Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı çalışanlarına konut ve telefon sağlanması
    Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organları, Kazakistan Cumhuriyeti Hükümetinin belirlediği düzende şekillenen hizmet konutlarına sahip olabilirler
    Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı görevlisinin kendi görevini yapması ile ilgili olayda ölümü halinde, en geç ölüm olayından sonraki bir yıl içerisinde konuta kayıt anındaki haliyle sahip olma hakkı ölenin ailesinde kalır.
    Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı görevlilerinin dairelerine, teknik imkanların mevcut olması halinde dilekçe verildikten sonraki üç ay içerisinde telefon kurulur.

    411. Madde. Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı görevlilerinin iş seyahatinde bulunmaları sırasındaki hakları
    İş seyahatine gönderilen Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı görevlileri, iş seyahati kimlik belgeleriyle her türlü taşıt aracına sırasız olarak bilet alma ve otellerde sırasız şekilde yer alma hakkını kullanırlar.

    412. Madde. Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı görevlilerine emeklilik maaşı sağlanması
    Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı görevlilerine ve onların ailelerine emeklilik maaşı sağlanması, Kazakistan Cumhuriyeti yasalarına uygun olarak belirlenir.
    Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı görevlilerinin, kayıtlı oldukları tıp kurumlarında tıbbi hizmet görme hakları emekliliğe ayrılmasından sonra da saklanır.

    61. Bölüm
    KAZAKİSTAN CUMHURİYETİ GÜMRÜK ORGANI FAALİYETLERİNİ BOZAN İDARİ İHLALLER VE BU İHLLALLERİN GETİRDİĞİ SORUMULULUKLAR VE BU İŞLERİN DURUŞMALARI VE İNCELENMELERİ

    413. Madde.     Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı görevlilerinin emirlerine veya taleplerine uymama
    Görevini yapmakta olan Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı görevlisinin yasal emirlerine veya taleplerine uymama, bu Kanunun diğer maddelerinde öngörülen durumlar hariç, – on aylık hesap göstergesi boyutundaki ceza kesilmesine neden olur.

    414. Madde. Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı görevlisine görevini yapma sırasında, gümrük kontrolü ile gümrük işlemlerinin yapılmasına, gümrük kurallarının ihlali duruşmasına ve onun incelenmesine katılan kişilere ve şahitlere hakaret edilmesi
    Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı görevlisine görevini yapma sırasında, gümrük kontrolü ile gümrük işlemlerinin yapılmasına, gümrük kurallarının ihlali duruşmasına ve onun incelenmesine katılan müfettişlere, bilirkişilere, uzmanlara, tercümanlara ve şahitlere hakaret edilmesi, suç belirtilerinin olmaması halinde, – beş aylık hesap göstergesinden on aylık hesap göstergesine kadar boyuttaki ceza kesilmesine neden olur.

    415. Madde. Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı görevlisine görevini yapma sırasında, gümrük kontrolü ile gümrük işlemlerinin yapılmasına, gümrük kurallarının ihlali duruşmasına ve onun incelenmesine katılan kişilere ve şahitlere zorlayıcı eylemle tehdit edilmesi
    Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı görevlisine görevini yapma sırasında, gümrük kontrolü ile gümrük işlemlerinin yapılmasına, gümrük kurallarının ihlali duruşmasına ve onun incelenmesine katılan müfettişlere, bilirkişilere, uzmanlara, tercümanlara ve şahitlere vücut yaralama, dövme ve diğer zorlayıcı eylemle tehdit edilmesi, suç belirtilerinin olmaması halinde, – on aylık hesap göstergesinden yirmi aylık hesap göstergesine kadar boyuttaki ceza kesilmesine neden olur.

    416. Madde. Şahidin ifade vermeyi reddetmesi veya bunu yapmaktan kaçınması
    Gümrük kurallarının ihlali duruşmasında şahit olarak sorgulamaya tabi  kişinin kabul edilebilir neden olmadan gerekli açıklama yapmayı reddetmesi veya bunu yapmaktan kaçınması, sınırı yasalarda belirlenen kendine karşı, kendi eşine ve yakın akrabasına karşı şahitlik yapma durumları hariç,  – üç aylık hesap göstergesi boyutundaki ceza kesilmesine neden olur.

    417. Teftiş, denetim ve envanter yapılmasını engelleme veya bunu reddetme
    Tüzel kişi görevlilerinin ve şahsi girişimcilerin Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı kararıyla teftiş, denetim ve envanter yapılmasını engellemeleri veya bunu reddetmeleri, eğer bunun yapılması onların Tüzüklerinde, ilkelerinde ve Kazakistan Cumhuriyeti yasalarında öngörülmüşse, – şahsi girişimcilere aylık hesap göstergesinin yirmi boyutu tutarında, tüzel kişi görevlileri için ise aylık hesap göstergesinin elli boyutu tutarında ceza kesilmesine neden olur.

    418. Madde. Bilirkişi ve uzmanın gümrük kurallarının ihlali hakkındaki duruşmaya katılmayı, gümrük kontrolü yapmayı veya gümrük işlemi yapmayı reddetmesi veya bunları yapmaktan kaçınması
    Bilirkişinin kabul edilebilir neden olmadan  sonuç çıkarmayı, tercümanın gümrük kurallarının ihlali hakkındaki duruşmaya ve incelemeye katılmayı, uzmanın ise gümrük kontrolü yapmayı veya gümrük işlemlerini yerine getirmeyi reddetmesi ve bundan kaçınması – on aylık hesap göstergesi boyutundaki ceza kesilmesine neden olur.

    419. Madde. Kararın yerine getirilmesini veya bilirkişi incelemesi yapma görevini veya uzman çağırma talebini görevlinin reddetmesi veya bunları yapmaktan kaçınması
    Gümrük kontrolü yapılması, gümrük işlemlerinin yerine getirilmesi için ve gümrük kurallarının ihlali hakkındaki duruşmaya ve incelemeye katılmaları için, kararın yerine getirilmesini veya bilirkişi incelemesi yapma görevini veya uzman çağırma talebini, görevlinin kabul edilebilir bir neden olmadan reddetmesi veya bunları yapmaktan kaçınması, – görevliye üç aylık hesap göstergesi boyutundaki ceza kesilmesine neden olur.

    420. Madde. Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı görevlisinin gümrük incelemesi ve diğer eylemleri yapmasını engelleme
    Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı görevlisinin bu Kanunda öngörülen gümrük incelemesi ve diğer eylemleri yapmasını engelleme, eğer bu engelleme cezai sorumluluğa veya bu Kanunun diğer maddelerine uygun sorumluluğa neden olmaz ise, – beş aylık hesap göstergesinden yirmi aylık hesap göstergesine kadar boyuttaki ceza kesilmesine neden olur.

    421. Madde. Alınmakta olan kararı veya yapılmakta olan eylemi etkilemek amacıyla yapılan kanundışı etki ve müdahale
    Tüzel kişiler, onların görevlileri ve diğer çalışanları, şahsi girişimciler ve gerçek kişiler tarafından, Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organında alınmakta olan kararı veya yapılmakta olan eylemi etkilemek amacıyla yapılan her çeşit kanundışı etki ve müdahale, – on aylık hesap göstergesi boyutundaki ceza kesilmesine neden olur.

    422. Madde. Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı faaliyetlerini bozan idari hukuk ihlalleri hakkındaki duruşmalar ve incelemeler
    Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı faaliyetlerini bozan idari hukuk ihlalleri hakkındaki duruşmalar ve onların incelenmesi, bu bölümdeki ilkelere uygun olarak bu Kanunun 12.kısmında öngörülen düzende gerçekleştirilir. Bunlarla düzenlenmeyen kısımları ise idari hukuk ihlalleri hakkındaki Kazakistan Cumhuriyeti yasalarına uygun olarak yapılır.
    Bu maddenin birinci kısmında belirtilen idari hukuk ihlalleri hakkındaki duruşmalar, Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organının buna yetkili görevlileri tarafından yapılır. Bu hukuk ihlalleri hakkındaki işler Kazakistan Cumhuriyeti mahkemelerinde incelenir.

    423. Madde. Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı faaliyetlerini bozan idari hukuk ihlalleri işlerinin yönlendirilmesi
    Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı faaliyetlerini bozan idari hukuk ihlalleri işinin duruşmasının bitmesiyle, ilgili Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı başkanı, onun yardımcısı veya Kazakistan Cumhuriyeti merkezi gümrük organının yetkili görevlisi, en geç ödetme süresi bitmeden 15 gün önce, bu işin incelenmek üzere Kazakistan Cumhuriyeti mahkemelerine verilmesi hakkında karar alırlar. Bu karar şunları içermelidir:
    -    karar almış olan Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organının adı;
    -    kararı alan görevlinin soyadı, adı ve baba adı;
    -    kararın alınma tarihi ve yeri;
    -    hakkında kararın alındığı kişi ile ilgili bilgiler;
    -    hakkında hukuk ihlalinin yapıldığı kişi ile ilgili bilgiler;
    -    işle ilgili duruşmanın yapılması sırasında saptanan durumların anlatımı;
    -    hukuk ihlali için sorumluluk öngören bu Kanunun maddesine atıf;
    -    işin incelenmesi için yöneltildiği Kazakistan Cumhuriyeti mahkemesinin adı;
    Birde kararda işin duruşması sırasındaki meydana gelen masraflar belirtilir.

    62. Bölüm
    KAZAKİSTAN CUMHURİYETİ GÜMRÜK ORGANLARININ VE ONLARIN GÖREVLİLERİNİN SORUMLULUKLARI

    424. Madde. Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organlarının sorumluluğu
    Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organları, halk ve devlet önünde Kazakistan Cumhuriyeti’nin ekonomik egemenliğini ve ekonomik güvenliğini sağlamaktan, gümrük işleri alanında kişilerin kanuni hak ve çıkarlarının korunmasından ve yükümlülüklerini yapmaktan sorumludurlar.
    Çalışanlarının kişilerin yasal hak ve çıkarlarını ihlal etmeleri halinde, Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organları Kazakistan Cumhuriyeti yasalarında öngörülen bu hakları yeniden oluşturmak ve suçlu kişileri sorumluluğa çekmek zorundadır.
    Kazakistan Cumhuriyeti gümrük organları, kendi görevlerini yapma sırasında aldıkları yasal olmayan kararlar, eylemler veya eylemsizlikler sonucunda kişilere ve onların mülklerine verilen zarar veya ziyanlar için sorumludurlar.
    Zarar veya ziyanlar Kazakistan Cumhuriyeti yasalarında öngörülen genel düzen esasında tazmin edilirler.
    Devlet iktidar organının yasalara uygun olmayan akit çıkarmasından ve bu organ görevlilerinin eylemlerinden (eylemsizliklerinden) kaynaklanan, Kazakistan Cumhuriyeti medeni kanununa uygun olarak kişiye veya tüzel kişiye  verilen zararlar, Kazakistan Cumhuriyeti  tarafından veya ilgili yerel idari birim tarafından tazmin edilir.

    425. Madde. Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı görevlilerinin ve diğer çalışanlarının sorumlulukları
    Yasal olmayan kararlarından, eylemlerinden veya eylemsizliklerinden ve  kendi görevlerini gerektiği gibi yapmamalarından dolayı, Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Organı görevlileri ve diğer çalışanları disiplin, idari, cezai sorumlulukları veya Kazakistan Cumhuriyeti yasalarında öngörülen diğer sorumlulukları taşırlar.

    426. Madde. Bu Kanunun gücüne kavuşması düzeni
    Bu Kanun yayınlandığı günden itibaren kanun gücünde olur.

    (*) Bu kanun KATİAD mütercimleri tarafından Türkçe’ye çevrilmiş olup, redaksiyonu Almatı Büyükelçiliği Maliye Müşavirliği tarafından yapılmıştır. Redaksiyon sırasında cümle yapıları ve yerel deyimler değiştirilmemiştir. Bilgi mahiyetinde olan bu çevirinin Kazakça ve Rusça asılları geçerlidir.

    K.C. GÜMRÜK KANUNU 2003 YILI DEĞİŞİKLİKLERİ

    İNDEKS

    ? 2118 sayılı 14 Ocak 2003 tarihli Kazakistan Cumhuriyeti Adalet Bakanlığı’ında kayıtlı
    ? 133 sayılı  4 Aralık 2002 tarihli Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Müsteşarlığı “Yük Gümrük Beyannamesi noterden tasdikli fotokopisinin sunulma Kurallarının Onaylanması hakkında ” Kararına ek yapılması konusunda
    ? 160 sayılı  22 Nisan 2003 tarihli Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Müsteşarlığı Hükmü

    Şahsi Gümrük Muayene uygulama ve kayıt işlem düzeni Kural’larının onaylanması hakkında
    ? 196 sayılı 12 Mayıs 2003 tarihli Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Müsteşarlığı Hükmüdür

    Gümrük Denetimine ilişkin çeşitli hükümler
    13 Mayıs 2003 yılı ? 201 sayılı Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Müsteşarlığı Hükmü

    Gümrük Gözetim Bölgeleri
    ? 200 sayılı 13 Mayıs 2003 yılı Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Müsteşarlığı Karar’ı

    Ön Karar alınması ve formu konusunda Kural’lar onaylaması
    ? 210 saylı 15 Mayıs 2003 yılı Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Müsteşarlığı Karar’ı

    Örnek ve numune seçim Kuralları,  gümrük labarotuvarlarında gümrük ekspertizini gerçekleştirme Kurallarının Onaylanması
    ? 205 sayılı 14 Mayıs 2003 yılı Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Müsteşarlığı Karar’ı

    Mal gümrük beyanının bazı konuları hakkında
    ? 221 sayılı 20 Mayıs 2003 yılı Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Müsteşarlığı Karar’ı

    Gümrük ödemeleri ile vergi kesintisi karşılığını temin etme yöntemini uygulama kurallarının onayı
    13 Mayıs 2003 yılı ? 199 sayılı Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Denetim Ajansı Kararı

    Gümrük fiyatı beyannamesini doldurma formu, Gümrük fiyatı düzeltmesi formu oldurma Kurallarının Onaylanması
    15 Mayıs 2003 yılı ?209 sayılı Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Müsteşarlığı Karar’ı

    Tasdiklenmiş yük gümrük beyanname nushasını sunma Kurallarını onaylama konusunda
    4 Aralık 2000 yılı ? 133 sayılı Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Müsteşarlığı Karar’ı

    (*) Bu Kanun Değişikliklerinin Türkçe’ye tercümesi ve redaksiyonu KATİAD tarafından yapılmıştır. Redaksiyon sırasında cümle yapıları ve yerel deyimler değiştirilmemiştir. Tercümeden kaynaklanacak hatalardan dolayı hukuki sorumluluk kabul edilmemektedir. Bilgi mahiyetinde olan bu çevirinin Kazakça ve Rusça asılları geçerlidir.

    ? 2118 sayılı 14 Ocak 2003 tarihli Kazakistan Cumhuriyeti Adalet Bakanlığı’nda kayıtlı
    ? 133 sayılı  4 Aralık 2002 tarihli Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Müsteşarlığı “Yük Gümrük Beyannamesi noterden tasdikli fotokopisinin sunulma Kurallarının Onaylanması hakkında ” Kararı’na ek yapılması konusunda

    ? 160 sayılı  22 Nisan 2003 tarihli Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Müsteşarlığı Hükmüdür

    ?  2269 sayılı  14 Mayıs 2003 tarihli Kazakistan Cumhuriyeti Adalet Bakanlığında kayıtlıdır

    Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Mevzuatı uyarınca ve ? 111 sayılı  6 Temmuz 2001 tarihli  “Dolaylı vergiler hesaplamasına eklenen bilgileri gümrük daireleri tarafından beyan etme Kural’ları tevhit etmesi hakkında” Karar’ı temelinde Gümrük Birliğine üye ülkelerin Gümrük Müsteşarlıkları  Yönetim Kurulu kararına bağlı olarak ve Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Sınırından geçen malları denetim amaçlı, Hükmediyorum:
    1.    ? 218 sayılı Kazakistan Cumhuriyeti Adalet Bakanlığı’ında 14 Ocak 2003 tarihli kayıt edilen ? 133 sayılı 4 Aralık 2002 tarihli “Yük Gümrük Beyannamesi’nin tastik edilmiş nushasının sunulma Kurallarını Onaylama hakkında” Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Müsteşarlığı Başkanı Hükmüne aşağıdaki eklemeler yapılmalıdır:
    İş bu Hüküm ile onaylanan, Yük Gümrük Beyannamesi tastik edilmiş nushasının sunulma Kurallarında:
    10 fıkrada “Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük topraklarında gidiş ulaşım yerine kadar” sözlerinden sonra “eğer onlar daha önce gümrük fiyatına dahil edilmediler ise” sözleri eklensin.
    2.    İş bu Karar’ın resmi devlet kaydı Hukuk Departmanı Yönetimine (Ansarova İ.I) tarafından sağlansın.
    3.    İş bu Karar’ın uygulanma denetimi Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Müsteşarlığı Başkan Yardımcısı Mulkin S.D.’ye üstlenilsin.
    4.    İş bu Karar, Kazakistan Cumhuriyeti Adalet Bakanlığında resmi kayıt aınından itibaren yürürlüğe girmektedir.

    Kazakistan Cumhuriyeti
    Gümrük Müsteşarlığı Başkanı                B. Saparbayev

    Şahsi Gümrük Muayene uygulama ve kayıt işlem düzeni Kurallarının onaylanması hakkında

    ? 196 sayılı 12 Mayıs 2003 tarihli Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Müsteşarlığı Hükmüdür

    ? 2275 sayılı 16 Mayıs 2003 tarihli Kazakistan Cumhuriyeti Adalet Bakanlığında kayıtlıdır

    Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Mevzuatı madde 448 uyarınca, Hükmediyorum:

    1.    Ekteki Şahsi Gümrük Muayene uygulama ve kayıt işlem Kuralları onaylansın.
    2.    İş bu Karar’ın Kazakistan Cumhuriyeti Adalet Bakanlığında resmi devlet kaydı Hukuk Departmanı yönetimine (Ansarova İ.I) iş bu emrin Kazakistan Cumhuriyeti Adalet Bakanlığında resmi kaydını sağlamak.
    3.    İş bu Hükmün uygulanma denetimi  Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Müsteşarlığı Başkan Yardımcısı Kunanbayeva D.A.’ya yüklenilsin.
    4.    İş bu emir Kazakistan Cumhuriyeti Adalet Bakanlığında resmi kaydı anından yürürlüğe girmektedir.

    Kazakistan Cumhuriyeti
    Gümrük Müsteşarlığı Başkanı                B. Saparbayev
    Kaynak: katiad.kz (Kazakistan Türk İşadamları Derneği) web sitesi

    BAŞA DÖN
    -Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Kanunu Uygulamaları İle İlgili Düzenlemeler
    ? 196 sayılı 12 Mayıs 2003 tarihli Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Müsteşarlığı Karar’I ile Onaylanmıştır

    Şahsi gümrük muayene uygulama ve kayıt işlem düzeni
    KURAL’ları

    1.    Genel hususlar.

    1.    İş bu şahsi gümrük muamele uygulama ve kayıt işlem düzeni kuralları (daha sonra – Kurallar) Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Mevzuatı (daha sonra – Kanun)  madde 448 uyarınca düzenlenmiştir ve iş bu Kuralların uygulanma düzenini ve kayıt işlem formunu belirler.
    Kurallar, Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük İdareleri tüm resmi görevlileri için zorunludur.
    2.    Şahsi gümrük müamelesi, Gümrük kontrol formunun özel türüdür ve eğer Kazakistan Cumhuriyeti gümrük sınırından geçen veya gümrük kontrol alanında veya uluslararası havalimanı transit alanında bulunan gerçek kişinin yanında Kazakistan Cumhuriyeti kanununa aykırı olan mal ve eşyaların saklandığı ve muayenede gizlendiği şüphesi meydana geldiğinde gümrük idaresinin veya onun yerine çalışanının yazılı kararı  yapılabilir.
    3.    Kanunun 471 maddesi ve Kazakistan Cumhuriyeti İdari İhlalleri hakkındaki kanunun 693 maddesine göre belli gümrük kontrolünden muaf edilen şahıslar şahsi gümrük muamelerine tabi edilemez.
    Ergenlik çağına ermeyen kişinin veya mağdur kişinin şahsi gümrük muayenesi onun hukuki temsilcisi veya onun yanında bulunan kişi yanında gerçekleştirilir.
    4.    Gümrük İdaresi tarafından alınan kişiye şahsi gümrük muayene uygulama kararı iş bu Kuralların belirlediği düzende yazılı olarak yapılmaktadır. Karar’da gümrük şahsi muayenesini uygulayacak gümrük görevlsinin isim ve soyasdı yazılmalıdır. Muayeneye tabi şahısa gümrük şahsi muayene yapılacağı kararı imza altında bildirilir.
    5.     Şahsi gümrük müamelesi sıhhı koşullara uygun odada aynı cinsiyette olan iki şahit ile müamele edilen ile aynı cinsiyette olan gümrük dairesi yetkili görevlisi tarafından yapılmaktadır.
    6.    Başka kişilerin odaya girmesi ve şahsi gümrük muamelesinin dışardan seyredilmesi yasaktır.
    7.    Gümrük muamelesinde muameleye tabi olanın beden organları ancak doktor-uzman tarafından ve gerektiğinde belli sıhhı teknikler kullanılması ile gerçekleştirilmelidir.
    8.    Şahsi gümrük muamelesi nazikçe şahsin onuruna zarar vermeden ve hayatına tehlike oluşturmadan ve gümrük muamelesine tabi olan şahsın malına gerçek kişinin yanında sakladığı malların bulunma sınırında gayrimeşru zararın verilmesini önleyerek yapılır.
    Kanun’un 527. maddesine göre, gümrük muamelesine tabi edilen şahıslar gümrük daireleri yetkili görevlileri tarafından yapılan kanun dışı faaliyetleri sonucunda ortaya çikan zararın tazmin hakkına sahipler.
    9.    Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Kanunu ile belirlenen düzene göre gümrük dairesi  yetkili görevlileri tarafından yapılan faaliyetler, gümrük muayenesine tabi edilen  şahıslar tarafından temyiz edilebilir.
    10.    Kanun’un 448. maddesine göre gümrük müamelesine tabi edilen şahıs, avukat hizmetlerinden yararlanabilir.

    2.    Şahıs gümrük muayenesine katılan kişiler

    11.    Şahsi gümrük müamelesi gerçekleştirmeyi muayeneye tabi edilen kişinin akrabası veya direk veya dolaylı yoldan muayene sonuçlarında çıkarı söz konusu olan gümrük görevlisi üstlenemez.
    12.    Gümrük görevlisinin şahsi gümrük muayenesini gerçekleştirmeye bazı sebeblerden dolayı imkanı olmadığında, gümrük idaresi yöneticisi veya onun yerinde çalışan şahıs şahsi muayeneyi yapma görevini başka memura devreder. Aynı temellerde gümrük dairesi yetkili görevlisine ve şahsi gümrük müamelenin yapılmasına katılan diğer şahıslara müamele edilen şahıs tarafından, ergenlik çağına ermeyen şahsın veya mağdur kişinin şahsi gümrük muamelesinde onun yasal temsilcisi veya onun yanında bulunan kişi tarafından red edilebilir. Red kararı motive edilmiş olmalıdır. Red talebi gümrük dairesi yöneticisi (veya onun yerine çalışan şahsı) tarafından incelenir. Red dilekçesi verilirken şahsi gümrük muamelesi durdurulmaktadır.
    13.    Kanun’un 448. maddesi  uyarınca iş bu gümrük muamelesi durumunda, gümrük dairesi yetkili görevlisi yapması gerekenler:
    1)    Şahsi gümrük muayenesi öncesi gerçek kişiye gümrük dairesi yöneticisi veya onun yerine çalışan kişinin  şahsi gümrük muamelesi gerçekleştirme konusunda kararını sunmalıdır.
    2)    Özel kişiye haklarını okumak ve yükümlükleri ile tanıştırmak,  ve gönüllü olarak saklanan malları vermesini teklif etmek;
    3)    Belirlenen formda şahsi gümrük muamele protokolünü hazırlamak;
    14.    Gümrük müamelesi sonucunda çıkarı olmayan ergenlik yaşını geçen her hangi Kazakistan Cumhuriyeti vatandaşları (taşıma memurları, yolcular ve diğerler) şahit olarak (en az iki kişi) davet edilebilir.
    15.    Şahsi gümrük muamelesine Kanunun 448. maddesine göre, gümrük dairesi yöneticisi veya onun yerine çalışan kişinin şahsi gümrük muamelesi ile ilgili kararını yerine getirmekten Kazakistan Cumhuriyeti normatif aktlarında yazılan istisnalar dışında kaçamayan uzman doktor çağırılabilirler.
    16.    Eğer muamele edilen şahıs devlet veya Rus dili bilmiyorsa, şahsi gümrük muamelesi yapımında tercüman davet edilir.
    Tercüman olarak dilleri bilen (dilsiz ve sağır işaretlerini anlayan), şahsi gümrük menfaatı yapımında bilgisi gerekli olan gümrük muamelesi sonucunda menfaatı olmayan ergin şahıs katılabilir.
    17.    Tercüman (iş bu Kuralların 22. maddesinin ikinci fırkasında belirlenen durumlar dışında) şahsi gümrük muamelesinin bütün aşamalarına katılmaktadır. İş bu Kuralların 22. maddesi ikinci fırkasında belirlenen  şahsi gümrük muamelede tercümanın katılması, muamele edilen şahsın talebi sonucunda mümkündür.
    18.    Muameleye tabi kişi rızalığında, gümrük dairesinde çalışanı tercüman yerine çalıştırılabilir.
    19.    Eğer şahsi gümrük muamelesi yapımında çözümü için özel bilgileri gerektiren sorunlar ortaya çıkıyorsa, şahsi gümrük muamelesini uygulayan gümrük dairesi yetkili görevlisi tarafından diğer uzmanlar bunun için çağırılabilir.

    3. Şahsi gümrük muayene aşamaları

    20.    Şahsi gümrük muayenesi üç aşama yapılmaktadır.
    Birinci aşama (hazırlık) gümrük dairesi yöneticisinin (veya onun yerine çalışan kişinin)    kararının kişiye şahsi gümrük muayenin yapılması konusunda imza altında beyanın verilmesinden sonra başlamaktadır. Gümrük muamelesine tabi kişiye ve şahsi gümrük muamelesine katılan şahıslara  hakları ve yükümlülükleri anlatılır. Gümrük muayenesine tabi kişiye   gönüllü olarak gümrük kontrolünden sakladığı eşyaları vermesi ikaz edilir.
    22. İkinci aşama – doğrudan şahsi muayene gerçekleştirme aşaması. Gümrük dairesi yetkili    memuru
    kişiye doğrudan şahsi muayenenin başladığını açıklar. İş bu aşamada, özel kişinin eşyaları, elbiseleri ve bedeni kontrol edilir ve gerektiğinde incelenmesi gerçekleştirilecektir.
    Uzman (uzman-doktor dışında) ve tercüman muayeneye tabi şahsın beden kontrolü yapılan odada ve şahıs iç elbisesi ve elbisesiz olduğunda odaya girmemektedir. Foto, video ve film çekimi iş bu zamanda belirlenen odada yapılamaz.
    23.      Üçüncü aşama – son aşamadır. İş bu aşamada, şahsi gümrük muamelesinin evrak kayıdı yapılır. Evrak kayıdı, Gümrük Mevzuatı 448. maddesi ve Kazakistan Cumhuriyeti İdari ihlaller hakkında Kanun’un 626. maddesi uyarınca şahsi gümrük muayene protokolü düzenlenmesinden oluşur.

    4. Şahsi gümrük muayenesinin hazırlık aşaması.

    24. Gümrük idaresi yetkili görevlisi gerçek kişiyi şahsi gümrük muayenesi uygulanacağını açıklıyor
    ve gümrük dairesi yöneticisinin (onun yerine çalışan şahıs) şahsi gümrük muamelesi gerçekleştirme kararı ile tanıştırıyor.
    25.    Şahsi gümrük muamelesi uygulama konusundaki karar ile kişinin tanıştırılma vakiyası belirlenmiş şahıs tarafından gümrük muamelesi yapılma konusundaki karar üzerinde uygun yazı ve imza atma yolu ile gerçekleştirilir. Eğer muayeneye tabii olacak kişi bu imzayı atmayı red ederse, şahsi gümrük muamele yapılma kararını bildiren Kazakistan Cumhuriyeti gümrük dairesi yetkili memuru ve şahitler tarafından imzalanan  şahsi gümrük muamelesi uygulama kararında ilgili not düşülür.
    26.    Şahsi gümrük kontrolü gerçekleştirme kararı ile muayeneye tabi olacak kişi tanıştırıldıktan sonra, Kazakistan Cumhuriyeti Kanun’larına aykırı olmayan tüm şahsi gümrük kontrolü yapılma zamanı, yeri, yöntemi ve onun uygulanma süreci ve evraklara dökülmesi hakkında her hangi bir yönelge veya şahsi gümrük kontrolü yapılması için görevlendirilen gümrük dairesi yetkili görevlisi talebi şahsi gümrük muamelesi yapılan gerçek kişi için zorunludur.
    Şahsi gümrük muamelesi yapılma kararı ile  kişinin tanıştırılmasından sonra şahsi gümrük
    muayene odasına gidilir ve iş bu odada şahitler karşısında muayeneye tabi kişiye hakları anlatılır.
    27.    Gerçek kişi tarafından motive edilmiş red cevabı aldığında gümrük dairesi yetkili görevlisi gümrük dairesi yöneticisine (onun yerinde çalışan şahısa) bu sebebi bildiriyor, şahsı red üzerine alınan kararı ile ise muayeneye tabi kişiyi tanıştırıyor.
    28.    Beyan sahibine, Gümrük denetiminden sakladığı malları gönüllü teslim etmesi teklif edilir. Teslim edilen mallar şahsi gümrük muamelesine katılan şahıslara gösterilir.
    29.    Eğer muayeneye tabi şahıs gönüllü olarak saklanan malları vermekten kaçınıyorsa veya bu tür malların verilmesinden sonra gümrük dairesi yetkili görevlisi gerçek kişinin gümrük kontrolünden her hangi bir malları halen saklamaya devam ettiğininden şüphelenirse, gümrük dairesi yetkili görevlisi muayene edilenin şahsin bizzat özel gümrük kontrolüne geçer.

    1.    Şahsi gümrük muamele uygulama düzeni.

    30.    Şahsi gümrük muamelesine katılan şahısların güvenliği amaçlı, muayene başlamasından önce muamele edilende, barutlu, gazlı ve keskin silahlı ve saldırı için kullanabileceği diğer aletlerin, birde
    serbest olarak sınırdan geçmesi yasaklanan eşyaların mevcut olup olmadığı sözlü olarak sorulur.
    31.    Şahsi gümrük muayenesi, sıhhi koşullara uygun Kazakistan Cumhuriyeti gümrük dairesinin izole
    edilmiş ve bu gaye için özel donatılmış odasında gerçekleştirilir.
    Şahsi gümrük muamelesi sıhhi koşullara uygun havalimanı, tren istasyonu odasında, nakliye aracının kompartmanında, birde Kazakistan Cumhuriyeti taşıma teşkilatlarının, kanun yerine getirilen idareleri ve diğer devlet idarelerin izole edilmiş odasında yapılmaktadır.
    32.    Şahsi gümrük muayene uygulanacak odaya muameleye tabi tutulacak kişi götürülürken, yolda sakladığı malları, eşyaları, evrakları yok etmemesi için denetim sağlanmalıdır.
    33.    Şahsi gümrük muayenesi gerçekleştirilecek oda, önce şahitler önünde gümrük dairesi yetkili görevlisi tarafından incelenir. Bitişik oda kapıları, penceleri, lombozları sürgü ile kapatılır ve saldırı aleti olarak kullanılabilecek eşyalar ortadan kaldırılır.
    34.    Şahsi gümrük muamelesinin yapılacağı odaya ilgisi olmayan şahısların girilmesi önlenmelidir ve başkalarının şahsi gümrük muamele uyglanmasını seyretmesi imkansız kılınmalıdır.
    35.     Bir kaç kişinin aynı anda bir odada şahsi gümrük muayenesi yapılması yasaktır.
    36.    Şahsi gümrük muamelesi uygulayan  gümrük dairesi yetkili görevlisinin eli altında, gümrük muamelesi yapılan kişinin detaylı elbise, ayakkabı ve eşyalarının incelenmesi için gerekli el aletleri, cihazları ve kontrol teknik  araçları olmalıdır.
    37.    Şahsi gümrük muamelesi sürecinde incelenenler:
    1.    Kontrol edilen şahsın yanındaki küçük eşyalar (baston, şemsiye, cüzdan, çakmak, kalem, sigara kutusu v.s.)
    2.    Kontrol edilen şahıs tarafından sıra ile çikarılan üst elbisesi, ayakkabı ve baş elbisesi incelenmektedir.
    3.    İç elbisesi üzerinden üstten aşağıya doğru muayeneye tabi kişinin bütün bedeni elle yoklanır.
    4.    Üstünden çıkarılan denetlenen şahıs iç elbiseleri incelenir.
    5.    Muayene tabi kişi bedeni incelenir ( saçları, elleri, ayak bilekleri ve diğerleri incelenir).
    38.    Şahsi gümrük kontrolü esnasında kontrol edilen şahsın hareketleri denetlenmelidir ve kontrol edilen şahsında mevcut elbise, ayakkabı tamirat izlerine özellikle dikkat edilerek, bedeninde yara bantların, sargıların ve izlerin olmasına dikkat etmek, birde Kazakistan Cumhuriyeti gümrük sınırından yasa dışı geçirilen eşyaların kendine özgü saklama tarzlarını hesaba katmak gerekir.
    39.    Elbise ve ayakkabı kontrolünde özellikle ortopedik ayakkabıya, baş giysisine, dikişlere, yamalara, kolluklara, kayışlar, elbise astarlarına, kemerlere, konculara, ayak kabı tabanlığına, ayak kabı topuklarına dikkat etmek gerekir.
    40.    Şahsi gümrük kontrolüne katılan şahıslar, denetlenen şahsın eşyalarına dikkatli ve titizlikle yaklaşmalıdırlar.
    41.    Kontrol edilen şahsın gönüllü olarak sakladığı mallarını teslim etme durumunda, eğer belirlenen şahıs başka malları daha sakladığı şüphesi doğması için nedenler yoksa, gümrük dairesi yetkili görevlisi bu mallara el  koymakla yetinmektedir. İş bu karar şahsi gümrük kontrol protokolünde yazılmalıdır.
    42.    Gönüllü olarak teslim edilen veya şahsi gümrük kontrolünde tespit edilen mallar, şahsi gümrük kontrolüne katılan şahıslara ibra edilir ve gözle görülür, fakat kontrol edilen şahsın ulaşamayacağı yere yerleştirilir.
    43.    Şahsi gümrük kontrolü tamamlandığında, denetimi uygulayan gümrük dairesi yetkili görevlisi muayene odasını inceler. Şahsi gümrük kontrolünden önce odada bulunmayan eşyalar tespit edilince, gümrük dairesi yetkili görevlisi, eşyaların kime ait olmasını tespit amaçlı eylemde bulunur.
    44.    Şahsi gümrük kontrolüne katılan şahıslar, kontrol sonuçlarını ve kontrol esnasında denetlenen şahsın fiziksel özelliklerini dışarıya yaymaları yasaktır.

    2.    Şahsi gümrük kontrolü evraklara dökülmesi

    45.    Şahsi gümrük kontrolü uygulanması için, gümrük idaresi yöneticisi veya onun yerine çalışan şahsın şahsi gümrük kontrol uygulama kararı (Ek 1) gerekmektedir.
    46.    Şahsi gümrük kontrolü bittiğinde gümrük dairesi yetkili görevlisi, belirlenmiş formda (Ek 2)  şahsi gümrük kontrol uygulama protokolünü düzenler.
    Protokolün bir nushası kontrol edilen şahısa veya onun resmi temsilcisine imza altında verilir.
    47.    Şahsi gümrük kontrol protokolünü imzalayanlar:
    1.    Şahsi gümrük kontrolünü uygulayan gümrük dairesi yetkili görevlisi;
    2.    Şahitler;
    3.    İş bu Kural uyarınca şahsi gümrük denetimine davet edilen diğer şahıslar;
    4.    Şahsi gümrük kontrolünden geçen kişi.
    Şahsi gümrük kontrolüne tabi tutulan şahsın şahsi gümrük kontrol protokolünü imzalamayı reddettiğinde,  prokolde bu konuda şahitlerin imzaları ile onaylanan yazı düşülmektedir.
    48.    Şahsi gümrük kontrole eklenenler:
    1.    Şahsi gümrük kontrolden geçirilen kişi tarafından gönüllü olarak verilen ve Kazakistan Cumhuriyeti mevzuatına göre yasa dışı olan eşyalar.
    2.    Şahsi gümrük kontrol sırasında bulunan ve alınan Kazakistan Cumhuriyeti mevzuatına göre yasa dışı olan şeyler;
    3.    Şahsi gümrük kontrol sırasında yapılan foto, film, ses, video çekimi ve negatifler.
    4.    Kontrol edilen şahsın, tıp elemanının, uzmanın, şahitlerin, ayrı kağıt yapraklarda düzenlenen açıklama yazısı ve dilekçesi.
    5.    İnceleme, ölçme ve araştırma sonuçlarının resmi olarak evrak kayıtlarında düzenlenmesi.
    Kazakistan Cumhuriyeti mevzuatı uyarınca ihlal objeleri olmayan diğer şeyler, kontrol edilen şahsa geri verilir, bu konuda protokolde belli bir yazı yapılır.
    49.    Kontrol edilen şahıs tarafından gönüllü olarak teslim edilen, şahsi gümrük kontrolü sırasında alınan eşyalar; video, ses, foto, film bantları ve diğer maddi kanıtlar, ayrı ayrı poşetlere konulur ve mühürlenir. Poşetler gerekli olan açıklamalar içermeli ve şahitlerin ve gümrük kontrolü uygulayan gümrük dairesi yetkili görevlisinin imzaları taşımalıdır.
    50.    Şahsi gümrük kontrol protokolleri “şahsi gümrük kontrol protokol kayıt defterinde” (Ek 3) yılın başından itibaren artış düzeninde kayıt edilir.
    51.    Ceza Kanun’una göre veya İdari Kanun’a göre kanunsuzluk veya usulsüzlükten dolayı şahsi mahkeme davasının açılmasında, gümrük kontrol protokolünün asıl nushası ceza kanunu veya idari kanuna göre açılan dava dosyasına eklenir. Gümrük dairesinde fotokopisi kalır.

    ? 196 sayılı 12 Mayıs 2003 tarihli Gümrük Müsteşarlığı Başkanı Kararı ile onaylanan Şahsi gümrük kontrolü ve iş bu kontrolün kaydını düzenleyen Kurallar
    Ek 1
    Şahsi Gümrük Kontrol uygulama Karar’ı
    “__” ___________200__yılı    __________________
    protokol düzenleme yeri
    _________________________________________________________________________________________________________
    (gümrük dairesi yöneticisi veya onun yerine çalışan şahısın Soyadı, Adı ve Baba adı)
    operatif bilgileri inceledikten sonra____________________________________________________________________________
    TESPİT ETTİ:
    /Gümrük kontrol alanında veya uluslararası transit alanında bulunan/ Kazakistan Cumhuriyeti gümrük sınırından geçen __________________vatandaşı, eşyaları/malları, döviz araçları yanında bulundurabilir ve Kazakistan Cumhuriyeti mevzuatının ihlali olan şeyleri teslim etmiyor.
    ________________________________________________________________________________________________________
    Yukardakilere dayanarak ve Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Mevzuatı 448. maddesine göre
    KARAR VERDİ:
    ____________________________ oturan
    ___________________________ vadandaşı şahsi gümrük kontrolünden geçirmek

    Başkan ____________________________________    __________
    (Soyadı, Adı, Baba adı)    imza
    Karar bana açıklandı “__” ________200___yılı_____________
    İmza

    ? 196 sayılı 12 Mayıs 2003 tarihli Gümrük Müsteşarlığı Başkanı Karar’ı ile
    onaylanan Şahsi Gümrük Kontrol uygulama ve kayıt düzeni Kurallarına
    Ek 2
    Şahsi gümrük kontrol protokolü

    “___” ___________________200__yılı    _________________________
    (protokol hazırlama yeri)
    Şahsi gümrük kontrolü ____saat___dakika başlatıldı
    Şahsi gümrük kontrolü ____saat___dakika bitirildi
    __________________________________________________________________________________________
    (gümrük dairesi adı, protokolü hazırlayan ve şahsi gümrük kontrolünü yapan gümrük dairesi makam şahsının
    __________________________________________________________________________________________
    makamı, soyadı, ismi, baba adı)
    karara uygun olarak__________________________________________________________________________
    (gümrük dairesinin adı, şahsi gümrük kontrolü yapılma kararını alan
    ___________________________________________________________________________________________    gümrük dairesinin yetkili görevlisi ünvanı,
    ___________________________________________________________________________________________
    soyadı, ismi, baba adı)
    Şahsi gümrük kontrolünü yapan__________________________________________________________________
    (kontrol edilen şahsın vatandaşlığı,
    ___________________________________________________________________________________________
    soyadı, ismi, baba adı, doğum yılı)
    ___________________________________________________________________________________________
    Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Kanunun 448. maddesinde öngörülen şahsi gümrük kontrolü uygulaması için alınan kararın açıklandı, şahsın hakları ve ödevleri anlatıldı
    ________________________
    (kontrol edilen şahsın imzası)
    Kazakça veya Rusça biliyorum_____________________ tercümana ihtiyaç ___________________________
    (biliyorum, bilmiyorum)    (duyorum veya hayır)
    Şahsi gümrük kontrolü _____________________________________________________________________
    (şahsi gümrük kontrolü yapılma yeri-havaliman, demir yol istasyonu
    ________________________________________________________________________________________
    v.s. oda numarası, kompartıman v.s. aydınlatma)
    odasında aşağıda ismi yazılan şahitlerin önünde yapıldı:
    1. ______________________________________________________________________________________
    (soyadı, ismi, baba adı, iş yeri veya iş alanı
    ______________________________________________________________________________________
    şahsiyeti kanıtlayan evrak hakkında bilgi)
    2. ______________________________________________________________________________________
    tercüman ile _____________________________________________________________________________
    (soyadı, ismi, baba adı, iş yeri, iş alanı,
    ______________________________________________________________________________________
    şahsiyeti kanıtlayan evrak hakkında bilgiler)
    aşağıdaki uzmanların katılımları ile:
    1. ______________________________________________________________________________________
    (gümrük kontrolüne katılan uzmanın ve tip çalışma-uzmanının
    ______________________________________________________________________________________
    mevki, iş yeri, soyadı, adı, baba adı)
    2. ______________________________________________________________________________________
    Kazakistan Cumhuriyeti İdari İhlaller Kanunu 595., 596., 598. maddelerde, Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Kanunu 448. maddesinde belirlenen şahsi gümrük kontrolü başlamasından önce hakları ve ödevleri anlatılan uzmanlar ve şahitler. Bunun dışında olgu içeriği ve şahsi gümrük kontrolü sonuçlarını kanıtlama ödevi şahitlere anlatıldı.
    Şahitler:1. _________________ 2.____________________
    Uzman: 1.__________________ 2.___________________
    Tercüman:_______________________________________
    Bunun dışında katılanlara _____________________ teknik araçların şahış gümrük kontrolü yapımında kullanılacağı açıklandı.
    _________________________
    (şahsi gümrük kontrolünde kullanılan video, film, ses kayıt edici teknik araçları ve diğer teknik araçlar, tibbi araçlar)

    ? 196 sayılı 12 Mayıs 2003 yılı tarihli Gümrük Müsteşarlığı Karar’ı ile onaylanan Şahsi Gümrük Denetimi ve Kayıt İşlem Düzeni prosedürleri Kural’larına
    Ek 3

    Şahsi denetim protokol kayıt cetveli
    ____________________________________________
    ( gümrük idare ünvanı )

    ?
    p/p    Şahsi denetim
    tarihi     Denetlenen
    İsim ve Soyadı    Şahsi Denetim kararı veren    Şahsi Denetimi uygulayan    Şahsi Denetim sonuçları    Şahsi Denetim sonucunda Karar
    1              2                    3              4                 5                6                 7

    ___________________

    Gümrük Denetimine ilişkin çeşitli hükümler

    13 Mayıs 2003 yılı ? 201 sayılı Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Müsteşarlığı Hükmü

    16 Mayıs 2003 yılı ? 2276 sayılı Kazakistan Cumhuriyeti Adalet Bakanlığında kayıtlı.

    Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Mevzuatı madde 407, 408 ve 412 uyarınca, Hükmediyorum:
    1.    Eklenenler tasdiklenmiştir:
    1)    Edebi mülkiyet hakları içeren eşya kayıt listesini tutma ve bu kaydın gümrük idaresi ve beyan sahiplerine ulaştırılma Kural’ları;
    2)    Gümrük işlemi boyunca  müsteşarların sınavı.
    2.    Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Müsteşarlığı Hukuk Müdürlüğü ( Ansarova İ.I. ) iş bu hükmün Kazakistan Cumhuriyeti Adalet Bakanlığında devlet kaydını sağlamalıdır.
    3.    İş bu Hükmün basında yayınlanmasının sağlanması Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Müsteşarlığı Basın departmanlığınca ( Konlıbayeva A.A. ) üstlenilsin.
    4.    İş bu Hükmün yerine getirilmesinin kontrolü, Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Müsteşarlığı Başkan Yardımcısı Erjanov A.K tarafından üstlensin.
    5.    İş bu Hüküm, Kazakistan Cumhuriyeti Adalet Bakanlığında resmi kayıt anında yürürlüğe girer.

    Kazakistan Cumhuriyeti
    Gümrük Müsteşarlığı Başkanı                                B. Saparbayev

    ? 201 sayılı 13 Mayıs 2003 yılı Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Müsteşarlığı Başkan Karar’ı ile Onaylanmıştır

    KURAL’lar
    Edebi mülkiyet hakları içeren eşya kayıt listesi tutma ve bu kaydı gümrük idaresi ve beyan sahiplerine ulaştırma Kural’ları
    1.    Genel hususlar
    1.    Edebi mülkiyet hakları içeren eşya kayıt listesi tutma  Kural’ları ve bu kaydın gümrük idaresi ve beyan sahiplerine ( ileride Kural ) ulaştırılması, Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Mevzuatı madde 412 ( ileride Gümrük Mevzuatı ) uyarınca düzenlenmiştir, ve edebi mülkiyet hakları içeren eşya kayıt listesi tutma düzenini ( ileride Liste ) , edebi hakları içeren eşya kaydı düzenini ve beyan edici ve gümrük idaresince Liste’ye dahil edilen, bilgileri sunma sırasını belirler.
    2.    Gümrük işlerinden sorumlu etkili kurum Karar’ı sonrası, Gümrük Mevzuatı 413 madde hükümlerine göre, edebi mülkiyet hakları içeren eşyalar, Liste’ye dahil edilir.
    3.    İş bu Kural’larda ifade edilen deyimler:
    Eşya menşei – bir özel ve tüzel kişi eşyasının benzer diğer özel ve tüzel kişi eşyasından ayırt eden işaretler.
    2.    Liste tutma
    4.    Liste, iş bu Kural’ın  ek’i uyarınca belirlenen form’da elektronik şekilde düzenlenir.
    5.    Liste içeriği:
    1)    Hak sahibi: ikamet yeri, hukuki ve posta adresi, telefon/faks, elektronik evrak adresi;
    2)    Korunacak edebi mülkiyet hakları içeren eşya bilgisi: türü, açıklaması ve eşya menşei (mevcutsa);
    3)    Gümrük idaresinin, bu zaman içerisinde,  beyan edici haklarını korumasına destek olması  gereken süre.
    4)    Edebi mülkiyet hakları içeren eşyanın gümrük işleri yetkili idaresince verilen kayıt numarası;
    5)    Hak sahibini temsil edenler bilgisi;
    6)    Edebi mülkiyet haklarını kanıtlayıcı evrak bilgisi ( eşya menşei şahadatnamesi );
    7)    Edebi mülkiyet hakları içeren eşya üretici ünvanı;
    6.    Gümrük Mevzuatı 413 madde 7 paragraf’ta öngörülen durumlarda, edebi mülkiyet hakları içeren eşyalar, Liste’den muaf olabilir.
    3.    Liste bilgisinin sunulması   
    7.    Edebi mülkiyet hakları içeren eşyaların Liste’ye dahil edilmesinden sonra, gümrük işlerinden sorumlu yetkili kurum, eşyaların, Gümrük Müsteşarlığınca koruma altında bulunan Liste’ye eklendiğini, beyan ediciye üç iş günü içerisinde bildirmelidir.
    8.    Liste halka açıktır.
    Gümrük işlerinden sorumlu yetkili kurum, Liste’yi üç aylık dönemde bir seferden az olmamak kaydıyla, belirli baskı veya dergilerde yayınını, elektronik dağıtım araçlarında dağılımını, sağlar.
    9.    Gümrük muayenesi ve kaydı amaçlı, hak sahibi ve beyan edici kendi isteğine bağlı, Liste’ye dahil edilen eşyalara ilişkin ek bilgiler verebilir:
    1)    Kanuni ihracatçı ve ithalatçı bilgisi;
    2)    Sahte eşya üreten ve ihraç eden ülkeler ve gümrükten geçirdikleri eşyanın sahte olması durumu saptandığında, gümrük kural’ına uymalarının kontrolü sağlanan şahıslar bilgisi.
    İş bu bilgi gizlidir ve gizlilik sıfatındaki bilgi dağılımı sınırlanması

    ? 201 sayılı 12 Mayıs 2003 yılı tarihli Gümrük Müsteşarlığı Karar’ı ile onaylanan Edebi Mülkiyet hakları içeren eşya kayıt Liste’sini tutma ve bu kaydın gümrük idaresi ve beyan sahiplerine ulaştırma  Kural’larına
    Ek

    Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Müsteşarlığı, Edebi Mülkiyet hakları
    içeren eşya kayıt Liste’si
    ?
    p/p    EMH içeren eşyalar    EMH haksahibi / ulaşacak kişiler ( elektronik evrak adresi )    Edebi Mülkiyet türü, açıklaması     Kayıt numarası    EMH içeren eşya üreticilerinin ünvanı     Eşya menşei şahadatnamesi / diğer evraklar    Koruma süresi    Liste’den muaflık notu
    1         2          3            4          5            6               7          8             9

    ? 201 sayılı 13 Mayıs 2003 yılı Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Müsteşarlığı Hükmü ile Onaylanmıştır

    KURAL’lar
    Gümrük işlem memurlarının seviye tespit sınavı
    1.    İş bu Kural’lar, Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Mevzuatı 407, 408 maddeleri uyarınca tasarlanarak, gümrük işlemi memurunun ( ileride memur ) mesleki sahip olması gereken koşulları, mesleki sertifika        ( ileride sertifika ) verilmesine ilişkin beyannamesinin incelenmesi, memur sertifikalandırmasını gerçekleştirme, verme, yeniden kayıt etme, sertifika geçerliliğinin durdurulması ve devam ettirilmesi, sertifikanın geçersiz olarak kabul edilmesi düzenini belirler.
    2.    Memur faaliyetini, Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Mevzuatı ve diğer Kazakistan Cumhuriyeti Yasa kararnameleri uyarınca gerçekleştirir.
    3.    Yanında çalıştığı gümrük brokeri adına, memur, gümrük işlemine ilişkin faaliyette bulunabilir.
    4.    Gümrük brokeri ve memur ilişkisi, Kazakistan Cumhuriyeti Kanunu uyarınca, özel İş Anlaşmasına dayalıdır.
    5.    Özel İş Anlaşması düzenlenme anından, memur, gümrük brokeri adına gümrük işlem faaliyetleri gerçekleştirebilir. İş bu Anlaşma feshini, gümrük brokeri, Gümrük işlerinden sorumlu kurum’a, Gümrük Mevzuatının belirlediği sürede bildirmeye yükümlüdür.
    6.    Gümrük işlem faaliyetini memur, iki ve daha fazla gümrük brokeri hizmetinden yararlanarak gerçekleştiremez.
    7.    Gümrük işlem memur kütüğü gümrük işlerinden sorumlu yetkili müessesece tutulur.

    2. Memurda aranan özellikler
    8.    Medeni hakları kullanma ehliyetine sahip, en az lise eğitimli ve gümrük işlem memurluğu sertifikasını almak için vasıf sınavını veren, özel kişi olabilir.
    9.    Vasıf sınavı dersleri:
    Gümrük mevzuatı ve gümrük işi;
    Dış ekonomi ve onun devlet düzenlenmesi;
    Anayasa, Medeni, İdari, Ceza, İş ve Uluslararası Kanunlar temeli;
    Vergi ve döviz yasası temelleri;
    Eşya ve nakliyat araçlarının gümrük işleminde, gümrük brokeri ve gümrük kurumunun otomatik enfomasyon teknoloji işbirliği;
    10.    Uzmanlık sınavı, gümrük işlemi seviye tespitinde belirlenen taleplere göre gerçekleştirilir.
    11.    Seviye tespit sınav soruları, gümrük işlem memurluğu sertifikasına vermeye yetkili mercinin Merkez Komitesince onaylanır.
    12.    Sertifika için sunulan belgeler:
    Belirlenen formda ( ek 1 ) sertifika verilmesine beyanname;
    Sertifika harcı ödeme makbuzu;

    3. Memur seviye tespit sınavı gerçekleştirme düzeni   
    13.    Seviye tespiti:
    Seviye tespitinden üç sene geçtiğinde;
    Gümrük mevzuatında belirgin değişimlerde;
    Uygulanır.
    14.    Seviye tespit sınav kararı Merkez Komitesince alınır ve yayınlanır.
    15.    Merkez Komite, memura sınav yerini, tarihini ve diğer şartlarını bildirir.
    16.    Merkez Komite kararıyla, seviye tespit sınavı meslek sınavı veya test şeklinde gerçekleştirilebilir.
    17.    Yetkili kurum, Kazakistan Cumhuriyeti Gümrük Mevzuatı kanuni düzenlemesinde değişiklik meydana geldiğine karar verir.